Theo SCMP, trong khi cơn khát GPU và chip nhớ vẫn rất “nóng”, thị trường bán dẫn tiếp tục đối mặt với việc tăng giá mới liên quan đến những linh kiện và vật liệu dùng trong sản xuất chip.
Trong đó, linh kiện như chip nguồn, tụ điện, hay các loại vật liệu như tấm đồng, vải thủy tinh tạo nên lớp nền trên bảng mạch in (PCB), gốm tinh khiết, khí công nghiệp sử dụng cho sản xuất bán dẫn đang có mức giá mới cao hơn nhiều so với hồi đầu năm. Các nhà cung cấp trong lĩnh vực này từng ít được chú ý, nhưng nay giành được lợi thế lớn khi khách hàng cạnh tranh gay gắt do nguồn cung hạn chế.
“Linh kiện như tụ điện hay vật liệu phục vụ sản xuất bán dẫn đều đang bước vào chu kỳ tăng giá”, nhà phân tích Liu Gaochang của công ty dịch vụ tài chính và môi giới đầu tư Sinolink Securities cho biết. “Việc điều chỉnh giá bán lan rộng từ một số sản phẩm nhất định sang nhiều loại khác”.
Tụ điện bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất, đặc biệt tụ gốm đa lớp (MLCC) hiện hết hàng trên nhiều hệ thống phân phối thứ cấp. Theo ALF Achemic, một máy chủ AI thế hệ mới thường sử dụng tới 28.000 tụ MLCC, gấp 10-15 lần so với máy chủ thông thường, khiến linh kiện này được săn lùng gắt gao.
Nhiều công ty hàng đầu về MLCC tăng giá sản phẩm, theo Shanghai Securities News. Chẳng hạn, tập đoàn Murata Manufacturing của Nhật Bản, nhà sản xuất MLCC lớn nhất thế giới, thông báo tăng 10-40% với những sản phẩm dùng trong máy chủ AI và thiết bị điện tử cho ôtô cao cấp bắt đầu từ tháng 7, đồng thời áp dụng chiến lược tương tự với tụ điện nhôm điện phân (hay tụ hóa), tụ điện màng (hay tụ film) và siêu tụ điện. Các đối thủ cũng không nằm ngoài xu hướng, như Taiyo Yuden, Nichicon, Nippon Chemi-Con và Jianghai Electronics tăng giá sản phẩm 10-30%.
Đối với doanh nghiệp sản xuất linh kiện bán dẫn công suất – nhóm linh kiện điện tử đảm nhận nhiệm vụ quản lý năng lượng như đóng/ngắt, chuyển đổi và điều khiển dòng điện, điện áp lớn trong hệ thống điện, việc tăng giá đã diễn ra vài tháng. Ở lĩnh vực này, Infineon Technologies (Đức), Texas Instruments (Mỹ) và Yangjie Technology (Trung Quốc) đang dẫn đầu.
Giữa tháng 6, Yangjie Technology thông báo tới khách hàng, toàn bộ dòng sản phẩm sẽ tăng giá 10-15% kể từ tháng 7 với lý do chi phí vật liệu đầu vào như tấm wafer, kim loại khối và vật liệu đóng gói tăng cao. Trên blog, công ty cho biết đã gần như nhận đủ đơn hàng.
“Quyền định giá của chuỗi cung ứng bán dẫn đang dịch chuyển về mặt cấu trúc, từ chip thành phẩm sang linh kiện và nguyên vật liệu”, nhà phân tích Xu Guangtan của China Securities nói với SCMP. “Nhiều nhà cung cấp linh kiện bị hạn chế về nguồn cung và phải đối mặt chu kỳ mở rộng dài khiến giá cả tăng”.
