Sẽ có một thế hệ trẻ Việt Nam nói không với thuốc lá
“Với đề xuất người sinh từ ngày 1/1/2010 không được mua thuốc, hút thuốc lá, sẽ có một thế hệ người trẻ nói không với thuốc lá. Điều này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ nhằm giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm phơi nhiễm khói thuốc trong cộng đồng”, PGS.TS Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết tại hội thảo chia sẻ kinh nghiệm trong công tác tư vấn và điều trị nghiện thuốc lá, diễn ra ngày 28/5.
PGS Giáp thông tin, ngày 23/4 vừa qua, Quốc hội Anh thông qua đạo luật cấm những người sinh từ ngày 1/1/2009 mua thuốc lá hợp pháp suốt đời. Đây là một quyết sách mạnh mẽ nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên. Việc Bộ Y tế đưa ra đề xuất “Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá” nhằm xác lập một thế hệ Việt Nam không khói thuốc.
Chuyên gia này cho biết, thuốc lá là nguyên nhân của hàng loạt bệnh lý nguy hiểm như đột quỵ não, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, bệnh tim thiếu máu cục bộ và nhiều loại ung thư.
Ông chia sẻ, là một bác sĩ lâm sàng, ông chứng kiến những căn bệnh do tác hại thuốc lá gây ra nên hiểu rất rõ hậu quả đối với sức khỏe cộng đồng.
“Trẻ em có bố mẹ nghiện thuốc lá có thể chịu nhiều thiệt thòi về sức khỏe ngay từ khi chưa chào đời. Một đứa trẻ khi được sinh ra đã thiệt thòi hơn nếu bố mẹ nghiện thuốc lá. Đứa trẻ có thể chịu ảnh hưởng từ tinh trùng bị đột biến hoặc noãn không còn khỏe mạnh”, PGS Giáp nói.
Cùng quan điểm này, PGS.TS Phan Thu Phương, Viện trưởng Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai đánh giá, đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 hút thuốc là “rất đúng đắn”.
“Hiện, tỷ lệ hút thuốc ở học sinh đang gia tăng nhanh chóng và thanh thiếu niên là nhóm dễ bị tác động bởi quảng cáo, xu hướng và tâm lý tò mò. Những đối tượng này chưa đủ chín chắn để nhận thức đầy đủ tác hại của thuốc lá”, PGS Phương cho biết.
Trong khi đó, thuốc lá điện tử và thuốc lá thế hệ mới đang cố tình được quảng cáo là sản phẩm “ít hại” hoặc có thể hỗ trợ cai thuốc.
“Điều này rất nguy hiểm. Các bằng chứng khoa học cho thấy thuốc lá điện tử không hề ít nguy cơ hơn thuốc lá truyền thống, thậm chí còn phát sinh thêm nhiều nguy cơ sức khỏe mới”, PGS Phương khẳng định.
Vì thế, việc kiểm soát thuốc lá không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là chiến lược bảo vệ chất lượng dân số, nguồn nhân lực và tương lai phát triển của quốc gia.
Phát biểu tại sự kiện, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam đánh giá cao Việt Nam đã có nhiều quyết sách mạnh mẽ như cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cải cách thuế thuốc lá.
Theo dự báo của WHO, đến năm 2031 Việt Nam có thể giảm được 2,1 triệu người hút thuốc và cứu khoảng 700.000 sinh mạng trong các thập kỷ tới.
Bà đề xuất, song song với việc đưa quy định cấm thuốc lá điện tử vào luật, Việt Nam cần tiếp tục triển khai các biện pháp mạnh hơn như: cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán; tăng cường cảnh báo sức khỏe; loại bỏ khu vực hút thuốc trong nhà; thực thi nghiêm môi trường không khói thuốc.
Đặc biệt, bà bày tỏ sự ủng hộ đối với định hướng xây dựng “thế hệ không thuốc lá” tại Việt Nam.
Nhân viên y tế có tác động rất lớn để người bệnh bỏ thuốc
PGS Phương cho rằng, điều trị cai nghiện thuốc cần được xem là hoạt động quản lý bệnh mạn tính và phải có chiến lược quản lý lâu dài, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của toàn hệ thống y tế.
“Ngay trong mỗi lần khám thường quy, nhân viên y tế nên hỏi về tình trạng hút thuốc và đưa ra lời khuyên phù hợp”, bà nói.
Theo WHO, chỉ cần một lời khuyên ngắn gọn từ nhân viên y tế cũng có thể giúp tăng tỷ lệ cai thuốc thành công thêm tới 30%; nếu có hỗ trợ điều trị toàn diện, tỷ lệ thành công có thể tăng tới 84%.
Các chuyên gia đánh giá, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá lần này không chỉ nhằm kiểm soát thuốc lá truyền thống hay thuốc lá điện tử, mà còn mở ra cơ hội định hình một chiến lược y tế công cộng dài hạn nhằm bảo vệ thế hệ trẻ Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.
Theo thống kê của WHO, sử dụng thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu ca tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khi thuốc lá cướp đi sinh mạng của khoảng 3,1 triệu người mỗi năm.
WHO chỉ rõ: “Giới trẻ đang trở thành mục tiêu một cách có chủ đích của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới. Hương vị hấp dẫn, bao bì bắt mắt và các hình thức tiếp thị gây hiểu lầm đang được sử dụng để khiến những sản phẩm gây nghiện và có hại trở nên hấp dẫn với giới trẻ”.
Vì thế, chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 là “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”, nhấn mạnh cam kết của WHO trong việc vạch trần các chiến thuật của ngành công nghiệp thuốc lá, đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thúc đẩy thực thi chính sách nhằm bảo vệ thanh thiếu niên và cộng đồng.
Gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là tình trạng tích tụ mỡ trong gan, liên quan chặt chẽ đến béo phì, tiểu đường và rối loạn mỡ máu. Thực hành một vài thay đổi lối sống có thể giúp cải thiện giúp chức năng gan và giảm nguy cơ biến chứng.
Giảm cân hợp lý
Giảm cân là yếu tố quan trọng nhất trong kiểm soát gan nhiễm mỡ, đặc biệt ở người béo phì, thừa cân. Tuy nhiên, nên giảm cân từ từ, tránh ăn kiêng quá khắt khe vì có thể gây tác dụng ngược. Duy trì chế độ ăn cân bằng và bền vững là cách lâu dài.
Ưu tiên chế độ ăn lành mạnh
Chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải có thể góp phần giảm mỡ gan. Theo chế độ ăn này, người bệnh nên tăng cường rau (bông cải xanh, rau lá xanh) trái cây (táo, cam, chuối), ngũ cốc nguyên hạt và chất béo tốt như dầu ô liu.
Ăn cá (ít nhất 2 lần/tuần), gia cầm không da và trứng tiêu thụ với lượng vừa phải. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và tinh bột tinh chế. Cách ăn này không chỉ tốt cho gan mà còn hỗ trợ kiểm soát huyết áp cao và tiểu đường.
Ngoài áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải, một số gia vị và thảo mộc quen thuộc như nghệ, gừng, tỏi, trà xanh và cây kế sữa cũng có lợi cho sức khỏe gan.
Uống cà phê đúng cách
Cà phê có thể giúp giảm viêm và bảo vệ gan nhờ kích thích enzyme có lợi. Người bị gan nhiễm mỡ có thể uống khoảng 2-3 tách mỗi ngày. Ưu tiên uống cà phê đen, hạn chế đường và kem béo để tránh làm tăng năng lượng dư thừa.
Duy trì vận động
Ít vận động là yếu tố làm trầm trọng thêm tình trạng gan nhiễm mỡ. Mỗi người nên đặt mục tiêu ít nhất 150 phút vận động mỗi tuần. Các hoạt động đơn giản như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc leo cầu thang cũng mang lại lợi ích rõ rệt nếu duy trì đều đặn.
Hạn chế tối đa đường
Đường bổ sung, đặc biệt fructose, thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan. Chúng có nhiều trong nước ngọt, bánh kẹo, đồ uống đóng chai và thực phẩm chế biến sẵn. Đọc nhãn thực phẩm trước khi dùng cũng giúp bạn kiểm soát lượng đường nạp vào mỗi ngày.
Kiểm soát cholesterol
Cholesterol cao làm tình trạng gan nhiễm mỡ nghiêm trọng hơn. Người bệnh nên hạn chế chất béo bão hòa (thịt đỏ, sữa béo) và chất béo chuyển hóa. Kết hợp ăn uống lành mạnh, tập luyện để cải thiện mỡ máu hiệu quả.
Tránh các tác nhân gây hại cho gan
Để gan có cơ hội phục hồi, bạn cần hạn chế các tác nhân gây hại trực tiếp. Rượu dù dùng ở mức vừa phải vẫn có thể làm gan nhiễm mỡ tiến triển nặng hơn. Ngoài ra, một số thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng có thể gây độc cho gan nếu sử dụng không đúng cách. Vì vậy, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng để tránh làm tổn thương gan thêm.
Sự hợp tác giữa Bệnh viện FV và Metfone được kỳ vọng sẽ thay đổi thực tế đó, với mục tiêu xây dựng một "hành lang y tế" xuyên biên giới - nơi người bệnh có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao một cách thuận tiện, minh bạch và liền mạch.
Theo thỏa thuận ký kết ngày 3.4.2026, FV và Metfone sẽ phối hợp triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe khép kín trên nền tảng số. Đây là giải pháp tích hợp toàn diện, bao gồm tư vấn từ xa, đặt lịch khám, hỗ trợ di chuyển, lưu trú, phiên dịch và thanh toán.
Một trong những lợi ích rõ rệt nhất của chương trình hợp tác này là giúp người bệnh Campuchia tiếp cận thông tin y tế chính xác và đáng tin cậy ngay từ đầu. Thông qua nền tảng của Metfone, bệnh nhân có thể được tư vấn trực tuyến với đội ngũ bác sĩ FV, từ đó đưa ra quyết định điều trị phù hợp trước khi sang Việt Nam.
Đại diện Metfone cho biết việc lựa chọn FV làm đối tác không phải ngẫu nhiên, mà xuất phát từ uy tín và năng lực điều trị quốc tế của bệnh viện, đặc biệt là kinh nghiệm tiếp nhận và chăm sóc bệnh nhân Campuchia trong nhiều năm qua.
Sự kết hợp giữa hạ tầng công nghệ viễn thông của Metfone và hệ thống y tế đạt chuẩn quốc tế của FV được kỳ vọng sẽ tạo nên một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe hiện đại, nơi người bệnh không chỉ được điều trị mà còn được đồng hành xuyên suốt hành trình.
Trên thực tế, đối với nhiều người dân Campuchia, Bệnh viện FV đã là địa chỉ quen thuộc trong suốt gần 20 năm qua. Mỗi tháng, bệnh viện tiếp nhận khoảng 1.000 lượt bệnh nhân từ quốc gia láng giềng, minh chứng cho mức độ tin tưởng ngày càng gia tăng.
Không chỉ sở hữu đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm trong và ngoài nước, FV còn là bệnh viện đa chuyên khoa đạt chuẩn quốc tế JCI - một trong những tiêu chuẩn khắt khe hàng đầu thế giới về chất lượng và an toàn người bệnh.
Nhờ năng lực phối hợp đa chuyên khoa, bệnh viện đã xử lý thành công nhiều ca bệnh phức tạp, trong đó có những trường hợp hiếm gặp. Điển hình như bệnh nhân mắc chứng giãn tá tràng khổng lồ vô căn - một bệnh lý cực hiếm khiến người bệnh suy kiệt suốt nhiều năm. Sau ca phẫu thuật tái tạo hệ tiêu hóa tại FV, bệnh nhân đã hồi phục ngoạn mục.
Hay trường hợp sản phụ Campuchia rơi vào tình trạng băng huyết nghiêm trọng sau sinh, tưởng chừng không thể cứu sống. Với sự phối hợp của hơn 40 bác sĩ thuộc nhiều chuyên khoa, FV đã xác định nguyên nhân là rối loạn đông máu hiếm gặp và kịp thời điều trị thành công, giúp bệnh nhân hồi phục sau hơn 30 ngày.
Những câu chuyện này không chỉ thể hiện năng lực chuyên môn mà còn củng cố niềm tin của bệnh nhân Campuchia đối với một bệnh viện quốc tế ngay tại Việt Nam.
