Bản chất của hành vi sử dụng 2 sổ kế toán là cố ý che giấu doanh thu, quy mô hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm làm sai lệch nghĩa vụ thuế. Từ tháng 4 tới nay, Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã có một số công văn, thư ngỏ đề nghị những đơn vị liên quan phối hợp ngăn chặn hành vi này.
Tại Sổ tay hướng dẫn phòng, chống hành vi sử dụng 2 sổ kế toán vừa phát hành, Cục Thuế nhấn mạnh, doanh nghiệp, hộ kinh doanh nên chủ động rà soát nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu rủi ro sau:
Doanh thu thực tế không tương xứng với số hóa đơn đã xuất; bán hàng nhưng không xuất hóa đơn hoặc xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực.
Tỷ lệ giao dịch bằng tiền mặt cao bất thường so với đặc thù ngành nghề và quy mô hoạt động; dữ liệu không đồng nhất giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử và dòng tiền qua ngân hàng.
Sử dụng nhiều phần mềm kế toán không đồng bộ, có dấu hiệu chia tách dữ liệu giữa các hệ thống. Lợi nhuận khai báo liên tục thấp bất thường hoặc lỗ kéo dài trong khi quy mô, doanh thu thực tế vẫn tăng trưởng.
Chênh lệch lớn giữa số liệu báo cáo thuế và số liệu cung cấp cho ngân hàng khi vay vốn hoặc cho nhà đầu tư.
Hộ kinh doanh kê khai doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế nhưng doanh thu thực tế trên ngưỡng chịu thuế.
Chi phí hạch toán không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định hoặc không đáp ứng điều kiện được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Chi phí phát sinh tăng bất thường hoặc có chênh lệch đáng kể giữa số liệu kế toán và hồ sơ khai thuế, không phù hợp với quy mô, ngành nghề và thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Phương thức quản lý thuế hiện đại cho phép phát hiện sai lệch ngày càng nhanh, chính xác: phân tích dữ liệu lớn và áp dụng quản lý rủi ro để phát hiện bất thường về doanh thu, chi phí, lợi nhuận theo ngành; đối chiếu chéo giữa dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu kế toán và dòng tiền thanh toán.
Cạnh đó là kết nối, chia sẻ thông tin giữa cơ quan thuế với ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán và các cơ quan liên quan; tiếp nhận thông tin từ các tổ chức cung cấp giải pháp phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử.
“Các dấu hiệu nêu trên tiềm ẩn rủi ro cao về vi phạm pháp luật thuế, hoàn toàn có thể bị phát hiện thông qua công tác phân tích dữ liệu, quản lý rủi ro của cơ quan thuế. Khoảng cách giữa số liệu khai – số liệu thực ngày càng khó che giấu”, Cục Thuế cảnh báo.
Theo Cục Thuế, hành vi sử dụng 2 hệ thống sổ kế toán để trốn thuế có thể dẫn đến đồng thời nhiều hệ luỵ.
Cụ thể là, buộc nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước (biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc); tính tiền chậm nộp theo mức 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp.
Về xử phạt vi phạm hành chính, hành vi trốn thuế bị phạt tiền từ 1 – 3 lần số tiền thuế trốn, tùy theo tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.
Đáng chú ý, khi số tiền trốn thuế đạt ngưỡng luật định, hành vi có thể bị xử lý hình sự về tội trốn thuế theo điều 200 bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Ngưỡng khởi tố từ 100 triệu đồng đối với cá nhân và từ 200 triệu đồng đối với pháp nhân thương mại (hoặc dưới mức này nhưng đã bị xử phạt hành chính, hoặc đã bị kết án về hành vi này, chưa được xóa án tích).
Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần ghi nhận trung thực, kịp thời mọi giao dịch kinh tế phát sinh trên một hệ thống sổ kế toán thống nhất; xuất hóa đơn đầy đủ, đúng giá trị thực tế cho mọi hàng hóa, dịch vụ đã bán.
