Thấy giá hấp dẫn, chị Bích Hồng (36 tuổi, TP HCM) đổi sang một gian hàng trực tuyến mới để mua thức ăn quen thuộc cho thú cưng, nhưng cuối cùng phải trả lại vì nghi hàng giả.
“Hạt khui ra không giống loại tôi đã mua thường xuyên của nhãn hiệu này”, chị nói.
Tương tự chị Hồng, nhiều người tiêu dùng bị thu hút bởi giá hời nên dễ mua nhầm hàng kém chất lượng trên các kênh trực tuyến. Đức Nam (29 tuổi, phường Nhiêu Lộc, TP HCM) từng “săn siêu sale” chai dầu gội hiệu D dung tích 1,2 lít, nhưng đành bỏ đi vì chất lượng kém. “Mùi hương không như bình thường, chất dầu lại nhớt lạ nên tôi không dám dùng”, anh kể.
Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) ước tính quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến năm qua đạt 31 tỷ USD. Quý I/2026, 4 sàn thương mại đa ngành lớn nhất là Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki tạo ra doanh số giao dịch (GMV) khoảng 148.600 tỷ đồng, tăng gần 47% so với cùng kỳ 2025, theo Metric.
Không chỉ mở rộng doanh số, lượng gian hàng tăng gần 4%, đạt 490.900 shop. Nhưng thị trường phát triển cũng đi kèm nạn hàng giả, nhiều vụ việc bị phát hiện từ đầu năm đến nay.
Tháng trước, chủ một hộ kinh doanh ở phường Chợ Lớn (TP HCM) bị bắt vì bán lượng lớn quần áo, giày dép, túi xách, đồng hồ giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng được bảo hộ tại Việt Nam như Gucci, Louis Vuitton, Burberry, Dior, Hermes, Rolex…trên Facebook, Zalo, TikTok.
Cùng giai đoạn, Chi cục Quản lý thị trường TP HCM phát hiện hai đường dây bán hàng giả qua mạng thu lợi hàng tỷ đồng tại phường Long Trường và Chợ Lớn. Tại Thanh Hóa, hai chủ shop bị khởi tố vì livestream bán hàng thời trang giả.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) nhận định tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, không rõ nguồn gốc xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt trên môi trường online.
Các nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao gồm thực phẩm, sữa, thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm; hàng tiêu dùng giá trị lớn như thời trang, túi xách, giày dép, đồng hồ, thiết bị điện tử và các sản phẩm thương hiệu nổi tiếng. Trước tình trạng này, các sàn thương mại điện tử đang chống hàng giả ra sao?
Đầu tiên, Shopee, Lazada, TikTok Shop quy trách nhiệm cho chủ gian hàng. Theo đó, người bán phải bảo đảm tính hợp pháp, nguồn gốc và thông tin hàng hóa bán trên sàn thương mại điện tử. Khi đăng ký hoạt động, shop cần cung cấp các thông tin và giấy tờ xác thực cho nền tảng.
Đại diện Shopee cho hay, tùy tính chất ngành hàng hoặc trường hợp cụ thể, sàn có thể yêu cầu nhà bán bổ sung hồ sơ, chứng từ liên quan để phục vụ kiểm tra, rà soát. Với ngành hàng đặc thù, chủ gian hàng có thể được yêu cầu bổ sung các giấy tờ liên quan đến kiểm định chất lượng hoặc công bố sản phẩm theo quy định.
Trong quá trình vận hành, các sàn cho biết đang dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện hàng giả. Theo đại diện Lazada, hệ thống thông minh của nền tảng này có khả năng hỗ trợ và chủ động nhận diện sản phẩm vi phạm. “Công nghệ AI kết hợp với sự kiểm duyệt của đội ngũ nhân viên giúp lọc hàng nghìn sản phẩm mỗi ngày”, đại diện nền tảng nói.
