Trần Thị Vân Anh, 27 tuổi, quê Hà Tĩnh, nhận tin trúng tuyển ngành Ngôn ngữ học ứng dụng, Đại học Thanh Hoa hôm 8/5. Ngôi trường danh tiếng bậc nhất Trung Quốc hiện ở top 12 thế giới, theo bảng xếp hạng đại học THE năm 2026.
Vân Anh kể niềm đam mê ngôn ngữ bắt đầu từ những năm phổ thông, khi thích thú xem phim truyền hình Trung Quốc. Nữ sinh thấy ngôn ngữ này thú vị, giúp hiểu thêm nguồn gốc của các từ Hán – Việt.
Năm 2017, Vân Anh trúng tuyển ngành Ngôn ngữ Trung tại trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, với định hướng giảng dạy và biên phiên dịch.
Song, lịch học dày khiến Vân Anh thấy áp lực. Cô quyết định bảo lưu một năm, đến Đại học Chiết Giang để vừa trải nghiệm, vừa học thêm tiếng Trung. Đây cũng là trường nổi tiếng, thuộc nhóm đại học trọng điểm, top 4 ở Trung Quốc.
Quay về Việt Nam, nữ sinh học thêm ngành Ngôn ngữ Anh và chứng chỉ giáo dục nghề nghiệp lý thuyết hạng III, trước khi tốt nghiệp cả hai ngành vào năm 2023.
Sau khi nhận học bổng toàn phần CIS (học bổng dành cho các ngành ngôn ngữ, văn hóa Trung Quốc), Vân Anh đến Đại học Chiết Giang học thạc sĩ ngành Giáo dục Hán ngữ quốc tế. Được học với nhiều bạn bè xuất sắc, nữ sinh Việt có động lực cố gắng hơn. Để duy trì kết quả học tập tốt, Vân Anh thường xuyên trao đổi với giảng viên ngay trên lớp, chịu khó đọc tài liệu và nghiên cứu sâu sau giờ học. Ngoài ra, nữ sinh tích cực tham gia các hội thảo khoa học, hoạt động ngoại khóa, đi biên dịch và gia sư tiếng Trung.
Quá trình này, Vân Anh nhận thấy nhiều học viên học nghe – nói khá nhanh nhưng lại gặp khó khi học chữ Hán và tìm hiểu các yếu tố văn hóa như câu đối, hoành phi hay chữ viết trên bàn thờ.
Theo cô, điều này cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa người trẻ với văn hóa chữ Hán trong đời sống hiện đại. Vân Anh sau đó đưa trăn trở này vào luận văn tốt nghiệp: “Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng và sự biến đổi động thái của bản sắc văn hóa chữ Hán ở người học Việt Nam”.
PGS. Trương Lệ Bình, Đại học Chiết Giang, đánh giá đề tài này có khả năng kết hợp giữa tư duy học thuật, hiểu biết liên văn hóa và năng lực phân tích, đồng thời mở ra những góc nhìn mới cho việc giảng dạy tiếng Trung và nghiên cứu giao thoa văn hóa giữa hai nước.
Tốt nghiệp thạc sĩ loại xuất sắc vào đầu năm 2025, Vân Anh lên kế hoạch ứng tuyển chương trình tiến sĩ tại Đại học Thanh Hoa và Bắc Kinh.
Nữ sinh sau đó vượt qua vòng phỏng vấn của Thanh Hoa và trúng tuyển. Tuy nhiên, Vân Anh không kịp nộp hồ sơ học bổng CSC, nếu theo học phải tự túc kinh phí nên đành viết đơn xin bỏ nhập học. Với học bổng Tân Hán học cho ngành Ngôn ngữ Trung của Đại học Bắc Kinh, cô cũng không thành công.
“Vòng phỏng vấn chỉ kéo dài khoảng 10 phút, mình đã không thể hiện hết khả năng của bản thân”, Vân Anh nhìn nhận.