Áp lực còn lan đến lĩnh vực bảng mạch PCB – “khung xương” cố định và kết nối các linh kiện điện tử lại với nhau để tạo thành mạch điện hoàn chỉnh. Trong bối cảnh bộ xử lý AI và nền tảng chuyển mạch tốc độ cao và tổn hao tín hiệu thấp, PCB cần nhiều lớp vật liệu hơn, gồm lá đồng cao cấp, vải thủy tinh có hằng số điện môi thấp và prepreg – lớp cách điện được sử dụng trong liên kết bảng mạch. Theo China Daily, Kingboard Laminates, nhà cung cấp tấm laminate phủ đồng và vật liệu prepreg hàng đầu Trung Quốc, đã điều chỉnh giá nhiều lần trong năm nay với mỗi lần tăng đều trên 10%, gần nhất giữa tháng 6.
Báo cáo từ Nikkei Asia cũng cho thấy, Nippon Sanso (Nhật Bản) sẽ nâng giá khí heli lên hơn 30% từ tháng 7, với lý do nguồn cung toàn cầu khan hiếm và chi phí thu mua cao. Theo Carra Globe, heli siêu tinh khiết là loại khí công nghiệp quan trọng trong quy trình sản xuất bán dẫn, được sử dụng để làm mát thiết bị, hỗ trợ quá trình khắc wafer và duy trì môi trường ổn định trong công đoạn chế tạo chip. Dù ít được chú ý hơn silicon hay gallium, nguồn cung helium đang chịu áp lực do phụ thuộc một số khu vực. Giới chuyên gia cảnh báo, nếu nguồn cung tiếp tục gián đoạn, các nhà máy bán dẫn, nhất là sản xuất chip nhớ, có thể phải điều chỉnh công suất do thiếu khí đầu vào.
Hydrogen fluoride (HF) cấp điện tử – loại hóa chất dùng trong máy quang khắc và làm sạch bề mặt wafer – cũng ghi nhận tình trạng tăng giá do nguồn cung lưu huỳnh bị gián đoạn và Trung Quốc hạn chế xuất khẩu. Theo hãng nghiên cứu thị trường TrendForce, giá hydrogen fluoride tăng khoảng 40% từ đầu 2026, gây áp lực lên các nhà cung ứng vật liệu cho hai hãng chip nhớ là Samsung và SK Hynix.
Một số công ty chip bắt đầu cảm nhận sức nóng. Theo Economic Daily News, MediaTek cuối tháng 6 thông báo cho đối tác về “tình trạng thiếu linh kiện chưa từng có, năng lực sản xuất hạn chế, thời gian giao hàng kéo dài hơn và chi phí vật liệu và hậu cần cao hơn”. Digitimes đánh giá, động thái này “báo hiệu làn sóng nâng giá chip đang lan rộng khắp thị trường bán dẫn và kỷ nguyên lạm phát chip đã đến”.
Gọi cho đối tác để xử lý việc gấp sáng 4/5, Phương Anh (Cầu Giấy, Hà Nội) nhận được thông báo SIM bị khóa một chiều. Từ giữa tháng 4, nhà mạng đã gửi tin nhắn tới số điện thoại của cô yêu cầu xác thực, nhưng công việc bận rộn nên cô chưa kịp thực hiện.
"Tôi nghĩ chưa gấp gáp nên chủ quan, không ngờ thời hạn khóa SIM đến khá nhanh", Phương Anh nói. Cô sau đó ra cửa hàng của nhà mạng cập nhật thông tin và thuê bao đã có thể nghe gọi bình thường sau vài phút.
Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thuê bao có hiệu lực từ ngày 15/4. Một trong những điểm mới của thông tư là VNeID được sử dụng làm công cụ hỗ trợ người dùng kiểm tra lại những SIM đang đứng tên, từ đó xác nhận số thuê bao đang sử dụng. Trường hợp số điện thoại được xác nhận chính chủ sẽ được sử dụng bình thường. Ngược lại, số thuê bao sẽ bị khóa nếu không xác thực.
Do đó, tình trạng Phương Anh gặp phải không hiếm. Tại họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 29/4, đại diện Cục Viễn thông cho biết khoảng 900.000 số điện thoại đã được những người đang đứng tên xác nhận "không chính chủ" sau hai tuần triển khai.
Với các thuê bao này, nhà mạng sẽ gửi tin nhắn đến số điện thoại, yêu cầu người sử dụng xác thực lại trong khoảng 5-15 ngày. Nếu không thực hiện, họ sẽ bị khóa một chiều, trước khi tiến tới các biện pháp mạnh hơn như khóa hai chiều, thu hồi số.
