Hãng tin Reuters ngày 17-5 dẫn thông tin từ WHO cho biết đợt bùng phát do chủng vi rút Ebola-Bundibugyo gây ra.
Tuy chưa có dấu hiệu của một đại dịch toàn cầu, song các nước có chung đường biên giới với Congo đối mặt nguy cơ cao dịch bệnh có thể lan rộng.
Theo báo cáo của WHO, tính đến ngày 16-5, tỉnh Ituri ở miền đông Congo đã ghi nhận 80 ca tử vong nghi nhiễm, 8 ca xác nhận bằng xét nghiệm và 246 ca nghi nhiễm tại ít nhất ba khu vực y tế gồm Bunia, Rwampara và Mongbwalu.
Trước đó, Bộ Y tế Congo hôm 15-5 cũng xác nhận đã có 80 người tử vong trong đợt bùng phát mới này.
WHO nhận định đây có thể là đợt bùng phát lớn hơn nhiều so với số liệu hiện có, do tỉ lệ dương tính cao trong các mẫu xét nghiệm ban đầu và số ca nghi nhiễm tiếp tục gia tăng.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo – nơi vi rút Ebola lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1976.
WHO cho biết đợt bùng phát lần này được xem là “bất thường” vì chủng vi rút Ebola-Bundibugyo hiện chưa có thuốc điều trị hay vắc xin riêng được phê duyệt, khác với chủng Ebola-Zaire đã có biện pháp ứng phó.
Trước đây, hầu hết các đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa dân chủ Congo đều do chủng Zaire gây ra, chỉ có một đợt liên quan đến chủng khác.
WHO khuyến cáo các nước kích hoạt cơ chế ứng phó thảm họa và tình trạng khẩn cấp quốc gia, đồng thời triển khai kiểm tra y tế tại khu vực biên giới và các tuyến đường nội địa chính.
Tại thủ đô Kampala của Uganda, WHO cho biết đã ghi nhận hai ca xác nhận bằng xét nghiệm, trong đó có một ca tử vong, vào ngày 16 và 17-5.
Hai người này đều di chuyển từ Congo sang Uganda.
Ngoài ra, thủ đô Kinshasa của Congo cũng ghi nhận một ca xác nhận nhiễm bệnh là người trở về từ tỉnh Ituri.
Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo những người tiếp xúc hoặc nghi nhiễm vi rút chủng Ebola Bundibugyo không nên đi đến nước khác, trừ trường hợp sơ tán y tế.
Cơ quan này cũng đề nghị cách ly ngay các ca xác nhận nhiễm bệnh, theo dõi chặt những người tiếp xúc gần, hạn chế đi lại trong nước và không đi quốc tế trong vòng 21 ngày sau khi phơi nhiễm.
Tuy nhiên, WHO đồng thời kêu gọi các quốc gia không đóng cửa biên giới hoặc hạn chế đi lại và thương mại do lo ngại dịch bệnh, vì điều này có thể khiến người dân và hàng hóa đi qua các tuyến biên giới không chính thức, khó kiểm soát hơn.
Các khu rừng nhiệt đới rậm rạp tại Congo được xem là ổ chứa tự nhiên của vi rút Ebola.
Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi, vi rút Ebola – có tỉ lệ tử vong rất cao trung bình khoảng 50% tùy chủng loại – thường gây ra các triệu chứng như sốt, đau nhức cơ thể, nôn mửa, tiêu chảy và xuất huyết nghiêm trọng.
Ebola lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, vật dụng nhiễm mầm bệnh hoặc thi thể người tử vong vì bệnh.
Phóng viên AFP tại Venezuela cho biết Hernan Gil ngày 2/7 được lực lượng cứu hộ quốc tế đưa ra khỏi đống đổ nát của tòa nhà 7 tầng ở Catia La Mar, thành phố biển thuộc bang La Guaira của Venezuela sau 8 ngày mắc kẹt.
Nhân viên bảo vệ 43 tuổi bị chôn vùi dưới lớp đất đá dày 8,6 m, sau khi trung tâm thương mại nơi anh làm việc đổ sập trong động đất kép tuần trước.
Lực lượng tìm kiếm cứu nạn phát hiện Hernan Gil khi đưa camera vào tầng hầm bị sập của tòa nhà, họ nhìn thấy nạn nhân vẫy tay qua khe hở nhỏ giữa các lớp bê tông dày và mảnh vỡ. Đội cứu nạn liên lạc với Gil và dùng ống truyền dịch chuyển nước, chất dinh dưỡng và thuốc cho anh.
Video được Lực lượng Cứu hỏa Chile (BoCH) công bố ngày 2/7 cho thấy Gil nhô đầu lên khỏi đống đổ nát, anh đeo khẩu trang và một bên mắt đỏ ngầu. BoCH mô tả công tác cứu nạn vô cùng phức tạp, do kết cấu tòa nhà không ổn định và các đội phải đối phó với mảnh vỡ rơi xuống.
Tổng thống El Salvador Nayib Bukele cho biết đường hầm mà lực lượng cứu nạn đào tới vị trí nạn nhân nhiều lần bị sập. "Các đội cứu hộ quốc tế làm việc không ngừng nghỉ để gia cố đường hầm, song vẫn không thể giữ vững nó", ông Bukele nói.
Sebastian Mocorquer, quan chức thuộc nhóm Đánh giá và Điều phối Ứng phó Thảm họa của Liên Hợp Quốc, mô tả đây là "cuộc cứu hộ kỳ diệu". Theo các chuyên gia, khoảng thời gian vàng để tìm thấy nạn nhân còn sống là 72 tiếng sau thảm họa.
Usbimar Gonzales, vợ của Gil, cho biết cô đã trải qua những ngày đau buồn tột cùng sau động đất kép vì nghĩ rằng chồng mình có thể đã chết. "Khi biết tin anh ấy còn sống, tôi thấy một tia hy vọng", Usbimar Gonzales nói. "Anh ấy đã trụ vững như một anh hùng. Các con đang đợi bố ở nhà".
Bang La Guaira là nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất trong động đất kép tại Venezuela tối 24/6, với cường độ lần lượt là 7,2 và 7,5 độ. Những trận động đất mạnh nhất ở Venezuela kể từ năm 1900 đã khiến 2.295 người thiệt mạng, hơn 11.000 người bị thương. LHQ ước tính còn khoảng 50.000 nạn nhân mất tích.
Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez ngày 1/7 tuyên bố quốc tang một tuần để tưởng nhớ những nạn nhân thiệt mạng trong động đất kép, bắt đầu từ 18h cùng ngày.
Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) ngày 30/6 kêu gọi quyên góp 50 triệu USD để cung cấp lương thực cho khoảng 500.000 người tại Venezuela trong vòng ba tháng. Giới chức y tế cũng cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch bệnh đang gia tăng.
Tập đoàn bất động sản Emaar của Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) thông báo chuẩn bị ra mắt một siêu dự án mới tại Dubai với tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 200 tỉ AED (54 tỉ USD), trong bối cảnh thị trường bất động sản của tiểu vương quốc này bắt đầu có dấu hiệu hạ nhiệt sau nhiều năm tăng trưởng mạnh.
Theo chuyên trang kinh tế vùng Vịnh AGBI, dự án mới nhiều khả năng là Dubai Estate - khu đô thị quy mô lớn mà Emaar đã xúc tiến từ năm ngoái tại khu vực Đông Nam Dubai.
Trước đó, nhà sáng lập Emaar, ông Mohamed Alabbar, từng hé lộ về một dự án được mô tả là tham vọng nhất của tập đoàn, với tổng diện tích sàn khoảng 4,5 triệu m2, bao gồm nhà ở, văn phòng, khách sạn, cửa hàng và công viên.
Theo các tài liệu giới thiệu với nhà đầu tư, dự án nằm phía sau khu Dubai Hills, gần Global Village và có quy mô đủ để trở thành một “thành phố trong thành phố”, với sức chứa ước tính khoảng 150.000 cư dân, tương đương gấp khoảng 2,5 lần diện tích Downtown Dubai.
Điểm đáng chú ý là kế hoạch tung siêu dự án mới của Emaar diễn ra trong bối cảnh thị trường bất động sản Dubai có dấu hiệu chững lại sau giai đoạn tăng trưởng nóng.
Dữ liệu của Sở Đất đai Dubai do nền tảng DXB Interact tổng hợp cho thấy số giao dịch bất động sản tại tiểu vương quốc này trong tháng 5 đã giảm 45% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tổng giá trị giao dịch giảm 56%.
Bối cảnh khu vực cũng đang tạo thêm sức ép đối với các nhà phát triển bất động sản tại Dubai.
Theo ông Alabbar, các đợt gián đoạn vận tải và đóng cửa cảng liên quan đến xung đột Iran đã đẩy chi phí vật liệu xây dựng tăng lên và khiến việc định giá dự án trở nên phức tạp hơn.
Theo giới phân tích, việc Emaar vẫn xúc tiến một dự án quy mô lớn vào thời điểm này cho thấy tập đoàn tiếp tục đặt cược vào triển vọng dài hạn của thị trường Dubai và nhu cầu bất động sản tại các khu đô thị mới.
Tính đến cuối tháng 3-2026, giá trị doanh số bán hàng đã ký nhưng chưa ghi nhận doanh thu của Emaar vẫn đạt 163 tỉ AED, tăng 29% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy tập đoàn này vẫn đang sở hữu lượng đơn hàng lớn, bất chấp những dấu hiệu chững lại của thị trường.
