Ông Đậu Anh Tuấn – Phó tổng thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) – cho biết kết quả khảo sát, điều tra năm 2026 với hơn 1.000 hộ kinh doanh trên cả nước từ tháng 2 đến tháng 4-2026 cho thấy bức tranh không mấy lạc quan.
Có tới 73,7% hộ kinh doanh cho biết chỉ “lãi ít” trong năm 2025, hơn 81% hộ bị giảm doanh thu, 75% bị giảm lượng khách hàng và chỉ 1,9% đạt mức lãi như kỳ vọng.
Phần lớn hộ kinh doanh đang vận hành ở ngưỡng lợi nhuận rất mỏng, đủ để tồn tại nhưng không đủ để tích lũy, không đủ để chống chịu trước bất kỳ cú sốc nào tiếp theo. Sức khỏe kinh doanh yếu và đã chuyển hóa thành tâm lý phòng thủ.
“Điều đáng lưu tâm hơn nữa là khó khăn về pháp lý được đánh giá là nhóm áp lực lớn nhất. Có 73,3% hộ kinh doanh cho biết đây là vấn đề ảnh hưởng lớn hoặc nghiêm trọng, cao hơn cả khó khăn về đầu vào, thị trường hay nguồn lực.
Thời gian bỏ ra để tuân thủ quy định là yếu tố gây sức ép mạnh nhất, với 73% hộ đánh giá ở mức ảnh hưởng lớn hoặc rất lớn. Gánh nặng tuân thủ không chỉ là một khoản tiền phải chi, mà còn là chi phí cơ hội về thời gian, công sức học quy định, chi phí tổ chức lại quy trình kinh doanh và áp lực tâm lý kéo dài đối với chủ hộ”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Ông Tuấn cũng cho biết có một phát hiện rất quan trọng trong khảo sát, điều tra hộ kinh doanh năm 2026 là gánh nặng tuân thủ không giảm đi khi hộ kinh doanh lớn hơn, mức độ khó khăn có xu hướng gia tăng theo quy mô doanh thu.
Điều này có nghĩa là khi hộ kinh doanh phát triển, thay vì cảm thấy thuận lợi hơn trong việc chính quy hóa, nhiều hộ lại nhận thấy chi phí tuân thủ và độ phức tạp thể chế tăng nhanh hơn năng lực hấp thụ của mình.
Nhiều chủ hộ cảm nhận rằng càng mở rộng quy mô thì càng phải đối mặt với kế toán phức tạp hơn, thủ tục thuế nặng nề hơn, chi phí nhân sự và công nghệ tăng lên, thì động cơ đầu tư mở rộng sẽ bị triệt tiêu đáng kể. Môi trường thể chế có thể vô tình duy trì hộ kinh doanh ở trạng thái quy mô nhỏ, phòng thủ và né tránh tăng trưởng.
Đây là một điểm nghẽn rất đáng lưu tâm từ góc nhìn chính sách.
Bà Phạm Chi Lan – chuyên gia kinh tế – cho rằng “sức khỏe” hộ kinh doanh suy giảm trong năm 2025 phần lớn do các nguyên nhân thị trường, hơn 80% hộ kinh doanh được khảo sát gặp khó khăn về điều kiện thị trường, khó tìm khách hàng đầu ra, khó tìm nguồn nguyên liệu đầu vào. Ngoài ra các hộ kinh doanh cũng gặp khó trong tiếp cận vốn; biến động chính sách quá nhiều, hộ kinh doanh không nắm bắt được.
Bà Lan nêu quan điểm cần phân loại khu vực hộ kinh doanh để có giải pháp hỗ trợ phù hợp, giúp họ kinh doanh tốt hơn. Trước mắt nên tập trung hỗ trợ 13% hộ kinh doanh có thể đăng ký lên thành doanh nghiệp. Đối với những hộ kinh doanh còn lại không nên vận động, ép họ lên thành doanh nghiệp.
Nếu các hộ kinh doanh còn lại thấy lên doanh nghiệp là tốt là ổn thì chỉ ngay năm sau sẽ có rất nhiều hộ kinh doanh đi theo. Giờ hộ kinh doanh chưa thấy được điều này nên họ chưa chuyển thành doanh nghiệp.
Đối với 13% hộ kinh doanh sẵn sàng lên thành doanh nghiệp cũng cần hỗ trợ, hướng dẫn họ tường tận khi lên doanh nghiệp sẽ phải làm những gì để nâng cao khả năng quản trị, quản lý tài chính ra sao, cái gì cần xuất hóa đơn.
Bên cạnh đó Nhà nước có thể hỗ trợ thông qua các hiệp hội ngành hàng để mở những khóa đào tạo cho các hộ kinh doanh chuyển lên thành doanh nghiệp.
“Nếu chúng ta làm được điều này, tôi tin sẽ có rất nhiều hộ kinh doanh sẵn sàng chuyển đổi thành doanh nghiệp để hoạt động minh bạch hơn”, bà Lan nói thêm. Về lâu dài, bà Lan đồng tình rằng rất nên hướng dẫn hộ kinh doanh vươn lên, đăng ký trở thành doanh nghiệp.
Bởi lên doanh nghiệp họ sẽ thuận lợi hơn trong làm ăn lâu dài, đi vào quy củ, đáp ứng được yêu cầu của xã hội và người tiêu dùng, kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm; tránh những rủi ro có thể xảy ra, đặc biệt trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.
TS Tô Hoài Nam – Phó chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa – cho rằng: “Muốn hộ kinh doanh làm ăn tốt hơn thì trước hết phải thay đổi tư duy quản lý, không nên chỉ nhìn hộ kinh doanh dưới góc độ “đối tượng quản lý thuế”, mà phải nhìn đây là một lực lượng kinh tế – xã hội quan trọng của đất nước”.
Để thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, cải thiện “sức khỏe” của hộ kinh doanh theo tinh thần các nghị quyết lớn của Đảng, đặc biệt là nghị quyết 68, ông Nam khuyến nghị nên tập trung vào 5 nhóm giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, phải “khoan sức dân”, giảm áp lực chi phí và thủ tục cho hộ kinh doanh nhỏ. Nhiều hộ hiện nay đang khó khăn nếu lại phải gánh thêm chi phí hóa đơn điện tử, phần mềm, kế toán, kê khai… và quy định quá phức tạp sẽ làm nhiều hộ “sợ lớn”, không dám mở rộng kinh doanh.
Thứ hai, chính sách thuế cần phù hợp với thực tế biên lợi nhuận của từng ngành nghề. Ví dụ bán tạp hóa, ăn uống, buôn bán nhỏ có doanh thu lớn nhưng lãi rất thấp. Nếu chỉ nhìn doanh thu để áp thuế hoặc quản lý cứng nhắc thì rất dễ tạo áp lực lên sinh kế của người dân. Nhà nước nên ưu tiên nuôi dưỡng nguồn thu dài hạn, thay vì tận thu ngắn hạn.
Thứ ba, phải hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số theo hướng đơn giản, dễ dùng, chi phí thấp. Nhiều chủ hộ lớn tuổi không quen công nghệ, nên khi tiếp cận hóa đơn điện tử hay quản trị số thường lúng túng. Nếu chỉ bắt buộc mà không hỗ trợ đào tạo, hướng dẫn trực tiếp thì chính sách rất khó đi vào thực tế.
Thứ tư, cần mở rộng khả năng tiếp cận vốn và mặt bằng kinh doanh ổn định. Hộ kinh doanh hiện nay rất khó vay vốn do thiếu tài sản bảo đảm, hồ sơ kế toán chưa chuẩn hóa. Trong khi đó đây lại là khu vực có tính linh hoạt rất cao, tạo việc làm trực tiếp cho xã hội. Nếu được tiếp cận tín dụng phù hợp, họ có thể phát triển rất nhanh.
Thứ năm, phải tạo niềm tin để hộ kinh doanh “muốn lớn lên”, chứ không phải “sợ lớn”. Nguyên nhân không phải vì họ không muốn phát triển, mà vì họ lo chi phí tuân thủ tăng mạnh, thanh tra kiểm tra nhiều hơn, thủ tục phức tạp hơn. Vì vậy, cần xây dựng một lộ trình chuyển đổi mềm mại, có hỗ trợ thật sự về thuế, kế toán, pháp lý và đào tạo quản trị.
