Cuộc đua trong khoang lái ô tô

Tháng 1/2026, tỷ phú 81 tuổi Eric Sprott (Canada) tới thăm các mỏ tại Australia và New Zealand, đúng thời điểm giá bạc lập kỷ lục 100 USD một ounce. Dù vậy, ông không quá bận tâm đến việc này. "Cổ phiếu vàng và bạc đều đang bị định giá quá thấp. Thực ra tôi nghĩ giá kim loại còn tăng mạnh nữa. Bạc hoàn toàn có thể lên 200 USD, thậm chí 300 USD. Vàng có thể lên 10.000 USD", ông nói.

Vài ngày sau, giá bạc giảm một phần ba, còn 76 USD. Vàng cũng xuống dưới 5.000 USD, hiện chỉ quanh 4.500 USD. Dù vậy, Sprott vẫn không nao núng. Ông cho rằng biến động như vậy là điều bình thường khi xung đột bùng phát trên khắp thế giới và nhà đầu tư đổ xô tìm nơi trú ẩn an toàn hơn. Theo ông, diễn biến này phản ánh thị trường chỉ đang tìm hướng đi giữa bất ổn toàn cầu.

Trú ẩn có thể là một trong những lý do nhiều nhà đầu tư mới tìm đến vàng và bạc. Tuy nhiên, Sprott cho rằng còn một nguyên nhân khác đứng sau đợt tăng phi mã gần đây của kim loại. Đó là chi tiêu thiếu kiểm soát của các chính phủ. "Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều hiểu rằng các chính phủ đã hành xử khá thiếu trách nhiệm với hệ thống tài chính. Họ in tiền và chi tiêu quá mức, từ Canada, Mỹ, Anh, Nhật Bản đến bất kỳ nước nào khác", ông nói.

Đây là lập luận được giới phân tích nhắc đến suốt nhiều thập kỷ qua. Theo lý thuyết, mức chi tiêu quá lớn sẽ làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng vào tiền tệ, khiến nhiều người chuyển sang các tài sản hữu hình như kim loại quý - vốn được coi là nơi lưu giữ giá trị.

Niềm tin đó khiến Sprott không chỉ tích trữ vàng, bạc vật chất, mà còn kiếm được nhiều tiền hơn nhờ gom cổ phần tại các công ty vàng và bạc. Kiến thức sâu về đầu tư cho phép ông nhắm tới các công ty nhỏ, ít tên tuổi, sở hữu những tài sản mà ông cho là đang bị định giá thấp. "Tôi nhìn vào trữ lượng mỏ. Tôi không phải nhà địa chất học, không biết gì về đá, nhưng tôi hiểu các con số. Nếu phần thưởng đủ lớn, tôi có thể chấp nhận", ông nói.

Trên thực tế, chiến lược này đã mang lại thành quả. Sprott hiện nắm cổ phần tại 120 công ty khai khoáng. Theo Forbes, tài sản của ông hiện là 3,1 tỷ USD, gấp gần 4 lần so với đầu năm 2025, nhưng đã giảm từ đỉnh 4,6 tỷ USD đầu năm nay. Sprott tiết lộ 98% tài sản của ông là từ vàng và bạc.

Con đường trở thành một trong những người lạc quan nhất thế giới về kim loại quý của Sprott bắt đầu tại Ottawa - thủ đô Canada nổi tiếng với các mỏ khoáng sản phong phú. Cha ông là một công chức tại đây, thường giao dịch chứng khoán lúc rảnh rỗi. Việc này khiến Sprott dần có hứng thú với đầu tư.

Năm 1980, ông dùng tiền tiết kiệm để tham gia giao dịch trên sàn chứng khoán Toronto. Sau đó, ông mở công ty chứng khoán riêng có tên Sprott Securities.

Năm 2000, khi bong bóng dot com phình to, Sprott bắt đầu lo ngại về kịch bản thị trường sụp đổ. Vì thế, ông bán cổ phiếu để chuyển sang mua kim loại quý. Không lâu sau đó, thị trường chứng khoán giảm tới 80%.

Sprott sau đó bán mảng môi giới chứng khoán của công ty Sprott Securities. Ông giữ lại mảng quản lý tài sản, và bắt đầu đổ tiền vào các công ty khai khoáng.

