Với quy mô hơn 1,3 tỉ USD, Việt Nam đang có thị trường chuỗi cà phê và trà lớn thứ 3 Đông Nam Á. Dù vẫn còn dư địa tăng trưởng nhờ dân số trẻ, nhưng áp lực thị trường và hiệu quả đang khiến các chuỗi phải thay đổi.
Anh Thiên Long (26 tuổi, nhân viên văn phòng) cho hay anh trở thành khách hàng của chuỗi Mixue qua một lần dùng thử. Ngoài mua về thêm cho gia đình, anh Long còn đặt qua các ứng dụng giao hàng vì có kèm nhiều chương trình khuyến mãi, giá khá tốt. “Họ có nhiều điểm bán, dễ tiếp cận. Mình hay đi ngang qua hoặc chỉ cần gõ tên lên các ứng dụng là thấy có cửa hàng gần ngay”, anh Long chia sẻ.
Mixue đến Việt Nam năm 2018 và tạo nên một cơn sốt với các loại đồ uống giá bình dân, khi giá dao động chỉ từ 25.000 – 30.000 đồng. Với chiến lược nhượng quyền, Mixue trong năm 2023 đạt 1.000 cửa hàng tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong báo cáo thường niên vừa công bố, Mixue Group cho biết họ đã đóng hơn 400 cửa hàng thuộc thương hiệu đồ uống Mixue, chủ yếu tại Indonesia và Việt Nam, nhằm tối ưu hóa hoạt động.
Theo các quan sát, giai đoạn 2021 – 2023 là thời điểm các chuỗi đồ uống phát triển ồ ạt tại Việt Nam. Ngoài Mixue, thông tin từ Vietdata cho thấy chuỗi trà sữa Toco Toco trong năm 2023 cũng ghi nhận có gần 500 cửa hàng, Ding Tea có 200 cửa hàng, cùng sự hiện diện nổi bật của một số thương hiệu khác như Bobapop, The Alley…
Tuy nhiên xu hướng các chuỗi phải thu hẹp bớt mạng lưới, đóng điểm bán đang ngày càng rõ hơn từ đầu năm đến nay. Đáng chú ý việc thu hẹp của các chuỗi trà sữa diễn ra trong bối cảnh các “ông lớn” như Phúc Long, Katinat, Highlands hay Starbucks tiếp tục cuộc đua mở rộng.
Nghiên cứu của Công ty nghiên cứu thị trường Momentum Works chỉ ra các chuỗi trà và cà phê trên khắp Đông Nam Á cũng đang có giải pháp “công nghiệp hóa” vận hành, kết hợp công nghệ, nhằm tăng năng suất và tối ưu mô hình kinh tế tại mỗi cửa hàng.
Tại Việt Nam, các chuỗi đồ uống lớn từ khoảng 100 cửa hàng trở lên như Highlands Coffee, Starbucks, Phúc Long… đều có quy trình để khách hàng tự phục vụ, tự đến quầy lấy đồ uống. Như chuỗi trà sữa Chagee hiện đã sử dụng cốc gắn mã QR để xác định chính xác công thức đồ uống, cho phép máy móc tự động chiết xuất và pha trộn nguyên liệu chỉ trong vài giây, không cần sự tham gia quá nhiều của nhân viên pha chế như mô hình truyền thống.
Trong tiêu chí “nhanh, tiện, tiết kiệm”, các mô hình đồ uống, trà sữa giá rẻ từ 7.000 đồng cũng tạo được hiệu ứng mạnh. Các thương hiệu như Trà sữa Viên Viên, Hồng trà Tam Hảo mọc lên nhanh tại các địa điểm như ở các điểm giao đông dân cư, trường học… với hình thức đơn giản, tinh gọn khoảng một ki ốt nhỏ, chủ yếu bán mang đi.
“Dù không phải là lựa chọn thích nhất, nhưng vì mua về nhanh, giá thành rẻ và các điểm bán dễ tiếp cận, nên mình cũng hay chọn các điểm bán trà sữa này để mua mang đi”, Trung Kiên (26 tuổi, ngụ phường Tân Bình) chia sẻ.
