Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá La Văn Cầu từ trần ngày 24/6 tại Hà Nội, hưởng thọ 94 tuổi. Lễ viếng của ông được tổ chức vào 9h ngày 30/6 (tức 16/5 âm lịch).
Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông đã trực tiếp tham gia 29 trận đánh lớn nhỏ, lập nhiều chiến công xuất sắc.
Tên tuổi của ông gắn liền với chiến công bất tử tại cứ điểm Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950. Khi được giao nhiệm vụ mang bộc phá đánh lô cốt đầu cầu mở đường cho đơn vị tiến công, ông bị đạn địch bắn dập nát cánh tay phải.
Trong tình thế hiểm nghèo, với ý chí “còn sống còn chiến đấu”, ông đã yêu cầu đồng đội chặt đứt phần cánh tay bị thương, tiếp tục dùng tay còn lại ôm khối bộc phá lao lên phá hủy lô cốt địch, mở đường cho đơn vị xung phong giành thắng lợi.
Ông là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên trên cả nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất.
Sinh thời, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu luôn sống lạc quan với nụ cười hiền hậu và nghị lực phi thường.
Hình ảnh ông thực hiện nghi thức đặc biệt chào điều lệnh bằng tay trái mỗi khi xuất hiện đã thể hiện rõ tấm lòng quả cảm, ý chí và tinh thần quyết chiến quyết thắng của người lính Bộ đội Cụ Hồ.
Tuổi thơ cay đắng
Ông sinh năm 1932 tại Cao Bằng, trong một gia đình nghèo. Cha mất khi cậu bé còn nhỏ tuổi. Mẹ bị nhà chồng đuổi, phải chấp nhận đi bước nữa.
Nhà chỉ có 3 sào ruộng, người cha dượng vẫn hết lòng yêu thương, đùm bọc cậu bé Cầu. Số phận trớ trêu, hai mẹ con bị họ hàng bên nội ghẻ lạnh.
Năm lên 10 tuổi, La Văn Cầu không được đi học. Hàng ngày, cậu bé mặc bộ quần áo rách rưới, lặn lội vào rừng kiếm củi rồi cõng đi bán, đổi lấy vài đồng bạc. Hai mẹ con làm lụng quần quật từ sáng đến tối, chỉ có cháo ngô loãng húp qua ngày.
Nghĩ đến số phận cay đắng, người mẹ từng tuyệt vọng, định ôm con trai gieo mình xuống sông. Tình mẫu tử thiêng liêng đã níu chân lại, bà tự động viên: “Mẹ không nỡ để con phải chết theo mẹ”.
“Đời tôi trước Cách mạng khổ lắm, sống gần như chết, không biết đến bao giờ mới được mở mày mở mặt”, Anh hùng La Văn Cầu từng chia sẻ trong cuốn sách Anh hùng La Văn Cầu.
Cách mạng tháng 8 thành công, cuộc đời của hai mẹ con bước sang một trang mới. Cậu bé được đi học, còn người mẹ tìm lại nụ cười sau nhiều năm cơ cực.
Thế nhưng, nền độc lập non trẻ chưa được bao lâu thì thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta. Hưởng ứng lời kêu gọi nhập ngũ, ông ra trụ sở tuyển quân với lời khẳng định mạnh mẽ: “Tôi không sợ chết”.
Nhìn cậu bé, người phụ trách tuyển quân chê chưa vác nổi súng. “Tôi 18 tuổi, tôi vác được cày”, cậu đáp lại đầy quyết tâm.
Dù gia đình nghèo khó, người mẹ vẫn bán một con lợn, may cho con trai 2 bộ quần áo màu chàm. Hôm tiễn con lên đường, bà lặng lẽ đứng bên cầu thang, nhìn theo không nói nên lời.
“Ra đi, tôi rất thương mẹ và em ở nhà, nhưng đã nói một là một, hai là hai… Tôi kiên quyết lên đường”, ông khẳng định.
“Vào bộ đội, con là con của dân tộc”
Vào đơn vị, do vóc người nhỏ bé, La Văn Cầu được phân công làm nhiệm vụ liên lạc. Chàng trai trẻ nhiều lần xin ở lại trực tiếp chiến đấu cùng đồng đội nơi tuyến đầu.
Trong trận đánh đầu tiên ở Nà Tèn, đơn vị nhận nhiệm vụ phục kích đoàn xe của địch. Lần đầu đối mặt với bom đạn, người lính trẻ bỡ ngỡ, nép mình sau những gốc cây lớn. Dưới sự chỉ huy và động viên của tiểu đội trưởng, ông lấy lại bình tĩnh, học cách tránh làn đạn.
