Lời khuyên hữu ích được chia sẻ trong chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến “xét tuyển ĐH: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành” do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 14.4. Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Chia sẻ trong chương trình, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, nhìn nhận kỳ thi tốt nghiệp THPT được biết đến là kỳ thi “2 trong 1”, vừa xét tốt nghiệp vừa phục vụ tuyển sinh. Do đó, có thể thấy mối liên hệ mật thiết giữa việc chọn môn đăng ký dự thi với việc chọn ngành xét tuyển vào ĐH.
Theo tiến sĩ Hải, năm nay thí sinh (TS) dự thi tốt nghiệp THPT đăng ký 4 môn, trong đó có 2 môn bắt buộc (gồm toán, văn) và 2 môn tự chọn. Trong khi quy chế tuyển sinh quy định, trong tổ hợp môn xét tuyển gồm 3 môn, thì có 1 môn bắt buộc toán hoặc văn. Như vậy, văn và toán là các môn quan trọng của cả kỳ thi tốt nghiệp và xét tuyển ĐH.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Cao Quảng Tư, Giám đốc Tuyển sinh Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT có vai trò quan trọng không chỉ trong xét tốt nghiệp mà còn với xét tuyển ĐH bằng các phương thức. Vì thế, việc lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT cũng cần có sự tương ứng với các môn trong tổ hợp xét tuyển trường ĐH. “Ngoài 2 môn bắt buộc, TS chọn 2 môn thi có thế mạnh nhất để tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành mà mình đã có định hướng từ trước”, thạc sĩ Cao Quảng Tư nhấn mạnh.
Nêu ví dụ tầm quan trọng của kỳ thi tốt nghiệp, tiến sĩ Lê Sĩ Hải, Giám đốc điều hành Trường ĐH Văn Hiến, cho biết dù xét bằng phương thức nào, trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS cũng cần đạt tối thiểu 15 điểm 3 môn của tổ hợp môn xét tuyển vào ĐH theo quy định chung của Bộ GD-ĐT.
Thạc sĩ Nguyễn Vũ Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), lưu ý với 2 môn tự chọn, TS cần tham khảo đề án tuyển sinh các trường để xem có các tổ hợp môn nào nhằm đăng ký phù hợp.
Chia sẻ vai trò của điểm thi tốt nghiệp THPT với chương trình đào tạo có yếu tố quốc tế, thạc sĩ Nguyễn Bá Anh, Phó giám đốc Gloucestershire Việt Nam, cho biết dù bằng cấp do trường đối tác cấp nhưng cách thức xét tuyển của chương trình liên kết này cũng linh hoạt cho TS từ điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học tập THPT, điểm kỳ thi V-SAT… “Tuy nhiên, dù xét theo phương thức nào thì điều kiện cần có là phải tốt nghiệp THPT”, thạc sĩ Bá Anh khẳng định.
“Căn cứ đầu tiên trong chọn môn thi tốt nghiệp THPT là TS nên bám sát những môn học có sự đầu tư trong 3 năm THPT. Trong số này, cần lựa chọn môn mình giỏi nhất, để có cơ hội được điểm cao nhất và cơ hội trúng tuyển lớn nhất”, tiến sĩ Võ Thanh Hải phân tích.
Song song đó, ông Hải cho rằng môn tự chọn còn phải là môn xuất hiện trong nhiều tổ hợp xét tuyển. Ví dụ, một ngành sử dụng 4 tổ hợp xét tuyển, ngoài môn toán/văn là bắt buộc, TS cần lựa môn có sự xuất hiện nhiều trong số các tổ hợp xét tuyển để gia tăng cơ hội trúng tuyển.
“TS cần đăng ký môn thi tốt nghiệp gắn với các môn xét tuyển ĐH. Nếu đăng ký môn thi không khớp với môn xét tuyển của ngành học mong muốn vào ĐH, TS có thể đã đứng trước nguy cơ rớt ĐH. Điều này sẽ đặc biệt đúng với những ngành đặc thù như khối ngành đào tạo bác sĩ, thường chỉ xét tổ hợp toán – hóa – sinh”, tiến sĩ Võ Thanh Hải nhấn mạnh.
Thạc sĩ Vương Văn Khởi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn – Tuyển sinh Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM (UEF), lưu ý TS lựa chọn môn thi không chỉ để xét tốt nghiệp mà còn phải thỏa mãn điều kiện đăng ký xét tuyển ĐH, có cơ hội trúng tuyển cao nhất. Giai đoạn này, TS cần rà soát ngành/nhóm ngành mong muốn xét tuyển.
“TS hãy tự tin vào môn học mình đầu tư và có thế mạnh. TS cũng cần nghiên cứu kỹ thông tin tuyển sinh từng trường, đặc biệt là tổ hợp môn xét tuyển. Từ đó, lựa chọn môn thi sát với tổ hợp môn đúng ngành mình mong muốn xét tuyển nhất”, thạc sĩ Khởi nói.
Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, lưu ý TS cần định hướng được ngành nghề càng sớm càng tốt bởi đây là tiêu chí quan trọng để lựa chọn môn thi phù hợp với tổ hợp môn xét tuyển ĐH. “Việc đăng ký môn học và môn thi cần được xem là chiến lược. Môn thi tốt nghiệp không chỉ phù hợp với năng lực, có thế mạnh nhất mà còn xem xét đến cơ hội xét tuyển vào nhiều ngành nghề”, thạc sĩ Trị khuyên.
Thạc sĩ Trị nhấn mạnh chiến lược lựa chọn 2 môn tự chọn: “Các môn này cần phù hợp năng lực bản thân và phù hợp với ngành mong muốn xét tuyển. Đừng chọn môn dễ học, hãy chọn môn học theo định hướng nghề nghiệp tương lai của bản thân”.
Chia sẻ về lời khuyên chọn ngành, thạc sĩ Ngô Thị Xuân, Phó trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, cho rằng với sự phát triển và thay đổi như hiện nay, việc chọn ngành ngoài yêu thích thì cần xem xét thêm nhiều yếu tố khác, như năng lực cạnh tranh của bản thân.
“Khi chọn trường yêu thích, TS cũng xem xét nhiều yếu tố: trường tốt, điều kiện kinh tế gia đình phù hợp và sự yêu thích của bản thân. Mỗi sự lựa chọn thời điểm này cần nghiên cứu kỹ lưỡng, tham khảo ý kiến của người có kinh nghiệm”, thạc sĩ Xuân nói thêm.
Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng phụ trách Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính – Marketing, khuyên TS cần xác định ngành phù hợp với năng lực, kế đến là khả năng đáp ứng được vị trí công việc nào sau khi tốt nghiệp, cơ hội công việc.
Giải đáp băn khoăn của TS nên ưu tiên chọn ngành hay trường học, thạc sĩ Phụng khuyên: “Môi trường đào tạo nên được ưu tiên sau, quan trọng nhất là chọn ngành học phù hợp. Bởi nếu chọn được môi trường tốt nhưng học một ngành không phù hợp thì mỗi giờ lên lớp sẽ đầy áp lực, thậm chí có nguy cơ dừng học giữa chừng”.
Bổ sung thông tin, thạc sĩ Nguyễn Vũ Hoàng chia sẻ: “Lựa chọn đúng ngành giúp các bạn đi đúng đường, chọn đúng trường sẽ giúp các bạn đi nhanh hơn. Nhưng nếu phải lựa chọn một ưu tiên thì đó nên là ngành học”.
PTIT ngày 14/5 cho biết năm nay tại cơ sở Hà Nội tuyển mới 6 chương trình đào tạo, gồm: Quản trị Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, Logistics trong kinh tế tầm thấp, Công nghệ công nghiệp văn hóa số (định hướng điện ảnh), Thiết kế đồ họa game, Kỹ thuật Truyền thông hàng không vũ trụ, UAV và Robot di động tự hành. Chỉ tiêu tuyển sinh mỗi chương trình là 50.