Theo ông Nguyễn Mạnh Tuấn – nhà sáng lập Trà sữa Viên Viên, trà sữa phân khúc tiết kiệm như trên không phải chiến lược “đốt tiền” để kéo khách, nhưng là mô hình kinh doanh tập trung vào việc tối ưu hóa vận hành và kiểm soát chi phí. Mô hình take-away theo đó cho phép cắt giảm nhân sự tối đa và tập trung, trải nghiệm khẩu vị của khách hàng.
Nhận định với Tuổi Trẻ, ông Phạm Anh Tuấn, Giám đốc quốc gia của Insight Asia, cho hay thị trường chuỗi đồ uống tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn “tái cân bằng”, sau nhiều năm mở rộng ồ ạt, đặc biệt trong giai đoạn 2021 – 2023. Với việc các chuỗi cạnh tranh nhau mở mới liên tục, khiến mật độ cửa hàng tại các đô thị lớn trở nên dày đặc, dẫn đến cả tình trạng “các cửa hàng cùng thương hiệu cạnh tranh lẫn nhau”, khiến doanh thu trung bình giảm. “Đây là dấu hiệu của sự bão hòa cục bộ”, ông Tuấn phân tích.
Việc đóng bớt các điểm bán một phần phản ánh khó khăn của thị trường, nhưng cũng là chiến lược chủ động của các thương hiệu. Đó là loại bỏ điểm bán kém hiệu quả, tập trung vào vị trí đắc địa, nâng cấp mô hình cửa hàng để tăng trải nghiệm.
Giá vàng từng lập đỉnh lịch sử 5.589 USD/ounce vào tháng 1 trước khi điều chỉnh về quanh 4.100 USD, tương đương mức giảm gần 27% sau nửa năm. Hiện giá vàng giao dịch ở mức 4.017,51 USD/ounce, ghi nhận mức giảm hơn 3% trong tuần. Đà giảm mạnh khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu thị trường giá lên đã kết thúc.
Tuy nhiên, theo báo cáo Gold Monitor tháng 7, Công ty quản lý đầu tư State Street (State Street Investment Management - chi nhánh quản lý tài sản thuộc tập đoàn tài chính hàng đầu của Mỹ) vẫn duy trì mục tiêu khoảng 5.000 USD/ounce vào đầu năm 2027 và cho rằng kịch bản có xác suất cao nhất là vàng dao động trong vùng 4.750-5.500 USD trong quý I/2027.
Đợt giảm vừa qua chủ yếu đến từ chính sách tiền tệ
Theo State Street, nguyên nhân chính khiến vàng mất giá trong quý II không xuất phát từ sự thay đổi của các yếu tố nền tảng mà đến từ môi trường lãi suất. Khi lợi suất thực tế của trái phiếu tăng và đồng USD mạnh lên, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng - loại tài sản không tạo ra lợi suất - cũng tăng theo. Điều này khiến dòng tiền dịch chuyển sang các tài sản có khả năng sinh lời tốt hơn trong ngắn hạn.
Báo cáo cho biết kỳ vọng của thị trường về chính sách tiền tệ Mỹ đã thay đổi đáng kể trong nửa đầu năm. Nếu đầu năm nhiều nhà đầu tư còn kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất thì đến giữa năm, thị trường lại phản ánh khoảng 1,5 lần tăng lãi suất.
Cùng với đó, tài sản của các quỹ thị trường tiền tệ tại Mỹ đã lên mức kỷ lục 7.900 tỷ USD khi dòng vốn tìm đến các công cụ có lợi suất cao hơn. Riêng trong tháng 6, các quỹ ETF vàng niêm yết tại Mỹ cũng ghi nhận khoảng 5,3 tỷ USD bị rút ròng.
Theo State Street, những yếu tố này đủ để tạo sức ép lên giá vàng trong ngắn hạn nhưng chưa làm thay đổi vai trò của kim loại quý trong danh mục tài sản.
3 nền tảng giúp State Street vẫn giữ mục tiêu 5.000 USD
Điểm đáng chú ý trong báo cáo là tổ chức này cho rằng xu hướng dài hạn của vàng vẫn được hỗ trợ bởi ba động lực lớn.
