TASS hôm 23.6 dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov nhận định Mỹ có dấu hiệu không thực hiện đầy đủ các cam kết đã được thống nhất giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ – Nga tại Alaska, và không còn là bên trung gian “khách quan” để giải quyết vấn đề Ukraine.
Ông cũng không thấy những dấu hiệu cho thấy chính quyền Washington chuyển sự tập trung sang giải quyết vấn đề Ukraine.
Vòng đàm phán hòa bình gần đây nhất do Mỹ làm trung gian diễn ra vào tháng 2, trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Trong bối cảnh này, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nói rằng Moscow sẵn sàng nối lại các cuộc hòa đàm với Ukraine tại điểm họ đã ngừng lại trước đó.
“Chúng tôi sẵn sàng thương thuyết với Kyiv, như chúng tôi vẫn luôn như vậy”, TASS dẫn lời ông Lavrov đề cập đến các cuộc đàm phán diễn ra ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào năm 2022 và nối lại vào năm 2025.
Tuy nhiên, nhà ngoại giao không cho thấy bất kỳ thay đổi nào trong lập trường của Moscow về việc yêu cầu Ukraine từ bỏ phần còn lại của vùng Donbass đang do Kyiv kiểm soát, vốn là vấn đề Ukraine luôn từ chối nhượng bộ.
Hôm 23.6, quân đội Ukraine tuyên bố cho đã phá hủy một cây cầu đường sắt bắc qua kênh đào ở phía bắc bán đảo Crimea, mà theo phía Ukraine là tuyến vận tải quân sự – hậu cần quan trọng của lực lượng Nga.
Cùng ngày, phát biểu tại một cuộc họp của chính phủ, Tổng thống Putin cho rằng Ukraine đang tìm cách gia tăng làn sóng tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Nga vì lâm vào tình thế mất dần lãnh thổ. Với các cuộc tấn công này, phía Ukraine muốn gây bất ổn xã hội cho Nga.
Nhà lãnh đạo Nga cũng cho biết quân đội nước này đang tiến gần đến việc kiểm soát thành phố Kostiantynivka, vị trí chiến lược ở phía nam của tuyến phòng thủ mà Moscow gọi là “vành đai pháo đài” thuộc Donetsk, miền đông Ukraine.
Trong khi đó, Không quân Ukraine thông báo Nga đã phóng 135 máy bay không người lái (UAV) Shahed hôm 23.6.
Lực lượng phòng không Ukraine bắn hạ được 118 UAV, trong khi 13 chiếc khác bắn trúng các mục tiêu tại 11 địa điểm.
Trong thông báo mới nhất, Ukraine quyết định chỉ cử thủ tướng đến tham dự Diễn đàn Tái thiết Ukraine do Ba Lan tổ chức.
Thay vì Tổng thống Volodymyr Zelensky đến dự như dự kiến trước đó, Thủ tướng Yulia Svyrydenko sẽ đi thay, theo Reuters.
Bà Svyrydenko hôm 23.6 đã xác nhận sẽ dẫn đầu phái đoàn Ukraine đến thành phố cảng Gdansk dự họp, với mục tiêu đạt được các thỏa thuận cụ thể nhằm tăng cường năng lực quốc phòng, cũng như mở rộng hợp tác kinh tế với phía đối tác.
Trong hai ngày diễn đàn được tổ chức (25-26.6), Ukraine dự kiến sẽ ký một vài thỏa thuận với các đối tác nước ngoài, bao gồm thỏa thuận củng cố cơ sở hạ tầng năng lượng đang bị thiệt hại nặng nề sau các đợt không kích của Nga hồi năm ngoái.
Việc ông Zelensky không tham dự diễn đàn tái thiết diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Kyiv và Warsaw xuất hiện những bất đồng liên quan đến thế chiến thứ hai.
Căng thẳng đã tăng cao sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tước Huân chương Đại bàng Trắng, vốn là phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan, đã trao cho ông Zelensky. Nhà lãnh đạo Ukraine đã trả lại huân chương này.
