Dự Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV sáng nay 4.6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn về công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong hành trình đó, giai cấp công nhân và người lao động giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, không thể xây dựng một nền công nghiệp hiện đại nếu thiếu đội ngũ công nhân hiện đại; không thể nâng cao năng suất lao động nếu người lao động không được đào tạo, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính đáng. Đồng thời, phát triển bền vững cũng không thể đạt được nếu đời sống của công nhân còn nhiều khó khăn và tiếng nói của họ chưa được lắng nghe đầy đủ.
Từ yêu cầu đó, đại hội không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của tổ chức công đoàn mà còn là dịp để xác định con đường đổi mới nhằm đưa Công đoàn Việt Nam thực sự trở thành cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với giai cấp công nhân và người lao động.
Không né tránh những hạn chế
Ghi nhận những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá các cấp công đoàn đã có nhiều nỗ lực trong việc tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; chăm lo việc làm, thu nhập, phúc lợi, nhà ở và điều kiện lao động cho đoàn viên, người lao động.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại cần sớm khắc phục.
Theo đó, một số hoạt động công đoàn vẫn còn nặng tính hành chính, phong trào, chưa thật sự đi sâu vào những vấn đề người lao động cần nhất. Năng lực đại diện, đối thoại và bảo vệ quyền lợi người lao động ở một số nơi còn hạn chế. Không ít công đoàn cơ sở chưa đủ mạnh để nắm bắt, phản ánh và giải quyết kịp thời những bức xúc phát sinh trong quan hệ lao động.
Đáng chú ý, đời sống của một bộ phận công nhân, nhất là lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, lao động di cư, lao động phi chính thức vẫn gặp nhiều khó khăn về thu nhập, nhà ở, trường học cho con, y tế và các điều kiện an sinh xã hội.
“Công đoàn phải đổi mới nhanh hơn, sâu hơn và thực chất hơn. Công đoàn không thể mạnh nếu xa công nhân. Công đoàn không thể hấp dẫn nếu người lao động không thấy quyền lợi của mình được bảo vệ tốt hơn. Công đoàn không thể hiện đại nếu vẫn chủ yếu hoạt động bằng giấy tờ, hội họp và khẩu hiệu”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Một trong những yêu cầu quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra cho nhiệm kỳ tới là Công đoàn phải đổi mới để thật sự là chỗ dựa tin cậy của người lao động, là cầu nối bền chặt giữa Đảng, Nhà nước với giai cấp công nhân. Mọi hoạt động công đoàn phải lấy đoàn viên và người lao động làm trung tâm.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Công đoàn được thành lập để đại diện, chăm lo và bảo vệ người lao động. Vì vậy, mọi chương trình, kế hoạch hay phong trào đều phải trả lời được câu hỏi: người lao động được hưởng lợi gì, quyền lợi nào được bảo vệ, khó khăn nào được tháo gỡ và tiếng nói nào được lắng nghe.
“Hiệu quả của Công đoàn không nên được đo bằng số cuộc họp, số văn bản hay số lượng phong trào, mà phải đo bằng niềm tin của đoàn viên, sự hài lòng của người lao động, mức độ cải thiện đời sống tại cơ sở”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.
Lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước yêu cầu ở đâu có người lao động thì ở đó phải có công đoàn. Khi quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động bị ảnh hưởng, Công đoàn phải lên tiếng, chủ động đối thoại, hòa giải và bảo vệ cái đúng.
Đặc biệt, Công đoàn cần nâng cao năng lực phòng ngừa tranh chấp lao động từ sớm, từ cơ sở. Những phản ánh, kiến nghị của công nhân phải được lắng nghe trước khi trở thành bức xúc; những mâu thuẫn nhỏ cần được giải quyết kịp thời trước khi phát triển thành điểm nóng.
Nhấn mạnh vai trò của Công đoàn cơ sở, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng đây là địa bàn quyết định sức sống của toàn bộ hệ thống Công đoàn.
Theo đó, Công đoàn cấp trên phải hướng mạnh về cơ sở, hỗ trợ về pháp lý, kỹ năng thương lượng, đối thoại, xử lý tranh chấp và các phương pháp vận động người lao động.
Đối với cán bộ Công đoàn cơ sở, yêu cầu đặt ra là phải thực sự gần công nhân, hiểu công nhân, lắng nghe được tâm tư của công nhân và dám bảo vệ công nhân bằng pháp luật cũng như trách nhiệm của mình.
