Câu chuyện được chia sẻ trong chương trình tập huấn “Giáo dục Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa địa phương và kỷ nguyên vươn mình: Bản sắc địa phương, tư duy toàn cầu” do Hội đồng Anh và Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Giáo dục và Đào tạo) tổ chức trong hai ngày 16 và 17-7.
GS Nigel Healey về Giáo dục đại học quốc tế, Đại học Bath (Anh) cho biết quy mô giáo dục đại học toàn cầu đã tăng mạnh trong hơn bốn thập niên. Tổng số người học đại học trên thế giới tăng từ 51,2 triệu (1980) lên 268,6 triệu (2024), tức gấp hơn 5 lần.
Trong cùng thời gian, số sinh viên sang một quốc gia khác học tăng từ 1,1 triệu lên 7,3 triệu. Tuy nhiên, nhóm này vẫn chỉ chiếm khoảng 2,7% tổng số sinh viên toàn cầu. Phần lớn người học vẫn theo học tại quốc gia của mình do những rào cản về chi phí, ngôn ngữ, thị thực, gia đình và việc làm.
Theo GS Nigel Healey, đây là một trong những điều kiện thúc đẩy giáo dục xuyên quốc gia, trong đó chương trình đào tạo, bằng cấp, đội ngũ giảng viên hoặc hệ thống bảo đảm chất lượng được triển khai tại nơi sinh viên sinh sống.
Tại Anh, số người theo học các chương trình giáo dục xuyên quốc gia tăng từ 431.330 người trong năm học 2019-2020 lên 668.135 người trong năm học 2024-2025. Trong đó, người học tại các phân hiệu ở nước ngoài chưa tới 7%, phần lớn theo học qua chương trình liên kết, tổ chức đối tác hoặc các hình thức đào tạo từ xa, linh hoạt.
Ông cũng chỉ ra sự dịch chuyển của giáo dục đại học sang châu Á. Trong bảng xếp hạng đại học thế giới QS 2026, châu Á có 565 cơ sở được xếp hạng, cao hơn châu Âu với 487 cơ sở và châu Mỹ với 358 cơ sở.
Châu Á cũng chiếm 84 trong tổng số 112 trường lần đầu xuất hiện trong bảng xếp hạng.
Từ góc nhìn Việt Nam, TS Janet Ilieva – Giám đốc Education Insight (Vương quốc Anh) – cho rằng thập niên 2030 sẽ là giai đoạn đặc biệt đối với thị trường giáo dục Đông Á.
Theo dự báo dân số được dẫn tại sự kiện, số người 18 tuổi tại Trung Quốc có thể giảm từ khoảng 18 triệu năm 2030 xuống còn 9,8 triệu năm 2040. Hàn Quốc được dự báo giảm hơn 40%, trong khi Nhật cũng tiếp tục đi xuống.
Khi nguồn tuyển sinh trong nước thu hẹp, Trung Quốc, Nhật và Hàn Quốc được dự báo sẽ tăng cường tuyển sinh từ các quốc gia lân cận, trong đó Việt Nam là một thị trường đáng chú ý.
Việt Nam hiện vẫn có lợi thế về quy mô dân số trẻ. Số người 18 tuổi có thể tăng lên gần 1,9 triệu vào đầu thập niên 2030, sau đó giảm còn khoảng 1,4 triệu vào năm 2040.
TS Janet Ilieva cho rằng Việt Nam cần tận dụng giai đoạn này để nâng chất lượng giáo dục trong nước, giữ lại một phần nhu cầu du học và từng bước thu hút sinh viên từ các nước ASEAN.
Dữ liệu năm 2022 cho thấy số sinh viên Việt Nam ra nước ngoài học nhiều hơn số sinh viên quốc tế đến Việt Nam 126.518 người. Đây là cán cân di chuyển sinh viên, không phải tổng số du học sinh Việt Nam.
Khảo sát 123 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam cũng cho thấy 84 trường đã có đơn vị chuyên trách tuyển sinh quốc tế và 78 trường đặt mục tiêu cụ thể. Tuy nhiên chỉ 23 trường sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy và 19 trường có kiểm định cấp cơ sở.
Theo TS Janet Ilieva, Việt Nam cần đồng thời phát triển chương trình chất lượng cao, mở rộng đào tạo bằng tiếng Anh, hoàn thiện quy định về giáo dục xuyên quốc gia, tăng học bổng, thuận lợi hóa thị thực và nâng chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh viên.