5 phương thức gồm: xét tuyển tài năng, dựa vào chứng chỉ SAT hoặc ACT, xét điểm đánh giá năng lực và tư duy của Đại học Quốc gia và Bách khoa Hà Nội, kết hợp chứng chỉ tiếng Anh quốc tế với học bạ, xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Học viện Công nghệ Bưu chính viễn thông nhìn nhận đây là hướng đào tạo tiên phong tại Việt Nam, gắn với các lĩnh vực công nghệ chiến lược và công nghiệp văn hóa số - những mảng được ưu tiên trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Ví dụ, Logistics trong kinh tế tầm thấp đang phát triển nhanh khi nhiều quốc gia bắt đầu thương mại hóa giao hàng bằng drone, vận tải tự hành và quản trị không gian bay đô thị. Còn tại Việt Nam, chuyên gia dự báo đây có thể là nghề mới giàu tiềm năng trong 5-10 năm tới.
Với ngành UAV và robot di động tự hành, nội dung tập trung vào những hệ thống định vị và điều khiển phối hợp phương tiện không người lái - đáp ứng nhu cầu nhân lực cho đô thị thông minh và nền kinh tế tự động hóa.
"Việc này cho thấy định hướng rõ nét của PTIT trong việc chuyển dịch từ mô hình đào tạo công nghệ truyền thống sang các lĩnh vực công nghệ chiến lược, liên ngành và công nghệ tương lai", đại diện PTIT nói.
PTIT là một trong những cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia về kỹ thuật và công nghệ, được định hướng phát triển thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao cho chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo quốc gia.
Trường này cũng từng trong nhóm đầu tiên đào tạo Công nghệ đa phương tiện, Công nghệ tài chính hay Thiết kế và phát triển game.
Năm 2026, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông tuyển gần 8.000 sinh viên cho cả hai cơ sở Hà Nội và TP HCM. Học phí năm học tới dự kiến trung bình từ 35,9 đến 67,2 triệu đồng, tùy ngành và chương trình. Trong đó, các chương trình hệ đại trà là chủ yếu, thu 35,9-40,7 triệu đồng.
Thông tin trích trong báo cáo của Bộ Nội vụ Australia (DHA), công bố cuối tháng trước. Trong kỳ tháng 3, khoảng 6.900 visa du học được cấp, tỷ lệ đỗ khoảng 59%. Trong khi hơn 20 năm qua, con số phê duyệt đều duy trì trên 73%.
Đằng sau cú rơi thẳng đứng này có thể là một quy định "ngầm", theo một số chuyên gia.
Trung Quốc và một số thị trường Đông Nam Á trọng điểm như Việt Nam, Philippines, Indonesia ghi nhận tỷ lệ từ chối ở mức thấp, chỉ khoảng 4-15%. Trong khi đó, nhóm du học sinh từ Nam Á bị ảnh hưởng mạnh nhất. Cụ thể, tỷ lệ sinh viên Nepal được cấp visa chỉ 27%, Ấn Độ là 49%.
Các chuyên gia "hoang mang", cảm thấy khó hiểu vì cho rằng đây là tỷ lệ từ chối cao bất thường. Trên trang tin của tổ chức xếp hạng Times Higher Education, ông Phil Honeywood, Giám đốc điều hành Hiệp hội Giáo dục Quốc tế Australia (IEAA), đoán bộ phận di trú dường như đang áp dụng một chính sách từ hai năm trước gọi là "chỉ thị 106". Theo đó, cơ quan này tiến hành "đánh giá tài chính toàn diện" để xem ứng viên có đủ khả năng chi trả sinh hoạt phí cho toàn bộ thời gian học hay không, trong khi tiêu chí cốt lõi ban đầu chỉ yêu cầu ứng viên chứng minh đủ tiền cho một năm đầu tiên.
