Theo Hãng tin AFP, bên cạnh lệnh cấm vận kéo dài nhiều thập niên, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trong những tháng gần đây đã tăng cường đáng kể sức ép lên Cuba, áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ cùng nhiều biện pháp trừng phạt cứng rắn.
“Cuba hôm nay đang tiến hành một cuộc đấu tranh mang tính lịch sử, chống lại bức tường của một chính sách diệt chủng với mục tiêu bóp nghẹt cả một dân tộc để chiếm đoạt đất nước” – Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Diaz-Canel Bermudez phát biểu tại tỉnh Pinar del Rio, Cuba vào ngày 26-7.
Ông Diaz-Canel phát biểu như vậy khi tham dự lễ kỷ niệm 73 năm cuộc tấn công vào Pháo đài Moncada năm 1953 do ông Fidel Castro chỉ huy.
Theo TTXVN, ngày 26-7, người dân Cuba trong và ngoài nước đã long trọng kỷ niệm 73 năm cuộc tấn công Pháo đài Moncada (26-7-1953 – 26-7-2026), sự kiện đánh dấu bước ngoặt quyết định dẫn tới thắng lợi của Cách mạng Cuba năm 1959.
Lễ kỷ niệm chính năm nay diễn ra tại tỉnh cực tây Pinar del Rio và đặc biệt có ý nghĩa khi đánh dấu kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Tổng tư lệnh Fidel Castro Ruz.
“Phong tỏa chính là vũ khí chiến tranh. Nó gây ra chết chóc” – ông Diaz-Canel bình luận.
Nhà lãnh đạo Cuba cho rằng Mỹ đang tìm cách kích động một “vụ bùng nổ xã hội” ở Cuba cũng như các quốc gia khác, “với mục đích duy nhất là dựng lên các chính quyền phục vụ lợi ích của mình”.
Những động thái của Mỹ thời gian qua đã khiến lượng khách du lịch đến Cuba sụt giảm mạnh, nhiều công ty nước ngoài rút khỏi Cuba và nguồn thu ngoại tệ ngày càng giảm.
Cùng với đó, cuộc khủng hoảng năng lượng tại đảo quốc 9,4 triệu dân đã gây ra nhiều đợt mất điện trên phạm vi toàn quốc, có thời điểm kéo dài tới 30 giờ tại thủ đô và nhiều ngày ở các tỉnh của Cuba.
Lệnh trừng phạt mới nhất của Mỹ được công bố hôm 23-7, nhắm vào chương trình cử đội ngũ y tế ra nước ngoài của Cuba, một trong những nguồn thu chính của đảo quốc này.
Trong bối cảnh như vậy, ngày 26-7, ông Diaz-Canel kêu gọi người dân “đoàn kết”, đồng thời nhấn mạnh việc “triển khai các cải cách kinh tế và xã hội”.
Trung Quốc đã kêu gọi Mỹ lập tức chấm dứt việc bao vây, cấm vận và mọi hình thức chèn ép đối với Cuba. Trong khi đó, Nga tuyên bố đoàn kết với Cuba và sẽ tiếp tục cung cấp viện trợ nhân đạo cho đảo quốc này, đồng thời chỉ trích những hành động leo thang của Washington.
Báo New York Times ngày 15/5 dẫn nguồn tin cho biết, Mỹ và Israel đang tích cực chuẩn bị cho khả năng nối lại các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.
Theo New York Times, Iran có thể phải hứng chịu các cuộc tấn công mới của Mỹ và Israel ngay trong tuần tới.
Báo Mỹ đưa tin, các cố vấn của Tổng thống Donald Trump đã chuẩn bị kế hoạch cho các cuộc tấn công mới vào Iran, nhưng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Các lựa chọn mà Tổng thống Trump đang cân nhắc được cho là bao gồm việc chuyển sang các cuộc ném bom mạnh mẽ hơn vào Iran và một chiến dịch trên bộ của lực lượng đặc nhiệm để thu giữ uranium làm giàu từ các cơ sở hạt nhân Iran.
Trước đó, kênh truyền hình NBC News dẫn nguồn tin cho biết, Lầu Năm Góc đang cân nhắc đặt tên cho chiến dịch tấn công mới nhằm vào Iran là Chiến dịch Búa Gậy nếu thỏa thuận ngừng bắn sụp đổ, thay thế cho Chiến dịch Cuồng nộ được phát động vào cuối tháng 2.