“Không thể để công đoàn cơ sở chỉ là nơi tổ chức phong trào, thu đoàn phí hay phát quà dịp lễ, tết. Công đoàn cơ sở phải là nơi người lao động tìm đến”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Trước yêu cầu của thời đại số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng Công đoàn Việt Nam theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và có đủ năng lực đại diện trong tình hình mới.
Công đoàn số không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng phần mềm quản lý đoàn viên mà còn phải giúp tổ chức Công đoàn nắm chắc tình hình lao động, dự báo sớm nguy cơ tranh chấp để có giải pháp xử lý kịp thời.
“Đất nước đang cần một giai cấp công nhân hiện đại hơn, bản lĩnh hơn, sáng tạo hơn. Người lao động đang cần một tổ chức Công đoàn gần gũi hơn, thiết thực hơn, mạnh mẽ hơn”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.
Tại buổi làm việc, anh Nguyễn Tường Lâm cho hay, ngành xây dựng chính là "xương sống" tạo nên diện mạo một cường quốc hiện đại và CSCEC với vị thế là đơn vị xây dựng hàng đầu thế giới chính là minh chứng cho quá trình hiện đại hóa này.
Theo anh Lâm, Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình với mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 vào dịp kỷ niệm 100 năm thành lập nước. Do vậy Việt Nam xác định phát triển hạ tầng là một trong 3 đột phá chiến lược để đưa đất nước trở thành quốc gia phát triển vào giữa thế kỷ này.
Anh Lâm cho hay, Việt Nam đang đẩy mạnh đô thị hóa với tốc độ nhanh, do vậy nhu cầu về đường sắt tốc độ cao, hệ thống đường bộ cao tốc, các khu đô thị thông minh và hạ tầng số là cực kỳ lớn. Cạnh đó, với cơ cấu dân số vàng, lực lượng thanh niên Việt Nam đang khao khát được tiếp cận với những công nghệ xây dựng tiên tiến nhất, từ công nghệ xanh đến vật liệu mới và quản trị dự án hiện đại. Anh Lâm khẳng định Việt Nam luôn chào đón các tập đoàn có năng lực, có tâm và có tầm như CSCEC tham gia đóng góp vào sự phát triển hạ tầng, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ cho các đối tác Việt Nam.
Bí thư Nguyễn Tường Lâm cho hay, chuyến đi này đoàn đại biểu Việt Nam mong muốn không chỉ dừng lại ở việc tham quan, học tập kinh nghiệm quản trị của một tập đoàn đa quốc gia lớn, mà còn hy vọng mở ra những cơ hội giao lưu giữa kỹ sư trẻ, doanh nhân trẻ hai nước trong lĩnh vực xây dựng và kiến trúc.
"Thanh niên là lực lượng xung kích trong công cuộc xây dựng đất nước. Tôi tin rằng sự kết hợp giữa kinh nghiệm, công nghệ của các bạn và nhiệt huyết, tiềm năng của Việt Nam sẽ tạo nên những giá trị bền vững cho cả hai dân tộc", anh Nguyễn Tường Lâm nói.
Đây là khẳng định của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Lễ kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế lao động (1.5.1886 - 1.5.2026) và tuyên dương 101 chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc, tiêu biểu trong công tác đối thoại, thương lượng tập thể, do Tổng liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam tổ chức sáng 28.4, tại Hà Nội.
Tham dự lễ kỷ niệm có Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; bà Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam; ông Phạm Thế Duyệt, nguyên Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam; Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương…
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công nhân Việt Nam đã có mặt trong tất cả các ngành nghề, các thành phần kinh tế, giữ vai trò nòng cốt, tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.
Theo Chủ tịch Quốc hội, tổ chức Công đoàn Việt Nam ngày càng khẳng định rõ vị thế là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân, là chỗ dựa tin cậy của đoàn viên, người lao động, hoạt động ngày càng thiết thực, hiệu quả, có chiều sâu và đi vào thực chất; tổ chức nhiều phong trào rất ý nghĩa, bảo đảm ngày càng tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân lao động.
Đặc biệt, tổ chức công đoàn đã tích cực đề xuất và tham gia xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến người lao động; chú trọng hoạt động đối thoại và thương lượng tập thể; mỗi năm, hàng vạn cuộc đối thoại được tổ chức, kịp thời giải quyết hàng nghìn ý kiến, kiến nghị của đoàn viên, người lao động; nhiều thỏa ước lao động tập thể được ký kết, góp phần cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao thu nhập và phúc lợi cho đoàn viên, người lao động.
