Những ngày gần đây, cá voi (ngư dân gọi là cá Ông) liên tục xuất hiện, vẫy vùng ở vùng biển Mũi Né. Ngư dân phấn khởi reo hò, ghi lại hình ảnh cá voi tung tăng trên mặt nước.
Theo ông Nguyễn Ngọc Ẩn, Giám đốc Bảo tàng cổ vật Mũi Né, một nhà nghiên cứu văn hóa địa phương, việc cá voi xuất hiện ở vùng biển này không phải hiếm. Tuy nhiên, với tần suất liên tục như thời gian qua, trong bối cảnh vùng biển từng chịu áp lực khai thác tài nguyên, đây là tín hiệu đáng mừng.
Ông Ẩn cho rằng, sự hiện diện của cá voi không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, biểu trưng cho bình yên biển cả, mà còn phản ánh môi trường biển còn trong lành, nguồn lợi thủy sản vẫn dồi dào.
Cá voi là loài săn mồi cấp cao, phụ thuộc vào nguồn cá nhỏ và sinh vật phù du. Khi cá voi xuất hiện, có thể suy ra hệ sinh thái vẫn đủ sức nuôi dưỡng các loài lớn.
Trong bối cảnh vùng biển Nam Trung bộ chịu áp lực từ khai thác và biến đổi khí hậu, việc cá voi xuất hiện cho thấy hệ sinh thái chưa suy kiệt. Ngược lại, nếu cá voi dạt bờ trong trạng thái suy yếu, đó có thể là cảnh báo về ô nhiễm, tiếng ồn dưới nước hoặc biến động dòng chảy.
Theo quan niệm dân gian, cá Ông là biểu tượng tâm linh bền vững của ngư dân miền biển. Những câu chuyện cá Ông cứu nạn giữa khơi xa được truyền qua nhiều thế hệ, góp phần bồi đắp niềm tin sâu sắc.
Vì vậy, mỗi khi cá Ông “lụy bờ” (chết dạt bờ), ngư dân đều tổ chức tang lễ trang nghiêm với đầy đủ nghi thức. Tín ngưỡng này gắn bó chặt chẽ với đời sống làng chài, vừa là điểm tựa tinh thần, vừa góp phần gắn kết cộng đồng, giúp ngư dân yên tâm bám biển.
Ông Ẩn kể, cá Ông từng nhiều lần cứu ngư dân trên biển. “Ông nội tôi từng được cá Ông cứu sống khi gặp nạn trên biển. Sau đó, ông đã hiến đất để xây lăng cá Ông tại Hàm Tiến (nay thuộc phường Mũi Né – PV). Từ đó về sau, mỗi tháng ông đều mang 6 lít dầu lửa đến lăng vạn để thắp nhang, đèn cúng ông Nam Hải”, ông Ẩn kể.
Theo ông Hai Long, ngư dân Mũi Né, giai đoạn 2010 – 2023 ghi nhận nhiều trường hợp cá voi nhỏ dạt bờ. “Theo tập tục cha ông, nơi nào có Ông lụy thì nơi đó biển yên, môi trường trong lành, nguồn lợi còn phong phú”, ông Hai Long chia sẻ.
Hiện nay, tại vạn Làng chài Mũi Né có khu chôn cất cá Ông. Sau vài năm, bộ xương được cải táng, đưa về thờ tại Lăng ông Nam Hải (phường Phan Thiết), nơi lưu giữ hàng chục bộ cốt cá Ông qua nhiều thế hệ.
Theo ông Nguyễn Ngọc Ẩn, sự xuất hiện của cá voi đang mở ra một hướng tiếp cận mới cho du lịch Mũi Né. Trong bối cảnh địa phương được định vị là khu du lịch quốc gia, việc đa dạng hóa và làm mới sản phẩm trở thành yêu cầu cấp thiết.
Hiện nay, du lịch Mũi Né chủ yếu dựa vào các lợi thế sẵn có như biển, đồi cát và nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, những sản phẩm này đang dần bão hòa, thiếu yếu tố mới để giữ chân và tạo hứng thú cho du khách. Vì vậy, việc gắn yếu tố tự nhiên như cá voi với trải nghiệm du lịch sinh thái, văn hóa được xem là hướng đi tiềm năng, góp phần làm phong phú sản phẩm và nâng cao sức hấp dẫn cho điểm đến.