Hành tinh được đề cập có tên WASP-121b, thuộc nhóm sao Mộc siêu nóng và được xếp vào danh sách các hành tinh khắc nghiệt nhất nằm ngoài hệ mặt trời cho đến thời điểm này, theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature Astronomy.
WASP-121b, cũng là hành tinh khổng lồ khí, đang quay quanh sao trung tâm ở khoảng cách cực gần, với một năm chỉ vỏn vẹn 30 giờ rưỡi và bị khóa chặt một mặt về phía sao chủ.
Dưới tác động của lực hấp dẫn từ sao trung tâm, WASP-121b không giữ được hình cầu như các hành tinh bình thường, mà bị kéo giãn thành hình dạng của quả bóng bầu dục.
Với khoảng cách này, nhiệt độ ở phần ban ngày của hành tinh cao đến mức làm bốc hơi các kim loại. Còn phần đêm tối vĩnh cửu lại có mưa hồng ngọc và lam ngọc.
Để rút ra kết luận trên, các nhà thiên văn học đã nhờ đến kính James Webb quan sát khí quyển của WASP-121 b khi hành tinh di chuyển ngang qua sao trung tâm.
"Với năng lực quan sát chưa từng có, kính James Webb mang đến cho chúng ta những thông tin chi tiết nhất từ trước đến nay về các hành tinh xa xôi", theo tác giả báo cáo Cyril Gapp của Viện Max Planck về Thiên văn (Đức).
Nhà khoa học Gapp cho hay bằng cách đo lường sự thay đổi của khả năng hấp thụ ánh sáng trong lúc WASP-121b quay quanh trục, đội ngũ của ông đã có thể nghiên cứu khí quyển của hành tinh theo từng kinh độ.
Báo cáo nêu rõ kỹ thuật quan sát mới của đội ngũ chuyên gia Đức có thể được áp dụng trong lúc nghiên cứu các hành tinh siêu nóng, cho phép các nhà thiên văn học so sánh điều kiện khí quyển trong phạm vi rộng hơn đối với các thế giới xa xôi.
Theo báo cáo của WHO, tính đến ngày 16-5, tỉnh Ituri ở miền đông Congo đã ghi nhận 80 ca tử vong nghi nhiễm, 8 ca xác nhận bằng xét nghiệm và 246 ca nghi nhiễm tại ít nhất ba khu vực y tế gồm Bunia, Rwampara và Mongbwalu.
Trước đó, Bộ Y tế Congo hôm 15-5 cũng xác nhận đã có 80 người tử vong trong đợt bùng phát mới này.
WHO nhận định đây có thể là đợt bùng phát lớn hơn nhiều so với số liệu hiện có, do tỉ lệ dương tính cao trong các mẫu xét nghiệm ban đầu và số ca nghi nhiễm tiếp tục gia tăng.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo - nơi vi rút Ebola lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1976.
WHO cho biết đợt bùng phát lần này được xem là "bất thường" vì chủng vi rút Ebola-Bundibugyo hiện chưa có thuốc điều trị hay vắc xin riêng được phê duyệt, khác với chủng Ebola-Zaire đã có biện pháp ứng phó.
Trước đây, hầu hết các đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa dân chủ Congo đều do chủng Zaire gây ra, chỉ có một đợt liên quan đến chủng khác.
WHO khuyến cáo các nước kích hoạt cơ chế ứng phó thảm họa và tình trạng khẩn cấp quốc gia, đồng thời triển khai kiểm tra y tế tại khu vực biên giới và các tuyến đường nội địa chính.
Tại thủ đô Kampala của Uganda, WHO cho biết đã ghi nhận hai ca xác nhận bằng xét nghiệm, trong đó có một ca tử vong, vào ngày 16 và 17-5.
Hai người này đều di chuyển từ Congo sang Uganda.
Ngoài ra, thủ đô Kinshasa của Congo cũng ghi nhận một ca xác nhận nhiễm bệnh là người trở về từ tỉnh Ituri.
Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo những người tiếp xúc hoặc nghi nhiễm vi rút chủng Ebola Bundibugyo không nên đi đến nước khác, trừ trường hợp sơ tán y tế.
Cơ quan này cũng đề nghị cách ly ngay các ca xác nhận nhiễm bệnh, theo dõi chặt những người tiếp xúc gần, hạn chế đi lại trong nước và không đi quốc tế trong vòng 21 ngày sau khi phơi nhiễm.
Tuy nhiên, WHO đồng thời kêu gọi các quốc gia không đóng cửa biên giới hoặc hạn chế đi lại và thương mại do lo ngại dịch bệnh, vì điều này có thể khiến người dân và hàng hóa đi qua các tuyến biên giới không chính thức, khó kiểm soát hơn.
Các khu rừng nhiệt đới rậm rạp tại Congo được xem là ổ chứa tự nhiên của vi rút Ebola.
Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi, vi rút Ebola - có tỉ lệ tử vong rất cao trung bình khoảng 50% tùy chủng loại - thường gây ra các triệu chứng như sốt, đau nhức cơ thể, nôn mửa, tiêu chảy và xuất huyết nghiêm trọng.
Ebola lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, vật dụng nhiễm mầm bệnh hoặc thi thể người tử vong vì bệnh.
Trong một bức thư gửi Đại sứ Ukraine Vasyl Bodnar, ông Kaminski liên kết quyết định của mình với "các hành động và tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, lại được tất cả các cựu tổng thống Ukraine và đại đa số giới chính trị Ukraine ủng hộ".
Ông Kaminski, thành viên của đảng Liên minh Dân chủ châu Âu (UPA) theo khuynh hướng tự do-bảo thủ, cho hay sẽ trả lại 2 huân chương do quan điểm của Ukraine về các vấn đề lịch sử. Ông đã được Kyiv trao tặng các huy chương này để ghi nhận đóng góp của ông trong nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine.
"Tôi đã nhận những huân chương này như một biểu hiện của các giá trị chung nhằm củng cố mối quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine. Ngày nay, tôi không thể giữ lại, vì những quan chức cấp cao nhất của Ukraine và một phần đáng kể giới tinh hoa chính trị của nước này vẫn chưa thể lên án những kẻ gây ra vụ thảm sát Volyn và những vụ giết người hàng loạt đối với công dân Ba Lan", ông Kaminski viết trong thư.
Quyết định của ông Kaminski được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau khi Tổng thống Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo tên Quân Kháng chiến Ukraine (UPA), một tổ chức thời Thế chiến 2 mà Ba Lan lên án vì tiến hành vụ thảm sát Volyn, theo trang tin The Kyiv Independent.
Việc ông Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo tên UPA đã gây ra sự phản đối rộng rãi ở Ba Lan. Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hôm 19.6 tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng đã được trao tặng cho ông Zelensky. Đây là huân chương nhà nước cao nhất của Ba Lan.
Đáp lại, một số quan chức Ukraine đương nhiệm và cựu quan chức, bao gồm cả các cựu tổng thống, đã trả lại các huân chương nhà nước do Ba Lan trao tặng.
Cuộc tranh cãi mới nhất đánh dấu một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất giữa hai nước láng giềng trong nhiều năm, bắt nguồn từ những quan điểm khác nhau về UPA.
Trong khi Ukraine nhấn mạnh di sản của UPA trong việc chống lại sự kiểm soát của Moscow, thì ở Ba Lan, nhóm này được xem là thủ phạm gây ra nhiều vụ thảm sát mà Warsaw cho là diệt chủng ở Volyn năm 1943-1945, khi khu vực này bị Đức Quốc xã chiếm đóng. Volyn hiện nay là miền tây Ukraine.
Kyiv cho rằng hàng ngàn người Ukraine đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công trả đũa. Vụ thảm sát Volyn vẫn là một trong những chương đau thương nhất trong lịch sử quan hệ Ba Lan - Ukraine, theo The Kyiv Independent.
