Về làm dâu ở thôn Trắng Cát, xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ đã hơn 20 năm, chị Quách Chinh luôn ấn tượng với tình làng nghĩa xóm gắn bó nơi đây.
Vài năm một lần, cả thôn họp bàn kế hoạch, tổ chức ngày hội bắt cá tại hồ Deo. Mỗi gia đình cử một người mang theo lưới hoặc vợt thu hoạch cá. Toàn bộ cá thu được sẽ chia đều cho các hộ dân.
“Trước ngày diễn ra hội bắt cá, ai cũng háo hức mong chờ. Dưới hồ, thanh niên trai tráng lội nước bắt cá, trên bờ người dân theo dõi, cổ vũ, không khí rất náo nhiệt”, chị Chinh kể.
Hồ Deo là hồ thủy lợi được xây dựng từ năm 1979, có nhiệm vụ cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cho người dân trong vùng. Hàng năm, các hộ dân trong thôn cùng đóng góp 50.000-70.000 đồng để mua cá giống thả xuống hồ.
Cá được nuôi hoàn toàn tự nhiên, chủ yếu ăn rong rêu và sinh vật phù du dưới nước, không thả theo hình thức công nghiệp. Sau khoảng 2 năm, bà con cùng nhau tổ chức ngày hội bắt cá, thu hút đông đảo người dân tham gia.
Năm nay, ngày hội thu được khoảng 2 tấn cá.
Toàn bộ cá sẽ được tập kết về một khu vực. Lãnh đạo thôn phân chia đều cho các hộ dân.
“Gia đình tôi nhận được gần 5kg cá. Những năm trước cá nhiều và to hơn, mỗi hộ có thể được chia gần 7kg”, chị Chinh cho biết.
Chứng kiến hình ảnh các gia đình vui vẻ đến nhận cá rồi hồ hởi mang về nhà khiến người phụ nữ cảm nhận rõ sự gắn bó, sẻ chia của cả thôn.
Một phần cá được bà con đóng góp, chế biến thành nhiều món ăn phục vụ bữa cỗ chung của cả làng với khoảng 30 mâm.
Người dân nơi đây thường dùng cá mè để làm gỏi, các loại cá khác đem nướng trên than hồng. Trong đó, món cá ướp gia vị hạt dổi, gói trong lá rồi hấp có hương vị thơm ngon, mộc mạc được xem là điểm nhấn trên mâm cỗ.
Góp tiền, mua cá giống thả xuống hồ hàng năm
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Bùi Văn Chính (Trưởng thôn Trắng Cát, xã Lạc Sơn), cho biết từ khi sinh ra đã thấy người dân địa phương tổ chức hội bắt cá dưới hồ Deo. Đến nay, nét đẹp này vẫn được duy trì và phát triển, quảng bá rộng rãi.
Hàng năm, ông Chính nhận tiền quyên góp từ các hộ gia đình trong thôn rồi mua cá giống thả xuống hồ. Các loại cá được thả gồm cá chép, cá trắm đen, cá trôi, cá mè…
Được biết, địa phương duy trì hoạt động bắt cá theo định kỳ 2 năm một lần, thường tổ chức trước dịp thu hoạch lúa.
“Thời điểm đó, người dân không còn cần nước ở hồ để tưới tiêu, trừ những năm hạn hán nên có thể tháo bớt nước để việc thu hoạch cá thuận lợi”, ông Chính thông tin.
Vị trưởng thôn cho rằng, hoạt động này giúp thắt chặt tinh thần đoàn kết của bà con trong thôn, tạo bầu không khí phấn khởi trước khi bắt đầu vào đợt cao điểm thu hoạch lúa.
Thôn Trắng Cát có 180 hộ dân, 99% người dân nơi đây là dân tộc Mường, sinh sống chủ yếu bằng nghề nông nghiệp.
Một đoạn video được quay từ thời niên thiếu của ngôi sao người Na Uy bất ngờ được chia sẻ trở lại trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và làm dấy lên nhiều cuộc thảo luận về những năm tháng trước khi Erling Haaland trở thành "cỗ máy ghi bàn" của bóng đá châu Âu.