Bộ GD-ĐT vừa tổ chức hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Theo Cổng thông tin điện tử Bộ GD-ĐT, phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nêu một trong những nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm của Bộ GD-ĐT là đánh giá toàn diện việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, tiếp tục hoàn thiện để hướng tới một kỳ thi an toàn, chất lượng, hiệu quả; đồng thời nghiên cứu đổi mới tuyển sinh đầu cấp, nhất là tuyển sinh lớp 10.
Đối với giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông, Bộ trưởng yêu cầu tập trung chuẩn bị các điều kiện để mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng; bảo đảm đủ trường, lớp, giáo viên; tiếp tục đổi mới chương trình giáo dục theo hướng tăng cường giáo dục STEM, giáo dục đạo đức, phẩm chất; giảm áp lực về hồ sơ, sổ sách cho giáo viên; xây dựng trường học an toàn, phòng, chống bạo lực học đường và đẩy mạnh thử nghiệm, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.
Trước đó, Bộ GD-ĐT cho biết, thực hiện chỉ đạo của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu tại cuộc họp về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Tuyên Quang, Bộ đang tiếp tục chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát tổng thể kết quả kỳ thi.
Bộ GD-ĐT cũng có văn bản yêu cầu các sở GD-ĐT chủ động kiểm tra, xử lý các dấu hiệu bất thường (nếu có); kiến nghị các giải pháp tổ chức kỳ thi trong thời gian tới và báo cáo về Bộ GD-ĐT trước ngày 10.7.
Trao đổi thêm về cách làm, đại diện Bộ GD-ĐT cho biết, việc rà soát được Bộ GD-ĐT phân cấp cho địa phương với những yêu cầu cụ thể. Nếu thấy có dấu hiệu bất thường thì việc xem xét đến từng bài thi là hoàn toàn có thể, khi cần thiết thì phải phối hợp với lực lượng chức năng, có chuyên môn để rà soát, xác minh.
Phó thủ tướng Lê Tiến Châu cũng yêu cầu Bộ GD-ĐT khẩn trương, rà soát quy chế, quy định tổ chức kỳ thi, tăng cường các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn trong tất cả các khâu, các bước của kỳ thi (như sử dụng máy quét cầm tay, lắp camera tại phòng thi, công tác nhân sự tham gia kỳ thi...). Có văn bản chấn chỉnh các địa phương, các cơ sở giáo dục liên quan đến công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT, không để tái diễn tình trạng vi phạm quy chế thi và quy định pháp luật.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, dư luận lại một lần "rúng động" về những sai phạm xảy ra tại Tuyên Quang. Điều đáng nói sai phạm chỉ được phát hiện sau khi dư luận phản ánh những bất thường về điểm 10 tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra và đến thời điểm này Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố 4 bị can liên quan vụ việc. Ngoài ra, Sở GD-ĐT tỉnh này đề xuất thi lại môn toán để "đảm bảo quyền lợi cho học sinh".
Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT đề nghị UBND tỉnh Tuyên Quang tiếp tục làm rõ hành vi vi phạm, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm quy chế thi và vi phạm pháp luật theo đúng quy định. Trên cơ sở quy chế thi, kết quả kiểm tra, xử lý của UBND tỉnh Tuyên Quang, kết quả xác minh của các cơ quan chức năng và đánh giá toàn diện tác động của vụ việc, Bộ GD-ĐT sẽ quyết định phương án xử lý phù hợp.
Thanh Niên đã có nhiều bài viết phản ánh kết quả của kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn được sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội, không chỉ bởi mục tiêu xét tốt nghiệp THPT mà vì hầu hết các trường sử dụng để xét tuyển ĐH.
Từ khi Bộ GD-ĐT gọi kỳ thi này là kỳ thi THPT quốc gia với mục tiêu "2 trong 1" đến nay, không ít chuyên gia đã góp ý việc gộp 2 kỳ thi là khiên cưỡng và khó nhất vẫn là khâu ra đề vì một đề thi chung sẽ khó đáp ứng 2 mục đích khác nhau về bản chất.
Đó là chưa kể những hệ lụy tiêu cực nảy sinh khi kỳ thi được tổ chức ở địa phương, giao cho địa phương chủ trì. Thực tế sai phạm chấn động trong khâu chấm thi năm 2018 ở các tỉnh Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình và khâu coi thi ở Tuyên Quang năm nay đã cho thấy điều đó.
Chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông được Chính phủ quy định cụ thể tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3.7.2026.
Lộ trình thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh được quy định tại điều 9 của nghị định trên. Cụ thể:
Đến thời điểm này (ngày 8.7.2026), đã có 4 địa phương đầu tiên trên cả nước thông tin sẽ miễn phí sách giáo khoa phổ thông cho học sinh từ năm học 2026-2027, sớm hơn quy định tại nghị định. Đó là xã Hòa Vang (thành phố Đà Nẵng); tỉnh Quảng Ninh; TP.HCM; tỉnh Cà Mau.
Tại xã Hòa Vang (Đà Nẵng), từ năm học 2026-2027, khoảng 7.000 học sinh các cấp trên địa bàn xã Hòa Vang sẽ được mượn miễn phí sách giáo khoa, đáp ứng 100% nhu cầu của học sinh trên địa bàn. Trước đó, trong năm học 2025-2026, xã đã cho mượn miễn phí sách giáo khoa cho hơn 1.200 học sinh, dưới hình thức “Tủ sách dùng chung”, nhằm huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí.
Tỉnh Quảng Ninh, từ năm học 2026-2027, cho mượn sách giáo khoa miễn phí với học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp THPT đang theo học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh. Năm học 2026-2027, toàn tỉnh có 229 cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên với trên 293.000 học sinh, học viên được mượn sách giáo khoa miễn phí.
Từ năm học 2026-2027, TP.HCM sẽ miễn phí cho mượn sách giáo khoa đối với học sinh lớp 1, lớp 6 và lớp 10. Riêng học sinh có hoàn cảnh khó khăn và học sinh là người dân tộc thiểu số sẽ được cấp miễn phí sách giáo khoa. Sau đó, vào các năm học sau, thành phố sẽ mở rộng theo lộ trình để bao phủ tất cả mượn sách giáo khoa miễn phí cho các khối lớp vào năm 2029.
Tại Cà Mau, dự kiến, từ năm học 2026-2027 sẽ có khoảng 157.670 học sinh tiểu học được miễn phí sách giáo khoa trước. Sau đó, mở rộng sang THCS từ năm học 2027 - 2028 và tiếp tục áp dụng cho THPT từ năm học 2028 - 2029, để đảm bảo từ năm học 2029 - 2030 sẽ miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh.
Thông tin trên được ông Vũ Ngọc Đương, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa, xác nhận với phóng viên Dân trí vào trưa 14/6.
"Ngày mai, chúng tôi sẽ họp ban giám đốc để xem xét vụ việc này. Nếu phản ánh đúng, sẽ xử lý theo quy định; nếu sai, chúng tôi sẽ có ý kiến phản bác", ông Vũ Ngọc Đương cho hay.
Cũng theo ông Vũ Ngọc Đương, khi có thông tin chính thức sẽ phản hồi đến các cơ quan báo chí.
Trước đó, một học sinh tên V.V., ở khu vực Cam Ranh (Khánh Hòa), đăng tải nội dung cho rằng trong ngày thi 12/6, tại điểm thi đặt tại Trường THPT Ngô Gia Tự, có trường hợp thí sinh bị phát hiện sử dụng tài liệu và điện thoại trong giờ làm bài môn vật lý của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Theo nội dung đăng tải, mặc dù có hành vi vi phạm quy chế thi, thí sinh này không bị lập biên bản xử lý theo quy định, mà vẫn được làm bài cho đến hết giờ thi.
Hiện bài đăng phản ánh đã được gỡ bỏ. Tuy nhiên, ngành giáo dục tỉnh Khánh Hòa đã ghi nhận thông tin và thực hiện quy trình xác minh, xử lý theo quy định.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Khánh Hòa có 52 điểm thi với hơn 22.000 thí sinh. Theo báo cáo của ngành giáo dục, toàn tỉnh này ghi nhận 3 trường hợp vi phạm quy chế thi và bị đình chỉ do mang điện thoại vào phòng thi.
Ngoài ra, có 2 thí sinh được đề nghị xét đặc cách tốt nghiệp. Trong đó, một thí sinh tại điểm thi Trường THCS và THPT Đặng Chí Thanh (xã Cà Ná) bị ngã gãy tay trên đường đến điểm thi; một trường hợp khác bị ngất xỉu trước cổng điểm thi Trường THCS Thái Nguyên (phường Nha Trang).