Một thời gian sau, trong trận phục kích Bông Lau năm 1949, La Văn Cầu chiến đấu dũng cảm, tiêu diệt nhiều tên địch. Thành tích xuất sắc được tiểu đội ghi nhận bằng phần thưởng là ba thước vải.
Những ngày chiến đấu nơi mặt trận, chàng trai trẻ mang theo nỗi nhớ mẹ và cuộc sống bình dị nơi quê nhà. Trong ký ức của ông, cuộc gặp bất ngờ với mẹ là kỷ niệm khó phai mờ.
Sau trận đánh Bản Pắt, đơn vị chọn trú quân gần nhà. Biết tin, người mẹ lặn lội đến thăm.
Thương con, bà mong muốn xin chỉ huy cho con trai về nhà. Thế nhưng, nam chiến sĩ quyết tâm ở lại chiến đấu.
“Trước kia ở nhà, con là con của mẹ. Bây giờ vào bộ đội, con còn là con của dân tộc nữa. Giặc đang cướp nước ta. Mẹ để con đánh giặc cứu nước xong, con sẽ về”, La Văn Cầu nói với mẹ trong cuộc gặp chóng vánh.
Sau trận đánh Đông Khê lần thứ nhất, với thành tích anh dũng diệt địch, nam thanh niên La Văn Cầu được kết nạp Đảng.
“Tôi sung sướng vô cùng, hứa quyết hy sinh đến giọt máu cuối cùng để phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân”, ông chia sẻ.
Khoảnh khắc nhờ đồng đội chặt tay để tiếp tục chiến đấu
Năm 1950, quân ta mở chiến dịch Biên giới, ông tham gia đánh trận Đông Khê lần hai. Trong lần chiến đấu này, nam chiến sĩ bị thương nặng ở cánh tay, vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
Đạt thành tích tốt, chiến sĩ La Văn Cầu được tham dự Đại hội toàn quốc các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu lần thứ nhất, tổ chức từ ngày 1/5 đến ngày 6/5/1952 tại chiến khu Việt Bắc.
Tại Đại hội, ông có bài phát biểu và bản tự thuật với lời lẽ mộc mạc, chân thành. Những tài liệu này đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.
Trong trận Đông Khê lần hai, với vai trò tổ trưởng tổ bộc phá gồm 5 người, ông cùng đồng đội vượt qua lớp hàng rào dây thép gai và giao thông hào, áp sát lô cốt địch.
Đến gần mục tiêu, ông bị đạn liên thanh bắn trúng cánh tay phải và vùng má, ngã xuống giữa chiến trường. Tỉnh lại, nhìn thấy khối bộc phá còn nằm trên miệng giao thông hào, người chiến sĩ tiếp tục tiến về phía lô cốt địch.
“Tôi liền nghĩ phải quay trở xuống tìm một anh bạn nhờ chặt tay đi thì mới làm được nhiệm vụ”, Anh hùng La Văn Cầu kể trong bản tự thuật.
Nghĩ là làm, ông nhờ Tiểu đội trưởng Nông Văn Thêu dùng dao chặt phần cánh tay bị dập nát. Để chịu đựng cơn đau, chàng trai nghiến chặt chiếc khăn mùi xoa trong miệng, rồi tiếp tục ôm bộc phá bằng tay trái lao về phía lô cốt địch.
Vượt qua đau đớn, La Văn Cầu quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. “Tôi đến chỗ giấu bộc phá, nhặt lấy rồi tiếp tục lên phá lô cốt. Quả bộc phá nặng 12kg nhưng tay trái tôi vẫn đủ sức xách”, ông hồi tưởng.
Hoàn thành nhiệm vụ, một mình ông đi bộ gần 4km đến trạm giải phẫu. Do mất nhiều máu, người chiến sĩ nhiều lần ngã gục trên đường nhưng vẫn cố gắng tiếp tục bước đi. Đến nơi, các bác sĩ buộc phải cưa cụt cánh tay phải đến sát bả vai để giữ lại tính mạng.
Có lúc ông rơi vào tâm trạng hoang mang vì cánh tay phải không còn. Bằng ý chí của bản thân, trải qua 3 tháng tập luyện, Anh hùng La Văn Cầu có thể dùng tay trái như tay phải để làm mọi việc kể cả bắn súng.