Quyết tâm ứng tuyển lại, Vân Anh duy trì công việc dạy thêm, hỗ trợ du học sinh, song song chuẩn bị hồ sơ của bản thân. Đầu năm nay, cô tự tin ứng tuyển Đại học Thanh Hoa và học bổng CSC với chứng chỉ hán ngữ HSK bậc 8/9, IELTS 7.5, kinh nghiệm làm việc, phương hướng nghiên cứu và thư giới thiệu từ 4 phó giáo sư.
Từ trải nghiệm hai lần phỏng vấn, Vân Anh cho rằng trường đòi hỏi ứng viên hiểu biết toàn diện, từ lĩnh vực nghiên cứu của bản thân tới khả năng ngôn ngữ và hoạt động ngoại khóa.
“Các ứng viên nên chuẩn bị hồ sơ từ sớm và có nền tảng kiến thức đủ sâu để ứng phó với các câu hỏi ‘xoáy’ từ giám khảo”, cô nhìn nhận.
Vân Anh sẽ đến nhập học tại Đại học Thanh Hoa vào tháng 8 tới. Cô gái Việt định hướng nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Hán, rồi trở về nước làm giảng viên và phiên dịch.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, Trưởng Ban chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT trên địa bàn TP - cho biết công tác chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT trên địa bàn TP.HCM có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, đơn vị liên quan trên tinh thần kỹ lưỡng, không lơ là.
TP.HCM thực hiện các giải pháp tốt nhất để kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế với chất lượng cao nhất. Trong đó, UBND TP.HCM yêu cầu các đơn vị liên quan có phương án ứng phó với những tình huống bất thường có thể xảy ra.
Song song đó là công tác thông tin, tuyên truyền được mở rộng tối đa để nâng cao ý thức cho phụ huynh, học sinh. Đặc biệt lưu ý các tình huống thí sinh cần tránh để không vi phạm quy chế thi tốt nghiệp THPT.
Ông Cường thông tin Ban chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT trên địa bàn TP.HCM sẽ tổ chức các tổ phản ứng nhanh, đường dây nóng về thi tốt nghiệp ở cả ba khu vực để kịp thời ghi nhận, xử lý các tình huống bất thường do người dân phản ánh.
Được biết, năm 2026 là năm đầu tiên kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp. Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nói TP.HCM là địa phương có số lượng thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT lớn nhất cả nước.
Cùng với đó, số lượng cán bộ, giáo viên, nhân viên làm nhiệm vụ tại kỳ thi cũng dẫn đầu cả nước. Ông Thưởng chia sẻ TP.HCM là địa phương thứ tư mà đoàn đến làm việc. Kỳ thi tốt nghiệp THPT là một kỳ thi lớn diễn ra trên toàn quốc, có tác động rất lớn đến xã hội.
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng lưu ý hai vấn đề cần được quan tâm mà các địa phương khác đã phát hiện qua thực tế.
Thứ nhất, quy định trong quy chế thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo về địa điểm chấm thi hiện còn một số điểm chưa thực sự phù hợp với thực tiễn.
Thứ hai, thành phần ban chỉ đạo thi do quy chế ghi quá chi tiết nên khi áp dụng bộ máy ban chỉ đạo ở các địa phương trở nên rất cồng kềnh.
Ví dụ, quy định đại diện của các xã, phường đều phải tham gia, trong khi thực tế chỉ cần một số đại diện tiêu biểu là đủ. Ngay như tại TP.HCM, riêng thành phần địa phương đã là 184 người, còn nếu tính đầy đủ ban chỉ đạo lên tới 192 thành viên.
"Chuyến đi này của Bộ Giáo dục và Đào tạo không phải chỉ để kiểm tra mà là thực tế cơ sở để Bộ và Cục Quản lý chất lượng tiếp thu, điều chỉnh, sửa đổi những điểm chưa rõ ràng, chưa hợp lý trong quy chế", ông Thưởng nhấn mạnh.
