Theo phân tích của các nhà tâm lý học từ Đại học Arizona và Đại học Missouri – Kansas City (cùng ở Mỹ), trung bình mỗi người hiện nay nói ít hơn khoảng 338 từ mỗi ngày qua từng năm – một xu hướng suy giảm đáng kể trong giao tiếp trực tiếp.
Nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 22 công trình khác nhau với hơn 2.200 người tham gia tại Mỹ cùng một số nước châu Âu, Úc và Mexico trong giai đoạn từ năm 2005 – 2019 để ước tính mức độ giao tiếp hằng ngày của con người, theo trang IFLScience ngày 16-4.
Kết quả cho thấy vào năm 2005, một người trung bình nói khoảng 16.000 từ mỗi ngày, từ những cuộc trò chuyện với gia đình, đồng nghiệp cho đến những câu xã giao đơn giản.
Tuy nhiên sau đó số lượng này liên tục giảm, trung bình giảm 338 từ mỗi ngày qua từng năm. Đến năm 2019, con số chỉ còn khoảng 12.700 từ mỗi ngày, tương đương mức giảm gần 28%.
Dù mỗi ngày chỉ giảm vài trăm từ, song tổng cộng lại mỗi người đã nói ít hơn 120.000 từ trong giao tiếp mỗi năm so với năm trước đó.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh đây không chỉ là những con số mà phản ánh những cuộc trò chuyện thực sự, cả lớn lẫn nhỏ, đã biến mất khỏi đời sống thường nhật.
Xu hướng này đặc biệt rõ rệt ở giới trẻ. Những người dưới 25 tuổi giảm trung bình khoảng 452 từ mỗi ngày mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức giảm 314 từ ở nhóm từ 25 tuổi trở lên. Điều này cho thấy sự thay đổi trong cách giao tiếp của thế hệ trẻ, vốn gắn liền với công nghệ số.
Nguyên nhân chính được cho là sự phát triển của điện thoại thông minh, mạng xã hội và các dịch vụ tự động.
Thay vì gọi điện đặt đồ ăn, nhiều người chỉ cần vài thao tác trên ứng dụng. Thay vì hỏi đường, họ dùng bản đồ số. Từ đó những tương tác nhỏ tưởng chừng không đáng kể lại đang dần biến mất.
Tuy vậy nhóm nghiên cứu cũng lưu ý nghiên cứu chủ yếu dựa trên dữ liệu từ các xã hội phương Tây, nơi có mức độ cá nhân hóa cao và công nghệ phát triển mạnh. Do đó xu hướng này có thể không hoàn toàn giống ở các nền văn hóa khác.
Điều đáng lo ngại là tác động tiềm ẩn đến sức khỏe tinh thần và sự kết nối xã hội. Con người vốn là sinh vật có tính xã hội cao, và những cuộc trò chuyện trực tiếp mang lại giá trị cảm xúc mà tin nhắn hay mạng xã hội khó thay thế.
Theo các nhà nghiên cứu, giao tiếp bằng lời nói kích hoạt những quá trình tâm lý và xã hội đặc biệt, góp phần cải thiện cảm giác gắn kết và hạnh phúc.
Nghiên cứu nhấn mạnh rằng, chỉ cần tăng thêm vài trăm từ giao tiếp mỗi ngày cũng có thể giúp giảm cảm giác cô đơn.
Trong bối cảnh xã hội ngày càng “im lặng”, việc chủ động trò chuyện, dù là những câu hỏi đơn giản như “hôm nay bạn thế nào?”, có thể trở thành chìa khóa để duy trì sự kết nối giữa con người với nhau.
Hơn 10 binh sĩ Philippines mặc đồ rằn ri, mang súng tối 13/5 tiến vào tòa nhà Thượng viện để thực thi lệnh bắt do Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban bố đối với thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người, Reuters và AFP dẫn lời các phóng viên tại hiện trường.
Vài phút sau, ít nhất 15 tiếng súng vang lên, khiến Thượng viện Philippines rơi vào cảnh hỗn loạn, các nghị sĩ, trợ lý cùng phóng viên phải tìm chỗ ẩn nấp. Lực lượng an ninh sau đó yêu cầu mọi người sơ tán khỏi tòa nhà.
