Các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ đang ngày càng lo ngại trước sự gia tăng của xu hướng “khuôn mặt AI”, khi lượng khách hàng tìm đến phòng khám với những kỳ vọng phi thực tế về diện mạo do công nghệ tạo ra liên tục tăng cao, theo The Guardian.
Bác sĩ Nora Nugent, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ tại Tunbridge Wells, trực tiếp chứng kiến thực trạng này. Nhiều khách hàng đến phòng khám của bà với những bức ảnh cá nhân đã qua chỉnh sửa bằng AI, lầm tưởng rằng phẫu thuật thẩm mỹ có thể giúp họ đạt được diện mạo đó.
Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ Phẫu thuật Thẩm mỹ Anh (BAAPS) cho biết các đồng nghiệp của bà cũng đang gặp phải tình huống tương tự.
“Tôi dự đoán xu hướng này sẽ còn gia tăng, khi AI đang thâm nhập ngày càng sâu vào mọi khía cạnh của cuộc sống”, bà Nugent nhận định.
Những người dùng chatbot AI để tạo ra khuôn mặt lý tưởng đang xuất hiện ngày một nhiều tại các phòng khám thẩm mỹ. Họ mang theo những yêu cầu đòi hỏi một làn da không tì vết, xương gò má sắc nét, dáng mũi thon gọn và độ đối xứng gần như hoàn hảo, những tiêu chuẩn quá tốn thời gian, chi phí đắt đỏ và trong nhiều trường hợp là không thể thực hiện được về mặt thể chất. Theo bác sĩ Alex Karidis, chuyên gia phẫu thuật tại phía tây London, AI có thể kiểm soát từng pixel còn “phẫu thuật chắc chắn không thể can thiệp ở cấp độ chi tiết vi mô như vậy”.
Tuy nhiên, với nhiều người, những kỳ vọng đó đã được định hình từ rất lâu trước khi họ gặp bác sĩ. Hai chuyên gia Karidis và Nugent cho hay các hình ảnh do AI tạo ra có tác động tâm lý rất mạnh mẽ trong việc định hình và củng cố tiêu chuẩn cái đẹp lý tưởng của khách hàng.
“Một khi bạn đã nhìn thấy bức hình đó, nó sẽ ghi sâu vào tâm trí bạn”, bác sĩ Nugent nói. Bác sĩ Karidis cũng đồng tình khi mô tả các hình ảnh AI giống như được “khắc sâu” vào tâm trí bệnh nhân. Ông cho biết nhiều đồng nghiệp của ông gần đây đang bị quá tải bởi những yêu cầu kiểu này. Giới chuyên gia nhấn mạnh kết quả phẫu thuật thẩm mỹ hoàn toàn không có sự đảm bảo tuyệt đối.
Bà Nugent cho hay bệnh nhân cần hiểu rằng mỗi cơ địa có một tiến trình lành thương và lão hóa khác nhau. “Tôi luôn nói trước với bệnh nhân: Khả năng phẫu thuật của tôi không phải là vô hạn. Không ai trong chúng ta kiểm soát được mọi thứ”, bà chia sẻ.
Bác sĩ Karidis cho biết thêm khi khách hàng tìm hiểu sâu về các quy trình thẩm mỹ, họ thường chỉ chăm chăm nhìn vào hình ảnh và bỏ qua “tất cả cảnh báo xung quanh”. “Đó là thực tế chung của mọi người. Khoảnh khắc bạn cho họ xem một thứ như vậy, mọi chuyện coi như đã được định đoạt”, ông nói.
Giới chuyên gia cũng nhận thấy những điểm chung trong thẩm mỹ của “khuôn mặt AI”, đặc biệt là sự đối xứng tuyệt đối. Đây là điều mà AI có thể xử lý một cách dễ dàng nhưng lại thường bất khả thi trong đời thực.
Theo bác sĩ Julian de Silva, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ tại phố Harley, nếu một bên mắt cao hơn bên kia vài mm, AI có thể chỉnh sửa lại trong vài giây. Tuy nhiên, việc sắp xếp lại các pixel không giống như việc sắp xếp lại cấu trúc giải phẫu học. “Không thể thay đổi vị trí cao thấp của mắt vì bộ phận đó thực chất đã cố định vào xương và não của bạn nằm ngay phía sau hốc mắt. Bạn không thể thay đổi vị trí của hốc mắt một cách an toàn”, ông giải thích.
Bác sĩ De Silva nói thêm khi AI chỉnh sửa ảnh của khách hàng, nó thường tự động áp dụng các tiêu chuẩn cái đẹp phổ biến, với phụ nữ là cằm chuẩn V-line, đường cong gò má (ogee curve) mềm mại và khuôn mặt hình trái tim, còn với nam giới là xương quai hàm rộng, lông mày thấp và mí mắt trên đầy đặn hơn.