“Cá voi có thể trở thành một phần của sản phẩm du lịch sinh thái – văn hóa nếu được khai thác đúng cách. Tôi nghĩ các doanh nghiệp du lịch cần khai phá để có những tour khám phá biển. Trên thế giới, mô hình du lịch quan sát cá voi đã phát triển mạnh, nhưng luôn đi kèm quy định nghiêm ngặt để bảo vệ loài và môi trường sống”, ông Ẩn gợi mở.
Hướng đi khả thi với Mũi Né là kết hợp tham quan Lăng ông Nam Hải, tìm hiểu tín ngưỡng cá Ông và phát triển các tour trải nghiệm biển. Tuy nhiên, yếu tố then chốt là kiểm soát hoạt động trên biển. Nếu tàu thuyền bám đuổi tự phát, gây tiếng ồn, cá voi có thể rời đi, thậm chí ảnh hưởng hệ sinh thái.
Ở góc độ kinh tế, khi môi trường biển được bảo vệ, nguồn lợi thủy sản ổn định, ngư dân có thể bám biển lâu dài. Đồng thời, du lịch phát triển sẽ mở thêm sinh kế từ dịch vụ.
Sự xuất hiện của cá voi ở Mũi Né vì thế không chỉ là hiện tượng tự nhiên. Đây còn là phép thử đối với cách con người ứng xử với biển. Nếu được gìn giữ đúng cách, đó sẽ là nền tảng cho mô hình phát triển bền vững, nơi môi trường, văn hóa và kinh tế cùng song hành.
Luật Công chứng 2024 quy định giao dịch phải công chứng là những giao dịch quan trọng, có yêu cầu cao về an toàn pháp lý và được luật quy định hoặc giao Chính phủ quy định phải thực hiện công chứng.
Quy định này được sửa đổi, bổ sung năm 2026 theo hướng giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, cập nhật và công bố danh mục các giao dịch phải công chứng, chứng thực trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.
Cách tiếp cận này vừa góp phần thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng, trong đó giảm 6 loại giao dịch cụ thể đang được quy định trong các nghị định. Như vậy, Luật năm 2026 vừa khắc phục nguy cơ chồng chéo, xung đột với các luật chuyên ngành. Chính sách này tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân và nâng cao tính minh bạch, ổn định của hệ thống pháp luật.
Việc xác định giao dịch thuộc diện bắt buộc công chứng được thực hiện thông qua danh mục công khai, thay vì quy định phân tán. Danh mục này có giá trị tham chiếu, hỗ trợ tra cứu, áp dụng thống nhất trong phạm vi toàn quốc. Quy định này đồng thời bảo đảm nguyên tắc các giao dịch cụ thể thuộc diện bắt buộc công chứng phải do luật chuyên ngành quy định.
Đẩy mạnh khai thác dữ liệu thay thế giấy tờ
Một nội dung mới được bổ sung là việc sử dụng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu để phục vụ hoạt động công chứng. Theo Luật sửa đổi, trong trường hợp thông tin về người yêu cầu công chứng hoặc tài sản đã có trong các cơ sở dữ liệu do cơ quan có thẩm quyền quản lý và đủ điều kiện khai thác, người yêu cầu công chứng không phải cung cấp giấy tờ có chứa thông tin đó.
Tổ chức hành nghề công chứng có thể khai thác, sử dụng các thông tin này để giải quyết hồ sơ. Chỉ trong trường hợp không khai thác được hoặc thông tin chưa đầy đủ, không chính xác, công chứng viên mới yêu cầu người dân bổ sung giấy tờ. Quy định này áp dụng đối với các thành phần hồ sơ như giấy tờ tùy thân, giấy tờ về quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản và các giấy tờ liên quan khác.
Chính sách này giúp giảm bớt gánh nặng chuẩn bị hồ sơ, không cần phải đi công chứng/chứng thực bản sao giấy tờ trước khi đi làm thủ tục công chứng giao dịch chính. Việc này cũng hạn chế tình trạng sử dụng giấy tờ giả mạo vì công chứng viên đối soát trực tiếp với dữ liệu gốc của cơ quan nhà nước thay vì nhìn trên bản giấy.
Mở rộng thẩm quyền với một số loại giao dịch liên quan bất động sản
Luật Công chứng sửa đổi năm 2026 đã điều chỉnh theo hướng mở rộng thẩm quyền công chứng không theo địa hạt đối với các giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản. Trong đó có hợp đồng ủy quyền, hợp đồng đặt cọc, chuyển nhượng hợp đồng.
