Sẽ có một thế hệ trẻ Việt Nam nói không với thuốc lá
“Với đề xuất người sinh từ ngày 1/1/2010 không được mua thuốc, hút thuốc lá, sẽ có một thế hệ người trẻ nói không với thuốc lá. Điều này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ nhằm giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm phơi nhiễm khói thuốc trong cộng đồng”, PGS.TS Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết tại hội thảo chia sẻ kinh nghiệm trong công tác tư vấn và điều trị nghiện thuốc lá, diễn ra ngày 28/5.
PGS Giáp thông tin, ngày 23/4 vừa qua, Quốc hội Anh thông qua đạo luật cấm những người sinh từ ngày 1/1/2009 mua thuốc lá hợp pháp suốt đời. Đây là một quyết sách mạnh mẽ nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên. Việc Bộ Y tế đưa ra đề xuất “Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá” nhằm xác lập một thế hệ Việt Nam không khói thuốc.
Chuyên gia này cho biết, thuốc lá là nguyên nhân của hàng loạt bệnh lý nguy hiểm như đột quỵ não, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, bệnh tim thiếu máu cục bộ và nhiều loại ung thư.
Ông chia sẻ, là một bác sĩ lâm sàng, ông chứng kiến những căn bệnh do tác hại thuốc lá gây ra nên hiểu rất rõ hậu quả đối với sức khỏe cộng đồng.
“Trẻ em có bố mẹ nghiện thuốc lá có thể chịu nhiều thiệt thòi về sức khỏe ngay từ khi chưa chào đời. Một đứa trẻ khi được sinh ra đã thiệt thòi hơn nếu bố mẹ nghiện thuốc lá. Đứa trẻ có thể chịu ảnh hưởng từ tinh trùng bị đột biến hoặc noãn không còn khỏe mạnh”, PGS Giáp nói.
Cùng quan điểm này, PGS.TS Phan Thu Phương, Viện trưởng Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai đánh giá, đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 hút thuốc là “rất đúng đắn”.
“Hiện, tỷ lệ hút thuốc ở học sinh đang gia tăng nhanh chóng và thanh thiếu niên là nhóm dễ bị tác động bởi quảng cáo, xu hướng và tâm lý tò mò. Những đối tượng này chưa đủ chín chắn để nhận thức đầy đủ tác hại của thuốc lá”, PGS Phương cho biết.
Trong khi đó, thuốc lá điện tử và thuốc lá thế hệ mới đang cố tình được quảng cáo là sản phẩm “ít hại” hoặc có thể hỗ trợ cai thuốc.
“Điều này rất nguy hiểm. Các bằng chứng khoa học cho thấy thuốc lá điện tử không hề ít nguy cơ hơn thuốc lá truyền thống, thậm chí còn phát sinh thêm nhiều nguy cơ sức khỏe mới”, PGS Phương khẳng định.
Vì thế, việc kiểm soát thuốc lá không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là chiến lược bảo vệ chất lượng dân số, nguồn nhân lực và tương lai phát triển của quốc gia.
Phát biểu tại sự kiện, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam đánh giá cao Việt Nam đã có nhiều quyết sách mạnh mẽ như cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cải cách thuế thuốc lá.
Theo dự báo của WHO, đến năm 2031 Việt Nam có thể giảm được 2,1 triệu người hút thuốc và cứu khoảng 700.000 sinh mạng trong các thập kỷ tới.
Bà đề xuất, song song với việc đưa quy định cấm thuốc lá điện tử vào luật, Việt Nam cần tiếp tục triển khai các biện pháp mạnh hơn như: cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán; tăng cường cảnh báo sức khỏe; loại bỏ khu vực hút thuốc trong nhà; thực thi nghiêm môi trường không khói thuốc.
Đặc biệt, bà bày tỏ sự ủng hộ đối với định hướng xây dựng “thế hệ không thuốc lá” tại Việt Nam.
Nhân viên y tế có tác động rất lớn để người bệnh bỏ thuốc
PGS Phương cho rằng, điều trị cai nghiện thuốc cần được xem là hoạt động quản lý bệnh mạn tính và phải có chiến lược quản lý lâu dài, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của toàn hệ thống y tế.
“Ngay trong mỗi lần khám thường quy, nhân viên y tế nên hỏi về tình trạng hút thuốc và đưa ra lời khuyên phù hợp”, bà nói.
Theo WHO, chỉ cần một lời khuyên ngắn gọn từ nhân viên y tế cũng có thể giúp tăng tỷ lệ cai thuốc thành công thêm tới 30%; nếu có hỗ trợ điều trị toàn diện, tỷ lệ thành công có thể tăng tới 84%.
Các chuyên gia đánh giá, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá lần này không chỉ nhằm kiểm soát thuốc lá truyền thống hay thuốc lá điện tử, mà còn mở ra cơ hội định hình một chiến lược y tế công cộng dài hạn nhằm bảo vệ thế hệ trẻ Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.