Bà Nguyễn Thị Lệ Thu - Giám đốc Tiếp thị & Phát triển kinh doanh Bệnh viện FV cho biết, FV đã hiện diện tại Campuchia từ năm 2006 với văn phòng đại diện tại Phnom Penh, mỗi tháng tiếp nhận khoảng 1.000 bệnh nhân Campuchia đến khám và điều trị.
Ngoài ra, bệnh viện cũng chú trọng trải nghiệm người bệnh thông qua các dịch vụ hỗ trợ chuyên biệt. Tại FV, bệnh nhân Campuchia được phục vụ tại quầy riêng với đội ngũ phiên dịch tiếng Khmer, đảm bảo quá trình giao tiếp và điều trị diễn ra thuận lợi. Đồng thời, văn phòng đại diện của FV tại Phnom Penh đóng vai trò cầu nối, hỗ trợ tư vấn và chuẩn bị trước khi bệnh nhân sang Việt Nam.
Song song với phát triển dịch vụ, FV liên tục đầu tư vào công nghệ y khoa hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Các hệ thống tiên tiến như phòng mổ robot da Vinci Xi, hệ thống can thiệp tim mạch Cath-lab hay định vị thần kinh Brain Navigation đã giúp tăng độ chính xác trong phẫu thuật, giảm xâm lấn và rút ngắn thời gian hồi phục.
Đây chính là lợi thế cạnh tranh quan trọng, giúp FV không chỉ đáp ứng nhu cầu điều trị trong nước mà còn trở thành điểm đến của bệnh nhân quốc tế, đặc biệt là từ Campuchia.
Việc hợp tác giữa FV và Metfone không chỉ là một thỏa thuận chiến lược đơn lẻ, mà còn là bước đi mang tính dài hạn trong việc xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe xuyên biên giới.
Trong bối cảnh nhu cầu điều trị quốc tế ngày càng gia tăng, mô hình "hành lang y tế" được kỳ vọng sẽ giảm khoảng cách địa lý, giúp người bệnh Campuchia tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao một cách dễ dàng hơn, đồng thời giảm tải cho hệ thống y tế nội địa.
Về lâu dài, sự kết hợp giữa công nghệ số và y khoa hiện đại sẽ mở ra hướng đi mới cho lĩnh vực du lịch y tế trong khu vực. Với nền tảng đã được khẳng định, Bệnh viện FV - một bệnh viện đạt chuẩn quốc tế, được đông đảo bệnh nhân Campuchia tin tưởng - nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong xu hướng này.
Sự kiện ký kết lần này vì vậy không chỉ mang ý nghĩa hợp tác giữa hai đơn vị, mà còn là bước tiến quan trọng trong hành trình nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng khu vực Đông Nam Á.
Dù đã cấp cứu thành công và hồi phục ban đầu, bệnh nhân vẫn cảm thấy tê cộm, đau khi sờ vào vùng đầu, nghi ngờ còn dị vật bất thường còn sót lại.
Mong muốn điều trị dứt điểm, hạn chế di chứng sau tai nạn, bệnh nhân D.K. và gia đình đã đến Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH).
Tại đây, bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng - Trưởng Đơn vị Ngoại thần kinh và Cột sống, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực phẫu thuật sọ não và cột sống trực tiếp thăm khám và điều trị.
Qua kiểm tra, bệnh nhân được chẩn đoán giảm cử động cung mày trái, đồng thời xuất hiện nhiều khối cứng di động dưới da, ấn vào thấy đau.
Kết quả CT-Scan sọ não cho thấy không có tổn thương nội sọ, nhưng phát hiện các mảnh nhỏ dị vật nằm sâu trong mô mềm dưới da và xương sọ vùng đỉnh hai bên.
Bác sĩ xác định, bệnh nhân có các dị vật ở hai bên đầu và vùng trán mặt trái, gây tổn thương dây thần kinh V1 trái (dây thần kinh cảm giác vùng trán - mắt bên trái).
Ngay lập tức, bác sĩ Hùng chỉ định phẫu thuật sớm để lấy dị vật, nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương thần kinh nặng hơn.