Hiện chưa rõ điều gì đã châm ngòi cho vụ nổ súng và có ai thương vong trong sự việc hay không. Trong khi tiếng súng nổ ra, thượng nghị sĩ Dela Rosa đang cố thủ bên trong Thượng viện và được các nghị sĩ đồng minh bảo vệ.
"Chúng tôi nghe thấy tiếng súng và không biết chuyện gì đang xảy ra. Mọi người đều khóa chặt trong phòng. Chúng tôi không thể ra ngoài, cũng không thể bảo đảm an toàn cho các nhân viên khác", Chủ tịch Thượng viện Philippines Alan Peter Cayetano, viết trên Facebook.
"Tại sao chúng tôi lại bị tấn công ở đây, xin hãy giúp chúng tôi", ông tiếp tục.
Hình ảnh trên truyền hình cho thấy một phóng viên vừa khóc vừa đưa tin trực tiếp tại hiện trường, còn thượng nghị sĩ Robin Padilla kêu gọi báo giới sơ tán.
Hỗn loạn diễn ra sau khi ICC ngày 11/5 xác nhận đã phát lệnh bắt với thượng nghị sĩ Dela Rosa, 64 tuổi, đồng minh lâu năm của cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Ông Dela Rosa đối mặt cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người vì đã phụ trách cuộc chiến chống ma túy do ông Duterte phát động và thực hiện các vụ hành quyết không qua xét xử.
Bộ trưởng Nội vụ Philippines Jonvic Remulla cho biết ông Dela Rosa vẫn an toàn và đảm bảo rằng sẽ không có lệnh bắt nào được thực thi. Ông sẽ chỉ đạo kiểm tra camera an ninh Thượng viện để xác định chuyện gì đã xảy ra.
Dela Rosa đã không xuất hiện trước công chúng từ tháng 11/2025. Nghị sĩ này hôm 11/5 bất ngờ lộ diện tại Thượng viện để tham gia một cuộc bỏ phiếu giúp phe trung thành với ông Duterte giành quyền kiểm soát cơ quan này, sau đó cố thủ trong văn phòng làm việc.
Ông kêu gọi công chúng xuống đường ngăn cản việc giới chức Philippines bắt ông và dẫn độ tới trụ sở của ICC ở The Hague, Hà Lan.
"Tôi cầu xin mọi người. Tôi hy vọng mọi người có thể giúp tôi. Đừng để có thêm công dân Philippines nào bị đưa đến The Hague nữa", thượng nghị sĩ nói trong video đăng trên Facebook cá nhân.
ICC là tòa quốc tế thường trực được thành lập tháng 7/2002 dựa trên Quy chế Rome, văn kiện được hơn 100 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thông qua năm 1998. Theo Quy chế Rome, ICC tập trung xét xử những cáo buộc nghiêm trọng nhất thế giới, gồm diệt chủng, tội ác chống lại nhân loại, tội ác chiến tranh và tội ác xâm lược.
Ông Duterte bị bắt tại Manila hồi tháng 3/2025 theo lệnh của ICC, rồi bị đưa sang Hà Lan, giam tại nhà tù Scheveningen, với cáo buộc phạm tội ác chống loài người liên quan đến cuộc chiến chống ma túy.
Trong nhiệm kỳ thị trưởng Davao và tổng thống Philippines, ông Duterte đã phát động cuộc chiến chống ma túy, cho phép cảnh sát bắn chết các nghi phạm ma túy ngay tại chỗ mà không cần qua xét xử. Chiến dịch này do ông Dela Rosa, khi đó là tư lệnh cảnh sát quốc gia, phụ trách.
Cảnh sát Philippines cho biết chiến dịch đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, nhưng các nhóm nhân quyền ước tính con số thực tế lên tới hàng chục nghìn người.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin đã xảy ra các vụ nổ tại các thành phố cảng Bandar Abbas và Sirik, cũng như trên đảo Qeshm, theo Reuters.
Các cuộc tấn công diễn ra trong lúc Iran đang tổ chức lễ tang cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Tuần trước, Tehran đã cảnh báo Mỹ và Israel không tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào trong suốt sự kiện kéo dài nhiều ngày này.
