Ngày 12.5, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ VN lần XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 khai mạc trọng thể tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (Hà Nội). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cùng các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự đại hội.
Phát biểu chỉ đạo tại đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị mọi chủ trương, mọi chương trình, phong trào, cuộc vận động của Mặt trận đều phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và hạnh phúc của nhân dân. Mặt trận phải lấy nhân dân làm trung tâm trong mọi hoạt động; dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, xây dựng hệ thống chính trị; phát huy quyền làm chủ của nhân dân; thực hiện thực chất phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".
Hiệu quả công tác Mặt trận phải đo bằng niềm tin, sự hài lòng của nhân dân, mức độ tham gia của nhân dân, khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, và kết quả cụ thể trong việc làm cho đời sống nhân dân ngày càng tốt đẹp hơn. Mặt trận vừa phải đưa chủ trương đúng của Đảng, chính sách đúng của Nhà nước đến với nhân dân, vừa phải đưa tiếng nói, nguyện vọng, sáng kiến, bức xúc chính đáng của nhân dân đến với Đảng, Nhà nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Mặt trận đổi mới phương thức tập hợp, vận động, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Mỗi chương trình, phong trào, cuộc vận động của Mặt trận cần chuyển mạnh từ phát động chung sang tổ chức thực hiện cụ thể; từ khẩu hiệu sang kết quả; từ hình thức sang thực chất; bảo đảm dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; đo được kết quả, đo được tác động đối với đời sống nhân dân. Mặt trận không làm thay Nhà nước, không làm thay các tổ chức thành viên, càng không được hành chính hóa hoạt động của mình. Trong mô hình tổ chức mới, tổ chức có thể tinh gọn hơn, nhưng sức tập hợp phải rộng hơn; bộ máy có thể ít tầng nấc hơn, nhưng hoạt động phải gần dân hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước. Giám sát phải chọn đúng vấn đề nhân dân quan tâm, xã hội bức xúc, chính sách có tác động lớn đến đời sống người dân. Phản biện xã hội phải được thực hiện từ sớm, từ xa, ngay trong quá trình hình thành chủ trương, chính sách.
Phản biện xã hội để chính sách đúng hơn, sát dân hơn, minh bạch hơn, khả thi hơn, nhân văn hơn. Muốn vậy, Mặt trận phải nâng cao bản lĩnh, chất lượng và phương pháp giám sát, phản biện; huy động tốt hơn chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, trí thức, doanh nhân, người có uy tín; dựa trên dữ liệu, khảo sát xã hội và tiếng nói từ cơ sở. Đặc biệt, phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện; không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng.
Cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị chăm lo lợi ích thiết thực của nhân dân, củng cố đồng thuận xã hội từ cơ sở. Khi người dân được chăm lo, được bảo vệ, được tôn trọng, được tham gia, được thụ hưởng, thì đoàn kết mới có gốc sâu, đồng thuận mới có nền chắc, niềm tin mới bền vững.
Tiếp tục đổi mới các hoạt động chăm lo người nghèo, người yếu thế, người có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo, công nhân, nông dân, phụ nữ, thanh niên, người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật, người VN ở nước ngoài gặp khó khăn. Các chương trình an sinh phải công khai, minh bạch, đúng đối tượng, có giám sát xã hội; phải hướng tới sinh kế bền vững, kỹ năng, việc làm, giáo dục, y tế và khả năng tự vươn lên.
Mặt trận cũng phải phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư; xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc; xây dựng các mô hình tự quản về an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, khuyến học, khuyến tài, chăm sóc người cao tuổi, bảo vệ trẻ em, giữ gìn bản sắc văn hóa.
Song song đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xây dựng Mặt trận hiện đại: tổ chức thông suốt, cán bộ gần dân, chuyển đổi số thực chất, có tầm nhìn dài hạn. Sau khi vận hành mô hình tổ chức mới, MTTQ VN cần chủ động rà soát, tổng kết, đánh giá thực chất những kết quả đạt được, những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong cơ chế phối hợp, phân công nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, quan hệ giữa Mặt trận với các tổ chức thành viên; kịp thời tham mưu, đề xuất hoàn thiện thể chế, bảo đảm hệ thống Mặt trận hoạt động thông suốt, hiệu quả, không chồng chéo, không hành chính hóa, không làm thay.
Cán bộ Mặt trận phải có bản lĩnh chính trị, có tâm với dân, có uy tín trong cộng đồng, có kỹ năng vận động, đối thoại, thuyết phục, phản biện, xử lý tình huống; không được xa dân, không thể chỉ làm việc qua báo cáo; phải đi đến nơi, nghe đến cùng, nói đúng sự thật, kiến nghị đúng chỗ, theo đến cùng kết quả.
Chuyển đổi số phải tạo ra phương thức mới để Mặt trận gần dân hơn, nghe dân rộng hơn, phản hồi dân nhanh hơn, giám sát việc giải quyết kiến nghị của dân minh bạch hơn. Cần vận hành hiệu quả các nền tảng số để nhân dân có thể phản ánh, kiến nghị, góp ý mọi lúc, mọi nơi; phát triển Cổng Mặt trận số 24/7, tổ chức "Tháng nghe dân nói", triển khai Bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh.
Đồng thời, Mặt trận cần coi nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về đại đoàn kết toàn dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân là nhiệm vụ rất quan trọng; tham mưu xây dựng và triển khai Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; làm rõ hơn cơ sở, nguyên tắc, phương thức và cơ chế phát huy sức mạnh nhân dân, sức mạnh văn hóa, sức mạnh con người VN.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền các cấp tiếp tục nhận thức sâu sắc hơn nữa về vị trí, vai trò của Mặt trận; thật sự tôn trọng, lắng nghe, phối hợp và tạo điều kiện để Mặt trận thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.
Ý kiến giám sát, phản biện, kiến nghị của Mặt trận phải được coi là kênh quan trọng để hoàn thiện lãnh đạo, quản lý, điều hành. Cấp ủy, chính quyền phải có trách nhiệm tiếp thu, giải trình, phản hồi rõ ràng. Đồng thời, Mặt trận phải nâng cao chất lượng kiến nghị; nói đúng, nói trúng, nói có căn cứ, nói vì lợi ích chung, nói trên tinh thần xây dựng và theo dõi đến cùng việc giải quyết.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngay sau đại hội, Ủy ban T.Ư MTTQ VN, Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên khẩn trương cụ thể hóa nghị quyết đại hội thành chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả.
Trước đó, phát biểu khai mạc đại hội, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Minh Hoài cho biết trong nhiệm kỳ vừa qua, giai đoạn 2024 - 2026, hệ thống MTTQ VN không ngừng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, phát huy vai trò là trung tâm đoàn kết, tập hợp các tầng lớp nhân dân, tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội; chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; phát huy dân chủ, tăng cường sự đồng thuận trong xã hội.
MTTQ VN đã thể hiện rõ vai trò chủ động trong việc phối hợp cùng các cơ quan liên quan để đề xuất, hoàn thiện các cơ chế, chính sách, trong đó điểm nhấn nổi bật là tham gia tích cực, hiệu quả vào quá trình xây dựng và tổ chức lấy ý kiến của nhân dân đối với dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa VN.
Cùng đó, Mặt trận đã có nhiều đóng góp quan trọng trong tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; vận động nhân dân tham gia thực hiện tốt các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước; hỗ trợ kịp thời đối với người dân chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, bão lũ, nhất là đối với người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người yếu thế, thiết thực thực hiện chủ trương, quan điểm của Đảng để không ai bị bỏ lại phía sau.
Theo Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN, đại hội lần này là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, nhận được sự quan tâm sâu sắc của các tầng lớp nhân dân ở trong nước và người VN ở nước ngoài, là đại hội đầu tiên của MTTQ VN hoạt động theo mô hình mới, khẳng định vị thế và phương thức hoạt động mới của Mặt trận.
Đại hội có trách nhiệm thảo luận, đánh giá khách quan, toàn diện tình hình các tầng lớp nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc; kết quả thực hiện Nghị quyết, Chương trình hành động của MTTQ VN khóa X, giai đoạn 2024 - 2026, thống nhất phương hướng, mục tiêu, Chương trình hành động của MTTQ VN nhiệm kỳ 2026 - 2031; sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ VN; hiệp thương thống nhất cử Ủy ban T.Ư MTTQ VN, Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực, các chức danh lãnh đạo của Ủy ban T.Ư MTTQ VN nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN đề nghị các đại biểu phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, trí tuệ, tập trung nghiên cứu, thảo luận sâu sắc các văn kiện trình đại hội, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, chất lượng để đại hội thực sự là dấu mốc quan trọng trong quá trình đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của MTTQ VN trong giai đoạn cách mạng mới.
"Với niềm tin tưởng sâu sắc vào truyền thống vẻ vang của dân tộc, vào sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và sự sáng tạo, khát vọng cống hiến của mọi người dân, nhất định đất nước ta sẽ thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược 100 năm để đến năm 2045 nước ta là nước phát triển, có thu nhập cao, nhân dân có đời sống ấm no, hạnh phúc", Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Minh Hoài khẳng định.
Tin Gốc: Thanh Niên