Một số người dùng khác cần phải xác thực thuê bao ngay là người sử dụng giấy tờ như CMND 9 số, hộ chiếu, giấy tờ ngành quân đội, công an để đăng ký SIM, người đang sử dụng SIM do người khác đứng tên hộ. Với trường hợp của Phương Anh, cô cho biết thuê bao do vẫn sử dụng giấy tờ cũ và đã được thông báo, nhưng chủ quan nên không cập nhật sớm.
Theo Nghị định 163 năm 2024 hướng dẫn thi hành Luật Viễn thông, nếu không hoàn thành xác thực trong vòng 15 ngày sau khi nhận khuyến cáo từ nhà mạng, thuê bao sẽ bị khóa một chiều. Quy định cũng nêu rõ, nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an.
Đại diện một nhà mạng cho biết, từ 15/4, họ đã gửi thông báo theo đợt tới những người có thông tin chưa đầy đủ yêu cầu xác thực. Do đó đến đầu tháng 5, sau khi đã đủ 15 ngày, việc khóa SIM bắt đầu được thực thi.
"Người dùng chỉ cần đến cửa hàng hoặc tự xác thực qua ứng dụng là sẽ có thể sử dụng lại bình thường", đại diện nhà mạng cho biết. Ghi nhận tại các điểm giao dịch những ngày qua, lượng người dùng đến làm thủ tục trực tiếp tăng đáng kể.
Xác nhận SIM chính chủ là bước tiếp theo sau giai đoạn "làm sạch dữ liệu" năm 2023. Khi đó, cơ quan quản lý đối soát thông tin giấy tờ của trăm triệu thuê bao di động, đã phát hiện khoảng 17 triệu trường hợp có thông tin chưa chính xác. Trong số này, 11 triệu thuê bao đã được cập nhật lại thông tin, còn 6 triệu bị dừng cung cấp dịch vụ. So với giai đoạn trước, cách làm hiện nay có sự thay đổi, khi trọng tâm là trao cho người dân quyền chủ động kiểm tra và xác nhận thông tin thuê bao đang sử dụng.
Theo báo SCMP ngày 11-7, mùa hè này, hàng triệu gia đình tại Trung Quốc đã sử dụng chatbot AI để hỗ trợ lựa chọn ngành học đại học cho con. Công việc trước đây chủ yếu do giáo viên, người thân hoặc các chuyên gia tư vấn tuyển sinh đảm nhận.
Ông Trương Kỳ, tài xế xe công nghệ tại thành phố Quảng Châu, cho biết đã sử dụng nhiều chatbot AI để giúp con trai lựa chọn ngành sau khi nhận kết quả kỳ thi tuyển sinh đại học (gaokao, tức Cao khảo).
Theo ông, AI chưa thể thay thế hoàn toàn chuyên gia tư vấn nhưng là "cố vấn miễn phí", giúp gia đình biết với số điểm của con thì có thể đăng ký những trường và ngành nào trên cả nước.
"Trước đây, chúng tôi chỉ biết các trường đại học gần nhà. Giờ AI cho biết với số điểm của con có thể vào những trường và ngành nào trên cả nước. Chúng tôi bận mưu sinh nên không thể giúp con nhiều", ông Trương nói.
AI đã trở thành công cụ phổ biến trong mùa tuyển sinh năm nay, đặc biệt với các gia đình không có điều kiện thuê chuyên gia tư vấn. Tháng 6 vừa qua, khoảng 12,9 triệu thí sinh tham dự kỳ thi gaokao và chỉ có vài ngày sau khi biết điểm để quyết định ngành học trước khi thời hạn đăng ký kết thúc.
Các công ty công nghệ lớn đều ghi nhận lượng người dùng AI tăng mạnh. Alibaba cho biết đến cuối tháng 6 đã có hơn 14 triệu người sử dụng trợ lý tuyển sinh trên nền tảng Qwen, Baidu thì có khoảng 15 triệu học sinh dùng trợ lý AI của hãng, trong khi Tencent thông báo chatbot Yuanbao đã trả lời gần 80 triệu câu hỏi liên quan đến tuyển sinh.
Theo công ty nghiên cứu thị trường iiMedia Research, thị trường tư vấn tuyển sinh đại học tại Trung Quốc đạt hơn 1 tỉ nhân dân tệ (khoảng 147 triệu USD) trong năm 2025 và dự kiến tăng lên 1,22 tỉ nhân dân tệ (khoảng 179 triệu USD) vào năm 2027.
Tuy nhiên, ông Ngô Duệ, chuyên gia tư vấn tuyển sinh tại Quảng Châu, cho rằng AI chưa thể thay thế hoàn toàn con người. Ông đã giảm giá gói tư vấn tiêu chuẩn từ gần 5.000 nhân dân tệ (khoảng 735 USD) xuống còn 2.999 nhân dân tệ (khoảng 441 USD) trong mùa tuyển sinh năm nay do AI ngày càng phổ biến.
Ông Ngô Duệ phân tích rằng hiệu quả của AI phụ thuộc nhiều vào cách đặt câu hỏi.
Trong trường hợp của ông Trương Kỳ, chỉ sau khi bổ sung các thông tin như ngân sách học phí và định hướng nghề nghiệp của con, AI mới đưa ra các gợi ý cụ thể hơn. Dù vậy, ông vẫn đối chiếu kết quả với ý kiến của giáo viên và người thân.
Giữa bối cảnh giá dịch vụ streaming không ngừng leo thang, Google bất ngờ tung ra chương trình khuyến mãi giảm 50% phí đăng ký YouTube Premium trong vòng một năm dành cho những người dùng đáp ứng đủ điều kiện.
Gã khổng lồ tìm kiếm Google vừa chính thức công bố chương trình ưu đãi đặc biệt dành cho các thuê bao đang sử dụng gói Google One từ 10 USD/tháng trở lên (gồm cả gói Google AI Pro). Đây được xem là nỗ lực của hãng nhằm 'gói gọn' trải nghiệm người dùng trong hệ sinh thái cao cấp của mình, kết hợp giữa lưu trữ đám mây và giải trí không quảng cáo.
Bà Shimrit Ben-Yair, Phó chủ tịch kiêm Tổng giám đốc mảng gói dịch vụ Google AI, chia sẻ trong một bài đăng mới đây: "Theo yêu cầu từ đông đảo người dùng, kể từ hôm nay, các hội viên gói 10 USD+ sẽ được giảm giá 50% gói YouTube Premium suốt một năm. Đây là sự kết hợp hoàn hảo giữa không gian lưu trữ, lợi ích AI với trải nghiệm video không quảng cáo, phát nền và tải xuống ngoại tuyến cho một trải nghiệm Google tối thượng".
Thông thường, YouTube Premium không được tính trong các gói Google One (ngoại trừ gói cao cấp nhất là Google AI Ultra). Tuy nhiên, với chính sách mới này, người dùng các gói Premium và AI Pro sẽ nhận được mức giá tốt chưa từng có.
Hiện tại, chương trình đang được triển khai tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Canada, Brazil, Đức, Pháp và Nhật Bản. Ưu đãi sẽ kéo dài đến hết ngày 29.4.2026. Người dùng có thể kiểm tra quyền lợi của mình thông qua trang ưu đãi chính thức hoặc ngay trong ứng dụng Google.
Lưu ý là nếu người dùng đang mua YouTube Premium, cần phải hủy gói cũ để tránh bị tính phí trùng lặp, sau đó mới thực hiện đăng ký lại dưới dạng 'tiện ích bổ sung' (add-on) thông qua trang ưu đãi của Google One để được áp dụng mức giảm giá.
Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi YouTube tiếp tục điều chỉnh tăng giá gói cá nhân lên mức 15,99 USD/tháng. Việc giảm giá 50% không chỉ giúp người dùng 'dễ thở' hơn trong 12 tháng tới mà còn là cách Google giữ chân khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh đang ngày càng khốc liệt.
