“Các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của hải quân Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz và đang hoạt động tại vịnh Ba Tư để hỗ trợ cho Dự án Tự do”, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trên X ngày 4/5, nhắc đến tên chiến dịch “giải cứu” mà Tổng thống Donald Trump khởi động.
Đây là hai tàu chiến đầu tiên của hải quân Mỹ di chuyển thành công qua eo biển Hormuz kể từ khi ông Trump ngày 3/5 khởi động chiến dịch “Dự án Tự do” nhằm “dẫn đường cho tàu thuyền di chuyển an toàn khỏi vùng biển bị phong tỏa, để họ có thể tiếp tục công việc một cách tự do”.
“Bước đầu, hai tàu thương mại mang cờ Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz thành công và tiếp tục hành trình an toàn”, CENTCOM cho biết, nhưng không nêu tên của hai phương tiện. “Lực lượng Mỹ đang tích cực hỗ trợ các nỗ lực nhằm khôi phục hoạt động đi lại qua eo biển cho các tàu thương mại”.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia “thân thiện”, trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố triển khai lực lượng quy mô lớn gồm khu trục hạm, khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch “Dự án Tự do”.
Iran ngày 4/5 cảnh báo sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào Hormuz. Truyền thông Iran đưa tin lực lượng nước này đã bắn cảnh báo và buộc một tàu chiến Mỹ phải quay đầu, các nguồn tin địa phương nói hai quả tên lửa đã đánh trúng chiến hạm này gần đảo Jask. Tuy nhiên, CENTCOM bác bỏ thông tin, khẳng định không tàu chiến nào của Mỹ bị tấn công ở eo biển Hormuz.
"Chúng tôi cảm thấy rằng khi Israel xem xét đầy đủ các điều khoản của thỏa thuận và họ hiểu rõ rằng Iran sẽ phải thực hiện một số điều trước khi nhận bất kỳ lợi ích nào, họ sẽ đồng ý với điều đó", CNN ngày 12/6 dẫn lời quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump cho hay.
Theo các nguồn thạo tin, Tổng thống Trump đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 11/6. Lãnh đạo Israel từ lâu đã hoài nghi về khả năng đạt được thỏa thuận với Iran, ông gần đây ngày càng lo ngại rằng Washington có thể chấp nhận một thỏa thuận "không đủ cứng rắn" hoặc không như Tel Aviv mong muốn.
Tuy nhiên, quan chức cấp cao chính quyền Mỹ bày tỏ tin tưởng nếu Washington - Tehran đạt thỏa thuận, đó sẽ là văn kiện khiến các bên trong khu vực đều cảm thấy hài lòng. Theo quan chức này, thỏa thuận hòa bình khu vực rộng lớn có thể bao gồm cả Lebanon cũng như Israel và các nước vùng Vịnh.
Giới chức Mỹ và Israel chưa bình luận về thông tin.
Tổng thống Trump hồi đầu tháng từng nói rằng quyền quyết định chiến sự với Iran thuộc về Mỹ, chứ không phải Thủ tướng Israel. Trong trường hợp Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình, ông Trump cho rằng lãnh đạo Israel sẽ không có phương án nào khác ngoài "chấp nhận thực tế mới".
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 12/6 cho biết bản ghi nhớ với Mỹ sẽ được "ký từ xa" trong vài ngày tới, nhận xét chưa bao giờ hai bên tiến gần thỏa thuận như vậy. Quan chức cấp cao Mỹ cũng bày tỏ sự lạc quan rằng các bên sắp đạt được thỏa thuận.
Phản hồi của Cuba được đưa ra sau khi Chính phủ Mỹ ngày 11-6 thông báo đã áp lệnh trừng phạt lên công ty dầu khí nhà nước của Cuba (CUPET).
Lệnh trừng phạt này sẽ đóng băng mọi tài sản của CUPET tại Mỹ, cũng như cấm người Mỹ tiến hành các giao dịch kinh doanh với công ty này.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nêu rõ các tài sản chủ chốt của CUPET đã "bị tịch thu bất hợp pháp từ các chủ sở hữu người Mỹ nhiều năm trước", đồng thời cáo buộc Chính phủ Cuba "biến năng lượng thành vũ khí".
Giới phân tích đánh giá động thái này của Washington sẽ chỉ làm trầm trọng thêm các cuộc khủng hoảng tại Cuba và giáng đòn nặng nề lên những thường dân dễ bị tổn thương nhất.
Đáp lại, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez cáo buộc trên mạng xã hội X rằng Ngoại trưởng Rubio đã bị “thúc đẩy bởi tham vọng chính trị” khi tiếp tục siết chặt thêm lệnh phong tỏa kinh tế và năng lượng nhằm vào Havana, theo Hãng tin AP.
Ngoài ra, bà Lianys Torres, đại biện lâm thời Đại sứ quán Cuba tại Mỹ, cũng bác bỏ các cáo buộc của Washington, đồng thời tuyên bố lệnh trừng phạt của Mỹ lên quốc gia này là “hành động diệt chủng”.
“Các lệnh trừng phạt nhằm vào CUPET là một phần trong kế hoạch bóp nghẹt Cuba, tác động trực tiếp một cách tàn bạo lên người dân Cuba.