Do sự thiếu chắc chắn về chi phí và chất lượng khoáng sản, các mỏ chưa khai thác thường được định giá thấp hơn kim loại tinh luyện, kể cả sau khi đã có dự báo từ các nhà địa chất học. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm cá nhân, Sprott coi đây là lợi thế. Ông cho biết trên Forbes rằng đến nay, mình vẫn xem xét các chỉ số như trữ lượng quy đổi, hàm lượng quặng tối thiểu và hoạt động của mỏ để cân nhắc chi phí đầu tư so với giá thị trường.

Khoản đầu tư lớn nhất của ông là số cổ phần hiện trị giá 1,3 tỷ USD tại Hycroft Mining Holding (Mỹ). Đây là một trong những ví dụ về đầu tư vào tài sản bị định giá thấp. Sprott bị thu hút bởi quy mô lớn của mỏ vàng và bạc chủ lực tại Bắc Nevada này, dù khi ông đầu tư năm 2019, mỏ này còn chưa hoạt động và công ty Hycroft Mining đang chìm trong nợ nần.

Sprott đã rót hơn 360 triệu USD vào Hycroft và hỗ trợ công ty này vay vốn để nắm 1% cổ phần cùng quyền hưởng 1,5% doanh thu khai thác ròng trong tương lai. Sau vài năm biến động, cổ phiếu Hycroft bắt đầu tăng giá. Sprott tiếp tục đầu tư thêm. Từ đầu năm 2025, cổ phiếu này tăng tới gần 1.500%, dù công ty mới bắt đầu hoạt động và chưa sản xuất được ounce vàng hay bạc nào.

Khoản đầu tư lớn thứ hai của ông là vào Discovery Silver Corporation (Canada). Tháng 5/2019, Discovery và Levon Resources sáp nhập thành một công ty thăm dò tập trung vào bạc, với các dự án tại Mexico và Puerto Rico. Cuối năm đó, Sprott đầu tư khoảng 6 triệu USD để sở hữu gần 25% công ty mới. Với số vốn này, Discovery bắt đầu tập trung vào mỏ Cordero quy mô lớn tại Chihuahua (Mexico). Họ ước tính mỏ này chứa gần một triệu tấn vàng, bạc, chì và kẽm.

Giá vàng đầu năm 2024 chỉ hơn 2.000 USD một ounce, nhưng đến cuối tháng 1/2026 có thời điểm tiến sát 5.600 USD, tương đương tăng 180% trong 2 năm. Giá bạc cũng có diễn biến tương tự, khi tăng từ quanh 30 USD lên 100 USD chỉ trong 2 năm.

40 năm đầu tư giúp Sprott luôn giữ được sự điềm tĩnh, dù thị trường biến động đến mức nào. Khi được hỏi làm thế nào để tìm ra khoản đầu tư tỷ USD tiếp theo, tỷ phú chỉ cho biết: "Các con số đã đưa tôi tới đây. Hãy nhớ điều đó. Bạn không cần phải là nhà địa chất học đâu".

Tin Gốc: Vnexpress

Liên quan vụ buôn lậu 28.000 viên kim cương, sau khi một nguyên lãnh đạo công ty con vướng sai phạm, nhiều khách hàng của PNJ đã đến cửa hàng để bán lại. Ghi nhận của phóng viên báo Dân trí cho thấy tại các cửa hàng ở TPHCM, hoạt động mua bán vẫn diễn ra bình thường theo chính sách công khai.

Dù thế, một câu hỏi được thị trường quan tâm là nếu khách mua kim cương có chứng nhận P-Lab nhưng không mua từ các cửa hàng của PNJ thì đến các cửa hàng này bán lại có được không. Về vấn đề này, đại diện PNJ cho biết cần hiểu theo hai khía cạnh khác nhau.

Thứ nhất, kim cương PNJ là sản phẩm do doanh nghiệp này phân phối, có hóa đơn của công ty và được áp dụng đầy đủ các chính sách hậu mãi, chăm sóc khách hàng cũng như chính sách thu mua lại theo quy định của công ty.

Thứ hai, P-Lab là một đơn vị cung cấp dịch vụ kiểm định phục vụ nhu cầu của nhiều doanh nghiệp kinh doanh kim cương, khách hàng cá nhân; tương tự như các tổ chức kiểm định khác trong nước và quốc tế. Chứng nhận của P-Lab chỉ phản ánh kết quả thử nghiệm, đánh giá các đặc tính của viên kim cương tại thời điểm thực hiện dịch vụ.