“Chừng nào trái tim còn đập, tôi vẫn còn muốn được cống hiến, cống hiến thay cả phần đồng đội để xứng đáng với sự hy sinh của họ. Đây là điều tôi luôn tâm niệm trong suốt cuộc đời”, Anh hùng La Văn Cầu từng bày tỏ.
Ông đảm nhiệm nhiều cương vị trong lĩnh vực tuyên huấn, công tác thanh niên. Ông từng công tác tại Bảo tàng Quân đội (nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam).
Anh hùng La Văn Cầu là một trong những trường hợp đặc biệt ở Việt Nam được đặt tên đường ở phường Vũng Tàu (TPHCM), Nha Trang (tỉnh Khánh Hoà) khi còn sống.
Năm 2019, ông được vinh danh là Công dân Thủ đô ưu tú – sự ghi nhận xứng đáng dành cho một người lính đã dành trọn tuổi trẻ và cả cuộc đời mình cho Tổ quốc.
Sáng 25/6, lãnh đạo UBND phường Kim Liên (Hà Nội) cho biết, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thương binh 71%, nguyên Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam La Văn Cầu (trú tại phường Kim Liên) đã từ trần vào chiều 24/6.
Lễ tang Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu được tổ chức vào ngày 30/6 tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng (số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội).
Nữ bệnh nhân là chị L.T.Đ. (53 tuổi, trú tại Hà Nội), làm phụ hồ tại một công trường xây dựng. Theo người nhà, vụ tai nạn xảy ra khoảng 17h30, cuối giờ làm việc buổi chiều. Trong lúc dọn dẹp máy trộn bê tông, do sơ suất, găng tay trái của chị bị dây curoa cuốn chặt, kéo cả bàn tay vào máy.
Tai nạn khiến ngón III (ngón giữa) tay trái gần như đứt rời, lộ đầu xương và tổn thương mô mềm nghiêm trọng. Ngay sau đó, bệnh nhân được đồng nghiệp đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Dương Mạnh Chiến, phụ trách Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, khi nhập viện, bệnh nhân vẫn tỉnh táo nhưng tổn thương ngón tay rất phức tạp. Ngón III bị đứt gần hết chu vi ngang khớp liên đốt gần, tổn thương mạch máu hai bên, chỉ còn dính lại một vạt da nhỏ khoảng 0,5cm.
"Hình ảnh đầu ngón tay xẹp lại, trắng nhợt, khi châm kim không có máu rỉ ra là dấu hiệu điển hình của việc ngừng cung cấp máu hoàn toàn đến ngón tay. Kết quả X-quang cho thấy hình ảnh trật khớp liên đốt gần kèm phù nề phần mềm nghiêm trọng", TS.BS Dương Mạnh Chiến cho biết.
Các bác sĩ nhận định đây là tình huống đặc biệt nguy hiểm bởi ngón tay chưa đứt rời hoàn toàn mà vẫn còn dính một phần da nhỏ, nên không thể bảo quản lạnh như trường hợp đứt lìa hoàn toàn. Khi đó, ngón tay rơi vào tình trạng "thiếu máu nóng", có nguy cơ hoại tử rất cao nếu không được tái thông mạch máu trong vòng 6-12 giờ.
Xác định đây là ca cấp cứu tối khẩn, ê-kíp phẫu thuật lập tức đưa bệnh nhân vào phòng mổ. Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận tổn thương rất nặng nề: Gãy xương ngón III tay trái, trật khớp liên đốt gần, đứt hoàn toàn mạch máu, dây thần kinh hai bên ngón tay cùng toàn bộ hệ thống gân.
"Đây là trường hợp khó vì vùng tổn thương rộng, phức tạp nhiều thành phần. Không phải vết cắt sắc gọn mà là tổn thương do giằng xé, khiến các mạch máu và dây thần kinh bị dập, đứt thành nhiều đoạn", TS.BS Dương Mạnh Chiến chia sẻ.
Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các bác sĩ tiến hành cố định xương, khâu nối các mạch máu siêu nhỏ để tái lập nguồn máu nuôi, đồng thời nối lại dây thần kinh và gân. Sau gần 4 giờ phẫu thuật căng thẳng xuyên đêm, những tín hiệu tích cực đầu tiên đã xuất hiện khi ngón tay dần hồng hào trở lại, ấm nóng và máu lưu thông bình thường.
