Chiến hạm Mỹ hỗ trợ hai tàu hàng đầu tiên qua Hormuz

Hải cảnh Trung Quốc ngày 6-10/6 tiến hành chiến dịch tuần tra ở phía đông đảo Đài Loan, vùng biển nằm trong khu vực địa lý của Thái Bình Dương. Đây là lần đầu tiên hải cảnh Trung Quốc tiến hành hoạt động hành pháp ở vùng biển này và trực tiếp ra lệnh cho các tàu hàng nước ngoài đi qua.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc mô tả đây là "chiến dịch chấp pháp đặc biệt về giao thông hàng hải" tại vùng biển. Trong 5 ngày, hải cảnh Trung Quốc đã ra lệnh và tiến hành 198 cuộc kiểm tra đối với các tàu hàng ở khu vực.

Người phát ngôn Văn phòng Các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc Trương Hàn khi đó cho rằng hoạt động tuần tra thực thi pháp luật này là "hành động chính đáng nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia và các quyền, lợi ích trên biển". Bà cũng khẳng định Trung Quốc có chủ quyền tại khu vực, do đó mọi hoạt động tuần tra của lực lượng hải cảnh tại đây đều bình thường.

Bà Trương thông báo Bắc Kinh sẽ tăng cường kiểm soát vùng biển, cảnh báo đáp trả mọi hành động "khiêu khích" từ chính quyền Đài Loan. Bà nói Đài Loan sẽ an toàn hơn sau khi "thống nhất hòa bình", để người dân trên đảo có thể sinh sống và làm việc trong môi trường ổn định.

Giới chức đảo Đài Loan cho biết họ có thể xác nhận ba trường hợp kiểm tra của hải cảnh Trung Quốc trong chiến dịch này. Trong trường hợp đầu tiên, tàu hải cảnh Trung Quốc phát thông báo rằng Trung Quốc có quyền tài phán đối với khu vực và yêu cầu một tàu treo cờ Singapore cung cấp thông tin về cảng đến. Hai ngày sau, họ phát các cảnh báo tương tự đối với tàu treo cờ Benin và Liberia đi qua vùng biển.

Chiến dịch tuần tra của hải cảnh Trung Quốc đã vấp phải sự phản đối từ Mỹ, các đồng minh phương Tây cũng như giới chức Đài Loan. Người phát ngôn Viện Mỹ tại Đài Loan (AIT) ngày 24/6 ra tuyên bố cho rằng hành động trên của Trung Quốc "đang dẫn đến tình trạng bất ổn nghiêm trọng".

AIT kêu gọi Trung Quốc đại lục chấm dứt các biện pháp gây sức ép về quân sự, ngoại giao và kinh tế đối với đảo Đài Loan, đồng thời tiến hành đối thoại có ý nghĩa với chính quyền hòn đảo.

Trước đó, đại diện Anh, Pháp và Đức cũng ra tuyên bố chung với nội dung tương tự, cho rằng các hành động của Trung Quốc "đe dọa ổn định khu vực, quyền tự do hàng hải và an toàn của hoạt động vận tải quốc tế".

Tổng thư ký Hội đồng An ninh Đài Loan Joseph Wu đăng thông điệp trên mạng xã hội X cho rằng trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, nguyên trạng tại eo biển Đài Loan cùng hòa bình và ổn định khu vực sẽ mang lại lợi ích chung.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa bình luận về các tuyên bố này.

Trần Bân Hoa, người phát ngôn Văn phòng Các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc đại lục, ngày 17/6 lý giải các cuộc tuần tra của hải cảnh Trung Quốc tại vùng biển phía đông Đài Loan là biện pháp cần thiết nhằm đáp trả những hành động mà Bắc Kinh cho là xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ, liên quan đàm phán Nhật Bản - Philippines về vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) chồng lấn ở khu vực.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản hồi cuối tháng 5 thông báo nước này và Philippines sẽ đàm phán song phương về ranh giới EEZ và thềm lục địa ở vùng biển phía đông đảo Đài Loan. Tuy nhiên, cả Trung Quốc đại lục và đảo Đài Loan đều cho rằng mình cần được tham gia vào tiến trình đàm phán này.

Ông Trần cáo buộc Nhật Bản và Philippines đã "vi phạm luật pháp quốc tế cũng như các chuẩn mực cơ bản trong quan hệ quốc tế" khi tiến hành các cuộc đàm phán phân định mà không có sự tham gia của Trung Quốc.