Hạn chế tối đa giao dịch tiền mặt không kiểm soát; đồng bộ dữ liệu giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử và dòng tiền; định kỳ tự đối chiếu để phát hiện sớm sai lệch…
Với các tổ chức cung cấp phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử và giải pháp công nghệ trong lĩnh vực thuế, Cục Thuế lưu ý, không phát triển, cung cấp hoặc hỗ trợ các giải pháp phần mềm có khả năng tạo lập hoặc duy trì song song 2 hệ thống sổ kế toán; tích hợp chức năng cảnh báo, phát hiện bất thường trong dữ liệu kế toán, hóa đơn điện tử (ví dụ, cảnh báo khi doanh thu, dòng tiền, hóa đơn lệch nhau)…
Tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ tiếp tay, hỗ trợ thiết lập hệ thống 2 sổ có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý với vai trò đồng phạm hoặc giúp sức cho hành vi trốn thuế.
Sáng 24.5, giá USD tại các ngân hàng thương mại tiếp tục tăng trong tuần. Cụ thể, Ngân hàng Vietcombank mua chuyển khoản lên 26.160 đồng, bán ra 26.390 đồng, tăng 23 đồng ở chiều mua nhưng chỉ tăng 3 đồng ở chiều bán ra so với cuối tuần trước; Ngân hàng ACB giữ nguyên chiều mua chuyển khoản sau một tuần, lên 26.170 đồng và tăng 3 đồng ở chiều bán ra, lên 26.390 đồng…
Trong khi đó, các ngoại tệ khác biến động trái chiều sau một tuần. Chẳng hạn, giá euro tại Ngân hàng Vietcombank giảm 35 đồng khi mua chuyển khoản xuống 30.150 đồng, bán ra còn 31.422 đồng. Ngược lại, bảng Anh tăng 206 đồng khi mua chuyển khoản lên 34.831 đồng, bán ra 35.946 đồng; yen Nhật cũng tăng 0,16 đồng khi mua chuyển khoản lên 162,29 đồng và bán ra 170,88 đồng…
Giá USD thế giới tiếp tục tăng khi chỉ số USD-Index đạt 99,32 điểm, cao hơn 0,05 điểm so với cuối tuần trước. Đồng bạc xanh đã có hai tuần liên tiếp tăng cao khi nỗi lo về lạm phát của nhiều. nhà đầu tư vẫn chưa dịu bớt. Sự gia tăng trong kỳ vọng về lãi suất cao sẽ được duy trì trong thời gian dài đã dẫn đến một đợt bán tháo trái phiếu toàn cầu mạnh trong tuần. Thế nhưng, lợi suất chuẩn trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ chốt tuần vẫn tăng gần 1 điểm cơ bản lên 4,582%, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm giảm gần 1 điểm cơ bản xuống 5,110%.
Tuy nhiên, đà tăng của đồng bạc xanh đã không còn mạnh sau khi có báo cáo rằng Washington và Tehran đã có được dự thảo cuối cùng về một thỏa thuận hòa bình. Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 23.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết "các khía cạnh và chi tiết cuối cùng" của một "bản ghi nhớ hợp tác" vẫn đang được thảo luận và sẽ sớm được công bố. Ông nói thỏa thuận tiềm năng có thể bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải then chốt đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu. "Thỏa thuận về cơ bản đã được đàm phán xong, chỉ còn chờ hoàn tất giữa Mỹ, Iran và các quốc gia khác", theo The Guardian dẫn bài viết của ông Trump.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 272/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Nghị quyết số 253/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. So với các quy định trước đây, Nghị định 272 đã bổ sung nhiều quy định mới, đặc biệt đối với hoạt động khảo sát và đầu tư các dự án điện gió ngoài khơi.