Chính sách này dựa trên tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, Luật giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc. Việc này phải gắn với điều kiện vận hành đầy đủ, đồng bộ của cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu liên quan, bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ và an toàn pháp lý.
Luật tiếp tục quy định thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở. Quy định này phù hợp với đặc thù mô hình công chứng hiện hành.
Công chứng viên chịu trách nhiệm về tính xác thực, hợp pháp của giao dịch, bao gồm cả việc kiểm tra, xác minh tình trạng pháp lý và thực tế của bất động sản khi cần thiết.
Chính phủ nhìn nhận việc duy trì thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản theo địa giới hành chính giúp hạn chế rủi ro phát sinh từ việc công chứng trùng lặp đối với cùng một tài sản, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.
Xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng
Luật sửa đổi cũng bổ sung một điều mới về Cơ sở dữ liệu công chứng. Đây là hệ thống thông tin về công chứng viên, tổ chức hành nghề công chứng, giao dịch đã được công chứng; thông tin về tình trạng giao dịch của tài sản; biện pháp ngăn chặn và cảnh báo rủi ro trong hoạt động công chứng; văn bản công chứng và các tài liệu khác trong hồ sơ công chứng.
Luật quy định cơ sở dữ liệu công chứng phải được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời và bảo đảm an ninh, an toàn theo quy định của pháp luật. Việc thu thập, cung cấp thông tin để đưa vào cơ sở dữ liệu công chứng và khai thác, sử dụng, phải bảo mật thông tin về nội dung công chứng, bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình.
Bộ Tư pháp cho biết việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu công chứng là yêu cầu cấp thiết nhằm phục vụ quản lý nhà nước và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực công chứng. Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Tư pháp và các Bộ, ngành liên quan khẩn trương triển khai, bảo đảm cơ sở dữ liệu công chứng được xây dựng đồng bộ, kết nối, chia sẻ hiệu quả với các cơ sở dữ liệu khác, đáp ứng yêu cầu quản lý, phòng ngừa rủi ro và nâng cao chất lượng dịch vụ công chứng.
UBND TPHCM vừa ban hành kế hoạch về kịch bản và phương án ứng phó, bảo đảm an ninh năng lượng trên địa bàn trong bối cảnh áp lực nguồn cung năng lượng thế giới bất ổn.
Mục tiêu của TPHCM là chủ động nhận diện rủi ro, xây dựng phương án ứng phó nhằm bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu và khí đầy đủ, liên tục, an toàn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, logistics, dịch vụ và nhu cầu dân sinh trong mọi tình huống.
Thành phố đồng thời tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm, nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, doanh nghiệp trong công tác điều hành năng lượng.
UBND TPHCM yêu cầu việc triển khai kế hoạch phải bảo đảm tính chủ động, khả thi, xác định rõ đầu mối, trách nhiệm, cơ chế phối hợp và chế độ báo cáo. Các kịch bản phải bao quát đầy đủ 3 lĩnh vực điện, xăng dầu và khí; phù hợp với đặc điểm phát triển đô thị, công nghiệp, cảng biển, logistics và nhu cầu dân sinh của thành phố.
UBND TPHCM đặt mục tiêu thiết lập cơ chế điều hành theo kịch bản nhằm phát hiện sớm nguy cơ, kịp thời kích hoạt phương án ứng phó và điều phối nguồn cung. Thành phố sẽ xây dựng 3 cấp độ kịch bản gồm: thị trường ổn định; thị trường biến động mạnh nhưng còn trong khả năng kiểm soát; và tình huống khẩn cấp khi xảy ra thiếu hụt nghiêm trọng hoặc đứt gãy kéo dài.
Đối với lĩnh vực điện lực, UBND TPHCM yêu cầu các đơn vị tổ chức thực hiện nghiêm phương án cung cấp điện năm 2026; theo dõi sát tình hình phụ tải, khả năng cấp điện, nguy cơ đầy tải cục bộ và nguy cơ ảnh hưởng đến phụ tải trọng yếu. Thành phố đồng thời rà soát các khu vực có nguy cơ quá tải để chủ động phương án san tải, chuyển tải và dự phòng cấp điện, ưu tiên bảo đảm điện cho các lĩnh vực, khu vực, cơ sở trọng yếu.