Theo nhiều trang thể thao quốc tế, đoạn clip được ghi lại khi Haaland mới khoảng 16 tuổi. Thời điểm đó, anh cùng 2 người bạn thành lập một nhóm rap mang tên Flow Kingz. Ba chàng trai tự sáng tác lời, thu âm và quay video theo phong cách ngẫu hứng của tuổi học trò.
Trong video, Haaland xuất hiện với mái tóc vàng đặc trưng, gương mặt còn nhiều nét trẻ con nhưng đầy tự tin khi đọc rap và thể hiện các động tác vũ đạo đơn giản cùng bạn bè.
Ca khúc được sáng tác trong lúc cả nhóm nấu ăn, mang giai điệu vui nhộn và ca từ hài hước. Dù chỉ là sản phẩm giải trí, đoạn video đã thu hút khoảng 9 triệu lượt xem sau khi được chia sẻ lại trên nhiều nền tảng mạng xã hội.
Nhiều khán giả bày tỏ sự thích thú trước hình ảnh hoàn toàn khác của tiền đạo người Na Uy. Không ít bình luận hài hước cho rằng "làng nhạc đã mất đi một rapper vì bóng đá có thêm một siêu sao", trong khi nhiều người khác nhận xét Haaland sở hữu sự tự tin và năng lượng tích cực ngay từ khi còn là thiếu niên.
Đoạn video cũng cho thấy một khía cạnh đời thường của tiền đạo đội tuyển Na Uy. Trước khi nổi tiếng với những bàn thắng và hàng loạt kỷ lục ghi bàn, Haaland cũng có tuổi trẻ giống nhiều bạn bè đồng trang lứa với niềm yêu thích âm nhạc, những buổi tụ tập và các ý tưởng sáng tạo mang tính giải trí.
Nếu rap chỉ là một sở thích thời niên thiếu thì bóng đá mới là con đường đưa Erling Haaland trở thành một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới.
Erling Braut Haaland chào đời vào năm 2000 tại thành phố Leeds (Anh), thời điểm cha anh - ông Alf-Inge Haaland - đang thi đấu ở Premier League. Sau khi cha giải nghệ, gia đình trở về Bryne, một thị trấn nhỏ ở phía tây nam Na Uy. Chính nơi đây đã nuôi dưỡng niềm đam mê bóng đá của Haaland.
Lớn lên trong gia đình có truyền thống thể thao, Haaland sớm được làm quen với nhiều môn khác nhau như điền kinh, bóng ném và golf. Những trải nghiệm này giúp anh phát triển khả năng phối hợp, sức mạnh cơ bắp và tốc độ ngay từ nhỏ.
Các chuyên gia thể lực sau này nhận định nền tảng vận động toàn diện là một trong những yếu tố giúp Haaland sở hữu thể chất vượt trội so với nhiều cầu thủ cùng trang lứa.
Năm 5 tuổi, Haaland gia nhập học viện của CLB Bryne FK. Các huấn luyện viên khi đó đều nhận thấy cậu bé có tinh thần thi đấu rất cao, luôn muốn chiến thắng trong mọi buổi tập và không ngại rèn luyện thêm sau giờ học.
Năm 2016, khi mới 15 tuổi, Haaland được đôn lên đội một Bryne FK và có trận đấu chuyên nghiệp đầu tiên. Từ đây, sự nghiệp thể thao của tiền đạo Na Uy bắt đầu nở rộ.
Khả năng tăng tốc, sức mạnh, những pha chạy chỗ thông minh cùng hiệu suất ghi bàn đáng kinh ngạc giúp Haaland lọt vào tầm ngắm của hàng loạt đội bóng lớn như Manchester United, Juventus, Real Madrid và Borussia Dortmund.
Năm 2022, Haaland nâng tầm bản thân trước khi chuyển sang Manchester City. Tại Anh, tiền đạo người Na Uy liên tục phá vỡ các kỷ lục ghi bàn tại Premier League và góp công lớn giúp đội bóng Manchester City giành nhiều danh hiệu.
Bên cạnh tài năng thiên bẩm, Haaland còn được đánh giá cao bởi tính kỷ luật. Anh duy trì chế độ ăn uống nghiêm ngặt, tập luyện cường độ cao, ngủ đủ giấc và đặc biệt chú trọng quá trình phục hồi sau mỗi trận đấu. Các đồng đội và huấn luyện viên đều nhận xét Haaland luôn giữ sự tập trung tối đa trong tập luyện cũng như thi đấu.