Bắc Kinh không công nhận chủ quyền của Đài Loan và coi hòn đảo cũng như vùng biển xung quanh là những phần lãnh thổ, lãnh hải không thể tách rời của Trung Quốc đại lục.

Quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan gần đây tiếp tục căng thẳng. Lực lượng phòng vệ Đài Loan tuần này phát động đợt diễn tập "sẵn sàng chiến đấu tức thời" kéo dài 5 ngày, được mô tả là bước chuẩn bị cho kịch bản chống đổ bộ hoặc phong tỏa.

Trong khi đó, Bắc Kinh vẫn duy trì hiện diện quân sự quanh hòn đảo. Tàu sân bay Phúc Kiến, tàu sân bay mới nhất trong biên chế hải quân Trung Quốc, ngày 23/6 di chuyển qua eo biển Đài Loan. Đây là lần thứ hai trong 6 tháng qua con tàu đi qua tuyến hàng hải này.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 26-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng nghi phạm bị cáo buộc tìm cách tấn công các quan chức trong chính quyền ông tại buổi tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào tối 25-4 là một "kẻ khá bệnh hoạn" và có một "bản tuyên bố chống Cơ đốc giáo", theo Hãng tin Reuters.

Trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, ông Trump nói rằng gia đình nghi phạm trước đây từng bày tỏ lo ngại về người này với các quan chức thực thi pháp luật.

Nghi phạm được xác định là Cole Tomas Alle (31 tuổi), đến từ Torrance, bang California. Người này đã bị bắt ngay tại hiện trường sự kiện ở Washington D.C.

"Anh ta từng là một người theo Cơ đốc giáo, có đức tin, rồi sau đó trở thành người chống Cơ đốc giáo và đã thay đổi nhiều. Có lẽ anh ta là một kẻ khá bệnh hoạn" - ông Trump bình luận trên Đài CBS.

Theo một quan chức thực thi pháp luật, bản tuyên bố nói trên đã được gửi cho các thành viên trong gia đình Allen ngay trước vụ tấn công. Trong đó, nghi phạm tự gọi mình là "sát thủ liên bang thân thiện".

"Việc làm ngơ khi người khác bị áp bức không phải là hành vi của một tín đồ Cơ đốc giáo. Đó là sự tiếp tay cho tội ác của kẻ áp bức" - bản tuyên bố nêu.

Quan chức trên cho biết các mục tiêu được liệt kê trong bản tuyên bố này bao gồm các quan chức trong chính quyền ông Trump, được sắp xếp theo thứ bậc từ cao xuống thấp. Giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel không có tên trong danh sách.

Bản tuyên bố cũng chế giễu tình trạng thiếu an ninh "điên rồ" tại khách sạn Washington Hilton, nơi dạ tiệc diễn ra.

"Điều đầu tiên tôi nhận ra khi bước vào khách sạn là cảm giác tự mãn. Tôi bước vào với nhiều vũ khí mà không một ai ở đó nghĩ rằng tôi có thể là mối đe dọa" - tác giả của bản tuyên bố viết.

Vụ nổ súng đã làm dấy lên những câu hỏi mới về công tác an ninh đối với các quan chức cấp cao Mỹ, khi nhiều người trong số họ đang có mặt trong phòng khiêu vũ rộng lớn của khách sạn Washington Hilton.

"Vụ việc này sẽ không bao giờ xảy ra với phòng khiêu vũ tối mật cấp quân sự đang được xây dựng tại Nhà Trắng. Nó cần được xây nhanh hơn nữa!" - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.

Ngày 26-4, Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết nghi phạm đã di chuyển bằng tàu Amtrak từ Los Angeles đến Chicago rồi tới Washington D.C, và nhận phòng tại khách sạn Hilton vào ngày 24-4.

Hành khách đi tàu tại Mỹ không bắt buộc phải đi qua máy dò kim loại như ở sân bay. Amtrak - công ty vận tải hành khách bằng đường sắt quốc gia của Mỹ - cho biết họ đang hợp tác với cuộc điều tra.

Ông Blanche nói thêm Tổng thống Trump và các quan chức cấp cao trong chính quyền có khả năng là mục tiêu của vụ tấn công.

Các quan chức cho biết nghi phạm đã sử dụng loại súng cầm tay shotgun (súng săn), bắn vào một đặc vụ thuộc Cơ quan Mật vụ Mỹ tại chốt kiểm tra an ninh trong khách sạn Washington Hilton trước khi bị khống chế và bắt giữ.