Khi kích hoạt kịch bản cấp 2 hoặc cấp 3, thành phố tăng cường phối hợp với các đơn vị điện lực để cập nhật theo ngày hoặc theo thời điểm phát sinh bất thường đối với phụ tải trọng yếu, nguy cơ sự cố và phương án ưu tiên cấp điện.
Đối với lĩnh vực xăng dầu, UBND TPHCM yêu cầu thiết lập cơ chế cập nhật thường xuyên về tồn kho, tạo nguồn, kế hoạch nhập khẩu, kế hoạch lấy hàng trong nước, năng lực cấp hàng theo từng khu vực và khả năng điều chuyển giữa các kho, cảng và hệ thống phân phối.
Thành phố đồng thời xây dựng danh mục các điểm bán xăng dầu trọng yếu phải duy trì hoạt động liên tục trong mọi tình huống, ưu tiên khu vực cửa ngõ, cao tốc, cảng biển, khu công nghiệp, trung tâm logistics và khu dân cư tập trung.
Trong trường hợp thị trường biến động mạnh hoặc khi kích hoạt kịch bản cấp 2, cấp 3, Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương, Công an TPHCM và các đơn vị liên quan tổ chức cấp phép, hướng dẫn và điều tiết xe bồn vận chuyển xăng dầu, khí lưu thông vào khu vực trung tâm theo khung giờ, tuyến đường phù hợp để kịp thời cung ứng nhiên liệu cho hệ thống phân phối.
Khi kích hoạt kịch bản cấp 2 hoặc cấp 3, thành phố cũng thực hiện điều phối tăng cường hoặc điều phối khẩn cấp nguồn hàng theo khu vực, nhóm sản phẩm và danh mục điểm bán trọng yếu; kịp thời tổng hợp, báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền hỗ trợ đối với các nội dung vượt thẩm quyền của thành phố.
Đối với lĩnh vực khí, UBND TPHCM yêu cầu rà soát, cập nhật năng lực cung ứng LPG, CNG, LNG; theo dõi tình hình tồn chứa, kế hoạch nhập hàng, công suất cấp hàng và khả năng điều chuyển giữa các khu vực, nhóm khách hàng nhằm chủ động điều phối khi nguồn cung biến động.
Tuyến đường ven biển đi qua phường Thuận An đoạn qua tổ dân phố Thai Dương Thượng Đông và Thai Dương Thượng Tây đã được thảm nhựa.
Dự án tuyến đường ven biển qua TP Huế giai đoạn 1 được khởi công xây dựng vào ngày 26/3/2022. Sau hơn 4 năm thi công, dự kiến tuyến đường sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 30/4. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, có điểm đầu tại nút giao Quốc lộ 49B - cầu Tam Giang và điểm cuối tại nút giao Quốc lộ 49A - Quốc lộ 49B, với chiều dài hơn 7,7 km.
Tuyến đường ven biển đi qua phường Thuận An đoạn qua tổ dân phố Thai Dương Thượng Đông và Thai Dương Thượng Tây đã được thảm nhựa.
Dự án tuyến đường ven biển qua TP Huế giai đoạn 1 được khởi công xây dựng vào ngày 26/3/2022. Sau hơn 4 năm thi công, dự kiến tuyến đường sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 30/4. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, có điểm đầu tại nút giao Quốc lộ 49B - cầu Tam Giang và điểm cuối tại nút giao Quốc lộ 49A - Quốc lộ 49B, với chiều dài hơn 7,7 km.
Tuyến đường rộng hơn 20 m gồm 4 làn xe đã được đơn vị công kẻ vạch đường, khu vực qua ngã tư đã cấm biển báo. Tuyến đường uống lượn qua đồng lúa, khu nuôi trồng thủy sản và khu nghĩa trang tổ dân phố Thai Dương Thượng Đông.
Tuyến đường rộng hơn 20 m gồm 4 làn xe đã được đơn vị công kẻ vạch đường, khu vực qua ngã tư đã cấm biển báo. Tuyến đường uống lượn qua đồng lúa, khu nuôi trồng thủy sản và khu nghĩa trang tổ dân phố Thai Dương Thượng Đông.
Hệ thống đèn chiếu sáng đã được đơn vị công lắp đặt, dải phân cách được trồng hoa. Mặt đường đã được nhà thầu hoàn thành việc thảm nhựa.
Hệ thống đèn chiếu sáng đã được đơn vị công lắp đặt, dải phân cách được trồng hoa. Mặt đường đã được nhà thầu hoàn thành việc thảm nhựa.