Do đó, theo đại diện này, chính sách thu mua lại của PNJ chỉ áp dụng cho khách đã mua kim cương được phân phối từ hệ thống bán lẻ thuộc doanh nghiệp.

Chuyên gia: Điểm quan trọng nhất hiện nay không phải là viên kim cương đó có bán lại được hay không

Ở góc độ chuyên gia, bà Nguyễn Thị Thu Hương, cố vấn tài chính cao cấp của một doanh nghiệp, cho rằng với trường hợp khách hàng đang sở hữu kim cương có chứng nhận P-Lab/PNJ-Lab, điểm quan trọng nhất ở thời điểm hiện tại không phải là vội kết luận viên kim cương đó có bán lại được hay không, mà cần chờ cách xử lý chính thức từ cơ quan chức năng.

Theo bà Hương, trong giao dịch kim cương thứ cấp, giấy kiểm định có vai trò rất quan trọng. Giấy này là cơ sở để người mua xác nhận chất lượng, tham chiếu giá trị và định giá lại viên kim cương. Trên thực tế, nhiều giao dịch mua bán lại kim cương dựa đáng kể vào giấy kiểm định, đặc biệt là các thông tin về carat, màu sắc, độ sạch, giác cắt và mã số định danh của viên đá.

Tuy nhiên, vụ việc lần này cho thấy giấy kiểm định là điều kiện cần, nhưng chưa chắc là điều kiện đủ. Khi xuất hiện nghi vấn về việc một số viên kim cương có thể bị làm mới hồ sơ, thay đổi mã số hoặc không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp, người mua sẽ không chỉ nhìn vào giấy kiểm định mà còn quan tâm nhiều hơn đến hóa đơn, lịch sử giao dịch, nguồn gốc sở hữu và tính pháp lý của viên kim cương.

Do đó, với câu hỏi khách mua kim cương có chứng nhận P-Lab nhưng không mua trực tiếp từ PNJ thì có thể bán lại cho PNJ hay không, việc này nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào quá trình kiểm tra từng trường hợp cụ thể, bao gồm đối chiếu mã số kiểm định, tình trạng viên đá, chứng từ giao dịch và chính sách xử lý chính thức của PNJ sau khi có kết luận từ cơ quan chức năng.

Điều lo ngại lớn nhất là niềm tin của thị trường

Bà Thu Hương bổ sung, điểm đáng chú ý hơn là tác động đến niềm tin thị trường. Sau vụ việc, các sản phẩm gắn với chứng nhận P-Lab/PNJ-Lab có thể gặp khó khăn hơn trong giao dịch thứ cấp, nhất là với những viên không có đầy đủ hóa đơn và hồ sơ nguồn gốc.

Trước đây, giấy kiểm định có thể giúp người bán tạo niềm tin ban đầu với người mua; nhưng hiện nay, niềm tin đó có thể bị suy giảm, khiến người mua thận trọng hơn, yêu cầu kiểm định chéo nhiều hơn hoặc đòi mức chiết khấu cao hơn để bù đắp rủi ro.

Về phía PNJ, dù cần chờ kết luận chính thức, vụ việc này rõ ràng tạo ra áp lực đáng kể về mặt thương hiệu và niềm tin. Với ngành kim cương, uy tín của đơn vị kiểm định và hệ thống bán lẻ đóng vai trò rất lớn trong quyết định mua bán. "Vì vậy, cách PNJ phối hợp với cơ quan chức năng, rà soát quy trình kiểm định và đưa ra phương án bảo vệ quyền lợi khách hàng sẽ là yếu tố then chốt để khôi phục niềm tin thị trường", bà Thu Hương nói.

Riêng với các viên kim cương có dấu hiệu liên quan đến vụ việc đang bị điều tra, đặc biệt là trường hợp bị nghi ngờ xóa mã số quốc tế, làm lại hồ sơ hoặc không có chứng từ nguồn gốc hợp pháp, rủi ro sẽ lớn hơn rất nhiều. Khi đó, vấn đề không chỉ là thanh khoản hay giá bán, mà còn là rủi ro pháp lý. Việc bán lại trong nước hay đưa ra nước ngoài đều có thể gặp rào cản nếu viên đá bị yêu cầu xác minh nguồn gốc hoặc bị nghi liên quan đến hàng hóa nhập lậu.