Ngoài sân cỏ, trái ngược với hình ảnh quyết liệt trên sân, Haaland có cuộc sống khá kín tiếng. Anh dành nhiều thời gian cho gia đình, thích nấu ăn, chơi điện tử và gặp gỡ những người bạn thân. Tiền đạo người Na Uy cũng thường xuyên chia sẻ rằng cuộc sống cân bằng giúp anh duy trì trạng thái tinh thần tốt nhất.
Haaland và bạn gái Isabel Haugseng Johansen đã quen biết nhau từ khi còn nhỏ. Cả hai đồng hành cùng nhau nhiều năm trước khi công khai mối quan hệ và hiện đã có một con trai.
Trong cuộc phỏng vấn gần đây, Haaland cho biết việc trở thành cha mang đến nhiều thay đổi tích cực trong cuộc sống. Theo anh, gia đình giúp bản thân tách khỏi áp lực bóng đá sau mỗi trận đấu.
"Hồi trẻ, tôi thường suy nghĩ quá nhiều về bóng đá. Còn bây giờ, khi trở về nhà, tôi có thể thư giãn hoàn toàn. Có lẽ, tôi phải cảm ơn con trai mình vì điều đó", tiền đạo người Na Uy chia sẻ.
Đoạn video rap thời niên thiếu có thể chỉ là một kỷ niệm vui của Erling Haaland, nhưng nó giúp người hâm mộ hiểu thêm về con người phía sau hình ảnh "cỗ máy săn bàn".
Số lượng sinh viên Trung Quốc sang Mỹ du học đã sụt giảm liên tục trong nhiều năm, cho thấy nhận thức của giới trẻ về nền giáo dục từng được thế hệ trước khát khao đã thay đổi.
Bà Zhang Mengyao (48 tuổi), cựu nhân viên ngân hàng tại thành phố cảng Thiên Tân, chia sẻ: "Tôi rất đau đầu. Con gái tôi không muốn đi du học Mỹ dù tôi đã chuẩn bị mọi thứ. Tôi thực sự không hiểu con bé nghĩ gì. Tôi đã mơ ước về cơ hội này cả đời, vậy mà con bé thậm chí còn không thèm cân nhắc".
Vào thập niên 1990, chị gái của bà Zhang đã giành được một công việc tại Phố Wall (bang New York). Được chị truyền cảm hứng, bà nộp đơn xin thị thực du học 3 lần nhưng đều bị từ chối vì nghi ngờ có ý định nhập cư.
Ngược lại, con gái của bà, hiện là sinh viên năm ba ngành quản lý công, đã từ chối kế hoạch học cao học tại Mỹ do mẹ vạch sẵn. Mục tiêu của cô gái trẻ là tham gia kỳ thi công chức nhằm trở thành người phát ngôn Bộ Ngoại giao.
Câu chuyện của gia đình bà Zhang phản ánh một bước chuyển biến trong nhận thức của người Trung Quốc về nền giáo dục Mỹ. Ngày nay, giới trẻ mang một lập trường có chiều sâu, thực tế và tự tin hơn so với cái nhìn có phần "ngưỡng mộ" của các bậc phụ huynh.
Ông Jason Zhu, một cố vấn du học tại Bắc Kinh, cho biết: "Nhiều người muốn con cái theo học tại các trường đại học trong nước. Họ tin vào tiềm năng phát triển tại Trung Quốc, đồng thời quan ngại về tình trạng an ninh ở Mỹ".
Mặc dù Trung Quốc vẫn là nguồn sinh viên quốc tế bậc đại học lớn tại Mỹ, số lượng đã sụt giảm nghiêm trọng. Từ đỉnh điểm 148.900 sinh viên Trung Quốc học đại học tại Mỹ trong năm 2018-2019, đến năm 2024-2025, con số này giảm xuống còn 78.583 sinh viên.
Đặc biệt, nhiều người trẻ Trung Quốc tin vào thuật ngữ "lằn ranh sinh tử" (kill line). Thuật ngữ này ám chỉ nguy cơ một người ở Mỹ có thể rơi vào cảnh nghèo đói chỉ sau một trận bạo bệnh, tai nạn hoặc mất việc làm.
