Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm 24/5 thông báo Nga đã tập kích nước này bằng một tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik, 5 tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, 30 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải để đánh đất, 54 tên lửa hành trình Iskander-K, Kh-101 và Kalibr, cùng 600 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy.
Cơ quan này tuyên bố lực lượng phòng không đã chặn được 55 tên lửa và 549 UAV, nhưng ngầm thừa nhận đã để lọt toàn bộ tên lửa Oreshnik, Kinzhal và Zircon, cùng nhiều quả đạn Iskander-M và tên lửa hành trình các loại.
Trong ảnh là khói lửa bốc tại thủ đô Kiev trong đòn tập kích của Nga rạng sáng 24/5.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm 24/5 thông báo Nga đã tập kích nước này bằng một tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik, 5 tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, 30 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải để đánh đất, 54 tên lửa hành trình Iskander-K, Kh-101 và Kalibr, cùng 600 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy.
Cơ quan này tuyên bố lực lượng phòng không đã chặn được 55 tên lửa và 549 UAV, nhưng ngầm thừa nhận đã để lọt toàn bộ tên lửa Oreshnik, Kinzhal và Zircon, cùng nhiều quả đạn Iskander-M và tên lửa hành trình các loại.
Trong ảnh là khói lửa bốc tại thủ đô Kiev trong đòn tập kích của Nga rạng sáng 24/5.
Các vệt sáng nghi là đầu đạn tên lửa Oreshnik trên bầu trời Kiev hôm 24/5. Tổng thống Zelensky cho biết Nga đã phóng tên lửa Oreshnik nhằm vào thành phố Bila Tserkva ở tỉnh Kiev, cách thủ đô khoảng 80 km về phía nam.
Fighter Bomber, tài khoản của một phi công tiêm kích Nga, nói rằng mục tiêu của tên lửa Oreshnik là sân bay quân sự Bila Tserkva, cách trung tâm Kiev khoảng 80 km về phía tây nam. Trước khi xung đột bùng phát, đây là nơi đặt Căn cứ Hàng không Dự trữ và Phế liệu số 1333, đơn vị quản lý kho cường kích Su-24 đã loại biên của không quân Ukraine.
Giới chức Nga sau đó cho biết tên lửa Oreshnik đã nhắm vào “cơ sở chỉ huy và kiểm soát, căn cứ không quân của đối phương”.
Các vệt sáng nghi là đầu đạn tên lửa Oreshnik trên bầu trời Kiev hôm 24/5. Tổng thống Zelensky cho biết Nga đã phóng tên lửa Oreshnik nhằm vào thành phố Bila Tserkva ở tỉnh Kiev, cách thủ đô khoảng 80 km về phía nam.
Fighter Bomber, tài khoản của một phi công tiêm kích Nga, nói rằng mục tiêu của tên lửa Oreshnik là sân bay quân sự Bila Tserkva, cách trung tâm Kiev khoảng 80 km về phía tây nam. Trước khi xung đột bùng phát, đây là nơi đặt Căn cứ Hàng không Dự trữ và Phế liệu số 1333, đơn vị quản lý kho cường kích Su-24 đã loại biên của không quân Ukraine.
Giới chức Nga sau đó cho biết tên lửa Oreshnik đã nhắm vào “cơ sở chỉ huy và kiểm soát, căn cứ không quân của đối phương”.
Khoảnh khắc được cho là các đầu đạn của tên lửa Oreshnik lao xuống thành phố Bila Tserkva và hiện trường vụ tấn công. Video: X/Clash Report, Suspilne
Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết cuộc tập kích quy mô lớn của Nga đã khiến 4 người thiệt mạng, 100 người bị thương trên khắp Ukraine.
“Phần lớn tên lửa hướng tới thủ đô, nhắm vào các tòa nhà dân cư bình thường và trường học. Chúng đã thiêu rụi một chợ thực phẩm, vốn là khu chợ lâu đời bậc nhất ở Kiev”, Tổng thống Zelensky cho hay.
