Hồi tháng 1, Zhang từ chức giáo sư bậc một (associate professor) tại Đại học Yale, Mỹ, để gia nhập Khoa Khoa học Sự sống và Y học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc tại Hợp Phì, An Huy.
Chỉ một tháng sau, công trình nghiên cứu mà anh là tác giả chính được công bố trên tạp chí danh giá Nature, đánh dấu bước đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao.
Nghiên cứu này được giới chuyên môn đánh giá là “chìa khóa” để hiểu về sự sống, phát triển các công nghệ chẩn đoán, điều trị mới và cải thiện quản lý sức khỏe con người.
Với Zhang Kai, việc trở về Trung Quốc là lựa chọn tất yếu để thực hiện tham vọng xây dựng ngân hàng dữ liệu cấu trúc tế bào siêu quy mô với độ chính xác chưa từng có.
“Tại Mỹ, một học giả người Hoa gần như không thể đảm nhận vai trò dẫn dắt dự án này”, Zhang chia sẻ với tờ China Science Daily hôm 26/3.
Hành trình của Zhang Kai bắt đầu từ hơn 20 năm trước tại một vùng nông thôn nghèo ở tỉnh Thiểm Tây. Năm 2004, anh trúng tuyển Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nơi anh bén duyên với kính hiển vi điện tử siêu lạnh (cryo-EM).
Cryo-EM là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép nhà nghiên cứu quan sát cấu trúc của các đại phân tử sinh học. Khác với những phương pháp sinh học truyền thống chủ yếu dựa vào thí nghiệm, cryo-EM là sự kết hợp hữu cơ giữa thí nghiệm, lý thuyết và tính toán.
Ngay từ khi còn trẻ, Zhang đã nuôi tham vọng “viễn tưởng” là có thể nhìn thấy trực tiếp cấu trúc nguyên tử của các phức hợp chuỗi hô hấp bên trong ti thể – vốn được coi là “nhà máy năng lượng” của tế bào.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại CAS năm 2013, Zhang làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử thuộc Hội đồng Nghiên cứu y khoa ở Cambridge (Anh). Năm 2019, anh bắt đầu vị trí giáo sư bậc một tại Đại học Yale, sau đó liên tục công bố nhiều công trình trên các tạp chí khoa học hàng đầu thế giới như Science, Nature và Cell.
Năm 2024, Zhang cùng cộng sự công bố một nghiên cứu được các phản biện đánh giá là “công trình tiên phong” trên Nature.
Trước đây, việc nghiên cứu protein thường phải trải qua quá trình tinh chế từ ti thể, sau đó mới quan sát qua kính hiển vi. Tuy nhiên, trong cơ thể sống, protein luôn vận động và tương tác không ngừng. Việc quan sát tĩnh không thể phản ánh đúng trạng thái thực của chúng.
Zhang và các đồng nghiệp đã tìm ra cách quan sát protein ngay khi chúng đang “vận động” trong cơ thể.
“Nếu trước đây việc này giống như chụp ảnh có sắp đặt trong studio, thì nay chúng ta đã có thể chụp ảnh khoảnh khắc”, Zhu Jiapeng, cộng sự của Zhang tại Đại học Y dược Trung Quốc Nam Kinh, ví von.
Việc ghi lại những hình ảnh tự nhiên này giúp dữ liệu về protein chân thực và chính xác hơn, phục vụ đắc lực cho các phân tích khoa học sau này.
Trong bài báo mới nhất xuất bản hồi tháng 2, Zhang cũng đã bác bỏ “giả thuyết lắp ráp tế bào chất” vốn tồn tại hơn một thập kỷ qua. Nghiên cứu của anh chỉ ra rằng các vi ống đóng góp tới 97% hiệu quả lắp ráp, trong khi các protein kết nối chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Việc Zhang Kai rời Yale khi đang ở độ chín của sự nghiệp khiến nhiều người bất ngờ. Sự trở về của anh tiếp nối làn sóng dịch chuyển của nhiều nhà khoa học từ phương Tây về châu Á trong khoảng hai năm gần đây.
Ngày 30.5, hơn 100 học sinh đã tham gia chương trình trải nghiệm về ngành nghề nông thôn do Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM tổ chức.
Tham gia chương trình, các em được trải nghiệm hoạt động làm muối tại cánh đồng muối xã Long Điền, tham quan một số tượng phục dựng, tranh ảnh triển lãm làng nghề, nghề truyền thống.
Các em đặc biệt thích thú tham quan một số gian hàng giới thiệu về nghề, làng nghề truyền thống như: Bánh tráng An Ngãi, bánh hỏi An Nhứt, muối An Ngãi, bánh tét bắp Đất Đỏ, sò ốc mỹ nghệ Vũng Tàu, đan lát Long Hải…
Ông Vũ Ngọc Đăng, Chi cục trưởng Chi cục phát triển nông thôn TP.HCM, cho biết thông qua hình thức trải nghiệm thực tế, chương trình hướng đến mục tiêu lan tỏa thông điệp giữ gìn, bảo tồn và phát triển các ngành nghề nông thôn; giáo dục tình yêu quê hương, truyền thống văn hóa dân tộc; đồng thời khơi dậy tinh thần sáng tạo, định hướng nghề nghiệp và khuyến khích khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp - nông thôn đối với thế hệ trẻ.
Thông qua chương trình, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM kỳ vọng góp phần tạo hiệu ứng truyền thông tích cực trong cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ về vai trò của ngành nghề nông thôn trong phát triển kinh tế - văn hóa địa phương.
Thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm làng nghề; tạo động lực để các hộ ngành nghề nông thôn tiếp tục duy trì sản xuất, nâng cao thu nhập và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống trong bối cảnh hội nhập và phát triển.
Chương trình cũng là một trong những hoạt động cụ thể nhằm triển khai hiệu quả các chủ trương của Chính phủ về bảo tồn và phát triển ngành nghề nông thôn giai đoạn 2021 - 2030 gắn với giáo dục trải nghiệm, phát triển du lịch nông thôn và xây dựng nông thôn mới bền vững.
Đặc biệt, sau mỗi đợt trải nghiệm, học sinh sẽ tham gia viết bài thu hoạch, nhật ký trải nghiệm, trình bày ý tưởng bảo tồn và phát triển ngành nghề nông thôn; tham gia chụp ảnh, vẽ tranh về nghề truyền thống.
Các bài viết, hình ảnh tiêu biểu sẽ được chọn lọc để xuất bản thành sách giới thiệu về ngành nghề nông thôn trên địa bàn TP.HCM
Sáng 28.5, các em học sinh tại Khánh Hòa bước vào ngày thi đầu tiên của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027 với môn ngữ văn theo hình thức tự luận trong 120 phút. Sáng nay, thời tiết thuận lợi, khá mát mẻ tạo tâm lý thoải mái cho thí sinh.
Phía ngoài khu vực thi, lực lượng công an túc trực điều tiết phương tiện, bảo đảm giao thông thông suốt trong giờ cao điểm. Đoàn viên, thanh niên các xã, phường tham gia chương trình "Tiếp sức mùa thi" động viên thí sinh và phát nước uống miễn phí cho các em.
Tại điểm thi Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (phường Nam Nha Trang, Khánh Hòa), nhiều phụ huynh đưa con đến trường từ rất sớm, tranh thủ dặn dò, động viên con trước khi bước vào phòng thi.
Trong lúc các thí sinh đang thi, hàng trăm phụ huynh đã đứng chờ con bên ngoài cổng trường. Chị Phương Linh (phường Nam Nha Trang) cho biết đã chở con đến từ sớm để phòng tránh sự cố ảnh hưởng đến kỳ thi. Chị cũng bày tỏ may mắn khi sáng nay thời tiết mát hơn so với những ngày trước, việc đứng chờ con vì thế cũng bớt vất vả hơn.
Cũng có mặt từ sớm, chị Lệ Hiền vừa đứng chờ vừa tranh thủ làm việc bên ngoài cổng trường. Chị cho hay con mình dự thi chuyên văn tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, vì nhà xa nên chị ở lại đợi, cũng là dịp để đồng hành cùng con trong kỳ thi quan trọng này.
Nhiều gia đình từ xa cũng chủ động tìm chỗ trọ để tiện chăm con. Chị Nguyễn Thị Bích Thủy (phường Bắc Nha Trang) có con dự thi tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn cho hay đã thuê phòng trọ gần trường mấy ngày qua để giảm thời gian di chuyển trong thời tiết nắng nóng. Chị Thủy cũng không giấu được lo lắng khi năm nay số thí sinh đăng ký thi chuyên được đánh giá đông nhất trong nhiều năm trở lại đây. Dù vậy, chị chia sẻ tinh thần các em trước giờ vào phòng thi đều khá thoải mái.
Về phía thí sinh, em Bình An (Trường THCS Thái Nguyên, phường Nha Trang) cho hay bản thân và các bạn đã chuẩn bị kỹ, trước ngày thi chỉ ôn nhẹ lại, ăn uống đầy đủ và đi ngủ sớm để có sức khỏe tốt nhất bước vào phòng thi. Trong khi đó, em Phương Linh (Trường THCS Âu Cơ, phường Nha Trang) chia sẻ đã được giáo viên ôn bài kỹ nên tâm lý bước vào kỳ thi rất thoải mái.
Được biết Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, phường Nam Nha Trang thu hút 1.049 học sinh đăng ký cho 280 chỉ tiêu/8 lớp. Trong đó, tiếng Anh có số học sinh đăng ký đông nhất với 322 học sinh cho 2 lớp chuyên, ngữ văn 188 học sinh, toán 183 học sinh, hóa học 108 học sinh, vật lý 94 học sinh, sinh học 88 học sinh và tin học 66 học sinh.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa, buổi sáng ngày thi đầu tiên của kỳ tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027, tỉnh ghi nhận 164 thí sinh vắng mặt. Chiều 28.5, các thí sinh tiếp tục thi môn toán theo hình thức kết hợp trắc nghiệm và tự luận. Sáng 29.5 thi môn tiếng Anh. Riêng thí sinh đăng ký vào các lớp chuyên sẽ thi môn chuyên vào chiều 29.5 theo hình thức tự luận; môn chuyên tin học thi lập trình trực tiếp trên máy tính.
Theo số liệu học sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào lớp 10 thường các trường THPT công lập năm học 2026-2027 do Sở GD-ĐT TP.HCM công bố chiều nay, 4.5, Trường THPT Bùi Thị (P.Bến Thành) là trường có tỷ lệ chọi cao nhất, sau đó đến Trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa (P.Sài Gòn), Thủ Đức (P.Thủ Đức), Nguyễn Thượng Hiền (P.Tân Sơn Nhất)...
Những trường có tỷ lệ chọi thấp là Trường THPT Nguyễn Văn Linh (P.Bình Đông), Nguyễn Văn Tăng (P.Long Bình)...
Tỷ lệ chọi lớp 10 cụ thể vào từng trường THPT như sau:
