Có phải leo thang bộ sẽ nhanh hỏng khớp gối?

TS.BS Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế công cộng TP HCM, tại lễ khởi động Chương trình "Ký ức Covid-19" ngày 24/4, cho biết cho biết đại dịch đã qua và sinh hoạt dần trở lại bình thường. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cùng các chuyên gia dịch tễ liên tục cảnh báo nguy cơ bùng phát những đại dịch mới nguy hiểm hơn.

Ông Giang cho rằng đại dịch Covid-19 từng đẩy thế giới, trong đó có Việt Nam và tâm dịch là TP HCM, vào khủng hoảng. Khi thành phố đang tập trung phát triển kinh tế xã hội, ký ức và bài học dịch bệnh có nguy cơ bị lãng quên. Vì vậy, cần xem cuộc chiến chống dịch vừa qua như một đợt tổng diễn tập. Việc nhìn lại một cách khoa học những kết quả đạt được và hạn chế là cần thiết để đề ra giải pháp chủ động, tránh lặp lại sự bị động trước đây.

Chương trình Ký ức Covid-19 được xây dựng với ba trụ cột Nhớ lại, Suy nghĩ và Hành động. Ở giai đoạn đầu, ban tổ chức thu thập thông tin, hình ảnh để xây dựng kho dữ liệu toàn diện về hoạt động phòng chống dịch giai đoạn 2019-2023. Tiếp đó, các chuyên gia nghiên cứu, hội thảo để phân tích, đánh giá các chiến lược đã áp dụng. Từ đó, chương trình đề xuất giải pháp và tham gia các dự án can thiệp nhằm nâng cao năng lực hệ thống y tế.

Chương trình có sự hỗ trợ kỹ thuật từ Viện Ký ức Ad Memoriam Institute của Pháp, tổ chức có nhiều năm kinh nghiệm vận hành mô hình tương tự. Giáo sư Laetitia Atlani-Duault, Chủ tịch Viện, kỳ vọng hai bên sẽ chia sẻ công cụ, phương pháp nghiên cứu để học hỏi lẫn nhau. Mục tiêu là lưu giữ ký ức nhằm ứng phó tốt hơn với các khủng hoảng y tế trong tương lai.

Ông Gilles Angles, Tùy viên Hợp tác Y tế và Phát triển Xã hội Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam đánh giá cao sáng kiến của TP HCM - nơi từng là tuyến đầu chống dịch của cả nước. Theo ông, những bài học từ thành phố không chỉ có giá trị trong nước mà còn đóng góp cho kinh nghiệm chung của thế giới trong việc xây dựng hệ thống y tế có độ thích ứng cao.

Năm 2026, chương trình dự kiến đẩy mạnh hệ thống hóa tư liệu, xây dựng nền tảng web và tổ chức các hội thảo chuyên sâu. Những điều này nhằm sớm đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, giúp thành phố duy trì trạng thái sẵn sàng trước mọi biến cố dịch bệnh.

Tin Gốc: Vnexpress

Sự việc xảy ra khoảng 17h ngày 9/7 tại Nghệ An, khi chị Giang đang trên đường đón con đi học về. Phát hiện một người đàn ông đang đi bộ bất ngờ đổ gục xuống đường, nữ điều dưỡng lập tức dừng xe để kiểm tra.

Qua đánh giá nhanh, chị xác định nạn nhân đã hôn mê, tay chân co cứng, rơi vào tình trạng nguy kịch. Ngay tại hiện trường, chị triển khai kỹ năng hồi sức tim phổi, thực hiện ép tim liên tục nhằm duy trì tuần hoàn cho người bệnh. Cùng lúc đó, những người dân xung quanh hỗ trợ liên lạc với Trung tâm Cấp cứu 115.

Sau hơn 10 phút sơ cứu kiên trì, nạn nhân dần có nhịp thở trở lại. Lực lượng cấp cứu chuyên nghiệp sau đó tiếp nhận hiện trường, chuyển người đàn ông đến Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An để tiếp tục điều trị chuyên sâu.

Với gần 15 năm kinh nghiệm trong ngành y, chị Giang cho biết việc hỗ trợ người gặp nạn trong tình huống khẩn cấp là phản xạ tự nhiên và trách nhiệm nghề nghiệp.

Theo đại diện Bệnh viện Đa khoa Thành phố Vinh, hành động quyết đoán của nữ nhân viên y tế thuộc Khoa 3 Chuyên khoa đã tận dụng được thời gian vàng, giúp nạn nhân duy trì sự sống trước khi đội ngũ cấp cứu có mặt. Đơn vị này ghi nhận đây là hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần sẵn sàng hỗ trợ cộng đồng của cán bộ y tế dù ở trong hay ngoài môi trường bệnh viện.

Trong y khoa cấp cứu, thời gian là vàng, mỗi phút trôi qua không được ép tim, cơ hội sống sót của người bệnh giảm từ 7% đến 10%. Nếu não thiếu oxy quá 4 đến 5 phút, các tổn thương hệ thần kinh trung ương sẽ trở thành vĩnh viễn, không thể đảo ngược.