Ông Nam khẳng định nếu chúng ta coi hộ kinh doanh là “hạt giống doanh nghiệp” của nền kinh tế, hỗ trợ họ lớn lên một cách tự nhiên và bền vững thì đây sẽ là nguồn lực rất quan trọng để thực hiện mục tiêu phát triển 2 triệu doanh nghiệp và xây dựng nền kinh tế tư nhân vững mạnh trong giai đoạn tới.
Ngày 9-5, Ban quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai cho biết đã kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, sớm bố trí vốn cho dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku để đảm bảo tiến độ dự án.
Được biết, đơn vị này được giao nhiệm vụ chủ đầu tư dự án thành phần 1 và dự án thành phần 2 của tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku.
Trong khi đó, dự án thành phần 3 được giao cho Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư.
Theo Ban quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai, hiện nay các nhà thầu đang khẩn trương tập trung máy móc, thiết bị, nhân lực, bố trí nhiều mũi thi công nền đường, công trình thoát nước để đẩy nhanh tiến độ thi công.
Nhưng thời gian qua, giá xăng dầu và vật liệu tăng cao bất thường do ảnh hưởng xung đột tại Trung Đông gây khó khăn nhất định cho dự án. Trong khi đó, Trung ương chưa bố trí kế hoạch vốn năm 2026 cho dự án, còn vốn đối ứng ngân sách địa phương đã giải ngân hết, dẫn tới công tác tạm ứng, thanh toán cho nhà thầu chưa kịp thời, nhà thầu khó xoay vòng nguồn vốn trong quá trình triển khai.
Cụ thể, tại dự án thành phần 1, toàn bộ 724,8 tỉ đồng giải ngân mục đích thi công xây dựng và 420 tỉ đồng vốn tạm ứng từ ngân sách tỉnh phục vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đã được giải ngân toàn bộ.
Đối với dự án thành phần 3, địa phương đã giải ngân toàn bộ 511 tỉ đồng vốn được bố trí đến hết năm 2026. Riêng khoản vốn tạm ứng 600 tỉ đồng phục vụ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện đã giải ngân hơn 95%.
Do đó, để đủ điều kiện tổ chức lựa chọn nhà thầu của dự án thành phần 2 trong quý 2-2026 và đảm bảo nguồn lực triển khai dự án thành phần 1 lẫn dự án thành phần 3 theo đúng kế hoạch, chủ đầu tư kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét sớm bố trí nguồn vốn ngân sách Trung ương năm 2026 cho dự án.
Được biết, dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có tổng vốn đầu tư 43.734 tỉ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương chiếm tỉ lệ đa số nguồn vốn đầu tư xây dựng, ngân sách của tỉnh Gia Lai dành cho hạng mục đền bù, giải phóng mặt bằng.
Các dự án thành phần 1 và thành phần 3 đã khởi công từ cuối năm 2025, riêng dự án thành phần 2 dự kiến sẽ khởi công trong tháng 5-2026.
Thị trường kim cương lại dậy sóng khi Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa vừa triệt phá thành công đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia do người nước ngoài điều hành, tiến hành khởi tố 22 bị can.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2024 đến nay, đường dây này đã thực hiện trót lọt 141 chuyến vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương các loại vào Việt Nam tiêu thụ với tổng doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng.
Đáng nói, cơ quan công an xác định người đứng đầu khâu “hợp thức hóa” cho số kim cương lậu là ông Đặng Ngọc Thảo (sinh năm 1974, trú tại TPHCM), nguyên Tổng Giám đốc Công ty P-Lab. P-Lab là công ty con của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ).
Sự vụ buôn lậu liên quan đến cựu lãnh đạo doanh nghiệp lớn trong ngành gây dậy sóng dư luận. Phía P-Lab và PNJ đã có thông tin phản hồi về sự vụ, nhấn mạnh đây là vụ việc thuộc trách nhiệm pháp lý của cá nhân. Hai bên cho biết đang phối hợp điều tra và cam kết đảm bảo quyền lợi khách hàng.