Cụ thể, điểm mới của Nghị định 272 là lần đầu tiên quy định cụ thể điều kiện đối với đơn vị khảo sát dự án điện gió ngoài khơi. Theo đó, đơn vị khảo sát phải đáp ứng các điều kiện như: Có vốn chủ sở hữu tối thiểu là 1 tỉ đồng đối với mỗi MW điện gió ngoài khơi đề nghị giao khu vực biển để khảo sát. Trường hợp đơn vị khảo sát đề nghị giao khu vực biển để khảo sát nhiều dự án điện gió ngoài khơi, vốn chủ sở hữu tối thiểu của đơn vị khảo sát phải đáp ứng tương ứng với tổng số MW của các dự án điện gió ngoài khơi được đề xuất.
Đồng thời, đơn vị khảo sát phải chứng minh năng lực tài chính thông qua báo cáo tài chính đã kiểm toán, cam kết hỗ trợ tài chính của công ty mẹ hoặc các tài liệu hợp pháp khác. Quy định này không có trong các văn bản trước đây và được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng đăng ký khảo sát tràn lan nhưng thiếu năng lực triển khai thực tế.
Bên cạnh đó, Nghị định 272 cũng lần đầu quy định rõ điều kiện tài chính đối với doanh nghiệp lập hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi, bán điện lên hệ thống điện quốc gia trong quy hoạch phát triển điện lực và dự kiến vận hành trong giai đoạn 2025 - 2030, giai đoạn 2031 - 2035 phải đáp ứng các điều kiện như doanh nghiệp phải có vốn chủ sở hữu tham gia dự án không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư; phần vốn còn lại phải chứng minh khả năng huy động từ các tổ chức tín dụng hoặc các nguồn vốn hợp pháp khác.
Trường hợp doanh nghiệp là nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thì phải đáp ứng các điều kiện theo quy định tại Nghị định số 58/2025 và có tỷ lệ vốn góp đầu tư trong dự án tối thiểu là 15%.
So với trước đây, khi chưa có quy định cụ thể về tỷ lệ vốn tự có của nhà đầu tư, quy định này được đánh giá sẽ góp phần sàng lọc các doanh nghiệp có năng lực tài chính thực sự, hạn chế tình trạng giữ chỗ dự án hoặc chậm triển khai.
Một điểm mới đáng chú ý khác là Nghị định đã bổ sung cơ chế xử lý chi phí khảo sát và lập hồ sơ dự án điện gió ngoài khơi. Cụ thể, đối với các dự án do doanh nghiệp Nhà nước được giao thực hiện khảo sát để phục vụ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, toàn bộ chi phí khảo sát và lập hồ sơ phải được kiểm toán trước khi hoàn trả. Nhà đầu tư được lựa chọn sẽ có trách nhiệm hoàn trả các khoản chi phí này theo quy định, tùy từng hình thức tham gia đầu tư. Đây là cơ chế mới nhằm bảo đảm minh bạch trong sử dụng nguồn lực và tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hồi chi phí khảo sát đã thực hiện.
Không chỉ bổ sung các điều kiện về tài chính, Nghị định 272 còn quy định đầy đủ trình tự, thủ tục tiếp nhận và giải quyết hồ sơ khảo sát, hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi, đồng thời xác định rõ cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xem xét, thẩm định dự án. Đây là những nội dung trước đây được quy định phân tán hoặc chưa có hướng dẫn cụ thể, gây khó khăn cho quá trình triển khai các dự án quy mô lớn.
Ngày 28.5, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công thương) thông tin về kết quả làm việc với các sàn thương mại điện tử liên quan đến chính sách phí.
Theo Ủy ban Cạnh tranh, trong tháng 5, đơn vị này nhận nhiều phản ánh, thông tin liên quan đến việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh các mức phí cũ, hoặc áp dụng các chính sách phí mới, có thể ảnh hưởng đến chi phí vận hành chung của các nhà bán hàng, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến giá bán dành cho người tiêu dùng, cũng như môi trường cạnh tranh trong thương mại điện tử.