Ngoài ra, tình trạng phân biệt đối xử đối với sinh viên quốc tế, dù đã cải thiện nhiều so với trong quá khứ, vẫn là một vấn đề nổi cộm.
Theo một cuộc khảo sát công bố vào năm 2025, nhiều sinh viên Trung Quốc đang học tập tại Mỹ cho biết đã phải nhận những trải nghiệm tồi tệ. 68% chia sẻ từng bị phân biệt đối xử ngoài khuôn viên trường, và 60% nói bị bắt nạt ngay trong khuôn viên trường. Khoảng một nửa số sinh viên trả lời từng bị quấy rối bằng lời nói.
Ngoài ra, những lo ngại về ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các trường đại học hàng đầu tại Mỹ không phải là điều mới. Một số quan chức Mỹ bày tỏ lo ngại rằng Bắc Kinh đang tận dụng Đại học Harvard để tiếp cận công nghệ tiên tiến, tuyển mộ nhân tài, né tránh luật an ninh quốc gia và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Hồi tháng 5-2025, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định chặn quyền tuyển sinh sinh viên quốc tế của Đại học Harvard, buộc hàng ngàn sinh viên nước ngoài phải chuyển trường hoặc đối mặt nguy cơ mất tình trạng pháp lý tại Mỹ.
Trung Quốc ngay lập tức phản đối việc chính trị hóa giáo dục, cho rằng hợp tác giáo dục giữa hai nước là đôi bên cùng có lợi. Đại học Harvard chỉ trích động thái chặn tuyển sinh là "phi pháp", đồng thời cam kết duy trì khả năng tiếp nhận sinh viên quốc tế.
Nhiều người trẻ tại Trung Quốc hiện nay đề cao tính thực tế.
Li Yuelin, sinh viên ngành khoa học máy tính tại tỉnh Quảng Đông, cho biết: "Tôi vẫn muốn học công nghệ tại Mỹ và hy vọng tìm được việc làm ở Thung lũng Silicon. Nhưng những cơ hội hấp dẫn, lương cao tại Thâm Quyến hoặc Hàng Châu khiến việc ở lại trong nước trở thành một lựa chọn tốt không kém".
Trong khi đó, sinh viên quản lý công Wang Yiyi ưu tiên sự ổn định trong nước. Cô cho biết nếu không thể trở thành công chức, cô sẽ cân nhắc làm việc tại Hong Kong một thời gian để tích lũy trải nghiệm quốc tế trước khi tìm việc tại Bắc Kinh hoặc Thượng Hải.
Wang chia sẻ: "Nếu không tìm được việc làm trong thị trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay, tôi sẵn sàng tận hưởng một cuộc sống 'nằm yên' (lying flat) thoải mái với sự chu cấp của ba mẹ.
Sau khi xem các bài viết so sánh chi phí sinh hoạt trên mạng xã hội, tôi nhận ra chúng ta có thể tận hưởng một cuộc sống ít áp lực và chi phí thấp hơn nhiều ngay tại Trung Quốc".
Thuật ngữ "nằm yên" chỉ lối sống từ bỏ áp lực cạnh tranh khốc liệt, né tránh việc dành dụm mua nhà hay thăng tiến của một bộ phận giới trẻ Trung Quốc để chọn cuộc sống nhu cầu thấp, ít căng thẳng.
Theo công ty tư vấn du học IDP, tính cả chi phí ăn ở và sinh hoạt phí, mỗi du học sinh quốc tế tại Mỹ cần dự trù từ 35.000 - 90.000 USD/năm. Trong khi mức học phí bậc đại học ở Trung Quốc chỉ từ 650 - 2.000 USD/năm.
Cuối tháng 6, thủ đô nước Pháp đã ghi nhận ngày nóng nhất trong lịch sử khi nhiệt độ chạm ngưỡng 40 độ C. Trước dự báo về một đợt sóng nhiệt thứ ba đổ bộ vào đầu tháng 7, chính quyền thành phố mở cửa ba bãi tắm dọc bờ sông Seine.
Từ ngày 4/7, người dân và du khách tại Paris đã có thể xuống tắm sông Seine. Hoạt động này được duy trì năm thứ hai liên tiếp, chính thức thay thế lệnh cấm bơi lội kéo dài một thế kỷ.