Tìm chỗ để con có mùa hè bổ ích, trải nghiệm, học hỏi được nhiều kỹ năng là nỗi lo chung của nhiều nhà.
Chị Lê Thị Ánh Lan có con lớp 1 Trường tiểu học Trần Quốc Thảo và con 3 tuổi học Trường mầm non TP (phường Xuân Hòa, TP.HCM).
"Công ty cả hai vợ chồng ở đường Võ Văn Tần (phường Xuân Hòa) nên hai con được học ở hai ngôi trường cách công ty chỉ vài bước chân để tiện đưa đón. Vì nơi ở cách nơi làm quá xa, dịp hè tôi rất đau đầu tìm chỗ gửi con.
Năm nay, giữa học kỳ 2 tôi đã thuyết phục được cô giáo của con (sống ở phường Thủ Đức) chăm con ngày hè và tôi phải thuê phòng trọ 25m2 cho cô tạm hai tháng trên đường Trần Quốc Thảo. Con tôi được đưa đến đây mỗi buổi sáng, chiều tôi đón về. Coi như mình "mở trường" cho con", chị Lan ví von.
Trong khi đó, chị L.T.T. (có con 4 tuổi, phường Phú Nhuận) đã tính trước để không bị động. Chị T. nói: "Từ đầu năm học tôi đã tìm cho con một trường phương án 2 trong hè. Đó là trường mầm non tư thục trên đường Bà Huyện Thanh Quan (phường Xuân Hòa). Tuy có chỗ gửi hè nhưng tôi vẫn băn khoăn về nơi học hè nhiều trải nghiệm phù hợp độ tuổi vàng, chứ không đơn thuần là lớp ăn ngủ, đến giờ đi về".
Nhiều phụ huynh chọn gửi con cho ông, bà nhưng lo ngại trẻ xem tivi, iPad, điện thoại. Tương tự, nhiều nhóm trên mạng rộn ràng những chia sẻ tìm nơi gửi hè trẻ lứa tuổi 6-18 tháng. Nhu cầu rất đông nhưng trường lớp hè độ tuổi này rất ít.
Từ 27-5, đa số các trường mầm non TP.HCM tổ chức bế giảng năm học. Việc tổ chức dạy hè cho trẻ đều nằm trong kế hoạch chung. Phụ huynh có con bậc học này đa số được nhà trường khảo sát nhu cầu đăng ký học hè.
Theo cô Thảo Nguyên - giáo viên chủ nhiệm lớp gấu bông 1 Trường mầm non TP (phường Xuân Hòa), từ đầu tháng 5 nhà trường khảo sát, ghi nhận nhu cầu gửi trẻ của phụ huynh và sự tự nguyện đăng ký tham gia làm hè của các giáo viên, nhân viên. "Sau khi giáo viên thông báo đăng ký nhu cầu gửi hè, gần như phụ huynh đều đăng ký. Ngày 15-6, trường bắt đầu đón trẻ học khóa hè", cô Nguyên thông tin.
Cũng mở màn khóa hè từ ngày 15-6, cô Nguyễn Thị Mỹ Phương, Hiệu trưởng Trường mầm non Bến Thành (phường Bến Thành), cho biết kết thúc năm học 2025-2026 học sinh mầm non được nghỉ hè một tuần.
Cô Phương nói: "Khóa hè năm nay nhà trường nhận trẻ từ 18 tháng, lớp này ưu tiên đặc biệt có khoảng 10 trẻ. Tổng số trẻ dự kiến tham gia khóa hè là gần 300 em, tham gia học hè trong gần hai tháng. Trong thời gian này nhà trường sẽ tăng cường các khóa liên quan đến vận động, thể thao, tăng kỹ năng cho trẻ".
Trường mầm non Vương Quốc Trẻ Thơ (phường Bình Trị Đông) bế giảng năm học ngày 25-5, đóng cửa trường một tuần để giáo viên du lịch, về quê cũng như sửa chữa, tu bổ cơ sở vật chất.