Mỹ từng cân nhắc khả năng tiến hành một chiến dịch nhằm đưa uranium làm giàu, vật liệu có khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân, ra khỏi các cơ sở hạt nhân Iran. Điều này sẽ đòi hỏi lực lượng Mỹ phải ở lại trên lãnh thổ Iran trong một khoảng thời gian nhất định.
Trong một bài đăng dài trên mạng xã hội vào ngày 14/5, Tổng thống Trump đã liệt kê những thành tựu mà chính quyền của ông đã đạt được trong thời gian qua, bao gồm “phá hủy quân sự Iran”.
Tổng thống Trump cũng cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran “sẽ tiếp tục”, ám chỉ rằng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn cân nhắc nghiêm túc việc nối lại các cuộc tấn công vào Iran sau khi về nước từ chuyến thăm Trung Quốc.
Trước khi lên đường sang Trung Quốc, ông Trump nói rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang “trong tình trạng nguy kịch”. Tổng thống cũng nói rằng ông đang mất dần kiên nhẫn với Iran.
Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth ngày 12/5 tuyên bố Mỹ có thể chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng và nối lại các cuộc tấn công vào Iran.
Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump ngày càng thất vọng với cách Iran xử lý các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột. Một số phụ tá của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông Trump đang nghiêm túc xem xét việc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran trong những tuần gần đây.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump ngày càng mất kiên nhẫn với việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, cũng như sự chia rẽ trong ban lãnh đạo Iran khiến họ không thể đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
Một số quan chức, bao gồm các quan chức Lầu Năm Góc, đã ủng hộ cách tiếp cận quyết liệt hơn nhằm gây áp lực buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán - bao gồm cả các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm làm suy yếu hơn nữa vị thế của Tehran. Trong khi đó, những quan chức khác vẫn thúc đẩy cơ hội đàm phán ngoại giao.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ và Israel không nên tiến hành các cuộc tấn công quân sự mới nhằm vào Iran. Ông nói rằng các cuộc đối đầu trước đây đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu và bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai cũng sẽ dẫn đến kết quả tương tự.
Hãng Reuters ngày 24.6 dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay ông đã chỉ đạo Bộ Tư pháp xem xét việc các công ty xăng dầu không hạ giá bán lẻ xăng tương ứng với đà giảm của giá dầu thô, đồng thời cáo buộc các công ty này "chặt chém" khách hàng.
Giá nhiên liệu hóa thạch trên toàn cầu đã tăng vọt sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz ở Trung Đông, nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel kể từ cuối tháng 2. Hai bên mới đây đã nhất trí về một bản ghi nhớ về lộ trình đàm phán 60 ngày.
Viết trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cáo buộc các công ty dầu khí lớn không giảm giá xăng dầu tương ứng với việc giá dầu thô mà họ đang mua vào giảm mạnh. "Giá cả đang lao dốc như đá rơi. Nói cách khác, khách hàng đang bị chặt chém", ông viết.
Nhà lãnh đạo không nêu tên công ty cụ thể nào. Nhà Trắng và Bộ Tư pháp Mỹ chưa phản hồi đề nghị đưa ra bình luận.
Dữ liệu hồi đầu tuần này cho thấy, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã giúp hạ nhiệt áp lực về giá nhiên liệu đối với người tiêu dùng Mỹ, khi giá xăng giảm tuần thứ 6 liên tiếp. Tuy nhiên, ông Trump cho rằng việc giá xăng giảm vẫn chưa đủ và không tương xứng với sự giảm giá dầu thô.
"Giá xăng cần phải giảm nhanh hơn nhiều so với những gì tôi đang thấy!", theo Tổng thống Mỹ.
Động thái của ông Trump đưa ra giữa lúc người tiêu dùng bày tỏ lo ngại về giá xăng dầu cao, trong bối cảnh ông và các thành viên đảng Cộng hòa đang phải cố gắng giữ thế đa số tại quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Theo dữ liệu của Công ty GasBuddy (trụ sở tại bang Texas), giá xăng trung bình tại Mỹ vào sáng sớm ngày 24.6 là 3,906 USD/gallon, giảm hơn 14% so với mức đỉnh điểm hồi tháng 5.
Tuy nhiên, giá xăng vẫn cao hơn đáng kể so với mức 2,764 USD/gallon vào tháng 1, hơn một tháng trước khi cuộc xung đột với Iran bắt đầu.