Jon Chew, Giám đốc của tổ chức giáo dục Navitas tại Australia, chỉ ra rằng trước đây khi tỷ lệ từ chối tăng vọt, DHA giải thích lý do là để sinh viên, đại lý và trường học kịp thời điều chỉnh. Tuy nhiên, các trường bối rối không biết tiêu chí lần này là gì.
Ông Chew cảnh báo việc này có thể làm chệch hướng mục tiêu thu hút nhân tài của Australia.
"Du học sinh không muốn bị ghi vết đen vào hồ sơ là bị từ chối visa của Australia, vì nó ảnh hưởng đến cơ hội xin visa vào Anh, Canada và các nước khác", ông lưu ý.
Từ hai năm nay, Australia liên tục siết quy định thị thực du học, nằm trong kế hoạch kiểm soát lượng người nhập cư của Australia, sau giai đoạn bùng nổ hậu Covid-19 với gần 1,1 triệu sinh viên quốc tế vào năm 2024.
Nhiều biện pháp được thực hiện như rút thời gian ở lại làm việc sau tốt nghiệp từ 4-6 năm xuống còn 2-3 năm, nâng yêu cầu tiếng Anh cùng mức chứng minh tài chính lên 29.710 AUD (564 triệu đồng), cao hơn 20% so với trước. Phí xin visa du học cũng tăng thành 2.000 AUD, thuộc diện cao nhất thế giới.
Năm 2025, hơn một triệu du học sinh đến Australia. Ngành học được ưa chuộng ở bậc đại học (cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ) là Quản lý và Thương mại, theo sau là Công nghệ thông tin.
Nội dung trên nằm trong quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, được Chủ tịch UBND TP Hà Nội phê duyệt ngày 13/5.
Cụ thể, Hà Nội sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra các cực tăng trưởng ở vùng ngoại thành. Từ đó, thành phố hình thành khu đô thị đại học và nghiên cứu, cùng ba khu đào tạo chuyên ngành.
Trong đó, khu đô thị đại học và nghiên cứu Hòa Lạc nằm ở cực phía Tây (Hòa Lạc). Ba khu đào tạo chuyên ngành được đặt tại cực tăng trưởng phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ cũ), Tây Bắc (Sơn Tây - Ba Vì cũ) và phía Bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn cũ).
Quy mô, định hướng phát triển các khu đào tạo đại học như sau:
Hà Nội hiện tập trung hơn một phần ba số cơ sở đại học trong toàn quốc, gồm hơn 50 trường công lập. Dự kiến đến năm 2030, thủ đô có khoảng 650.000-700.000 sinh viên. So với một số quốc gia ở châu Á, số lượng này nhiều hơn hẳn. Ví dụ tại Hàn Quốc, chỉ một phần năm số trường ở thủ đô.
Trước đây, việc di dời các trường đại học ra khu đô thị vệ tinh từng được nêu trong Điều chỉnh Quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn 2065.
Với quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, Hà Nội chưa công bố tiêu chí hay danh sách trường phải di dời. Tuy nhiên, đối với các trường phải di dời toàn bộ, thành phố sẽ ưu tiên chuyển đổi công năng quỹ đất cũ để bổ sung hạ tầng cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh. Đồng thời, thành phố hỗ trợ trường đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới.
Với nhóm không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới. Phần diện tích tại nội đô được tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và đào tạo nghề chất lượng cao.
Hiện, nhiều trường rục rịch mở rộng diện tích bằng cách xây phân hiệu ở các tỉnh lân cận. Như Đại học Y Hà Nội, Ngoại thương, Luật, Dược Hà Nội chọn về Bắc Ninh; Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Xây dựng Hà Nội xây dựng cơ sở ở Ninh Bình (địa bàn Hà Nam cũ); Bách khoa Hà Nội xây khuôn viên ở Hưng Yên.