Từ mùa thu năm 2024 đến tháng 11/2025, quân đội Nga đã tiến hành hơn 30 cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng đường sắt Ukraine. Các mục tiêu chính bao gồm:
Trạm biến áp: Cung cấp điện cho đầu máy điện, đây là mục tiêu "phẫu thuật nội soi" gây mất điện trên hàng chục km đường ray. Máy biến áp 25 kilovolt là mặt hàng độc nhất, sản xuất mất hàng tháng và chủ yếu từ châu Âu.
Ga giao nhau và bãi tập kết: Shepetivka, Kozyatyn, Hrechany, Znamenka, Lozovaya, Kupyansk và Zdolbuniv. Tấn công vào đây không chỉ gián đoạn dịch vụ mà còn ảnh hưởng đến khả năng phân phối lại luồng hàng hóa và định tuyến lại các chuyến tàu.
Kho bảo dưỡng: Nơi đặt và bảo trì đầu máy và đoàn tàu tự hành. Việc phá hủy kho bảo dưỡng làm tê liệt toa xe, việc khôi phục còn khó khăn hơn sửa chữa máy biến áp.
Nga sử dụng đa dạng vũ khí, từ tên lửa hành trình Kalibr, Kh-101, Iskander-K cho các mục tiêu kiên cố và xa, đến UAV Geran-2/3 để bao phủ các mục tiêu khu vực và trạm biến áp. Điều này cho thấy một kế hoạch tấn công bài bản, có chọn lọc.
Bí quyết giúp hệ thống đường sắt Ukraine không sụp đổ
Hệ thống đường sắt Ukraine, dài khoảng 22.000km, được các kỹ sư Liên Xô thiết kế từ những năm 1950-1970 với mục đích đối phó với chiến tranh. Các nguyên tắc thiết kế bao gồm:
Thứ nhất, mật độ đường ray cao: Ở các khu vực phía tây và trung tâm.
Thứ hai, nhiều tuyến chính dự phòng: Đảm bảo giao thông không bị gián đoạn khi một tuyến bị hư hại.
Thứ ba, tuyến đường vòng quanh các đầu mối quan trọng: Chuyển hướng giao thông khi một nút giao bị vô hiệu hóa.
Thứ tư, trạm điện phân tán và đi ngầm: Giảm thiểu thiệt hại khi bị tấn công.
Khoảng 47% mạng lưới đường sắt Ukraine đã được điện khí hóa, nhưng vẫn còn một lượng lớn đầu máy diesel sẵn sàng thay thế khi hệ thống cung cấp điện bị hỏng. Tính dự phòng này cho phép mạng lưới tiếp tục hoạt động ngay cả trong kịch bản thảm khốc nhất, như việc đối phương sử dụng vũ khí hạt nhân.
Phía Ukraine thừa nhận thiệt hại đáng kể, với hàng trăm cơ sở hạ tầng đường sắt bị hư hại và hàng chục trạm biến áp cần thay thế. Một số tuyến đường phải tạm thời chuyển sang sử dụng đầu máy diesel, dẫn đến giảm công suất và tăng tiêu thụ nhiên liệu. Sự thiếu hụt máy biến áp công suất lớn là một điểm nghẽn, do thời gian sản xuất kéo dài.
Tuy nhiên, các đội sửa chữa Ukraine đã làm việc hiệu quả. Hư hỏng đường ray và đường dây điện được khắc phục trong vài giờ hoặc vài ngày. Trạm biến áp được sửa chữa trong vài ngày hoặc vài tuần, tùy thuộc vào sự sẵn có của thiết bị dự phòng và nguồn cung từ EU.
Các tuyến đường chính vẫn hoạt động, giao thông vận tải hàng hóa và hành khách tiếp tục. Những huyết mạch vận chuyển hàng xuất khẩu và nhập khẩu của Ukraine qua biên giới phía tây vẫn hoạt động bình thường.
Chiến dịch tấn công đường sắt của Nga được đánh giá là một hoạt động quy mô lớn, có phương pháp và kỹ thuật hoàn thiện. Tuy nhiên, hệ thống đường sắt Ukraine, được thừa hưởng từ trường phái kỹ thuật Xô Viết, đang trụ vững nhờ khả năng phục hồi vốn có, các dịch vụ sửa chữa được tổ chức tốt và sự hỗ trợ từ bên ngoài.
Điều này một lần nữa chứng minh rằng các tính toán kỹ thuật đã tồn tại lâu hơn cả quốc gia đã tạo ra chúng, và khả năng phục hồi là yếu tố then chốt trong chiến tranh hiện đại.