Hãy chấm dứt hình phạt tập thể nhằm vào trẻ em, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mãn tính, người cao tuổi và toàn thể người dân Cuba”, bà Torres phát biểu.
Những tháng gần đây, Washington đã áp đặt hàng loạt lệnh trừng phạt đối với các tổ chức nhà nước, quan chức cấp cao và cả Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel, nhằm gia tăng sức ép lên chính quyền Havana.
Tuy nhiên các biện pháp trừng phạt trên đã vấp phải sự chỉ trích từ Liên hợp quốc.
Hôm 8-6, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk cho rằng các lệnh trừng phạt đang ảnh hưởng trực tiếp đến quyền con người của người dân Cuba, đặc biệt là khả năng tiếp cận các nhu yếu phẩm và dịch vụ thiết yếu như nước sạch, thực phẩm và chăm sóc y tế.
"Những gói trừng phạt nặng nề nhằm vào toàn bộ nền kinh tế gây ra các tác động rộng khắp, không phân biệt đối tượng và khắc nghiệt với người dân là không phù hợp với những nguyên tắc cơ bản của luật nhân quyền quốc tế", ông Turk nhấn mạnh.
Tờ Bangkok Post hôm nay 4.7 đưa tin ông Kosolwat Inthujanyong, Tổng giám đốc Văn phòng Bảo vệ quyền, trợ giúp pháp lý và thi hành án thuộc Văn phòng Tổng chưởng lý Thái Lan, nói rằng đứa trẻ lái chiếc xe bán tải nói trên bị xem là đã phạm tội theo Bộ luật Hình sự nhưng không bị trừng phạt theo Điều 73, điều khoản miễn trừ trẻ em dưới 12 tuổi đối với hình phạt hình sự nhưng vẫn cho phép tiến hành tố tụng thông qua các cơ chế bảo vệ trẻ em.
Ông Kosolwat cho biết thêm trách nhiệm hiện chuyển sang luật dân sự. Theo đó, cha mẹ hoặc người giám hộ của cậu bé phải bồi thường cho các nạn nhân theo Điều 429 của Bộ luật Dân sự và Thương mại. Với mức độ thương vong của vụ việc, ông lưu ý rằng khoản bồi thường dự kiến sẽ rất lớn.
Vụ việc xảy ra sau khi cậu bé 11 tuổi đã lái một chiếc xe bán tải từ nhà mình khoảng 12 km trước khi đâm vào một đoàn hành hương gồm 35 nhà sư và cư sĩ trên đường Nasinuan ở huyện Muang thuộc tỉnh Mukdahan hôm 2.7. Các đoạn video được lan truyền trên mạng xã hội cho thấy chiếc xe bán tải chạy với tốc độ rất cao.
Vụ việc khiến 5 nhà sư chết ngay tại chỗ, trong khi 5 nhà sư khác qua đời vì vết thương tại Bệnh viện Mukdahan. Ngoài ra còn có hơn 10 người bị thương, trong đó có 3 người đang trong tình trạng nguy kịch. Quốc vương Thái Lan đã đặt những người bị thương và gia đình của những người thiệt mạng dưới sự bảo trợ của hoàng gia, theo Văn phòng Quan hệ công chúng tỉnh Mukdahan.
Ngay sau vụ tai nạn, gia đình cậu bé cho hay cậu bé đã tự ý lấy chiếc xe bán tải Isuzu mà không xin phép. Mẹ cậu bé nói với cảnh sát rằng bà đã không ngăn được con trai mình, và có gọi đến đường dây nóng 191 để cầu cứu, nhưng đã quá muộn.
Tính đến thời điểm báo chí đưa tin về vụ việc hôm 3.7, cậu bé vẫn chưa thể nói chuyện với cảnh sát do chấn thương tâm lý. Tuy nhiên, gia đình khẳng định cậu bé 11 tuổi chưa bao giờ học lái xe.
Mẹ cậu nói với cảnh sát rằng đó là "lần đầu tiên con trai tôi lái xe", và khẳng định không ai dạy cậu. Tuy nhiên, bất kỳ người lái xe nào cũng biết rằng lời giải thích của bà mẹ này rất đáng ngờ.
Trong xã hội Thái Lan, việc cha mẹ chở con ngồi trong lòng khi lái xe, và thường dạy con cách xoay vô lăng, là điều phổ biến. Trên mạng xã hội, một số phụ huynh thậm chí còn đăng tải các đoạn video quay cảnh con nhỏ của họ học lái xe.
Phản ứng của công chúng về vụ xe bán tải tông đoàn hành hương rất gay gắt, đặc biệt là trên mạng xã hội, nơi sự phẫn nộ tập trung vào cha mẹ của đứa trẻ và những câu hỏi về việc một trẻ vị thành niên làm thế nào có thể tiếp cận được phương tiện giao thông. Lời kêu gọi truy cứu trách nhiệm pháp lý và bồi thường đã lan rộng, cùng với cuộc tranh luận rộng hơn về an toàn trẻ em và sự giám sát của cha mẹ, theo Bangkok Post.