Lãnh đạo Ukraine thêm rằng 30 tòa nhà dân cư đã bị phá hủy hoặc hư hại ở thủ đô Kiev. Hai viện bảo tàng và tòa nhà mà đài ARD của Đức đặt studio cũng trúng đòn.
Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết cuộc tập kích quy mô lớn của Nga đã khiến 4 người thiệt mạng, 100 người bị thương trên khắp Ukraine.
“Phần lớn tên lửa hướng tới thủ đô, nhắm vào các tòa nhà dân cư bình thường và trường học. Chúng đã thiêu rụi một chợ thực phẩm, vốn là khu chợ lâu đời bậc nhất ở Kiev”, Tổng thống Zelensky cho hay.
Lãnh đạo Ukraine thêm rằng 30 tòa nhà dân cư đã bị phá hủy hoặc hư hại ở thủ đô Kiev. Hai viện bảo tàng và tòa nhà mà đài ARD của Đức đặt studio cũng trúng đòn.
Nơi ở của đại sứ Albania tại Ukraine đã bị trúng đòn trong cuộc tập kích, khiến quốc gia vùng Balkan triệu tập đại sứ Nga để phản đối.
Báo DW của Đức cho biết văn phòng của hãng cũng bị hư hại. Cả địa điểm này lẫn tòa nhà mà đài ARD đặt studio đều không có người khi diễn ra cuộc tập kích.
Nơi ở của đại sứ Albania tại Ukraine đã bị trúng đòn trong cuộc tập kích, khiến quốc gia vùng Balkan triệu tập đại sứ Nga để phản đối.
Báo DW của Đức cho biết văn phòng của hãng cũng bị hư hại. Cả địa điểm này lẫn tòa nhà mà đài ARD đặt studio đều không có người khi diễn ra cuộc tập kích.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết cuộc tập kích nhằm trả đũa “những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào mục tiêu dân sự trên lãnh thổ Nga”, khẳng định đòn đánh chỉ nhằm vào địa điểm quân sự.
“Ngoài tên lửa Oreshnik, hàng loạt tên lửa tầm xa chính xác cao, trong đó có những quả đạn siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, và UAV cũng được huy động. Trong số mục tiêu có Bộ tư lệnh lục quân Ukraine, trụ sở Tổng cục Tình báo Quốc phòng và nhiều cơ quan điều hành”, cơ quan này cho hay.
Cuộc tấn công xảy ra sau khi Tổng thống Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga trả đũa vụ Ukraine tập kích trường cao đẳng nghề ở thị trấn Starobelsk thuộc tỉnh Lugansk, khiến 21 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết cuộc tập kích nhằm trả đũa “những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào mục tiêu dân sự trên lãnh thổ Nga”, khẳng định đòn đánh chỉ nhằm vào địa điểm quân sự.
“Ngoài tên lửa Oreshnik, hàng loạt tên lửa tầm xa chính xác cao, trong đó có những quả đạn siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, và UAV cũng được huy động. Trong số mục tiêu có Bộ tư lệnh lục quân Ukraine, trụ sở Tổng cục Tình báo Quốc phòng và nhiều cơ quan điều hành”, cơ quan này cho hay.
Cuộc tấn công xảy ra sau khi Tổng thống Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga trả đũa vụ Ukraine tập kích trường cao đẳng nghề ở thị trấn Starobelsk thuộc tỉnh Lugansk, khiến 21 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.
Tòa nhà được cho là của Bộ tư lệnh lục quân Ukraine tại Kiev sau cuộc tập kích của Nga. Video: X/DD_Geopolitics
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định mục tiêu chính trong đòn tập kích nhằm vào Kiev là nhà máy Artem, cơ sở công nghiệp quốc phòng chủ chốt của Ukraine, chuyên chế tạo tên lửa đối không, tên lửa chống tăng, đạn dược và thiết bị hàng không.
Văn phòng Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) ở quận Podilsky cùng hàng loạt cơ sở công nghiệp, kho bãi cũng hứng đòn. 5 tên lửa siêu vượt âm Zircon dường như đều nhắm vào căn cứ không quân Starokostiantyniv, nơi đóng quân của phi đội tiêm kích F-16 và Mirage 2000 của Ukraine.