Tại Shopee, thuật toán AI liên tục được cập nhật và huấn luyện dựa trên các kịch bản vi phạm đã ghi nhận thực tế, kết hợp nhiều yếu tố như hình ảnh, tên sản phẩm, nội dung hiển thị, mức giá bất thường… Trong một số trường hợp, sàn có thêm bước rà soát thủ công, dựa trên giấy tờ do nhà bán cung cấp (hóa đơn nhập hàng, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hoặc phân phối sản phẩm…).
TikTok Shop cho biết đã đầu tư hơn 500 triệu USD cho các công cụ công nghệ, xây dựng đội ngũ nhân sự chuyên trách và nâng cấp quy trình kiểm duyệt tại tất cả thị trường đang hoạt động toàn cầu, gồm Việt Nam. Nền tảng này còn có chương trình kiểm tra đơn hàng ngẫu nhiên. Theo đó, khoảng 100 đơn hàng sẽ được bên đối tác thứ ba của TikTok Shop thực hiện kiểm tra ngẫu nhiên hàng tháng, nhằm đối chiếu chất lượng với phần mô tả sản phẩm của shop.
Song, các nền tảng cũng thừa nhận phương thức “lách luật” của nhà bán “ngày càng tinh vi và liên tục thay đổi”. Shopee cho biết có trường hợp hồ sơ, chứng từ liên quan đến nguồn gốc xuất xứ hàng hóa có thể được làm giả mức độ tinh vi cao, cần thêm đối chiếu, phối hợp từ các bên liên quan, cơ quan thẩm quyền.
Ngoài ra, một số shop còn liên tục điều chỉnh cách thức hiển thị thông tin sản phẩm, gồm tên gọi hoặc hình ảnh đăng bán, nhằm che giấu hoặc hạn chế khả năng nhận diện các dấu hiệu vi phạm từ hệ thống.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng đánh giá phương thức vi phạm của nhà bán trên các nền tảng thương mại điện tử thay đổi rất nhanh. Nhiều nhóm dùng tài khoản ảo, không công khai thông tin kinh doanh, giấu địa điểm giao dịch cố định, lợi dụng sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, tính năng livestream để bán hàng giả.
Để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của thương hiệu, Shopee và Lazada cho biết đã thiết lập kênh tiếp nhận báo cáo các hành vi liên quan đến hàng giả. Trong khi đó, người tiêu dùng có thể sử dụng tính năng “Tố cáo sản phẩm vi phạm” trên Shopee. Lazada cho phép đồng kiểm, hoàn trả hàng và “đền tiền gấp đôi nếu khách mua phát hiện ra hàng giả”.
Ông Nguyễn Lâm Thanh, Đại diện TikTok Việt Nam, cho biết khi nắm thông tin vi phạm của shop, dù qua kênh truyền thông hay yêu cầu từ nhà quản lý, nền tảng sẽ chủ động rà soát và cam kết phối hợp với cơ quan chức năng. Hiện các sàn đều có chế tài gỡ bỏ sản phẩm, đình chỉ hoặc chấm dứt hợp đồng với nhà bán vi phạm.
“Vòng vây” chống hàng giả online đang được siết chặt. Từ tháng 6/2025, các sàn bắt đầu triển khai định danh người bán qua chip trên CCCD thông qua công nghệ NFC. Để tăng độ chính xác khi định danh, Shopee đã tích hợp hệ thống đối chiếu với dữ liệu của cơ quan quản lý, gồm thông tin CCCD và mã số thuế chủ gian hàng.
Tháng trước, ngay sau công điện của Thủ tướng về cao điểm chống hàng giả và gian lận thương mại, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã đồng loạt ra quân truy quét. Cục tăng phối hợp với các lực lượng chức năng để trao đổi, xác minh thông tin các dấu hiệu vi phạm trên trực tuyến. Cơ quan quản lý cũng thiết lập cơ chế phối hợp, rút ngắn thời gian xử lý, gỡ gian hàng, sản phẩm vi phạm.