Yếu tố đầu tiên là quy mô nợ toàn cầu. State Street cho biết tổng nợ toàn cầu đã lên mức kỷ lục 353.000 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, trong đó nợ công đang tiến gần 1/3 tổng quy mô nợ. Theo tổ chức này, môi trường nợ cao khiến vàng tiếp tục được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro tiền tệ trong dài hạn.
Động lực thứ hai đến từ sự thay đổi trong mối quan hệ giữa cổ phiếu và trái phiếu. Báo cáo nhận định mô hình phân bổ tài sản truyền thống đã không còn phát huy hiệu quả như trước, khiến các nhà quản lý quỹ có xu hướng tìm kiếm thêm những tài sản có khả năng đa dạng hóa danh mục. Vàng tiếp tục là một trong số ít tài sản đáp ứng tiêu chí này.
Yếu tố thứ ba là nhu cầu mua vàng vật chất và hoạt động tích lũy của các ngân hàng Trung ương.
Báo cáo cho thấy nhu cầu tại Trung Quốc vẫn duy trì ở mức cao, trong khi các ngân hàng Trung ương tại nhiều nền kinh tế mới nổi tiếp tục tận dụng các nhịp điều chỉnh để gia tăng dự trữ thay vì bán ra. Báo cáo dẫn trường hợp Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã mua thêm gần 15 tấn vàng trong tháng 6, đánh dấu tháng mua ròng thứ 20 liên tiếp.
Theo State Street, chính nhóm người mua mang tính chiến lược này góp phần tạo nền tảng cho thị trường vàng trong dài hạn.
Vẫn còn những kịch bản cần theo dõi
Dù duy trì quan điểm tích cực, State Street không cho rằng giá vàng chắc chắn sẽ tăng trở lại. Tổ chức này dành xác suất 25% cho kịch bản vàng dao động trong vùng 4.000-4.750 USD đến hết quý I/2027 nếu Fed tiếp tục duy trì lập trường cứng rắn, đồng USD giữ sức mạnh và lợi suất thực tế vẫn ở mức cao.
Trong khi đó, xác suất dành cho kịch bản lạc quan nhất - giá vàng tăng lên vùng 5.500-6.250 USD - chỉ ở mức 5%. Nhóm nghiên cứu đánh giá cũng xác định vùng 3.750-4.000 USD là khu vực hỗ trợ mạnh nhưng đánh giá khả năng xuất hiện kịch bản này khá thấp.
Diễn biến trên thị trường những ngày gần đây cũng cho thấy áp lực ngắn hạn vẫn hiện hữu. Giá vàng liên tục giằng co quanh mốc 4.000 USD/ounce sau khi căng thẳng tại Trung Đông khiến giá dầu tăng, làm gia tăng lo ngại lạm phát và củng cố kỳ vọng Fed sẽ duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn.
Bên cạnh đó, các quan chức Fed tiếp tục phát đi tín hiệu cứng rắn. Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan kêu gọi thêm một đợt tăng lãi suất, còn Phó Chủ tịch Philip Jefferson cho biết sẽ ủng hộ việc tiếp tục thắt chặt nếu lạm phát chưa cải thiện đủ nhanh. Thị trường hiện định giá khoảng 50% khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9.
Dù vậy, theo đánh giá của State Street, những yếu tố đang gây sức ép lên vàng chủ yếu mang tính chu kỳ. Báo cáo nhấn mạnh rằng các động lực cấu trúc từng đưa giá vàng lên mức kỷ lục đầu năm vẫn chưa thay đổi, vì vậy tổ chức này tiếp tục duy trì mục tiêu khoảng 5.000 USD/ounce vào đầu năm 2027 và vùng dự báo 4.750-5.500 USD trong kịch bản có xác suất cao nhất.
Bắc Ninh vừa cấp giấy chứng nhận đầu tư cho hai dự án Nhật Bản vào cuối tháng 4-2026: Aeon Mall Tân Tiến với tổng vốn gần 150 triệu USD và Nhà máy Sunhill Việt Nam số 2 với vốn khoảng 3 triệu USD, đặt tại cụm công nghiệp Hiệp Hòa.