Đài IRIB của Iran đưa tin Tổng thống Masoud Pezeshkian đã từ Iraq về nước trong rạng sáng 8.7 sau khi vụ tấn công xảy ra. Trước đó, ông Pezeshkian sang nước láng giềng để dự lễ tang ông Ali Khamenei vì linh cữu vị cố lãnh tụ tối cao được đưa sang thành phố Najaf của Iraq trong ngày 7.7.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắt đầu tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran để đáp trả các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại gần eo biển Hormuz. Theo một quan chức Mỹ, Iran đã nổ súng vào 3 tàu thương mại trong vùng lãnh hải của Oman gần eo biển Hormuz vào ngày 7.7. Quan chức này mô tả hành động đó là "một sự vi phạm nghiêm trọng" đối với Bản ghi nhớ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng các cuộc không kích của quân đội Mỹ đang diễn ra nhằm vào các mục tiêu ở Iran "không mang tính tương xứng", khi Washington tìm cách đáp trả các cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào các tàu chở hàng gần eo biển Hormuz.
"Đây là hành động trừng phạt. Và nó sẽ chưa kết thúc trong một thời gian", vị quan chức nói.
Ngay sau đó, Mỹ thông báo sẽ tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran để đáp trả các vụ tấn công. Giá dầu Brent giao sau đã tăng hơn 5% trong ngày. Động thái này đồng nghĩa với việc Washington hủy bỏ một trong những nhượng bộ quan trọng nhất từng dành cho Tehran để đổi lấy việc Iran mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Iran đã lên án việc Mỹ tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của nước này, gọi đây là "một sự vi phạm trắng trợn" đối với Bản ghi nhớ thỏa thuận mà hai nước đạt được vào tháng trước.
Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố trong một thông cáo: "Chúng tôi quy trách nhiệm cho chính phủ Mỹ về mọi hậu quả phát sinh từ hành động vi phạm cam kết này".
Theo Hãng tin Reuters, phát biểu ngày 21-4, Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Markwayne Mullin cho biết nguồn quỹ khẩn cấp dùng để chi trả lương cho nhân viên Cơ quan An ninh vận tải (TSA) sẽ hết vào đầu tháng 5.
Ông Mullin cũng nói quỹ lương của DHS lên tới hơn 1,6 tỉ USD mỗi hai tuần, khiến nguồn tiền dự phòng nhanh chóng cạn kiệt.
Cuối tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký lệnh cho phép DHS sử dụng ngân sách khẩn cấp để trả lương cho nhân viên TSA. Trước đó nhân viên TSA bị chậm lương khoảng sáu tuần, gây gián đoạn hoạt động tại nhiều sân bay.
Đây không phải lần đầu nhân viên TSA rơi vào tình cảnh này. Một đợt đóng cửa chính phủ một phần vào mùa thu năm 2025 cũng khiến họ không được trả lương trong sáu tuần.
Ngành hàng không cảnh báo nếu tình trạng kéo dài, hệ thống sân bay Mỹ sẽ chịu tác động nghiêm trọng.
Giám đốc điều hành Airlines for America - tổ chức đại diện các hãng hàng không lớn như American Airlines, Delta Air Lines và United Airlines - ông Chris Sununu kêu gọi Quốc hội nhanh chóng thông qua ngân sách cho DHS, nhấn mạnh không thể để nhân viên TSA "trải qua điều này lần thứ ba".
Thực tế trong tháng 3, bế tắc ngân sách tại Quốc hội đã khiến thời gian chờ kiểm tra an ninh tại một số sân bay vượt quá 4 giờ - mức dài nhất trong gần 25 năm hoạt động của TSA.
Cùng thời điểm đó, hơn 500 nhân viên TSA đã nghỉ việc từ giữa tháng 2, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhân lực.
Trong nỗ lực tháo gỡ, lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune cho biết phe Cộng hòa sẽ thúc đẩy thông qua một kế hoạch ngân sách trong tuần này, nhằm tăng chi cho DHS trong ba năm tới.
Tuy nhiên tiến trình đàm phán vẫn gặp trở ngại. Phe Dân chủ yêu cầu áp đặt thêm các quy định đối với lực lượng Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Tuần tra biên giới trước khi đồng ý cấp thêm ngân sách.
Các đề xuất bao gồm yêu cầu nhân viên thực thi pháp luật phải có lệnh tòa án khi vào nhà dân, tương tự quy định áp dụng với cảnh sát trên toàn nước Mỹ.