Để thực hiện mục tiêu đất nước phát triển nhanh, bền vững, đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các cấp công đoàn tiếp tục tập trung thực hiện tốt 5 nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, tiếp tục quán triệt, thực hiện hiệu quả Nghị quyết của Đảng, MTTQ Việt Nam, Công đoàn Việt Nam và chương trình, kế hoạch công tác nhiệm kỳ, hàng năm. Các cấp công đoàn quán triệt sâu sắc nhiệm vụ, tập trung cho mục tiêu nâng cao năng suất lao động và tăng trưởng 2 con số; đổi mới sáng tạo, thực hành tiết kiệm, đổi mới tác phong làm việc, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.
Thứ hai, phát huy vai trò của tổ chức công đoàn trong xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh thực sự tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đóng góp xứng đáng vào phong trào công nhân quốc tế.
Thứ ba, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, nhất là cán bộ chuyên trách và chủ tịch công đoàn cơ sở có bản lĩnh, nhiệt tình, nhiệt huyết, trách nhiệm, gắn bó với người lao động, nắm chắc tình hình phát triển của doanh nghiệp, có kỹ năng và phương pháp công tác tốt.
Thứ tư, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động công đoàn; nâng cao hiệu quả đối thoại, thương lượng tập thể; tham gia hoàn thiện chính sách pháp luật, đồng thời tích cực tham gia phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Thứ năm, chuẩn bị tốt các điều kiện để tổ chức thành công Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh:"Lễ kỷ niệm hôm nay là dịp để chúng ta cùng nhau ôn lại và khẳng định giá trị trường tồn của Ngày Quốc tế lao động, tiếp tục khơi dậy niềm tự hào về truyền thống cách mạng vẻ vang của giai cấp công nhân, tổ chức công đoàn, tạo khí thế mới, động lực mới để tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, tổ chức Công đoàn Việt Nam đổi mới, phát triển vững mạnh".
Chủ tịch Quốc hội bày tỏ tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào công nhân, hoạt động công đoàn sẽ có bước phát triển mới, đạt nhiều thành tích hơn nữa, đóng góp xứng đáng vào công cuộc đổi mới đất nước và phong trào công nhân quốc tế.
Nhân dịp này, lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã biểu dương 101 chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc tiêu biểu của phong trào công nhân và hoạt động công đoàn thời kỳ mới.
Tại hội thảo "Công tác chính trị, tư tưởng đi trước mở đường trong kỷ nguyên mới" do Báo Thanh Niên phối hợp với các đơn vị tổ chức, diễn ra chiều 15.5, tại Học viên Thanh thiếu niên Việt Nam, PGS-TS Lê Văn Cường đã gửi tham luận chủ đề "Công tác chính trị, tư tưởng trước yêu cầu đi trước mở đường, chủ động dẫn dắt trong giai đoạn mới - một số yêu cầu và giải pháp".
PGS-TS Lê Văn Cường đặt ra 5 yêu cầu "đi trước mở đường" và "chủ động dẫn dắt" của công tác chính trị, tư tưởng.
Thứ nhất, "đi trước" đòi hỏi công tác chính trị, tư tưởng phải có khả năng dự báo đúng, trúng và sớm các xu hướng tâm lý, các luồng ý kiến trái chiều có thể phát sinh trước mỗi chủ trương, chính sách mới.
Thứ hai, cần tháo gỡ rào cản tâm lý cho đổi mới, sáng tạo, giúp cán bộ đảng viên vượt qua tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm.
Thứ ba, nâng cao bản lĩnh chính trị trước các tác động tiêu cực của các luồng thông tin xấu độc. Công tác chính trị, tư tưởng phải cung cấp cơ sở lý luận sắc bén để mỗi cá nhân có khả năng tự sàng lọc, phân biệt đúng - sai để dẫn dắt hành động.
Thứ tư, về tính dẫn dắt của công tác chính trị, tư tưởng trong kỷ nguyên số, yêu cầu cần xác lập thông tin chính thống và khả năng chiếm lĩnh không gian mạng. Cùng đó, cần dẫn dắt bằng nền tảng lý luận khoa học và bản lĩnh chính trị.
Công tác chính trị, tư tưởng phải làm cho mỗi đoàn viên, thanh niên và từng đảng viên hiểu rằng: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng chính là bảo vệ giá trị văn hóa, bảo vệ hồn cốt của dân tộc.