Tổng thống Trump, Đệ nhất phu nhân Melania Trump, Phó tổng thống JD Vance và các thành viên nội các đã được sơ tán khẩn cấp khi vụ nổ súng xảy ra. Đặc vụ bị bắn không bị thương nghiêm trọng do viên đạn trúng vào áo giáp chống đạn, theo lời ông Trump.

Ông Trump đã đề nghị dời lịch tổ chức buổi tiệc trong vòng 30 ngày. Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng Weijia Jiang cho biết ban lãnh đạo sẽ quyết định các bước tiếp theo.

Theo ông Blanche, nghi phạm sẽ bị truy tố tại tòa án liên bang vào ngày 27-4 (giờ Mỹ) với các tội danh tấn công nhân viên liên bang, nổ súng và âm mưu sát hại nhân viên liên bang. Ông nói thêm rằng ông không biết liệu vụ nổ súng này có liên quan đến Iran hay không.

Vụ việc hôm 25-4 tiếp tục là lời nhắc nhở về làn sóng bạo lực chính trị gia tăng tại Mỹ trong những năm gần đây. Nhà hoạt động chính trị bảo thủ Charlie Kirk đã bị bắn chết tại một sự kiện hồi tháng 9-2025, chỉ vài tháng sau vụ sát hại nữ nghị sĩ bang Minnesota Melissa Hortman và chồng vào tháng 6-2025.

Một cuộc thăm dò của Hãng tin Reuters/Ipsos được thực hiện sau vụ ám sát Charlie Kirk cho thấy người dân Mỹ ngày càng tin rằng những phát ngôn chính trị mang tính gay gắt đang góp phần kích động bạo lực tại nước này.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Hôm qua, giá dầu Brent đã giảm thêm khoảng 1 USD còn 92 USD/thùng sau khi có thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận để gia hạn lệnh ngừng bắn giữa hai bên và dỡ bỏ các hạn chế đối với việc vận chuyển qua eo biển Hormuz. Theo Reuters dẫn một số nguồn tin thân cận, thỏa thuận sẽ kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và cho phép lưu thông tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, hai bên tiến hành đàm phán các vấn đề khác như chương trình hạt nhân của Iran.

Tuy nhiên, Reuters ngày 29.5 dẫn lời Phó tổng thống Mỹ JD Vance trả lời báo chí cho biết Washington chưa đạt thỏa thuận mới với Tehran, nhưng các bên đã tiến gần điều này, đồng thời khẳng định Mỹ đang có vị thế đẩy lùi đáng kể chương trình hạt nhân của Iran.

Liên quan vấn đề trên, trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, nhà khoa học chính trị và là Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, chỉ ra nhiều thông tin cho thấy thỏa thuận giữa Mỹ và Iran có thể được ký kết với các điều khoản như mở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ, giải phóng các tài sản bị đóng băng của Tehran (thông qua Qatar), và gia hạn lệnh ngừng bắn, đồng thời trì hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân. Cũng theo đó, thỏa thuận dường như không có điều khoản giải tán các lực lượng ủy nhiệm của Tehran, không có hạn chế nào đối với chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, không có lệnh cấm vĩnh viễn việc làm giàu uranium, không có việc tiếp quản kho dự trữ uranium được làm giàu cao, không đặt điều kiện về người được lựa chọn đứng đầu Iran, không có sự thay đổi chế độ.

Nếu tính cả tổn thất về sinh mạng và tiền bạc của Mỹ, sự gián đoạn kinh tế toàn cầu và thiệt hại về uy tín của Mỹ, thì thỏa thuận là thất bại chính sách đối ngoại của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, TS Bremmer cho rằng thỏa thuận như vậy càng trở nên tồi tệ hơn với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Đó là vì Thủ tướng Netanyahu, nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất của Israel, phải đối mặt với nhiều bất lợi trong cuộc bầu cử ở nước này vào ngày 27.10 tới.