Bên cạnh đó, bác sĩ De Silva cũng lo ngại về một xu hướng đáng báo động khác, đó là các bác sĩ lâm sàng chia sẻ kết quả phẫu thuật trên mạng xã hội trông có vẻ hiệu quả đến kinh ngạc nhưng ông nghi ngờ bản chất chúng có thể do AI tạo ra. “Tôi nhớ tuần trước có xem một video kết quả và đã xem đi xem lại nó”, ông kể lại một video quay cảnh một bệnh nhân trông như trẻ ra đến 30 tuổi. “Đến lần thứ 3 xem kỹ, tôi mới nhận ra bàn tay của người đó có đến 6 ngón”.
Ngày 8/7, Bệnh viện Bạch Mai làm việc với đoàn chuyên gia Dự án thúc đẩy đào tạo ECMO tại Việt Nam thuộc Trung tâm ECMO, Viện An ninh sức khỏe Nhật Bản (Japan Institute for Health Security - JIHS), nhằm đánh giá kết quả sau một năm triển khai và thống nhất kế hoạch mở rộng chương trình đào tạo trong thời gian tới.
Đoàn chuyên gia Nhật Bản do TS. Tatsuki Uemura, Giám đốc Trung tâm ECMO, Trưởng dự án, dẫn đầu. Phía Bệnh viện Bạch Mai có PGS.TS. Đào Xuân Cơ, Giám đốc bệnh viện, cùng lãnh đạo các đơn vị chuyên môn tham dự.
Tại buổi làm việc, TS. Tatsuki Uemura đánh giá cao quá trình hợp tác giữa JIHS và Bệnh viện Bạch Mai trong lĩnh vực hồi sức tích cực, đặc biệt là đào tạo và phát triển kỹ thuật ECMO tại Việt Nam. Ông cũng chúc mừng Bệnh viện Bạch Mai đưa cơ sở Ninh Bình vào hoạt động.
Mục tiêu của dự án là xây dựng chương trình đào tạo ECMO chuẩn hóa cho đội ngũ đa chuyên ngành, gồm bác sĩ, điều dưỡng và kỹ sư lâm sàng, góp phần nâng cao năng lực điều trị bệnh nhân nặng.
Theo các chuyên gia JIHS, mặc dù kỹ thuật ECMO đã được triển khai tại nhiều bệnh viện lớn ở Việt Nam, việc chuẩn hóa đào tạo vẫn là yêu cầu cần thiết do quá trình vận hành đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa để xử trí các biến chứng và tình huống cấp cứu phức tạp.
Sau năm đầu triển khai, dự án đã tổ chức hội thảo và chương trình đào tạo mô phỏng ECMO vào tháng 1/2026 với 248 đại biểu tham dự trực tiếp và 263 đại biểu trực tuyến. Ê-kíp ECMO của Bệnh viện Bạch Mai sau thời gian đào tạo tại Nhật Bản đã trực tiếp tham gia giảng dạy khóa mô phỏng cho 38 cán bộ y tế thuộc nhiều chuyên ngành.
Phát biểu tại buổi làm việc, PGS.TS. Đào Xuân Cơ cho biết sự hợp tác với các chuyên gia Nhật Bản đã góp phần quan trọng trong quá trình đưa kỹ thuật ECMO vào Việt Nam.
Theo ông, năm 2008, khi ECMO vẫn là kỹ thuật mới và chưa được triển khai tại Việt Nam, ông có cơ hội sang Nhật Bản đào tạo, làm việc cùng các chuyên gia ECMO, bác sĩ hồi sức hô hấp và kỹ sư lâm sàng tại Bệnh viện NCGM (nay là Viện An ninh sức khỏe Nhật Bản - JIHS).
Đây là nền tảng quan trọng giúp Bệnh viện Bạch Mai từng bước xây dựng đội ngũ nhân lực và triển khai kỹ thuật ECMO.
Sau quá trình đào tạo tại Nhật Bản, PGS.TS. Đào Xuân Cơ cùng ê-kíp Bệnh viện Bạch Mai đã triển khai thành công kỹ thuật ECMO, trong đó có những ca ECMO đầu tiên tại Việt Nam.
Thành công này đánh dấu bước phát triển mới của lĩnh vực hồi sức tích cực, mở ra thêm lựa chọn điều trị cho các bệnh nhân suy hô hấp, suy tuần hoàn nặng.