Khảo sát thực tế của phóng viên Dân trí, không khí tại các cửa hàng mua bán kim cương diễn ra ổn định. Bên trong cửa hàng, nhân viên vẫn túc trực tại các quầy, các hoạt động mua sắm, thanh toán, bảo hành, vệ sinh trang sức vẫn được thực hiện liên tục theo quy trình.
Tại cửa hàng PNJ Hai Bà Trưng, một số khách hàng đem kim cương đi bán, và được cửa hàng thu mua theo chính sách hiện tại. Mức chiết khấu phổ biến khi cửa hàng thu mua lại kim cương dao động 20-25%.
Ghi nhận, khách hàng đi mua kim cương tại cửa hàng PNJ thì giao dịch bình thường, có sản phẩm được giảm 10% trên giá trị theo chính sách hiện hành.
Còn với khách đi bán, thì phải bốc số thứ tự đến lượt. Có hai bạn trẻ được biết đợi 1 tiếng đồng hồ vẫn chưa đến lượt bán. “Tụi mình mua kim cương để làm trang sức vì rất đẹp. Tuy nhiên, sau khi đọc thông tin về việc buôn lậu thì cảm thấy bất an cho nên quyết định đem đi bán”, một bạn chia sẻ, cho biết bán ra vì lo ngại các viên kim cương mình sở hữu thuộc lô liên quan đến 28.000 viên kim cương buôn lậu trên.
Cô H., đang chờ đến lượt bán kim cương, cho biết trước đó đã bán những viên có kích cỡ lớn sau vụ việc liên quan đến thương hiệu Kim Lý vì lo ngại. Dù số kim cương vẫn được cửa hàng thu mua theo chính sách hiện hành, sau diễn biến mới, cô tiếp tục mang những viên còn lại đến bán vì chưa thực sự yên tâm.
Trong khi đó, sau thời gian dài chờ đến lượt giao dịch, chị Th. quyết định ra về. Chị cho biết sẽ tiếp tục giữ viên kim cương để làm trang sức và cảm thấy yên tâm khi cửa hàng vẫn áp dụng chính sách thu mua lại như trước.
Ở góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Đăng Tư - Đoàn Luật sư TPHCM - cho biết với vụ án buôn lậu thì hàng hóa không đồng nghĩa là hàng giả (về chất lượng). Do đó, những khách hàng mua kim cương có chứng nhận từ P-Lab vẫn nên chờ đợi thêm thông tin từ cơ quan chức năng. “Thông thường, với các sản phẩm thuộc lô kim cương buôn lậu nói trên, cơ quan chức năng sẽ có thông báo và có hướng xử lý, bảo vệ người tiêu dùng”, Luật sư Đăng Tư nói.
Về trách nhiệm của công ty kiểm định như P-Lab, trong quá trình điều tra nếu phát hiện có liên quan, cơ quan chức năng sẽ điều tra mở rộng theo quy định pháp luật.
Ở góc độ chuyên gia, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính cấp cao FIDT, cho rằng: “Người mua nên kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ gồm hóa đơn, giấy chứng nhận và mã laser khắc trên viên kim cương (nếu có)”.
Trong trường hợp một viên kim cương được bán với mã số trên giấy chứng nhận P-Lab nhưng khi kiểm tra lại ra mã số PNJ-Lab khác, lúc này người mua nên bình tĩnh xác minh lại. Theo bà Thu Hương, quan trọng nhất không phải là khác mã số, mà là khác mã số có ảnh hưởng đến việc xác định đúng viên kim cương và giá trị tài sản hay không.
Có hai trường hợp: nếu doanh nghiệp chứng minh được đây chỉ là thay đổi hệ thống quản lý hoặc chuyển đổi mã nội bộ và viên kim cương vẫn được xác thực đầy đủ, rủi ro có thể không lớn.
Ngược lại, nếu hai mã dẫn đến hai hồ sơ khác nhau hoặc không xác định được nguồn gốc viên đá, người mua cần yêu cầu làm rõ ngay vì điều này có thể ảnh hưởng đến giá trị tài sản, khả năng bán lại và quyền lợi bảo hành.