Thời gian qua, sự phản kích mạnh mẽ của Tel Aviv sau khi Hamas tấn công Israel vào tháng 10.2023 đã giúp ông Netanyahu tăng cường uy tín. Khi đó, Tel Aviv đã tấn công lực lượng Hamas (ở Dải Gaza), Hezbollah (ở Li Băng) và cả Iran khiến phần lớn nội bộ Israel ủng hộ. Tuy nhiên, tình hình cuộc chiến Iran hiện nay đang khiến nhiều người thất vọng. Ông Yair Lapid, nhà lãnh đạo đối lập tại Israel và là một trong những đối thủ chính của Thủ tướng Netanyahu, chỉ trích: "Gần 3 năm kể từ tháng 10.2023, Hamas vẫn cai trị Gaza, Hezbollah vẫn cai trị Li Băng, và thay vì một lãnh tụ tối cao (Ali) Khamenei 86 tuổi lãnh đạo Iran, thì nay là lãnh tụ tối cao (Mojtaba) Khamenei chỉ 56 tuổi đang lãnh đạo Iran".

"Khi một thỏa thuận giữa Nhà Trắng với Tehran không chỉ giữ nguyên vẹn chế độ Iran mà còn giúp chính quyền nước này củng cố sức mạnh về địa chính trị sẽ làm suy yếu lập luận của Thủ tướng Netanyahu trước cử tri rằng chỉ ông mới có thể đánh bại mối đe dọa từ Iran, hợp tác hiệu quả với Tổng thống Trump và giữ an toàn cho Israel", TS Bremmer đặt vấn đề.

Theo nhà khoa học chính trị Bremmer, dù sự ủng hộ trong nước đối với cuộc chiến trên nhiều mặt trận vẫn còn cao do hầu hết người dân Israel xem Tehran và các lực lượng ủy nhiệm Iran là mối đe dọa đối với nhà nước Do Thái, nhưng phần lớn người dân cũng mệt mỏi với các vụ bê bối tham nhũng của Thủ tướng Netanyahu cũng như việc ông làm suy yếu thể chế dân chủ của Israel, đồng thời ông còn ủng hộ quá mức lợi ích của người Do Thái cực đoan và cử tri ở các khu định cư.

Trong khi đó, với tình hình hiện nay ở Quốc hội Israel, liên minh cầm quyền của Thủ tướng Netanyahu, gồm các đảng cực hữu và cực đoan tôn giáo, đang thiếu đáng kể so với 61 ghế cần thiết để duy trì đa số tại quốc hội. "Thủ tướng Netanyahu đặt mục tiêu lật đổ chế độ Iran; thay vào đó, chính chế độ của ông đang trên bờ vực sụp đổ", vị chuyên gia đánh giá.

Bất lợi càng lớn hơn cho Thủ tướng Netanyahu là nhiều cuộc điều tra hình sự đang nhắm vào ông. Và bất chấp áp lực từ Tổng thống Trump, Tổng thống Israel Isaac Herzog đến nay vẫn từ chối ân xá cho Thủ tướng Netanyahu, nên các phiên tòa xét xử tham nhũng đối với ông sẽ tiếp tục diễn ra. Điều này càng khiến ông Netanyahu thêm khó khăn.

TS Bremmer phân tích thêm: "Trước nay, lợi thế cho ông Netanyahu chính là sự phân mảnh của phe đối lập - bao gồm các đảng cánh hữu, trung dung, cánh tả và các đảng Ả Rập - trong khi khối nhỏ của ông vẫn tương đối thống nhất, với các đối tác cực hữu và cực đoan tôn giáo vốn có thể giành được những nhượng bộ về chính sách từ ông Netanyahu mà không chính phủ nào khác chịu nhượng bộ (kể cả các liên minh trước đây của Thủ tướng Netanyahu). Nhưng sự đoàn kết đó bắt đầu rạn nứt khi các đảng cực đoan Chính thống giáo Shas và UTJ tạm thời rút sự ủng hộ khỏi liên minh vào năm ngoái do Thủ tướng Netanyahu không thông qua luật miễn nghĩa vụ quân sự cho cử tri của họ. Trong khi đó, 2 cựu thủ tướng là ông Lapid theo chủ nghĩa trung dung và ông Naftali Bennett theo chủ nghĩa cánh hữu đã đồng ý liên danh nhằm tập hợp nguồn lực, tối đa hóa số ghế trong Quốc hội Iran mà khối này có thể giành được".

Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy khối đối lập Israel đang bám sát phe của ông Netanyahu, nhưng vẫn thiếu 2 ghế so với 61 ghế cần thiết để thành lập chính phủ đa số. Mặc dù vậy, khoảng cách có thể thu hẹp nhanh nếu Mỹ và Iran đạt thỏa thuận như trên.

Tin Gốc: Thanh Niên