‘Đây là ca phẫu thuật tương đối phức tạp, vì phải đi đường mổ phù hợp, đủ lấy hết dị vật mà sau mổ đảm bảo tính thẩm mỹ, ko để lại sẹo, ko hoại tử da đầu.
Ê-kip ghi nhận nhiều mảnh kính thủy tinh kích thước to nhỏ đâm vào sâu dưới da và xương sọ, len lỏi sát dây thần kinh cảm giác vùng trán và mắt.
Vì vậy khi can thiệp, kỹ thuật viên đặc biêt thận trọng, tỉ mỉ và khéo léo, để loại bỏ toàn bộ dị vật tránh gây tổn thương vùng lân cận’, bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng phân tích.
’Ma trận’ mảnh kính thủy tinh kích thước to nhỏ đâm sâu vào dưới da và xương sọ - Ảnh: BVCC
Ngay sau hồi tỉnh, bệnh nhân tỉnh táo, không còn cảm giác cộm đau khó chịu.
Bệnh nhân D.K. chia sẻ: Điều tôi mong muốn nhất là được điều trị dứt điểm ngay trong một lần phẫu thuật để không phải lo lắng về di chứng về sau. Sau khi được bác sĩ Hùng thăm khám và điều trị, tôi cảm thấy rất an tâm và tin tưởng.
Bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng cảnh báo, các dị vật còn sót sau chấn thương đầu, trán hoặc vùng mặt nếu không được xử lý kịp thời có thể gây nhiễm trùng tại chỗ hoặc lan sâu vào mô, thậm chí ảnh hưởng đến não - màng não.
Ngoài ra, bệnh nhân còn đối mặt với nguy cơ sẹo, lõm hoặc biến dạng vùng trán - đầu. Do đó, việc khám và can thiệp sớm sau tai nạn là cực kỳ quan trọng để tránh những hậu quả lâu dài và nguy hiểm.
Tại Đơn vị Ngoại thần kinh và Cột sống, Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH), các trường hợp di chứng sau tai nạn giao thông, chấn thương sọ não được thăm khám kỹ lưỡng, chẩn đoán bằng hình ảnh hiện đại và đánh giá chuyên sâu.
Khi phát hiện dị vật hoặc tổn thương thần kinh, bệnh nhân được lên kế hoạch phẫu thuật sớm, đảm bảo an toàn, loại bỏ dị vật triệt để và ngăn ngừa biến chứng lâu dài, đảm bảo tính thẩm mỹ vùng đầu.
Được đào tạo chuyên sâu tại Việt Nam, Hàn Quốc, Đức và Mỹ, bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng có hơn 20 năm kinh nghiệm chuyên sâu trong phẫu thuật sọ não và cột sống, đặc biệt là xử trí di chứng sau tai nạn, lấy dị vật vùng đầu và điều trị các tổn thương thần kinh phức tạp.
‘Ngay cả những ca cấp cứu chấn thương sọ não, tiếp cận vị trí phẫu thuật sâu, chúng tôi luôn chú trọng bảo tồn mái tóc, ‘mổ thẩm mỹ’ cho bệnh nhân. Dù đây chỉ là một chi tiết tuy nhỏ nhưng giúp bệnh nhân giảm sang chấn tâm lý sau mổ.’, Bác sĩ Hùng chia sẻ.
Bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng ứng dụng kỹ thuật ‘mổ thẩm mỹ,’ không cạo tóc cho bệnh nhân - Ảnh: BVCC
Thời gian qua, Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH) đã tiếp nhận thăm khám và điều trị cho nhiều bệnh nhân quốc tế đến từ các quốc gia như Pháp, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Indonesia, Campuchia…
Qua đó tiếp tục khẳng định uy tín chuyên môn và chất lượng dịch vụ y tế của bệnh viện theo tiêu chuẩn JCI, tiệm cận với các bệnh viện hàng đầu trên thế giới, đồng thời cho thấy sức hút ngày càng lớn của Việt Nam trong lĩnh vực du lịch y tế.
Bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng - Trưởng Đơn vị Ngoại thần kinh và Cột sống với hơn 20 kinh nghiệm, được đào tạo chuyên sâu tại Việt Nam, Hàn Quốc, Đức và Mỹ - Ảnh: BVCC