Giới chức Ukraine không bình luận về thông tin các căn cứ quân sự, nhà máy công nghiệp quốc phòng bị tập kích.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định mục tiêu chính trong đòn tập kích nhằm vào Kiev là nhà máy Artem, cơ sở công nghiệp quốc phòng chủ chốt của Ukraine, chuyên chế tạo tên lửa đối không, tên lửa chống tăng, đạn dược và thiết bị hàng không.
Văn phòng Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) ở quận Podilsky cùng hàng loạt cơ sở công nghiệp, kho bãi cũng hứng đòn. 5 tên lửa siêu vượt âm Zircon dường như đều nhắm vào căn cứ không quân Starokostiantyniv, nơi đóng quân của phi đội tiêm kích F-16 và Mirage 2000 của Ukraine.
Giới chức Ukraine không bình luận về thông tin các căn cứ quân sự, nhà máy công nghiệp quốc phòng bị tập kích.
Tổng thống Zelensky kêu gọi các đồng minh phải có thêm hành động sau cuộc tập kích quy mô lớn của Nga.
“Tôi biết ơn tất cả những người đã bày tỏ sự ủng hộ bằng lời nói, nhưng cũng cần có những bước đi cụ thể để tăng cường năng lực phòng không. Hoạt động vận chuyển tên lửa không được dừng lại, dù chỉ một ngày”, ông cho biết.
Tổng thống Zelensky kêu gọi các đồng minh phải có thêm hành động sau cuộc tập kích quy mô lớn của Nga.
“Tôi biết ơn tất cả những người đã bày tỏ sự ủng hộ bằng lời nói, nhưng cũng cần có những bước đi cụ thể để tăng cường năng lực phòng không. Hoạt động vận chuyển tên lửa không được dừng lại, dù chỉ một ngày”, ông cho biết.
Cảnh sát Australia hôm 7/4 bắt cựu quân nhân Ben Roberts-Smith, 47 tuổi, tại sân bay Sydney với 5 cáo buộc về tội ác chiến tranh, liên quan 5 dân thường bị sát hại ở Afghanistan trong giai đoạn 2009-2012. Mỗi tội danh có mức án tối đa 5 năm tù.
Cảnh sát liên bang Australia cho biết các nạn nhân không phải lực lượng tham gia xung đột vào thời điểm xảy ra sự việc. Họ bị giam, không mang vũ khí và nằm dưới quyền kiểm soát của binh sĩ Australia.
Theo cáo trạng, Roberts-Smith đã trực tiếp bắn các nạn nhân hoặc lệnh cho cấp dưới làm điều này dưới sự chứng kiến của mình.
Roberts-Smith bị từ chối bảo lãnh và bị giam qua đêm ở trại Silverwater, phía tây Sydney. Phiên điều trần về xin tại ngoại được tổ chức sáng 8/4, song Roberts-Smith không xuất hiện theo hình thức trực tuyến hay trực tiếp.
Jordan Portokalli, luật sư của Roberts-Smith, nói với tòa rằng sẽ không nộp đơn xin thả cựu quân nhân này, mà đề nghị tổ chức phiên điều trần trực tiếp trong hôm nay.
Thẩm phán Lucas Swan ra lệnh đưa vụ án ra xem xét tiếp vào ngày 4/6, đồng nghĩa Roberts-Smith sẽ phải ngồi tù cho đến thời điểm đó nếu đội ngũ bào chữa không thể xin tổ chức điều trần sớm hơn.
Các cáo buộc được đưa ra sau khi cảnh sát liên bang Australia mở cuộc điều tra chung với Văn phòng Điều tra viên Đặc biệt, bộ phận được thành lập để xem xét những nghi vấn về sai phạm mang tính hình sự của binh sĩ Australia. Cuộc điều tra bắt đầu từ năm 2021.
Roberts-Smith liên tục phủ nhận cáo buộc cho rằng bản thân có hành vi sai trái trong thời gian tại ngũ.
Ben Roberts-Smith là cựu thành viên Trung đoàn Đặc nhiệm (SASR) tinh nhuệ của Australia, được ca ngợi là "anh hùng quốc gia" vì những hành động trong 6 đợt triển khai tới Afghanistan năm 2006-2012.
Đây được coi là cựu binh còn sống có nhiều thành tích nhất của Australia và đã được trao tặng hàng loạt huân chương, trong đó có huân chương Chữ thập Victoria, phần thưởng cao quý nhất dành cho các thành viên lực lượng vũ trang Anh và Khối Thịnh vượng chung.
"Cộng hòa Hồi giáo Iran chưa bao giờ né tránh đàm phán, nhưng chúng tôi chắc chắn không chấp nhận sự áp đặt", Chánh án Tòa án tối cao Iran, ông Gholamhossein Mohseni Ejei, nhấn mạnh trong một video được đăng tải trên trang web Mizan Online ngày 1-5.
"Chúng tôi không hoan nghênh chiến tranh dưới bất kỳ hình thức nào. Chúng tôi không muốn chiến tranh, không mong nó tiếp diễn", ông Ejei nói tiếp.
Tuy nhiên, quan chức Iran nhấn mạnh nước này "nhất định sẽ không từ bỏ các nguyên tắc và giá trị của mình trước kẻ thù độc ác để tránh chiến tranh hoặc ngăn chặn chiến tranh tiếp diễn".
Cũng theo ông Ejei, Mỹ đã "không đạt được gì" trong suốt cuộc chiến, đồng thời nói thêm rằng Iran sẽ không "nhượng bộ" trong các cuộc đàm phán.
Iran và Mỹ chỉ mới tổ chức một vòng đàm phán duy nhất tại Pakistan hôm 11-4. Các cuộc đàm phán kể từ đó đã bị đình trệ sau khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, còn Iran tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz chiến lược.
Hôm 30-4, trang tin Axios của Mỹ đưa tin Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ nhận được báo cáo về hành động quân sự tiềm tàng chống lại Iran. Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, được cho là sẽ trình bày kế hoạch liên quan sử dụng bộ binh để buộc Iran mở cửa lại eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz sau đó cảnh báo "có thể sẽ sớm phải hành động lần nữa" để đạt được các mục tiêu của cuộc chiến chống lại Iran. Điều này càng làm dấy lên lo ngại Mỹ và Israel sắp sửa phá lệnh ngừng bắn, phát động các đợt tấn công mới vào lãnh thổ Iran.
Trong một thông điệp ngày 30-4, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố Mỹ đã phải chịu một "thất bại nhục nhã" trong cuộc chiến. Ông nói thêm rằng người Iran sẽ bảo vệ năng lực "hạt nhân và tên lửa" như một phần của "nguồn lực quốc gia".
Một quan chức cấp cao của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran kế đó cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ vào Iran, ngay cả khi hạn chế, cũng sẽ dẫn đến "những cuộc tấn công kéo dài và đau đớn" cho các căn cứ của Mỹ tại khu vực.
Ngày 17/4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong bài đăng trên mạng xã hội X tuyên bố eo biển Hormuz mở hoàn toàn cho các tàu thương mại. Động thái khiến giá dầu giảm và ngay lập tức nhận được sự hoan nghênh từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Araghchi là nhà ngoại giao kỳ cựu có tư tưởng thực dụng trong đội ngũ đàm phán. Một quan chức Iran giấu tên cho biết tuyên bố của ông Araghchi là nỗ lực phát đi tín hiệu sẵn sàng thỏa hiệp vào thời điểm lệnh ngừng bắn hai tuần với Mỹ, bắt đầu từ ngày 8/4, sắp hết hiệu lực.
"Tuyên bố của ông Araghchi dường như nhằm khơi thông đàm phán hơn là khai thông eo biển Hormuz", Michael Singh, cựu giám đốc cấp cao về các vấn đề Trung Đông tại Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ, nhận định.
Ông thêm rằng động thái này diễn ra sau một nhượng bộ từ phía Washington. Mỹ đã thúc đẩy lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon và tuyên bố "cấm" Israel tiếp tục ném bom nước láng giềng. Tehran trước đó yêu cầu Israel phải chấm dứt chiến dịch chống lại Hezbollah, nhóm vũ trang mà Iran hậu thuẫn ở Lebanon.