Hoạt động bơi lội ở sông Seine bắt đầu từ thế kỷ 17, sau đó bị cấm vào năm 1716 vì thuần phong mỹ tục.
Sang thế kỷ 19, tắm sông không còn là hoạt động giải nhiệt thuần túy mà đã phát triển thành sự kiện thể thao và xã hội. Các cơ sở dịch vụ cao cấp mọc lên dọc bờ sông, cung cấp dịch vụ nhà hàng, cà phê và dạy bơi.
Hồ bơi nổi tiếng Deligny từng là nơi đăng cai các nội dung thi đấu bơi lội tại Thế vận hội Paris 1900.
Trước tình trạng đuối nước và tai nạn giao thông đường thủy gia tăng, chính phủ Pháp đã ban hành lệnh cấm hoàn toàn việc bơi lội trên sông Seine vào năm 1923.
Theo các chuyên gia, văn hóa bơi lội tại Paris dần biến mất bởi tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Chất lượng nước sông Seine sụt giảm thảm hại trong suốt giữa thế kỷ 20. Đến thập niên 1970, dòng sông này bị ví như một hệ thống cống rãnh lộ thiên khi hơn một nửa lượng nước thải của toàn vùng được xả thẳng xuống sông mà không qua xử lý.
Năm 1970, dòng sông được tuyên bố là đã "chết về mặt sinh học". Các nỗ lực hồi sinh sông Seine bắt đầu từ giữa thập niên 1980. Năm 1988, Thị trưởng Paris khi đó là ông Jacques Chirac đã tuyên bố sẽ bơi ở sông Seine trong ba năm trước sự chứng kiến của công chúng để chứng minh dòng sông đã sạch.
Lời hứa này được lặp lại trên truyền hình vào năm 1990 nhưng chưa bao giờ được thực hiện, trở thành một giai thoại châm biếm kéo dài nhiều năm khi con sông vẫn rất ô nhiễm. Năm 2013, giải thi đấu ba môn phối hợp Paris buộc phải hủy bỏ vì chất lượng nước quá nguy hiểm cho các vận động viên.
Năm 2016 khi Thị trưởng Paris Anne Hidalgo tái khởi động chiến dịch làm sạch sông để chuẩn bị cho việc đăng cai Thế vận hội Paris 2024. Thành phố đã chi ra hơn một tỷ euro cho siêu dự án kỹ thuật nhằm cải tạo hệ thống xử lý nước thải của thủ đô, lần đầu tiên kết nối hàng nghìn hộ dân ven sông vào mạng lưới xử lý chung.
Chiến dịch làm sạch đã phục vụ cho các nội dung thi đấu ba môn phối hợp và bơi marathon tại Olympic 2024. Rào cản tâm lý kéo dài một thế kỷ của người dân cuối cùng đã bị phá vỡ. Khoảng 100.000 người đã đến trải nghiệm trong mùa tắm công cộng đầu tiên vào năm 2025.
Đến nay, Paris đã đưa vào hoạt động ba địa điểm bơi lội miễn phí ngay trên sông Seine. Khu vực Bras Marie nằm dưới cây cầu Louis-Philippe gần Nhà thờ Đức Bà, Grenelle ở phía tây lại sở hữu góc nhìn thẳng ra Tháp Eiffel và bản sao Tượng Nữ thần Tự do. Khu vực Bercy có làn bơi trên sông dài tới 67 m.
Du khách cần lưu ý nước sông Seine có màu xanh lục rêu, thỉnh thoảng vẫn có rác nổi và mùi đặc trưng. Để đảm bảo an toàn, các bãi tắm này áp dụng hệ thống cờ báo hiệu, cờ xanh là an toàn, cờ vàng là cần thận trọng và cờ đỏ là cấm bơi. Ban quản lý cũng thực hiện kiểm tra vi khuẩn E. coli hàng ngày để quyết định việc mở cửa.
Dù hiệu quả kinh tế của dự án tỷ euro này vẫn là chủ đề gây tranh cãi giữa các thế hệ cư dân Paris, nhưng khi làn sóng nhiệt tiếp theo ập đến, câu trả lời sẽ rõ ràng hơn khi ngày càng có nhiều người chọn cách lao mình xuống dòng sông Seine để tìm kiếm sự mát mẻ.