Các sàn thương mại điện tử cho rằng, ngoài nỗ lực của nền tảng và cơ quan chức năng, người tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng trong chống hàng giả. Lazada khuyến nghị khách hàng lưu ý kỹ xuất xứ, giá cả, xem đánh giá từ những người mua trước và liên hệ trực tiếp với shop để hỏi đáp các vấn đề liên quan.
“Khi các bên cùng hành động vì mục tiêu chung, vấn nạn hàng giả, hàng nhái sẽ được kiểm soát và giảm thiểu”, đại diện Shopee nhận định.
Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Cơ quan này đề xuất thí điểm cho các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè để kinh doanh.
Theo đó, phí thuê lòng đường, vỉa hè trên các tuyến phố tại 4 quận nội thành trước sáp nhập đơn vị hành chính gồm Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Đống Đa và các phố văn hóa ẩm thực, chợ đêm là 45.000 đồng một m2 mỗi tháng.
Phí thuê tại các phố chính thuộc Thanh Xuân, Cầu Giấy, Tây Hồ, Long Biên, Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm là 40.000 đồng một m2 mỗi tháng.
Các tuyến phố còn lại của các xã, phường trên và thuộc thị xã Sơn Tây trước sáp nhập có giá thuê 25.000 đồng một m2 mỗi tháng. Các khu vực ngoại thành khác là 20.000 đồng mỗi m2 mỗi tháng.
UBND phường là nơi tiếp nhận hồ sơ đề xuất thuê từ phía các hộ, doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn.
Dự thảo Nghị quyết nếu được chính quyền thông qua sẽ có hiệu lực trong 5 năm. Thời gian thí điểm cho thuê vỉa hè với một số tuyến phố chỉ tối đa 2 năm, và có thể được xem xét gia hạn tiếp 2 lần, mỗi lần không quá 2 năm.
Các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh được thuê sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè không quá 1 năm. Họ cũng có thể được gia hạn nhiều lần, nhưng mỗi lần tối đa 1 năm.
Đơn vị soạn thảo đề xuất thí điểm theo 3 giai đoạn, trong đó giai đoạn đầu tiên tại một số tuyến phố ở phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam. Sau đó, việc thí điểm mở rộng ra một số phố của các phường trong khu vực Vành đai 1 và cuối cùng là Vành đai 3.
Theo Sở Xây dựng, việc thí điểm cho thuê vỉa hè có trả phí giúp cá nhân, hộ kinh doanh có điều kiện mở rộng kinh doanh, hạn chế tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường trái phép. Đồng thời, ngân sách nhà nước cũng có thể tăng nguồn thu.
Các tuyến phố thực hiện thí điểm dự kiến cũng phải đáp ứng hàng loạt tiêu chí như không thuộc phạm vi bảo tồn di tích lịch sử văn hóa, không có điểm ùn tắc giao thông. Vỉa hè của các tuyến phố này cũng cần rộng từ 3 m trở lên và đảm bảo lối đi cho người đi bộ (tối thiểu rộng 1,5 m).
Ngoài ra, ít nhất 50% tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh có quyền sử dụng nhà ở, công trình xây dựng tại tuyến phố này phải đồng thuận thì việc thí điểm mới có thể thực hiện. Nhà quản lý đề xuất cần trang bị hệ thống camera đảm bảo giám sát toàn bộ phạm vi phần lòng đường, vỉa hè dự kiến thực hiện thí điểm.
Thời gian gần đây, Hà Nội siết trật tự đô thị, vỉa hè khiến tiểu thương cố gắng tận dụng từng cm mưu sinh, trong khi các chuỗi hàng quán lớn buộc thay đổi mô hình kinh doanh để tồn tại. Hiện tại, nhiều tiểu thương, hộ kinh doanh, doanh nghiệp cũng có nguyện vọng được thuê vỉa hè.