Theo Hãng tin AP, siêu máy tính LineShine của Trung Quốc đã vượt qua El Capitan của Mỹ trong bảng xếp hạng Top500 công bố ngày 23.6. Bảng xếp hạng này vốn thường được xem là thước đo năng lực công nghệ của các quốc gia. Đây cũng là lần đầu tiên LineShine xuất hiện trong danh sách này.
Điểm khác biệt là LineShine vận hành hoàn toàn bằng các bộ xử lý trung tâm (CPU) thông thường, thay vì dựa vào bộ xử lý đồ họa (GPU), loại chip thường được sử dụng trong các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) hiệu năng cao. Theo Top500, cỗ máy này cần khoảng 42,2 megawatt điện để hoạt động.
Các nhà khoa học tham gia dự án Top500 cho biết LineShine, đặt tại Trung tâm siêu máy tính quốc gia Trung Quốc, đạt hiệu năng 2,198 exaflops, tương đương khả năng thực hiện hơn 2 triệu tỉ phép tính mỗi giây.
Siêu máy tính El Capitan, đặt tại Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence Livermore của chính phủ Mỹ ở bang California, hiện xếp thứ 2. Hai vị trí tiếp theo cũng thuộc về các siêu máy tính Mỹ đặt tại các phòng thí nghiệm quốc gia ở bang Tennessee và bang Illinois.
Đứng thứ 5 là siêu máy tính Jupiter của Đức. Theo The Guardian, 5 hệ thống nói trên hiện là những siêu máy tính exascale duy nhất trên thế giới được xác nhận công khai. Các quốc gia khác có hệ thống lọt vào top 10 gồm Ý, Thụy Sĩ và Nhật Bản.
Siêu máy tính có tốc độ xử lý nhanh hơn máy tính thông thường rất nhiều lần và được sử dụng trong các lĩnh vực đòi hỏi năng lực tính toán cực lớn, từ tìm kiếm đột phá y học, mô hình hóa khí hậu, mô phỏng vụ nổ hạt nhân, dự đoán hành vi con người đến thử nghiệm vũ khí ảo.
Việc Trung Quốc trở lại vị trí số 1 diễn ra trong bối cảnh siêu máy tính, chip và AI ngày càng trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn. Từ lâu, Mỹ đã duy trì ưu thế nhờ các phòng thí nghiệm quốc gia và hệ sinh thái chip tiên tiến, trong khi Trung Quốc đẩy mạnh năng lực tự chủ công nghệ giữa lúc đối mặt nhiều biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Washington.
Theo Reuters dẫn lời các chuyên gia, việc Trung Quốc giành chiến thắng trong danh sách này nhiều khả năng cho thấy Bắc Kinh muốn được công nhận về những nỗ lực thiết kế chip của mình. Ông Jimmy Goodrich, nghiên cứu viên tại Viện xung đột và hợp tác toàn cầu thuộc Đại học California (Mỹ), nhận định: "Trung Quốc đang hy vọng thuyết phục thế giới rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu là vô ích bằng cách mong chúng ta phớt lờ các chi tiết cụ thể".
Cuộc đua siêu máy tính cũng đang mở rộng tại châu Âu. Năm 2025, Liên minh châu Âu (EU) công bố kế hoạch trị giá 20 tỉ euro nhằm xây dựng các trung tâm được trang bị siêu máy tính quy mô lớn để phát triển thế hệ mô hình AI tiếp theo, trong nỗ lực bắt kịp Mỹ và Trung Quốc.
Theo tài liệu chiến lược của EU, các "nhà máy AI" hiện đại có thể được trang bị tới 25.000 bộ xử lý AI tiên tiến, trong khi các "siêu nhà máy" AI có thể sở hữu hơn 100.000 bộ xử lý. Những cơ sở này được kỳ vọng tạo ra đột phá trong y tế, công nghệ sinh học, công nghiệp, robot và nghiên cứu khoa học, theo The Guardian.
Tuy nhiên, tham vọng đó cũng kéo theo thách thức lớn về năng lượng và môi trường. Một quan chức EU cho biết các cơ sở tiêu thụ nhiều điện và nước làm mát này nên được vận hành "càng nhiều càng tốt" bằng năng lượng xanh, đồng thời có kế hoạch tái sử dụng nước nếu cần thiết.
Các nhà hoạt động môi trường lo ngại làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và siêu máy tính có thể làm gia tăng áp lực lên lưới điện, nguồn nước và các mục tiêu khí hậu của châu Âu.
