Với nhiều người, độ xe không chỉ đơn thuần là thay đổi diện mạo mà còn là cách để khẳng định cá tính và niềm đam mê cá nhân hóa phương tiện. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc làm đẹp xe theo sở thích và hành vi tự ý thay đổi kết cấu nguyên bản thường rất mong manh. Thực tế, không ít chủ xe sẵn sàng chi hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng để thay đổi màu sắc, kích thước nguyên bản, hoặc can thiệp sâu vào hệ thống vận hành mà quên đi những quy định khắt khe về an toàn kỹ thuật.
Đáng quan ngại hơn, nhiều trường hợp độ chế chỉ nhằm mục đích phô trương, cố tình thu hút sự chú ý của những người xung quanh một cách kệch cỡm. Những âm thanh ống xả (pô) nổ chát chúa hay những vệt lửa phun ra từ ống xả không chỉ gây ô nhiễm tiếng ồn mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, gây mất an toàn giao thông và bức xúc trong dư luận.
Vụ việc chiếc KIA K5 mang biển số 48A-189.96 do tài xế N.X.G điều khiển tại Đắk Lắk mới đây là một ví dụ điển hình cho tư duy “chơi xe” lệch lạc. Để có những thước phim khoe mẽ trên mạng xã hội, người này đã liên tục nẹt pô phun lửa, rú ga náo loạn trên đường Võ Nguyên Giáp, phường Buôn Ma Thuột. Hành vi này không chỉ thể hiện thái độ xem thường trật tự công cộng mà còn là sự thách thức đối với các quy định pháp luật về an toàn phương tiện.
Cái giá phải trả cho thói quen thích thể hiện này là mức phạt gần 80 triệu đồng. Sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan chức năng đã nhanh chóng xác minh và làm việc với chủ xe. Theo quyết định xử phạt, tài xế N.X.G. đã mắc hàng loạt sai phạm nghiêm trọng được quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168). Đây là mức phạt gây chú ý cho những vi phạm liên quan đến độ chế xe.
Cụ thể, đối với lỗi tự ý thay đổi màu sơn không đúng với màu sơn ghi trong giấy chứng nhận đăng ký xe, chủ phương tiện bị xử phạt 5 triệu đồng theo quy định tại điểm i, khoản 7, điều 32 của Nghị định 168. Hành vi rú ga liên tục, gây tiếng ồn lớn trong đô thị và khu đông dân cư bị phạt 900.000 đồng căn cứ theo điểm b, khoản 3, điều 6. Bên cạnh đó, việc điều khiển phương tiện không có chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc, chủ xe phải nộp phạt thêm 500.000 đồng theo điểm c, khoản 4, điều 18.
Khoản phạt nặng nhất là hành vi tự ý cải tạo kết cấu, hình dáng, kích thước của xe không đúng thiết kế của nhà sản xuất. Với lỗi này, tài xế G. bị xử phạt 70 triệu đồng theo quy định tại điểm c, khoản 16, điều 32, Nghị định 168.
Hệ quả pháp lý chưa dừng lại ở việc nộp phạt tiền. Theo quy định tại điểm d, khoản 19, điều 32, Nghị định 168, chủ xe bắt buộc phải khôi phục lại toàn bộ hình dáng, kích thước và tình trạng an toàn kỹ thuật ban đầu của chiếc KIA K5. Sau khi “về zin”, phương tiện phải được đưa đi đăng kiểm lại trước khi được phép tham gia giao thông trở lại. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ số tiền chi cho việc độ chế trước đó gần như như mất trắng, chưa kể đến chi phí sửa chữa để đưa xe về trạng thái nguyên bản.
Sở thích cá nhân là điều đáng tôn trọng, nhưng mọi sự sáng tạo hay thay đổi trên phương tiện đều phải nằm trong khuôn khổ cho phép và đảm bảo an toàn chung. Những lần nẹt pô, “khạc” lửa… cũng chỉ để thỏa mãn cái tôi nhất thời nhưng cái giá phải trả cho việc coi thường quy định pháp luật là vô cùng đắt đỏ.