Trong giai đoạn dịch cúm A/H1N1 bùng phát năm 2009, ECMO đã được áp dụng trong điều trị một số trường hợp suy hô hấp nguy kịch, viêm cơ tim, tổn thương tim nặng và các bệnh lý tim phổi phức tạp, góp phần nâng cao khả năng cứu chữa người bệnh.
Đến nay, ECMO đã trở thành kỹ thuật thường quy tại Bệnh viện Bạch Mai. Bệnh viện cũng tham gia đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho nhiều cơ sở y tế trên cả nước, góp phần hình thành mạng lưới ECMO tại Việt Nam.
Theo kế hoạch, dự án sẽ tiếp tục được mở rộng theo ba giai đoạn: xây dựng đội ngũ nòng cốt tại miền Bắc với Bệnh viện Bạch Mai là trung tâm; mở rộng đào tạo tại miền Nam trong năm 2026; sau đó triển khai tại miền Trung vào năm 2027, hướng tới hình thành mạng lưới đào tạo ECMO chuẩn hóa trên toàn quốc.
PGS.TS. Đào Xuân Cơ cũng cho biết Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình với quy mô 1.000 giường bệnh đã đi vào hoạt động và bắt đầu triển khai các kỹ thuật chuyên sâu, trong đó có ECMO. Bệnh viện kỳ vọng cơ sở này sẽ trở thành trung tâm đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho các địa phương trong khu vực.
Buổi làm việc khẳng định định hướng tiếp tục hợp tác giữa Bệnh viện Bạch Mai và JIHS trong đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và phát triển nguồn nhân lực hồi sức tích cực, góp phần nâng cao chất lượng điều trị bệnh nhân nặng tại Việt Nam.
ECMO là gì?
ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) là kỹ thuật tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể dành cho bệnh nhân suy tim hoặc suy hô hấp nặng.
Hệ thống ECMO giúp trao đổi oxy và loại bỏ khí CO₂ thay cho tim, phổi trong thời gian tạm thời, tạo điều kiện để các cơ quan này hồi phục hoặc chờ điều trị tiếp theo. Đây là kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, đòi hỏi trang thiết bị hiện đại và ê-kíp đa chuyên ngành được đào tạo bài bản.
Gan nhiễm mỡ không do rượu đang gia tăng trên toàn cầu, liên quan chặt chẽ đến béo phì, tiểu đường và lối sống ít vận động. Trong bối cảnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các yếu tố dinh dưỡng như cà phê được nghiên cứu rộng rãi.
Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh gan mạn tính thấp hơn, đồng thời giảm nguy cơ tiến triển xơ gan. Các hợp chất trong cà phê như caffeine và polyphenol giúp giảm viêm, hạn chế tích tụ mỡ và bảo vệ tế bào gan, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Bác sĩ Jamile Wakim-Fleming, chuyên gia gan mật tại Cleveland Clinic, cho biết cà phê có thể tác động lên nhiều cơ chế sinh học, từ giảm viêm đến cải thiện chức năng men gan. Những người uống cà phê thường xuyên có xu hướng có chỉ số men gan tốt hơn và ít nguy cơ xơ hóa gan hơn.
Không chỉ vậy, một tổng quan nghiên cứu quốc tế cho thấy, việc tiêu thụ cà phê có liên quan đến giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ và các biến chứng của bệnh này.
Dù có lợi, cà phê không phải uống càng nhiều càng tốt. Nhiều nghiên cứu cho thấy mức tiêu thụ khoảng 2 - 4 tách mỗi ngày là phù hợp để phát huy tác dụng bảo vệ gan.
Theo các chuyên gia, hiệu quả này đặc biệt rõ ở những người có nguy cơ cao như thừa cân, tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, cà phê chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế các biện pháp quan trọng như kiểm soát cân nặng và chế độ ăn uống lành mạnh.
Một sai lầm phổ biến là biến cà phê thành “đồ uống tráng miệng” với quá nhiều đường, sữa đặc hoặc kem béo.
Bác sĩ Saurabh Sethi, chuyên gia tiêu hóa, từng được đào tạo tại Harvard (Mỹ), cảnh báo việc thêm nhiều đường vào cà phê có thể làm tăng đường huyết, thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan. Điều này vô tình làm mất đi lợi ích vốn có của cà phê đối với sức khỏe gan.
Ngoài ra, các loại cà phê pha sẵn nhiều calo nếu dùng thường xuyên cũng có thể khiến tình trạng gan nhiễm mỡ nặng hơn, đặc biệt ở người ít vận động.
Các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì một số thói quen đơn giản:
Dù mang lại nhiều lợi ích, cà phê không phải là giải pháp điều trị gan nhiễm mỡ. Các chuyên gia nhấn mạnh, hiệu quả chỉ đạt được khi đi kèm lối sống lành mạnh.