Do đó, việc những người xung quanh lập tức thực hiện ép tim ngoài lồng ngực (CPR) cho nạn nhân ngay tại hiện trường chính là "chiếc phao cứu sinh" duy nhất duy trì sự sống người bị nạn trước khi lực lượng y tế chuyên nghiệp tiếp cận.

Ngừng tuần hoàn hô hấp (ngưng tim, ngưng thở) là trạng thái gián đoạn đột ngột hoạt động bơm máu của tim, khiến máu không thể lưu thông tới các bộ phận khác của cơ thể. Nếu không cấp cứu kịp thời, tình trạng này sẽ gây tử vong nhanh chóng. Mục đích cao nhất của việc cấp cứu ngừng tuần hoàn là duy trì nhịp thở, quá trình vận hành của nhịp tim, ngăn nguy cơ não ngừng hoạt động với biến chứng gây tổn thương các bộ phận khác trong cơ thể.

Khi rơi vào trạng thái ngừng tuần hoàn, bệnh nhân sẽ đối diện với nguy cơ thiếu máu mang oxy tới cơ quan. Đây cũng là nguyên nhân gây tử vong hoặc biến chứng tổn thương não vĩnh viễn trong thời gian vài phút. Nếu phát hiện sớm và cấp cứu nhanh chóng, đúng cách thì bệnh nhân có thể thoát được những mối nguy này.

Tin Gốc: Vnexpress

Tiến sĩ Shelly Mahajan, Giám đốc Phòng xét nghiệm tại Mahajan Imaging & Labs (Ấn Độ), cho biết: Bước sang tuổi 40, cơ thể nam giới bắt đầu có những thay đổi âm thầm về mặt sinh hóa. Quá trình trao đổi chất thay đổi, nội tiết tố biến động và những tác động của lối sống trong nhiều năm bắt đầu bộc lộ rõ hơn.

Dưới đây là các xét nghiệm tầm soát được bà đề xuất nam giới từ tuổi 40 nên thực hiện, theo Times of India (Ấn Độ).

Trên thực tế, các mảng xơ vữa có thể tích tụ trong động mạch suốt nhiều năm mà không gây khó chịu đáng kể.

Các chuyên gia khuyến nghị nam giới nên kiểm tra mỡ máu định kỳ. Xét nghiệm này đánh giá cholesterol toàn phần, LDL (cholesterol “xấu”), HDL (cholesterol “tốt”) và triglyceride. Kết hợp với theo dõi huyết áp thường xuyên, các chỉ số này có thể giúp phát hiện nguy cơ tim mạch từ rất sớm, trước khi xảy ra nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Tiến sĩ Mahajan nhận định: “Bước sang tuổi 40 thường đi kèm với tình trạng ít vận động và tích tụ mỡ bụng, đây là những yếu tố quan trọng dẫn đến đề kháng insulin”.

Ngoài xét nghiệm đường huyết lúc đói, nhiều chuyên gia khuyến nghị thực hiện xét nghiệm HbA1c vì chỉ số này phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2 - 3 tháng trước đó.

Việc phát hiện tiền tiểu đường từ sớm có thể mang lại khác biệt lớn. Trong nhiều trường hợp, thay đổi chế độ ăn uống, giảm cân và tăng cường vận động có thể trì hoãn hoặc ngăn ngừa bệnh tiểu đường loại 2.

Theo tuổi tác, tuyến tiền liệt sẽ có những thay đổi tự nhiên. Phần lớn là lành tính nhưng một số trường hợp có thể liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm ung thư.

Điều quan trọng là ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm thường không gây triệu chứng. Theo tiến sĩ Mahajan, nam giới nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát tuyến tiền liệt. Việc đánh giá thường bao gồm xét nghiệm PSA và thăm khám trực tràng trong những trường hợp phù hợp.

Kiểm tra gan, thận hoạt động liên tục để chuyển hóa, xử lý chất dinh dưỡng và loại bỏ các chất thải, độc tố khỏi cơ thể. Tuy nhiên, đây cũng là những cơ quan có thể bị tổn thương trong thời gian dài mà không biểu hiện triệu chứng rõ rệt.

Nam giới nên xét nghiệm chức năng gan (LFT) để giúp đánh giá các enzyme và protein phản ánh sức khỏe gan; xét nghiệm chức năng thận (KFT) giúp đánh giá các chỉ số như creatinine.

Theo tiến sĩ Mahajan, thiếu các vitamin này có thể gây mệt mỏi kéo dài, yếu cơ, giảm khả năng tập trung và dễ bị nhầm với biểu hiện của căng thẳng hoặc tuổi tác.

Vitamin D thấp còn có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu canxi, từ đó làm giảm mật độ xương theo thời gian. Các xét nghiệm máu đơn giản có thể giúp phát hiện tình trạng thiếu hụt và hướng dẫn bổ sung phù hợp thay vì tự ý dùng thực phẩm chức năng.

Tin Gốc: Thanh Niên