Theo quy định tại luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (TTATGTĐB 2024), việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô ban đầu dự kiến áp dụng từ ngày 1.1.2026. Tuy nhiên, Quốc hội sau đó đã thông qua Luật số 118/2025/QH15 (luật số 118) sửa đổi, bổ sung một số điều của luật TTATGTĐB 2024, trong đó lùi thời điểm áp dụng quy định này đến ngày 1.7.2026.
Việc kéo dài thêm 6 tháng được xem là khoảng thời gian cần thiết để người dân tìm hiểu, lựa chọn và trang bị các thiết bị an toàn phù hợp trước khi quy định chính thức được thực thi.
Theo khoản 3, điều 10, luật TTATGTĐB 2024 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15), khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m trên ô tô, người lái xe không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe và phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em.
Trường hợp vi phạm quy định này sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đến 1 triệu đồng theo điểm m, khoản 3, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168).
Tuy nhiên, hiện nay nhiều người vẫn cho rằng trong mọi trường hợp chở trẻ em trên ô tô đều bắt buộc phải có ghế trẻ em. Thực tế, pháp luật vẫn quy định một số trường hợp ngoại lệ không bắt buộc áp dụng quy định này.
Theo khoản 3, điều 7, luật số 118 (bổ sung cho khoản 3, điều 10, luật TTATGTĐB 2024), quy định sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em không áp dụng đối với ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Điều này cũng đồng nghĩa các loại xe taxi, xe hợp đồng, xe du lịch hay xe khách không thuộc diện bắt buộc phải trang bị ghế trẻ em theo quy định kể từ ngày 1.7.
Khoản 3, điều 10, luật TTATGTĐB 2024 có quy định trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ trường hợp ô tô chỉ có một hàng ghế.
Như vậy, với một số loại xe chỉ có một hàng ghế, trẻ em vẫn được phép ngồi cùng hàng ghế với người lái. Tuy nhiên, người điều khiển phương tiện vẫn phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định.
Nhiều người thường hiểu nhầm rằng chỉ cần trẻ dưới 10 tuổi hoặc cao dưới 1,35 m là phải sử dụng ghế trẻ em. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, trẻ chỉ thuộc diện bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn khi đồng thời dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m.
Điều này có nghĩa nếu trẻ đáp ứng một trong hai điều kiện nêu trên thì không thuộc nhóm bắt buộc phải sử dụng ghế trẻ em. Chẳng hạn, trẻ 8 tuổi nhưng cao 1,4 m hoặc trẻ 11 tuổi nhưng cao 1,3 m đều không thuộc diện bắt buộc theo quy định.
Dù thuộc diện bắt buộc hay không, các chuyên gia vẫn khuyến cáo phụ huynh nên sử dụng ghế trẻ em phù hợp với độ tuổi và thể trạng của trẻ khi di chuyển bằng ô tô. Đây được xem là giải pháp giúp giảm đáng kể nguy cơ chấn thương cho trẻ nhỏ nếu xảy ra va chạm hoặc tai nạn giao thông.
Bất chấp áp lực cạnh tranh từ xe điện, ô tô động cơ xăng, dầu vẫn hút khách tại Việt Nam. Số liệu được PV Thanh Niên tổng hợp từ Báo cáo bán hàng của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cũng như Liên doanh Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) cho thấy, trong nửa đầu năm 2026, phần lớn các mẫu xe góp mặt trong 10 ô tô động cơ xăng, dầu bán chạy nhất đều tăng trưởng doanh số so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong đó, Mitsubishi, Ford cho thấy sự áp đảo khi mỗi hãng đều có 3 mẫu xe góp mặt. Trong khi Hyundai Creta là đại diện duy nhất của các hãng xe Hàn Quốc góp mặt trong danh sách này.
Khi chuyển sang xăng E10, một trong những vấn đề mà chủ xe thường gặp là mức tiêu thụ nhiên liệu của xe có thể tăng so với khi sử dụng xăng khoáng. Nguyên nhân nằm ở thành phần ethanol chiếm 10% trong nhiên liệu. So với xăng khoáng, ethanol có hàm lượng năng lượng thấp hơn, khiến E10 chứa ít năng lượng hơn trên mỗi lít nhiên liệu.
Theo Cơ quan thông tin năng lượng Mỹ (EIA), ethanol chứa ít hơn khoảng 30% năng lượng so với xăng truyền thống. Vì vậy, khi pha 10% ethanol vào nhiên liệu, mức tiêu hao nhiên liệu lý thuyết có thể tăng khoảng 2-3% hoặc hơn, tùy vào loại động cơ hoặc tình trạng hiện tại của phương tiện.