Theo thống kê của WHO, sử dụng thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu ca tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khi thuốc lá cướp đi sinh mạng của khoảng 3,1 triệu người mỗi năm.
WHO chỉ rõ: “Giới trẻ đang trở thành mục tiêu một cách có chủ đích của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới. Hương vị hấp dẫn, bao bì bắt mắt và các hình thức tiếp thị gây hiểu lầm đang được sử dụng để khiến những sản phẩm gây nghiện và có hại trở nên hấp dẫn với giới trẻ”.
Vì thế, chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 là “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”, nhấn mạnh cam kết của WHO trong việc vạch trần các chiến thuật của ngành công nghiệp thuốc lá, đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thúc đẩy thực thi chính sách nhằm bảo vệ thanh thiếu niên và cộng đồng.
Kết quả sơ bộ cuộc trưng cầu dân ý ngày 14/6 cho thấy 55% cử tri Thụy Sĩ phản đối đề xuất giới hạn quy mô dân số ở mức 10 triệu người trước năm 2050, Reuters đưa tin. Quyết định này giúp quốc gia vùng Alps tránh nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận tự do dịch chuyển lao động với Liên minh châu Âu (EU) – đối tác thương mại lớn nhất của họ.
Trước đó, theo dự thảo đề xuất, nếu dân số Thụy Sĩ vượt quá 9,5 triệu người, cột mốc có thể xuất hiện vào năm 2031, chính phủ phải thực hiện các biện pháp để ngăn dân số chạm mốc 10 triệu người có thể rơi vào năm 2042.
Khi chạm mốc 10 triệu người, Bern sẽ buộc phải chấm dứt các hiệp ước quốc tế thúc đẩy gia tăng dân số bao gồm thỏa thuận tự do đi lại với EU, điều kiện tiên quyết trong mạng lưới hiệp ước phức tạp của Thụy Sĩ với Brussels giúp quốc gia này tiếp cận thị trường chung châu Âu.
Giới chuyên gia nhận định mối lo ngại về tình trạng thiếu hụt nhân lực trong ngành y tế, dịch vụ và những hệ lụy đối với thị trường lao động đã chi phối lựa chọn của cử tri. Nhiều người lo sợ một lá phiếu thuận sẽ trực tiếp đe dọa đến phúc lợi cá nhân và nguồn cung lao động phục vụ cuộc sống hàng ngày.
Trưng cầu dân ý là nền tảng của chính trị Thụy Sĩ, nơi cử tri đi bỏ phiếu 4 lần một năm để quyết định các vấn đề quốc gia và khu vực. Một số người cho rằng nếu được thông qua, đề xuất này sẽ giống phiên bản "Brexit kiểu Thụy Sĩ", còn các doanh nghiệp e ngại đây là đòn giáng mạnh vào nền kinh tế.
Quyết định của đa số cử tri cho thấy người dân Thụy Sĩ ưu tiên sự ổn định kinh tế và mối quan hệ với EU hơn những lo ngại về áp lực nhập cư lên dịch vụ công, giá thuê nhà và an ninh trật tự, theo CNN.
Giới doanh nghiệp và các hiệp hội kinh tế nhanh chóng hoan nghênh kết quả này, coi đây là tín hiệu tích cực về một đất nước Thụy Sĩ cởi mở và kết nối toàn cầu. Trước đó, các đơn vị sử dụng lao động liên tục cảnh báo việc áp trần dân số sẽ bóp nghẹt nguồn cung nhân lực ngoại quốc, gây tổn hại nghiêm trọng cho nền kinh tế trong nước.
Hiện tại, Thụy Sĩ có 9,1 triệu dân, với tỷ lệ người nước ngoài chiếm gần 28%. Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, quốc gia này dự kiến sẽ chạm mốc 10 triệu dân vào đầu những năm 2040. Giống như nhiều quốc gia châu Âu, Thụy Sĩ đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số. Theo Cơ quan Thống kê Thụy Sĩ, đến năm 2055, tỷ lệ dân số Thụy Sĩ trong độ tuổi từ 20 đến 64 sẽ giảm từ 60% xuống còn 56%. Trong khi đó, tỷ lệ người trên 65 tuổi sẽ tăng từ 21% lên 27%.
Phát biểu tại buổi lễ, Đại tướng Phan Văn Giang biểu dương, chúc mừng những thành tích, chiến công xuất sắc mà các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ ngành quân y đã đạt được trong 80 năm qua.
Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội có vai trò đặc biệt, là nhân tố quan trọng góp phần làm nên sức mạnh tổng hợp của quân đội ta.
Đồng thời nhấn mạnh lực lượng quân y luôn gắn bó mật thiết và là một bộ phận không thể tách rời của nền y tế nước nhà, có nhiều đóng góp quan trọng trong xây dựng ngành y tế Việt Nam.
Trong tình hình mới, Đại tướng Phan Văn Giang yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các cấp và cán bộ, nhân viên, chiến sĩ ngành quân y tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân.
Xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ công tác quân y đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cả trước mắt và lâu dài. Hoàn thành xuất sắc chức năng tham mưu, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân.
Triển khai thực hiện hiệu quả đề án nâng cao năng lực hệ thống y học dự phòng toàn quân, sẵn sàng đối phó hiệu quả các hình thái, phương thức chiến tranh và các tình huống về an ninh phi truyền thống.
Phải khắc sâu lời Bác Hồ dạy "Lương y phải như từ mẫu", xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên, học viên, chiến sĩ quân y thực sự sâu về y lý, giỏi về y thuật, giàu về y đức, tận tụy với nghề nghiệp.
Ông Giang lưu ý cần bảo đảm tốt công tác quân y cho huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phòng chống thiên tai, dịch bệnh; nâng cao y học dự phòng, đẩy mạnh quân - dân y kết hợp.
Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ hiện đại, góp phần nâng cao sức mạnh quân đội, sẵn sàng đáp ứng các tình huống tác chiến, chiến tranh công nghệ cao, phòng chống khủng bố bằng vũ khí sinh học, hóa học, hạt nhân.
Đồng thời tin tưởng ngành quân y sẽ tiếp tục phát huy truyền thống đơn vị anh hùng, đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân.
Gout là một dạng viêm khớp xảy ra khi nồng độ a xít uric trong máu tăng cao kéo dài, khiến các tinh thể urat lắng đọng trong khớp. Bệnh thường gây sưng đau ở khớp ngón chân cái, ở mắt cá chân, đầu gối, cổ tay hoặc khuỷu tay, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Nếu bệnh gout đang ổn định, không có cơn đau cấp tính và người bệnh vẫn vận động bình thường, thì tập tạ hoàn toàn có thể. Không những vậy, đây còn là một trong những hoạt động được khuyến khích để cơ thể khỏe mạnh.
Tập luyện đều đặn giúp duy trì khối lượng cơ, kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa và tăng độ nhạy insulin, giáo sư Sheri Colberg, chuyên gia về hoạt động thể lực và tiểu đường tại Đại học Old Dominion (Mỹ), cho biết.
Đây đều là những yếu tố có lợi cho người bị gout. Nguyên nhân là thừa cân, béo phì, huyết áp cao, tiểu đường và bệnh tim mạch là những tình trạng thường đi kèm với gout.
Điều quan trọng là người bệnh cần lựa chọn mức tạ và cường độ tập phù hợp với thể trạng. Họ không nên cố gắng tập quá nặng hoặc ép tạ đến giới hạn cơ thể.
Nguyên tắc quan trọng nhất đối với người bị gout là không tập tạ trong thời gian đang lên cơn viêm cấp. Lúc này, khớp bị sưng đau do phản ứng viêm mạnh và rất nhạy cảm với mọi tác động. Nếu tiếp tục tập luyện, đặc biệt là những bài tập tạo áp lực lên khớp đang tổn thương, tình trạng viêm sẽ nghiêm trọng hơn, đồng thời kéo dài thời gian hồi phục.
Trong giai đoạn này, người bệnh nên ưu tiên nghỉ ngơi, uống thuốc đầy đủ. Họ chỉ nên quay trở lại tập khi cơn đau, sưng và viêm đã được kiểm soát hoàn toàn.
Mặc dù tập luyện mang lại nhiều lợi ích, nhưng điều đó không có nghĩa là càng tập nặng càng tốt. Những buổi tập cường độ rất cao hoặc kéo dài có thể làm tăng quá trình phân hủy purin để tạo năng lượng. Hệ quả là khiến nồng độ a xít uric trong máu sau khi tập tăng tạm thời.
Bên cạnh đó, tập luyện quá sức còn dễ gây mất nước nếu người tập không uống đủ nước. Khi cơ thể thiếu nước, khả năng đào thải a xít uric qua thận sẽ giảm, khiến a xít uric dễ tích tụ hơn và làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn gout cấp tính.
Do đó, người bị gout không nên thường xuyên thực hiện các buổi tập cực kỳ nặng, các bài tập cường độ rất cao hoặc cố gắng liên tục nâng mức tạ tối đa, đặc biệt khi bệnh chưa được kiểm soát ổn định.
Để tập tạ an toàn, người bị gout nên bắt đầu với mức tạ vừa phải và tập trung vào kỹ thuật đúng trước khi tăng khối lượng tạ. Có thể duy trì khoảng 2–3 buổi tập sức mạnh mỗi tuần và tăng cường độ từ từ khi cơ thể đã thích nghi.
Nếu gout từng ảnh hưởng đến các khớp như đầu gối, cổ chân hoặc bàn chân, nên ưu tiên những bài tập ít tạo áp lực lên các vị trí này trong thời gian đầu. Đồng thời, người bệnh cần khởi động kỹ trước khi tập và giãn cơ sau khi kết thúc để hỗ trợ quá trình hồi phục, theo Healthline.