Công tác chính trị, tư tưởng, theo ông Cường, cũng phải truyền cảm hứng để cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
"Khi vai trò dẫn dắt của công tác chính trị, tư tưởng được thể hiện trên thực tiễn, nó sẽ chuyển hóa thành nguồn lực vật chất to lớn, thúc đẩy toàn Đảng, toàn dân vượt qua các thách thức mang tính thời đại, nhằm hiện thực hóa mục tiêu chiến lược phát triển đất nước tầm nhìn đến năm 2045", ông Cường nhấn mạnh.
Thứ năm, về yêu cầu trong công tác chính trị, tư tưởng đối với thế hệ trẻ, PGS-TS Lê Văn Cường cho rằng, cần đưa giá trị lý tưởng vào bản lĩnh và hệ giá trị cá nhân của thế hệ trẻ. Đối với thanh niên, giáo dục chính trị phải gắn liền với quá trình hình thành bản lĩnh chính trị để có khả năng tự đề kháng trước các luồng tư tưởng sai trái, lệch lạc.
Hai là, nâng cao năng lực nhận diện đối tượng và đối tác trong bối cảnh hội nhập quốc tế phức tạp; giúp giới trẻ nhận diện được những xu thế tiến bộ, các lực lượng ủng hộ sự phát triển của Việt Nam (đối tác), đồng thời cảnh giác trước những âm mưu "diễn biến hòa bình" và các hình thái xâm lăng văn hóa trên không gian mạng (đối tượng).
Ba là, nâng cao ý thức trách nhiệm của bản thân trong thời kỳ mới; phải làm cho thế hệ trẻ thấm nhuần rằng họ là chủ nhân, là lực lượng xung kích đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Khi thanh niên hiểu rõ vị thế của đất nước, những thời cơ chiến lược cũng như các thách thức mang tính tồn vong, họ sẽ tự giác chuyển hóa nhận thức thành hành động cách mạng cụ thể.
Để triển khai Quy định số 19-QĐ/TW đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, PGS-TS Lê Văn Cường chỉ ra 5 nhóm giải pháp đột phá.
Đầu tiên, cần hiện đại hóa phương thức tuyên truyền, phải đoạn tuyệt với lối mòn trong việc tổ chức học tập nghị quyết theo lối hình thức, một chiều. Việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) chính là chìa khóa để khắc phục rào cản giữa lý luận và thực tiễn.
Kế đó, phải chuyển mình từ trạng thái "thụ động giải thích" sang "chủ động tấn công". Hệ thống phải có khả năng phản ứng tức thời, không để xảy ra tình trạng "khoảng trống thông tin" - nơi các tin giả và tư tưởng xấu độc thường lợi dụng để thao túng nhận thức của nhân dân.
Song song đó, cần gắn chặt với việc giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra, phải đi sâu vào những vấn đề của đất nước hiện nay như: công tác cán bộ, cải cách hành chính, chuyển đổi số và đặc biệt là cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
PGS-TS Lê Văn Cường cho rằng, công tác chính trị, tư tưởng phải hình thành niềm tin giúp cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung, thay vì rơi vào trạng thái trì trệ, thủ thế.
"Chính hiệu quả trong việc giải quyết các vấn đề mà thực tiễn đặt ra là thước đo khách quan nhất, công tâm nhất cho chất lượng và uy tín của công tác chính trị, tư tưởng của Đảng", ông nhấn mạnh.
Đối với các tổ chức Đoàn, việc gắn kết công tác chính trị, tư tưởng với thực tiễn phải được cụ thể hóa bằng việc đồng hành cùng thanh niên trong quá trình khởi nghiệp, lập nghiệp và hội nhập.
Cạnh đó, cần đề cao tính nêu gương của người đứng đầu. PGS-TS Lê Văn Cường nhấn mạnh: "Khi người đứng đầu thực sự là tấm gương về bản lĩnh, trí tuệ và sự liêm chính, công tác chính trị, tư tưởng sẽ tự thân xác lập được uy tín mà không cần đến những mệnh lệnh hành chính hoặc các biện pháp cưỡng chế".
Yêu cầu về nêu gương nằm ở sự dấn thân, dám nghĩ, dám làm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; kiên quyết đấu tranh với chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng và tư duy nhiệm kỳ.
Cuối cùng, PGS-TS Lê Văn Cường nhấn mạnh giải pháp tăng cường kiểm tra, giám sát, kỷ luật. Việc đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát phải lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo phản ánh chất lượng công tác chính trị, tư tưởng.