Tuy nhiên, nỗ lực của ông Araghchi lập tức vấp phản kháng từ chính trong nội bộ Iran. Ngay trong đêm đó, một người tự xưng là thành viên hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phát tin nhắn qua đài vô tuyến hàng hải, tuyên bố eo biển vẫn đóng cửa và các tàu cần có sự cho phép của lực lượng này mới được đi qua.
"Chúng tôi mở cửa theo lệnh của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, chứ không phải theo những dòng tweet của một kẻ ngớ ngẩn nào đó", nội dung tin nhắn nêu rõ.
Cùng lúc đó, hãng tin Tasnim thân cận với IRGC cũng chỉ trích gay gắt Ngoại trưởng Iran vì tuyên bố trên mạng xã hội, khẳng định "Bộ Ngoại giao nên xem xét lại kiểu truyền thông này".
Morteza Mahmoudi, nghị sĩ cấp cao thuộc phe cứng rắn ở Iran, thậm chí còn kêu gọi cách chức ông Araghchi, cho rằng tuyên bố của ông đã làm hạ giá dầu và là một "món quà" tặng cho Mỹ.
Ngày 18/4, Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran chính thức thông báo tái áp đặt hạn chế ở eo biển Hormuz. Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết đã nhận được thông tin rằng một tàu dầu ngoài khơi Oman bị xuồng cao tốc Iran áp sát và nổ súng, không có thương vong trong sự việc.
Hải quân IRGC cảnh báo các chủ tàu rằng mọi nỗ lực vượt eo biển mà không được cấp phép "sẽ phải đối mặt với phản ứng khốc liệt từ lực lượng Iran". Một cố vấn cấp cao của IRGC cho biết lực lượng này cảm thấy tức giận khi ông Araghchi đã không phối hợp với họ trước khi đưa ra tuyên bố.
Trong khi các bên trung gian cho biết Mỹ và Iran đã thể hiện sự linh hoạt về lập trường đàm phán và ông Trump tuyên bố thỏa thuận đã cận kề, những gì diễn ra ở eo biển Hormuz cho thấy những người sẵn lòng thỏa hiệp ở Iran có thể không nhận được sự ủng hộ hoàn toàn từ phe cứng rắn đầy quyền lực.
"Phương Tây nghĩ Iran là một quốc gia có chuỗi mệnh lệnh xuyên suốt: Bạn đàm phán với Bộ Ngoại giao, họ trình lên để phê chuẩn, các quyết định được đưa ra. Xong chuyện", Mohamed Amersi, chuyên gia về Iran kiêm thành viên Hội đồng Cố vấn Toàn cầu thuộc Trung tâm Wilson ở Mỹ, nhận định. "Nhưng khi tình hình trở nên căng thẳng, tiếng nói quyết định lại thường thuộc về lực lượng đang nắm trong tay vũ khí, máy bay không người lái và xuồng cao tốc".
Trita Parsi, Phó chủ tịch điều hành Viện Quincy, cảnh báo sự phản kháng của phe cứng rắn đối với thỏa thuận hòa bình "đang ngày càng lớn hơn, tạo ra thách thức chính trị lớn".
Diễn biến tại eo biển Hormuz cuối tuần qua gợi nhớ đến tình huống hồi đầu cuộc chiến, khi Tổng thống Masoud Pezeshkian xin lỗi về các cuộc tấn công vào các nước láng giềng vùng Vịnh và hứa sẽ cắt giảm quy mô tấn công. Ngay lập tức, ông bị phe cứng rắn công khai phản bác.
Các nhà phân tích cho rằng sau khi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei bị hạ sát trong những cuộc tập kích đầu tiên của Mỹ - Israel, giới lãnh đạo ở Iran đã mất đi sự thống nhất.
"Vì trọng tài chính đã không còn, mâu thuẫn giữa các phe phái đã bắt đầu bùng nổ", Saeid Golkar, chuyên gia về an ninh Iran tại Đại học Tennessee ở Mỹ, kết luận.