Nút giao tuyến đường ven biển với cầu Tam Giang đã được nhà thầu mở rộng, thảm nhựa. Ta luy âm được nhà thầu gia cố bằng đá hộc.
Nút giao tuyến đường ven biển với cầu Tam Giang đã được nhà thầu mở rộng, thảm nhựa. Ta luy âm được nhà thầu gia cố bằng đá hộc.
Hệ thống biển báo, vạch chỉ đường đoạn phía bắc cầu vượt biển Thuận An đã được nhà thầu gấp rút hoàn thiện.
Hệ thống biển báo, vạch chỉ đường đoạn phía bắc cầu vượt biển Thuận An đã được nhà thầu gấp rút hoàn thiện.
Hệ thống biển báo, vạch chỉ đường đoạn phía bắc cầu vượt biển Thuận An đã được nhà thầu gấp rút hoàn thiện.
Tuyến đường chưa thông xe kỹ thuật song hàng ngày đã có nhiều phương tiện người dân qua lại.
Anh Nguyễn Công Quý, Tổ trưởng dân phố Thai Dương Thượng Đông, cho biết đường ven biển hoàn thành đã tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận lợi hơn. Người dân địa phương phấn khởi khi dự án cuối cùng cũng về đích.
Tuyến đường chưa thông xe kỹ thuật song hàng ngày đã có nhiều phương tiện người dân qua lại.
Anh Nguyễn Công Quý, Tổ trưởng dân phố Thai Dương Thượng Đông, cho biết đường ven biển hoàn thành đã tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận lợi hơn. Người dân địa phương phấn khởi khi dự án cuối cùng cũng về đích.
Điểm nhấn của tuyến đường ven biển là cầu vượt cửa biển Thuận An nối hai làng Thai Dương Thượng và Thai Dượng Hạ hạ giáp của phường Thuận An. Cầu dài 2,36 km với bề rộng 20 m, 4 làn xe, là cây cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung. Hệ thống dây văng hình chữ A ở ngay trung tâm cầu được sơn màu đỏ nổi bật.
Hơn một năm qua, cầu vượt cửa biển Thuận An đã hoàn thành xong các hạng mục song phải lập hàng rào hai đầu cầu, không cho các phương tiện qua lại. Nguyên nhân là do tuyến đường dẫn hai đầu cầu thuộc dự án đường ven biển chưa hoàn thành do vướng mắc mặt bằng.
Điểm nhấn của tuyến đường ven biển là cầu vượt cửa biển Thuận An nối hai làng Thai Dương Thượng và Thai Dượng Hạ hạ giáp của phường Thuận An. Cầu dài 2,36 km với bề rộng 20 m, 4 làn xe, là cây cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung. Hệ thống dây văng hình chữ A ở ngay trung tâm cầu được sơn màu đỏ nổi bật.
Hơn một năm qua, cầu vượt cửa biển Thuận An đã hoàn thành xong các hạng mục song phải lập hàng rào hai đầu cầu, không cho các phương tiện qua lại. Nguyên nhân là do tuyến đường dẫn hai đầu cầu thuộc dự án đường ven biển chưa hoàn thành do vướng mắc mặt bằng.
Cầu vượt cửa biển Thuận An đi qua rừng phi lao phòng hộ ở tổ dân phố Hải Tiến và trạm Biên phòng cửa khẩu Thuận An.
Cầu vượt cửa biển Thuận An đi qua rừng phi lao phòng hộ ở tổ dân phố Hải Tiến và trạm Biên phòng cửa khẩu Thuận An.
Sau hơn một năm vướng mắc mặt bằng, tuyến đường ven biển qua tổ dân phố Hải Tiến ở phường Thuận An đã có mặt bằng thi công khi người người dân tiến hành di dời.
Theo kế hoạch, tuyến đường ven biển hình thành sẽ tạo quỹ đất khoảng 1.500 ha để phát triển đô thị, tăng sức hút các nhà đầu tư, tập đoàn lớn đến với Huế để đầu tư xây dựng, phát triển dự án hạ tầng du lịch, dịch vụ, khu resort, du lịch nghỉ dưỡng.
Sơ đồ tuyến đường ven biển qua phường Thuận An. Đồ họa: Hoàng Khánh
Sơ đồ tuyến đường ven biển qua phường Thuận An. Đồ họa: Hoàng Khánh