Dù không thể loại bỏ hoàn toàn phần tiêu hao tăng thêm do đặc tính của nhiên liệu, chủ xe vẫn có thể hạn chế đáng kể mức hao xăng bằng một số thay đổi trong cách sử dụng và bảo quản phương tiện.
Những thói quen giúp chủ xe cải thiện mức tiêu hao nhiên liệu
Việc tăng tốc mạnh, phanh gấp và liên tục thay đổi tốc độ là những nguyên nhân làm gia tăng mức tiêu thụ nhiên liệu trên cả ôtô lẫn xe máy. Khi tăng ga đột ngột, hệ thống phun nhiên liệu sẽ bổ sung xăng để đáp ứng nhu cầu công suất tức thời của động cơ. Chính vì thế, người lái cần duy trì tốc độ ổn định, tăng tốc từ tốn và quan sát giao thông từ xa để hạn chế phanh gấp nhằm giúp giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ nhiều hơn. Đối với xe máy, việc giữ ga đều thay vì liên tục tăng giảm tay ga trong điều kiện giao thông đông đúc cũng mang lại hiệu quả tương tự.
Bên cạnh đó, với những trường hợp phải dừng lâu, việc tắt máy có thể giúp tiết kiệm nhiên liệu hơn so với để động cơ hoạt động không tải trong thời gian dài. Trên nhiều mẫu ôtô hiện đại, chức năng tự động ngắt động cơ tạm thời (start-stop) cũng được phát triển nhằm giảm lượng nhiên liệu tiêu hao trong điều kiện giao thông đô thị.
Cuối cùng, lốp non hơi cũng là một trong những nguyên nhân chính làm xe hao xăng hơn, vì tăng lực cản lăn, buộc động cơ phải hoạt động nhiều hơn để duy trì tốc độ. Do đó, chủ xe cần kiểm tra áp suất lốp định kỳ, bơm đúng mức khuyến cáo để không chỉ giúp tiết kiệm nhiên liệu mà còn cải thiện độ ổn định khi vận hành, kéo dài tuổi thọ lốp.
Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu định kỳ
Khác với xăng khoáng, E10 chứa ethanol có khả năng hòa tan một phần cặn bẩn tích tụ trong bình xăng và đường nhiên liệu, theo các nghiên cứu của Phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL). Trên các phương tiện cũ hoặc ít được bảo dưỡng, những cặn bẩn này có thể bị cuốn theo dòng nhiên liệu và ảnh hưởng đến hoạt động của lọc xăng hoặc kim phun. Vì vậy, việc vệ sinh kim phun, thay lọc nhiên liệu, kiểm tra bugi hoặc làm sạch bộ chế hòa khí trên các xe đời cũ có thể giúp động cơ duy trì hiệu suất đốt cháy nhiên liệu tối ưu.
Đáng chú ý, đối với những xe ít đi, ví dụ trên 2 tháng một lần, chủ xe cần chú trọng hơn trong việc trữ xăng E10 trong bình. Ethanol có khả năng hấp thụ hơi ẩm từ không khí. Khi nhiên liệu được lưu trữ trong thời gian dài, chất lượng nhiên liệu có thể suy giảm nhanh hơn so với xăng thông thường vì ngậm nước.
Để hạn chế tình trạng này, chủ xe nên đổ lượng nhiên liệu phù hợp với nhu cầu sử dụng thay vì để bình xăng chứa đầy trong nhiều tháng liên tục. Nếu đổ xăng đầy, chủ xe có thể sử dụng phụ gia ổn định nhiên liệu (fuel stabilizer), giúp làm chậm quá trình oxy hóa nhiên liệu, hạn chế hấp thụ ẩm và giảm nguy cơ tách pha khi xăng E10 tồn chứa trong thời gian dài.
Ngoài ra, việc khởi động và vận hành xe định kỳ mỗi tuần một lần cũng giúp nhiên liệu được luân chuyển trong toàn bộ hệ thống, hạn chế hình thành cặn bẩn và giữ ổn định chất lượng nhiên liệu trong bình chứa.