Nói cách khác, một ly cà phê mỗi ngày có thể góp phần bảo vệ lá gan, nhưng chìa khóa vẫn nằm ở chế độ ăn cân bằng, kiểm soát cân nặng và duy trì vận động thường xuyên.
Theo bác sĩ Nguyễn Văn Phúc - khoa nam học, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, lỗ tiểu thấp là dị tật bẩm sinh ở bé trai, xảy ra khi lỗ thoát nước tiểu không nằm ở đỉnh quy đầu như bình thường. Thay vào đó lỗ tiểu có thể mở ra ở vị trí thấp hơn, như rãnh quy đầu, thân dương vật, gốc dương vật hoặc gần bìu.
Trẻ mắc lỗ tiểu thấp thường không đau, không sốt, không quấy khóc bất thường nên dễ bị bỏ qua trong những tháng đầu đời. Nhiều gia đình chỉ phát hiện khi thấy trẻ tiểu lệch, tiểu chảy xuống dưới hay làm ướt quần, hoặc khi bác sĩ kiểm tra vùng sinh dục trong một lần khám sức khỏe.
Một số cha mẹ cho rằng lỗ tiểu thấp chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ. Nhưng trên thực tế tùy mức độ, tình trạng này có thể tác động đến tiểu tiện, vệ sinh, tâm lý và chức năng sinh sản khi trẻ trưởng thành.
Ở thể nhẹ, lỗ tiểu nằm gần quy đầu, trẻ vẫn có thể đứng tiểu nhưng tia nước lệch. Ở thể trung bình hoặc nặng, lỗ tiểu nằm thấp hơn, dương vật có thể cong rõ, trẻ phải ngồi tiểu hoặc gặp khó khăn khi đi vệ sinh ở trường.
Khi lớn lên, trẻ có thể mặc cảm vì cơ quan sinh dục khác biệt, ngại thay đồ, né tránh sinh hoạt tập thể hoặc lo lắng về khả năng sinh sản sau này.
Một số trường hợp nặng còn đi kèm tinh hoàn ẩn, bìu bất thường hoặc bất thường phát triển giới tính, cần được đánh giá chuyên sâu.
Dấu hiệu thường gặp nhất là tia tiểu bất thường. Thay vì phun thẳng ra phía trước, tia nước tiểu có thể chảy xuống dưới, lệch sang một bên, bắn vào chân hoặc làm ướt quần áo.
Một số trẻ có dương vật cong xuống, đặc biệt dễ nhận thấy khi trẻ cương sinh lý. Trường hợp nặng, trẻ có thể phải ngồi tiểu thay vì đứng tiểu khi lớn hơn.
Ngoài ra, bao quy đầu của trẻ có thể có hình dạng bất thường. Phần da mặt trên quy đầu vẫn còn, trong khi mặt dưới thiếu da, tạo hình ảnh giống "mũ trùm". Dấu hiệu này dễ bị nhầm với dài bao quy đầu, hẹp bao quy đầu hoặc bao quy đầu phát triển không đều.
Theo bác sĩ Phúc, hẹp bao quy đầu và lỗ tiểu thấp là hai vấn đề khác nhau, nhưng nhiều cha mẹ nhầm lẫn.
Hẹp bao quy đầu liên quan đến tình trạng da quy đầu không tuột xuống được hoặc gây viêm, tiểu khó. Trong khi đó lỗ tiểu thấp là bất thường vị trí lỗ tiểu và cấu trúc niệu đạo.
Vì vậy trước khi thực hiện bất kỳ thủ thuật nào ở bao quy đầu, đặc biệt là cắt bao quy đầu, trẻ cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám kỹ.
"Với trẻ bị lỗ tiểu thấp, bao quy đầu không đơn thuần là phần da thừa. Trong nhiều trường hợp, đây có thể là nguồn mô quan trọng để bác sĩ sử dụng khi phẫu thuật tạo hình niệu đạo.
Phẫu thuật lỗ tiểu thấp thường cần tái tạo đường tiểu, đưa lỗ tiểu về vị trí gần bình thường, chỉnh cong dương vật nếu có và che phủ phần mô thiếu hụt. Bao quy đầu có thể được dùng để hỗ trợ quá trình tạo hình này.
Không phải mọi ca mổ đều bắt buộc sử dụng bao quy đầu. Tuy nhiên nếu trẻ đã cắt bao quy đầu từ trước, bác sĩ sẽ mất đi một nguồn mô thuận lợi. Điều này có thể khiến phẫu thuật phức tạp hơn, nhất là ở các trường hợp lỗ tiểu thấp mức độ trung bình hoặc nặng", bác sĩ Phúc khuyến cáo.