Ở nhiều quốc gia, kinh tế vỉa hè được xem như một phần đời sống đô thị và sinh kế người dân. Chẳng hạn, Thái Lan, Singapore hay Đài Loan (Trung Quốc) thừa nhận loại hình kinh tế này, và quản lý bằng quy hoạch, cấp phép, kèm theo quy định hoạt động.
Cục Hải quan (Bộ Tài chính) ngày 21/5 thông tin về việc triển khai các biện pháp tăng cường kiểm soát, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Lực lượng hải quan tại Lạng Sơn đã liên tiếp phát hiện 4 lô hàng quá cảnh có dấu hiệu vi phạm của Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Sơn Hà, với tổng trị giá hàng hóa vi phạm gần 1,5 tỷ đồng.
Cụ thể, tại lô hàng quá cảnh đăng ký ngày 5/4, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 1 phối hợp với Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị kiểm tra thực tế và phát hiện 200 vòng bi nhãn hiệu Koyo ghi “Made in Japan”; 270 củ sạc điện thoại 25W nhãn hiệu iPhone; 200 củ sạc điện thoại 22,5W kèm dây sạc có ghi dòng chữ iPhone; 750 dây sạc Lightning nhãn hiệu iPhone; 800 tai nghe nhãn hiệu Samsung và 120 củ sạc điện thoại 35W nhãn hiệu iPhone.
Ngoài ra, lực lượng chức năng còn phát hiện nhiều điện thoại iPhone 11 và iPhone 15 các phiên bản khác nhau. Tổng trị giá hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hơn 529 triệu đồng.
Tiếp đó, ngày 7/5, cơ quan hải quan kiểm tra phát hiện 17 kiện hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gồm 4.100 thắt lưng, 200 đôi giày và 50 túi xách giả mạo các thương hiệu nổi tiếng như Louis Vuitton, Hermes, Nike và Charles & Keith. Trị giá hàng hóa giả mạo nhãn hiệu được xác định hơn 351,6 triệu đồng.
Ngày 11/5, lực lượng chức năng phát hiện 570 đôi giày thể thao người lớn gắn nhãn hiệu Nike, Puma cùng 160 túi xách nữ giả da nhãn hiệu Hermes. Tổng trị giá hàng hóa giả mạo gần 89,8 triệu đồng.
Lực lượng chức năng cũng phát hiện thêm ở một lô hàng khác 6 mục hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gồm 2.455 đôi giày dép mang các nhãn hiệu Adidas, Nike, Asics, Alexander McQueen, Onitsuka, Louis Vuitton, New Balance; 567 túi xách giả da nhãn hiệu Chanel, Hermes và 502 đồng hồ đeo tay nhãn hiệu Rolex, Patek Philippe, Audemars Piguet, Cartier.
Cơ quan hải quan còn phát hiện 2 mục hàng không khai báo vừa giả mạo nhãn hiệu vừa giả mạo xuất xứ, gồm 1.345 đôi dép nhựa nhãn hiệu Crocs ghi “Made in Vietnam” và 410 đôi dép sục nhãn hiệu Adidas ghi “Made in Vietnam”. Tổng trị giá hàng hóa giả mạo nhãn hiệu của lô hàng hơn 525,5 triệu đồng.
Theo cơ quan hải quan, trong quá trình điều tra, xác minh, nhận thấy các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, các đơn vị đã phối hợp chuyển hồ sơ cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn để tiếp tục điều tra, xử lý theo thẩm quyền.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã ban hành quyết định khởi tố vụ án và khởi tố bị can liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp của công ty nêu trên.
Cụ thể theo thông báo của Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk, Thuế cơ sở 3 tỉnh Khánh Hòa, Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi, những hộ kinh doanh buộc phải ngưng sử dụng hóa đơn điện tử rơi vào những trường hợp sau:
Những hộ kinh doanh đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ năm 2025 trở về trước có doanh thu năm 2025 nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng và doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng.