Nếu vẫn còn nghi ngờ, khách hàng được khuyến cáo nên thực hiện kiểm định tại một đơn vị độc lập, uy tín để có cơ sở khách quan. Bên cạnh đó, cần lưu giữ đầy đủ các tài liệu, chứng từ và nội dung trao đổi nhằm bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh tranh chấp.
Chủ tịch HĐQT Tập đoàn PAN, đồng thời là người đứng đầu Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, cho biết hàng năm đều có cổ đông chất vấn ông về giá cổ phiếu. Ông luôn trả lời điều này do thị trường định đoạt, nên không bình luận hay khuyên ai mua bán cổ phiếu.
Theo ông, mỗi nhà đầu tư có quan điểm và cách tiếp cận khác nhau. Có người mua vào đợi giá cao để bán, nhưng cũng có người tích sản dài hạn. Ông chỉ tập trung vào việc minh bạch những gì đang làm và làm tốt nhất để giá trị cổ đông tích lũy qua từng năm.
"Tôi không tạo sóng hay tham gia mua bán cổ phiếu của chính mình. Tôi có thể nói giá trị cổ phiếu theo định giá, còn cam kết giá thì không thể", ông Nguyễn Duy Hưng chia sẻ tại phiên họp cổ đông thường niên của PAN ngày 21/4.
Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu PAN đang quanh vùng 32.600 đồng, tương ứng vốn hóa thị trường hơn 6.800 tỷ đồng. Giá hiện tại tăng khoảng 23% so với đầu năm và có nhịp hồi phục mạnh từ khi công ty chốt thương vụ thoái vốn hãng bánh kẹo Bibica.
Nói về lý do thoái vốn Bibica, ông Hưng cho biết hãng bánh kẹo này đã có thể tự đứng vững với quy mô sản xuất tốt hơn nhiều thời điểm PAN mới tiếp quản. Ông ví von quá trình đầu tư hơn 10 năm vào Bibica cũng như hành trình nuôi con, "khi con lớn và tốt nghiệp đại học thì mình ở lại cũng không đóng góp được nhiều".
Theo ông Hưng, PAN là tập đoàn đầu tư và định hướng phát triển chính trong lĩnh vực nông nghiệp. Mảng bánh kẹo không nằm trong định hướng cốt lõi của doanh nghiệp nên việc chuyển nhượng là cần thiết. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh một trong những tiêu chí quan trọng khi lựa chọn đối tác chuyển nhượng là có thể giữ và phát triển thương hiệu hơn 70 năm tuổi.
PAN đặt mục tiêu năm nay doanh thu thuần hợp nhất đạt 18.000 tỷ đồng, tăng 2% so với năm trước. Nguồn thu sụt giảm sau khi thoái vốn Bibica được kỳ vọng bù đắp nhờ tăng trưởng của các đơn vị thành viên khác.
PAN đang có hàng chục công ty thành viên như Vinaseed, Sao Ta, Lafoco, Khử trùng Việt Nam, Nước mắm 584 Nha Trang... Họ dẫn đầu thị phần giống cây trồng, thuốc bảo vệ thực vật, khử trùng và kiểm soát dịch hại. Các mảng kinh doanh khác như xuất khẩu tôm, nước mắm, hạt dinh dưỡng cũng nằm trong top 5 của ngành.
PAN kỳ vọng lãi sau thuế hợp nhất năm nay đạt 1.780 tỷ đồng, gấp rưỡi so với cùng kỳ. Kế hoạch bao gồm lợi nhuận dự kiến ghi nhận từ chuyển nhượng Bibica. Nếu loại trừ phần này và các khoản liên quan, lãi sau thuế của cổ đông công ty mẹ tăng khoảng 18%. Quý đầu năm, họ ghi nhận lãi sau thuế trên báo cáo tài chính riêng đạt 1.094 tỷ đồng, gấp 40 lần cùng kỳ.
PAN dự kiến năm nay dành gần 630 tỷ đồng để chia cổ tức tiền mặt với tỷ lệ 30%, tức mỗi cổ phiếu nhận 3.000 đồng. Bên cạnh đó, công ty cũng phát hành cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 20%.