Hai dự án này là minh chứng mới nhất cho làn sóng đầu tư Nhật Bản đang không ngừng mở rộng tại Việt Nam - quốc gia mà họ đã gắn bó hơn ba thập niên.
Riêng trong quý 1-2026, vốn đầu tư mới từ Nhật Bản đạt khoảng 191,3 triệu USD, chiếm 1,9% tổng vốn FDI đăng ký cấp mới, theo số liệu từ Cục Thống kê, đưa Nhật Bản vào top 5 quốc gia, vùng lãnh thổ có vốn đầu tư mới lớn nhất. Tính đến nay, Nhật Bản là nguồn cung FDI lớn thứ ba tại Việt Nam với khoảng 5.630 dự án, tổng vốn đăng ký vượt 79,4 tỉ USD.
Những thương hiệu như Honda, Toyota, Canon, Panasonic hay Nidec từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống người Việt. Các doanh nghiệp này không chỉ hiện diện trên thị trường bán lẻ mà còn từng bước mở rộng qua các khoản đầu tư quy mô lớn vào sản xuất, hệ thống phân phối và chuỗi cung ứng, trải dài trên nhiều địa phương.
Hiện các doanh nghiệp Nhật tham gia đầu tư tại 33/34 tỉnh thành, tập trung vào công nghệ chế biến chế tạo (61%), sản xuất phân phối điện (15%) và kinh doanh bất động sản (12%).
Các địa phương thu hút vốn Nhật nhiều nhất lần lượt là TP.HCM, Thanh Hóa, Hà Nội, Hải Phòng và Đồng Nai.
Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư mà còn là thị trường mang lại hiệu quả kinh doanh rõ nét. Khảo sát mới nhất của JETRO cho thấy năm 2025 có khoảng 67,5% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam báo cáo kinh doanh có lãi - mức cao nhất trong 15 năm và đứng thứ ba tại Đông Nam Á.
Đáng chú ý, 35% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam có hoạt động xuất khẩu sang Mỹ, chủ yếu trong lĩnh vực điện tử và vận tải, cao hơn mức 28,9% của toàn khu vực ASEAN - khẳng định vai trò của Việt Nam như một trung tâm sản xuất quan trọng trong chiến lược toàn cầu của các doanh nghiệp Nhật.
Bên cạnh sản xuất, làn sóng đầu tư Nhật Bản đang chuyển dịch rõ rệt sang thị trường tiêu dùng nội địa. Theo nhận định của Công ty tư vấn thị trường B&Company (Nhật Bản), các khoản đầu tư Nhật Bản trong năm 2025 được phân bổ trên nhiều lĩnh vực bao gồm năng lượng tái tạo, logistics, dịch vụ và phát triển hạ tầng.
Báo cáo của JETRO cũng xác nhận 60,1% doanh nghiệp Nhật có kế hoạch mở rộng tại Việt Nam coi "sự gia tăng nhu cầu của thị trường nội địa" là động lực chính - cho thấy Việt Nam đang dịch chuyển từ cứ điểm sản xuất phục vụ xuất khẩu sang thị trường tiêu dùng đầy tiềm năng.
Tỉ lệ doanh nghiệp Nhật dự định mở rộng hoạt động trong một đến hai năm tới đạt 56,9%, cao hơn đáng kể so với mức trung bình khu vực ASEAN là 46,8%.
Các tên tuổi lớn của Nhật Bản đang hiện diện ngày càng đậm nét trên thị trường bán lẻ Việt Nam. AEON Việt Nam hiện vận hành 8 trung tâm thương mại, 15 cửa hàng bách hóa tổng hợp và siêu thị, 45 siêu thị quy mô vừa và nhỏ, 180 cửa hàng tiện lợi, 29 cửa hàng chuyên doanh cùng 1 cửa hàng dược phẩm và mỹ phẩm trên khắp cả nước.