Ngay sau đó, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đã làm việc với một số người bán hàng trên Shopee và TikTok Shop để tìm hiểu, ghi nhận những bất cập, khó khăn khi đối mặt với việc điều chỉnh các loại phí cố định, phí xử lý giao dịch cũng như các loại phí dịch vụ mới phát sinh mà Shopee, TikTok Shop đã, hoặc dự kiến áp dụng trong tháng 5.
Đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia gửi văn bản yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu và tổ chức làm việc với đại diện một số nền tảng số trung gian bán lẻ, trong đó có sàn thương mại điện tử Shopee nhằm làm rõ cơ sở xây dựng, lý do điều chỉnh, phương thức áp dụng cũng như tác động của các chính sách phí mới đối với người bán hàng, môi trường cạnh tranh.
Trong đó, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đặc biệt lưu ý đối với việc Shopee dự kiến áp dụng loại phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị từ nạp tiền tự động trích từ doanh thu đơn hàng, dự kiến triển khai từ ngày 29.5.
Trong chương trình này, Shopee dự kiến áp dụng vận hành theo cơ chế tự động trích một tỷ lệ nhất định từ doanh thu đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản dịch vụ hiển thị trên nền tảng nhằm duy trì hoạt động quảng bá, hiển thị sản phẩm.
Mức duy trì hiển thị tiêu chuẩn được áp dụng ở mức 1% doanh thu đơn hàng thành công (chưa bao gồm thuế GTGT). Đồng thời, người bán có thể thiết lập mức linh hoạt từ 1 - 50% theo nhu cầu. Khoản tiền này được khấu trừ trực tiếp trước khi doanh thu được chuyển vào tài khoản của người bán.
Qua quá trình làm việc và rà soát thông tin, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia yêu cầu Shopee rà soát cơ sở áp dụng và các tác động có thể phát sinh của chương trình nêu trên đối với cộng đồng nhà bán hàng trên nền tảng.
Ngày 27.5, Công ty TNHH Shopee có báo cáo gửi Ủy ban Cạnh tranh quốc gia về kết quả rà soát và chủ động đề xuất hoãn triển khai chính sách phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị và sẽ gửi thông báo chính thức đến người bán hàng trong ngày 28.5.
Ủy ban Cạnh tranh quốc gia khẳng định, đối với việc điều chỉnh các loại phí đang được các nền tảng số trung gian bán lẻ áp dụng đối với người bán hàng, bao gồm phí cố định, phí xử lý giao dịch, phí hạ tầng và các loại phí dịch vụ khác, đơn vị này tiếp tục tăng cường công tác theo dõi, giám sát việc xây dựng, điều chỉnh và áp dụng chính sách phí trên thị trường.
Ngoài ra, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia cũng yêu cầu Shopee, TikTok Shop và các doanh nghiệp liên quan tiếp tục cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu và giải trình về cơ sở xây dựng, căn cứ điều chỉnh, phương thức áp dụng, cơ chế thu phí cũng như tính hợp lý, minh bạch và tác động của các chính sách phí này đối với hoạt động kinh doanh của nhà bán hàng, đảm bảo môi trường cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng.
Để hỗ trợ công tác giám sát thị trường, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia cũng đề nghị các nhà bán hàng, tổ chức, cá nhân có liên quan tiếp tục phối hợp cung cấp thông tin, tài liệu, phản ánh khách quan về tình hình thực tế phát sinh trong quá trình hoạt động trên các nền tảng số trung gian bán lẻ, đặc biệt đối với các nội dung liên quan đến việc điều chỉnh, áp dụng các loại phí và chính sách mới có khả năng tác động đến hoạt động kinh doanh, quyền lợi người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh.
Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đề nghị các nền tảng số trung gian bán lẻ khi điều chỉnh chính sách phí cần bảo đảm tính minh bạch, hợp lý, không tạo ra gánh nặng bất hợp lý cho nhà bán hàng, không làm méo mó cạnh tranh hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng.