Bà Nguyễn Phương Linh - chủ Trường mầm non Vương Quốc Trẻ Thơ - cho biết trong tuần nghỉ này, nếu giáo viên nào không đăng ký đi du lịch, ở lại trường chăm sóc trẻ sẽ nhận lương nhân đôi.
"Chúng tôi gom ba cơ sở, tập trung trẻ về hết một cơ sở. Riêng nhóm trẻ từ 6-18 tháng, trường đặc biệt ưu tiên là chính giáo viên chủ nhiệm lớp này sẽ dạy hè xuyên suốt. Lý do, nhóm này độ tuổi nhỏ nhưng nhưng nhu cầu phụ huynh luôn rất lớn" - bà Linh nói.
Theo thạc sĩ tâm lý Mộng Quang Chi (TP.HCM), với trẻ mầm non, điều quan trọng nhất không phải là gửi ở đâu gần hay rẻ mà là môi trường đó có đủ an toàn về thể chất và cảm xúc hay không.
"Ở lứa tuổi này trẻ chưa có khả năng tự bảo vệ, chưa diễn đạt rõ khi gặp khó chịu hay bị xâm hại. Vì vậy phụ huynh cần đặc biệt chú ý đến người trực tiếp chăm sóc trẻ và điều kiện sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Một số điểm cha mẹ cần lưu ý như không nên chỉ dựa vào sự quen biết cá nhân để yên tâm gửi trẻ; trẻ nhỏ cần sự ổn định và cảm giác an toàn tâm lý. Nếu cho trẻ theo cô giáo về quê hoặc ở ngoài giờ học, phụ huynh cần trao đổi rõ ràng về lịch sinh hoạt, người chịu trách nhiệm chính, cách liên lạc, thời gian gọi video với cha mẹ và các nguyên tắc chăm sóc trẻ. Cần quan sát phản ứng cảm xúc của trẻ sau vài ngày đầu…", bà Chi phân tích.
Trong khi đó, đi tận nơi tìm hiểu cơ sở vật chất, giáo viên, nghe ngóng phụ huynh đã từng cho con đi học, "không ngồi trên mạng" tin vào những lời rao và hình ảnh là khuyến cáo của bà Lê Thị Tâm (giáo viên dạy kỹ năng sống tại TP.HCM).
"Cha mẹ gửi con về quê không giao hết trách nhiệm cho ông bà; gửi trẻ đến trường không giao hết trách nhiệm cho nhà trường, cô giáo. Điều quan trọng không nằm ở việc con ở đâu mà là trẻ được chăm sóc, kết nối và an toàn trong suốt hành trình ấy" - giáo viên dạy kỹ năng sống này lưu ý.
Ngày 10/4, UBND xã Hòa Vang công bố triển khai chính sách này, trở thành địa phương đầu tiên miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ tiểu học đến THPT.
Trước đó, xã đã huy động gần 1,5 tỷ đồng để mua mới hơn 74.000 cuốn sách. Kết hợp với mô hình "Tủ sách dùng chung" hiện có, tổng kho sách của địa phương hiện đạt hơn 91.000 cuốn, đáp ứng đầy đủ nhu cầu cho hơn 7.000 học sinh trên địa bàn. Các em sẽ mượn sách từ thư viện và hoàn trả khi kết thúc năm học.
"Việc này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân mà còn giáo dục học sinh ý thức giữ gìn tài sản chung", ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang nói. Theo ông, việc cả nước dùng chung một bộ sách giáo khoa giúp địa phương thuận lợi hoàn thành mục tiêu này sớm hơn dự kiến.
Chủ trương miễn phí sách giáo khoa được đề cập trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, được Quốc hội thông qua hồi tháng 12/2025.
Theo dự kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc này được triển khai trong cả nước từ năm học 2029-2030. Nhà nước sẽ đầu tư mua sắm cho thư viện, học sinh và giáo viên được mượn sách để dùng trong học kỳ hoặc năm học, trả khi dùng xong.