Tập đoàn này dự kiến đầu tư thêm 1,5 tỉ USD, đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu hằng năm khoảng 30% và mở rộng quy mô gấp ba lần vào năm 2030. Chuỗi bách hóa cao cấp Takashimaya cũng đang triển khai dự án trung tâm thương mại tại khu đô thị Tây Hồ Tây (Hà Nội), dự kiến đi vào hoạt động từ quý 3-2027, trong khi lợi nhuận từ trung tâm thương mại tại phường Sài Gòn (TP.HCM) được kỳ vọng tăng mạnh.
Không kém phần đáng chú ý, tháng 12-2025, tập đoàn văn phòng phẩm hàng đầu Nhật Bản Kokuyo đã chi khoảng 185 triệu USD để mua 65,01% cổ phần Tập đoàn Thiên Long, qua đó nắm vị thế dẫn đầu thị trường văn phòng phẩm Việt Nam và sở hữu mạng lưới phân phối mở rộng trong ASEAN.
Gần đây nhất, tháng 3-2026, Showa Sangyo - doanh nghiệp Nhật Bản được xem là phát minh bột tempura đầu tiên trên thế giới - chính thức vận hành nhà máy sản xuất bột trộn sẵn trị giá 21 triệu USD tại TP.HCM, định vị đây là trung tâm sản xuất trọng điểm của doanh nghiệp tại ASEAN.
Báo cáo tài chính của Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang (SKG) cho thấy doanh thu quý đầu năm tăng 14% lên gần 126,5 tỷ đồng. Động lực đến từ doanh thu các tuyến tàu tại khu vực Kiên Giang cũ (như Hà Tiên - Phú Quốc, Rạch Giá - Nam Du...) cao hơn 10% so với cùng kỳ, tuyến Phan Thiết - Phú Quý tăng 24%, tuyến Sóc Trăng - Côn Đảo tăng 9%. Ngoài ra, trong quý I, công ty phát sinh thêm doanh thu tuyến Phú Quốc - Thổ Châu trong khi cùng kỳ chưa có hoạt động khai thác, giúp đóng góp thêm vào tăng trưởng chung.
Ban lãnh đạo cho biết những kết quả này đạt được trong bối cảnh nhiều khó khăn, đặc biệt là biến động giá dầu DO - yếu tố chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành. Trong 2 tháng đầu, giá dầu duy trì ổn định ở mức thấp nhưng từ giữa tháng 3 đã leo cao và vượt ngưỡng 30.000 đồng một lít vào cuối quý. Ban lãnh đạo SKG gọi đây là mức "tăng sốc", tạo áp lực lớn lên chi phí nhiên liệu và tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.
Tuy nhiên, Superdong vẫn có lãi sau thuế hơn 24,9 tỷ đồng, tăng 59% so với quý I/2025. Công ty giải thích rằng họ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp như điều chỉnh chính sách bán hàng để duy trì ổn định giá vé, tối ưu lịch trình khai thác và công suất tàu nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu, kiểm soát chặt chẽ chi phí vận hành.
Đồng thời, hãng tàu này cũng tìm cách có thêm nguồn thu từ hoạt động tài chính để giảm bớt ảnh hưởng từ biến động chi phí nhiên liệu. Công ty đang có hơn 180 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng. Trong quý I, lãi tiết kiệm đã mang về gần 2,6 tỷ đồng, tăng hơn 55%. Ban lãnh đạo nhận định đây sẽ là nền tảng giúp SKG giữ ổn định trước các biến động về giá dầu và tình hình cạnh tranh gay gắt.
Năm nay, Superdong đặt mục tiêu có gần 484 tỷ đồng doanh thu và 48 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Sau quý đầu năm, công ty hoàn thành 26% chỉ tiêu doanh thu nhưng đã đi được một nửa chặng đường về lãi.
Trong phiên họp thường niên hồi cuối tuần trước, ban lãnh đạo xác định ngoài việc tiếp tục nâng cấp đội tàu, công ty sẽ mở rộng hoạt động sang các dịch vụ hỗ trợ, phát triển thành hệ sinh thái gắn với vận tải biển đảo. Các dịch vụ như trung chuyển hành khách, dịch vụ tại cảng, hợp tác với các doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch và lưu trú sẽ được nghiên cứu và phát triển theo hướng thận trọng và phù hợp với năng lực vận hành của họ.