Sau gần hai ngày hậu phẫu, sức khỏe bệnh nhân ổn định. Ngón tay được nối có dấu hiệu hồi phục tốt, không xuất hiện tình trạng tím tái hay tắc mạch. Theo phác đồ điều trị, bệnh nhân sẽ được rút đinh cố định sau khoảng một tháng và bắt đầu tập vận động phục hồi chức năng. Tuy nhiên, do dây thần kinh bị đứt hoàn toàn nên quá trình phục hồi cảm giác có thể kéo dài ít nhất 6 tháng với vật lý trị liệu tích cực.
Qua trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần nắm rõ kỹ năng sơ cứu trong tai nạn đứt rời chi thể. Với trường hợp đứt rời hoàn toàn, phần chi thể cần được làm sạch bằng nước muối sinh lý, bọc trong gạc sạch, cho vào túi nylon buộc kín rồi đặt vào thùng đá, tránh tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh. Thời gian bảo quản có thể kéo dài từ 12-24 giờ.
Đối với trường hợp đứt gần rời, còn dính da, không được ướp đá trực tiếp mà cần băng ép cầm máu và nhanh chóng chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế có chuyên khoa vi phẫu trong "giờ vàng", trước 12 giờ kể từ khi xảy ra tai nạn.
Cô Vương Nhiên Nhiên (Wang Ranran, 24 tuổi, sống tại thành phố Thái An, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) và chồng sắp cưới Trương Hi Thụy đã yêu nhau suốt 6 năm. Sau khi đăng ký kết hôn vào cuối năm ngoái, cả hai dự định tổ chức hôn lễ vào ngày 25/4, theo SCMP.
Tháng 1 năm nay, Vương bị đau họng và nghĩ chỉ là cảm lạnh thông thường. Cô cùng vị hôn phu đến một phòng khám gần nhà để thăm khám. Sau vài phút tư vấn, một nữ nhân viên kê đơn và tiêm thuốc cho cô.
Chỉ vài phút sau mũi tiêm, cô Vương xuất hiện các triệu chứng bất thường như tê lưỡi, nôn mửa và khó thở. Tình trạng nhanh chóng chuyển biến xấu. Khi xe cấp cứu tới nơi, cô đã rơi vào trạng thái sốc nguy kịch.
"Trong lúc đó, những người tại phòng khám hoàn toàn bối rối và không có bất kỳ biện pháp cấp cứu hiệu quả nào", anh Trương cho biết.
Tại bệnh viện, bác sĩ chẩn đoán cô Vương bị suy hô hấp, nhiều khả năng do sốc phản vệ. Dù đã được cấp cứu, não của cô vẫn bị thiếu oxy trong khoảng 4 phút, dẫn đến tổn thương nghiêm trọng. Cô rơi vào trạng thái hôn mê kéo dài.
"Vợ chưa cưới của tôi bị hôn mê, chi phí điều trị hơn 700.000 nhân dân tệ (khoảng 2,7 tỷ đồng). Chúng tôi phải thay phiên nhau chăm sóc. Thật vô cùng khó khăn", anh Trương cho biết.
May mắn, sau hơn 3 tháng hôn mê, dấu hiệu tích cực đầu tiên đã xuất hiện. Ngày 23/4, cô Vương mở mắt, nhận biết được xung quanh và mỉm cười với vị hôn phu, dù vẫn chưa thể nói chuyện hay cử động.
Anh Trương bật khóc, đôi mắt đẫm lệ. Anh nói: "Cuối cùng thì đôi mắt sáng đẹp của em đã có sức sống. Khi em khoác lên mình chiếc váy cưới, anh vẫn ở đó để làm đám cưới cùng em".
Gia đình cô Vương đã trình báo vụ việc và nhờ đến sự hỗ trợ pháp lý. Kết quả điều tra cho thấy, người trực tiếp tiêm thuốc không phải là nhân viên y tế, trong khi người ký đơn thuốc cũng không có giấy phép hành nghề.
Đến tháng 4/2026, phòng khám này đã đóng cửa. Người phụ nữ liên quan đã đưa cho gia đình cô Vương 200.000 nhân dân tệ (hơn 770 triệu đồng) rồi biến mất không rõ tung tích, SCMP đưa tin mới đây.
Vụ việc hiện vẫn đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, trong khi mức bồi thường cuối cùng và phán quyết pháp lý vẫn chưa được đưa ra. Câu chuyện đã thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội Trung Quốc, với nhiều lời chúc phúc gửi tới cặp đôi.
Bài viết "Càng lớn tuổi, càng có địa vị trong xã hội vợ chồng càng khó chia sẻ, nói chuyện với nhau?" trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều ý kiến của bạn đọc. Các ý kiến phân tích nguyên nhân khó nói chuyện của những người "bạn cùng nhà" dưới nhiều góc nhìn khác nhau.