Hộ kinh doanh mới đăng ký kinh doanh năm 2026 và đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, có doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng.
Cơ quan thuế nhấn mạnh các hộ kinh doanh thuộc đối tượng nêu trên phải ngừng việc sử dụng hóa đơn điện tử kể từ thời điểm cơ quan thuế thông báo và không thực hiện xuất hóa đơn điện tử trong thời gian không thuộc đối tượng sử dụng.
Trong trường hợp vẫn tiếp tục xuất hóa đơn thì cơ quan thuế xác định là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và bị xử phạt theo quy định pháp luật.
Sau khi ngừng sử dụng hóa đơn, hộ kinh doanh thực hiện ghi chép doanh thu phát sinh vào sổ doanh thu làm căn cứ kê khai thuế.
Cơ quan thuế cũng cho biết hộ kinh doanh sẽ được tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử khi có doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định lớn hơn 500 triệu đồng.
Sau khi phát sinh doanh thu lớn hơn 500 triệu đồng, hộ kinh doanh có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì thực hiện đăng ký theo quy định.
Trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu quý 1 lớn hơn 500 triệu đồng thì vẫn tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử, đồng thời phải thực hiện nộp tờ khai thuế quý 1 chậm nhất ngày 4-5.
Phản ánh đến Tuổi Trẻ Online, một số hộ kinh doanh cho biết đã được cơ quan thuế mời lên để ký cam kết ngừng sử dụng hóa đơn điện tử với lý do doanh thu dưới 500 triệu đồng không được sử dụng hóa đơn điện tử nữa.
"Năm ngoái các hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng đã phải mua phần mềm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, chuyển từ thuế khoán qua kê khai và sử dụng hóa đơn từ tháng 6-2025. Đến nay khi các hộ đã quen dần thì lại yêu cầu ngưng", một hộ kinh doanh bức xúc.
Một hộ kinh doanh khác cho biết cơ quan thuế giải thích rằng quý 1 chỉ đạt doanh thu 300 triệu đồng nên chưa được xuất hóa đơn, nhưng điều vô lý là mức doanh thu 500 triệu đồng được áp dụng cho cả năm. "Nếu trung bình thêm 3 quý, doanh thu của chúng tôi sẽ đạt không dưới 500 triệu đồng nhưng cán bộ thuế vẫn không cho sử dụng hóa đơn nữa", vị này cho biết.
Theo các hộ kinh doanh, trong các đợt tập huấn, các cán bộ thuế đều nói việc ước lượng doanh thu năm 2026 bao nhiêu là do các hộ thực hiện, cơ quan thuế không được dùng doanh thu năm 2025 để áp dụng cho năm 2026, vậy mà giờ cơ quan thuế lại dùng doanh thu năm 2025 và quý 1 năm 2026 làm căn cứ để yêu cầu các hộ ngưng sử dụng hóa đơn.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, cách xử lý giữa các thuế cơ sở có khác nhau. Có cơ quan thuế cho hộ kinh doanh tự xác định, nếu xác định rằng doanh thu cả năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, hộ kinh doanh viết cam kết và tiếp tục xuất hóa đơn.
Nếu hộ kinh doanh mới thành lập mà có lên cơ quan thuế làm việc và cam kết doanh thu năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, cơ quan thuế này cũng cho sử dụng hóa đơn ngay từ khi hộ kinh doanh bắt đầu khởi sự hoạt động kinh doanh.
Thế nhưng có cơ quan thuế lại yêu cầu như trên khiến nhiều hộ kinh doanh gặp khó vì không thể mua bán với các đơn vị yêu cầu phải có hóa đơn để đưa vào chi phí được trừ. Dù cơ quan thuế có hướng dẫn ghi bảng kê nhưng nhiều đơn vị không chấp nhận bảng kê vì lo phát sinh rắc rối về sau.