Người ta thường tin rằng càng sống lâu với nhau, càng trải qua nhiều biến cố, vợ chồng sẽ tự khắc hiểu nhau, chẳng cần nói nhiều. Nhưng thực tế càng thành công, nhiều cặp đôi lại nói chuyện với cả thế giới trơn tru hơn là với chính người đầu gối tay ấp.
Như bạn đọc Na nhận xét: “Nhiều cặp vợ chồng hiện đại đang giỏi giao tiếp với cả thế giới nhưng lại vụng về với chính người bên cạnh mình”.
Bạn đọc Lam nói thẳng: “Đáng sợ nhất không phải là cãi nhau, mà là im lặng”.
Cũng theo bạn đọc này, cãi nhau ít nhất còn cho thấy hai người còn muốn tương tác, còn im lặng kéo dài chỉ đơn giản là không còn gì để nói.
Nhiều người vin vào một niềm tin rất phổ biến: sống lâu thì tự hiểu nhau. Nhưng bạn đọc Mai phản biện: “Càng lâu lại càng phải nói, nếu không khoảng cách sẽ lớn dần. Bởi con người không đứng yên. Mỗi giai đoạn cuộc đời, mỗi áp lực công việc, mỗi trải nghiệm mới đều thay đổi cách suy nghĩ. Nếu không cập nhật cho nhau bằng những cuộc trò chuyện thì việc tự hiểu chỉ là ảo tưởng”.
Bạn đọc Yến Anh cho rằng nếu muốn thì sẽ tìm cách, không muốn thì tìm lý do.
“Công việc có thể chiếm nhiều thời gian, nhưng không thể chiếm luôn cả nhu cầu kết nối. Khi người ta thật sự muốn giữ một mối quan hệ, họ sẽ tìm được cách, dù là một bữa cơm tối, một cuộc trò chuyện ngắn, hay đơn giản là vài phút hỏi han tử tế”, bạn đọc Yến Anh bình luận thêm.
Bạn đọc Anh ví von rất đúng: “Bận cỡ nào cũng nên quan tâm nhau, giống như bếp lâu quá không nấu thì củi lửa sẽ nguội lạnh”.
Ở một góc thực tế, bạn đọc Quang kể câu chuyện của mình: “Vợ tôi đi công tác suốt, về chỉ nói dăm ba câu rồi mạnh ai nấy ngủ. Một hình ảnh tưởng chừng bình thường, nhưng lại là chân dung của rất nhiều cuộc hôn nhân hiện đại”.
Và khi đã có “địa vị”, một yếu tố khác bắt đầu chen vào đó chính là cái tôi. Bạn đọc Giang chỉ ra: “Ai cũng có cái tôi của mình, ai cũng muốn thể diện, không chịu hạ mình dù là chuyện nhỏ. Phần vì công việc căng thẳng, cứ cho qua rồi tới một ngày nào đó khó hàn gắn”.
Không phải mọi cuộc hôn nhân nguội dần đều bắt đầu từ sự thay đổi tính cách hay địa vị. Nhiều bạn đọc cho rằng gốc rễ của sự xa cách đôi khi nằm ở chính nhịp sống hiện đại.
Bạn đọc Minh Tâm nhìn nhận: “Không phải ai có địa vị cũng khó chia sẻ. Vấn đề nằm ở nền tảng giáo dục gia đình và quan điểm về hạnh phúc của mỗi người”.
Trong khi đó, bạn đọc Lan lại chỉ ra một thực tế: “Không phải do hết yêu, mà là do con người ta dồn hết năng lượng cho công việc, đến lúc về nhà thì cạn năng lượng, không còn gì để chia sẻ nữa”.
Bạn đọc NhatTin phân tích: “Vợ chồng còn trẻ quan tâm tình cảm, có con thì lo con, lớn nữa thì lo tiền bạc, bệnh tật… có chức vụ thì ôm cả núi việc, mang về nhà làm tới khuya, người rã rời, chỉ muốn ngủ”.
Một góc nhìn khác đến từ bạn đọc Khang, khi nhắc đến vai trò của con cái:
“Những đứa con là mối gắn kết của vợ chồng. Nhưng khi con lớn, có thế giới riêng thì cha mẹ cũng ngày càng xa cách. Con cái giống như cầu nối tạm thời. Khi cây cầu đó rút đi, hai người nếu không có nền tảng kết nối riêng sẽ bỗng nhiên thấy lạc nhau ngay trong chính ngôi nhà”.