Do đó, chuyên gia khuyến cáo trong giai đoạn này, khách hàng chưa nên vội khẳng định viên kim cương có chứng nhận P-Lab chắc chắn bán được hay không bán được. Việc cần làm trước mắt là khách hàng cần giữ đầy đủ hồ sơ mua bán, giấy kiểm định, chứng từ thanh toán và thông tin người bán; đồng thời thận trọng với các giao dịch thứ cấp cho đến khi có kết luận rõ ràng hơn.

Trong ngắn hạn, rủi ro lớn nhất không chỉ nằm ở giá trị viên đá, mà nằm ở niềm tin của người mua đối với hồ sơ nguồn gốc và chứng nhận đi kèm.

Trước những thông tin về vụ việc sai phạm của một lãnh đạo công ty thành viên liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương, chiều muộn 3/7, bà Cao Thị Ngọc Dung - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã chứng khoán: PNJ) - đã gửi tâm thư đến cổ đông, khách hàng và nhà đầu tư. Trong thư, bà gửi lời xin lỗi, đồng thời nêu nguồn kim cương của doanh nghiệp này hiện nay đến từ nhập khẩu chính ngạch. Doanh nghiệp sẽ mua lại sản phẩm theo cam kết với khách hàng.

Theo kết quả điều tra, từ năm 2024 đến nay, đường dây này đã thực hiện trót lọt 141 chuyến vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương các loại vào Việt Nam tiêu thụ với tổng doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng.

Cơ quan công an xác định người đứng đầu khâu “hợp thức hóa” cho số kim cương lậu là ông Đặng Ngọc Thảo (sinh năm 1974, trú tại TPHCM), nguyên Tổng giám đốc Công ty P-Lab. P-Lab là công ty con của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ).

Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, ông Đặng Ngọc Thảo đã câu kết với các nghi phạm, mua kim cương bị sai thông số so với giấy kiểm định GIA được nhập lậu với giá rẻ.

Sau đó bằng kiến thức chuyên môn của mình, ông Thảo mài mã số GIA được khắc trên viên kim cương và làm mới theo mã số của Công ty P-Lab, cấp cho viên kim cương giấy chứng nhận kiểm định mới của Công ty P-Lab để bán cho khách hàng kiếm lời.

Phía P-Lab và PNJ đã có thông tin phản hồi về sự vụ, nhấn mạnh đây là vụ việc thuộc trách nhiệm pháp lý của cá nhân. Hai bên cho biết đang phối hợp điều tra và cam kết đảm bảo quyền lợi khách hàng.

Tin Gốc: Dân Trí

Dư âm của sự lệch pha giữa tín dụng và huy động năm 2025 vẫn đang tác động tới nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 đạt khoảng 19%, trong khi huy động chỉ tăng 11,4%.

Khoảng trống này buộc nhiều ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. Áp lực càng rõ nét khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên tới 19%-20% vào đầu năm 2026.

Trong bối cảnh này, Chính phủ đang nỗ lực hạ nhiệt lãi suất huy động trên thị trường. Và một trong những thay đổi được giới đầu tư quan tâm là thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước.

Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.

Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.

Trước đó lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 cũng góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.

Việc điều chỉnh này được xem là một bước "nới lỏng tương đối", giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.

Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 - chủ yếu là khối tư nhân - có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.

Một chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán đưa ra quan điểm thận trọng khi cho rằng dự thảo có những điểm hỗ trợ thanh khoản như "trừ vốn chủ sở hữu ở tử số" hay "cộng 20% tiền gửi kho bạc ở mẫu số". Tuy nhiên loại bỏ tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác có thể gây áp lực đáng kể trong giai đoạn hiện nay.

Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình - cho biết "nhiều thay đổi trong dự thảo cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận chuẩn Basel III và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hệ thống".

Tuy nhiên ông Minh cũng lưu ý thay đổi có thể tạo ra hai lực tác động trái chiều.

Một mặt, việc cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước giúp cải thiện thanh khoản, từ đó có thể giảm áp lực huy động và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.

Mặt khác, việc không tính tiền gửi liên ngân hàng lại khiến một số ngân hàng phải tăng cường huy động từ dân cư hoặc tìm nguồn vốn thay thế, qua đó có thể làm gia tăng cạnh tranh lãi suất ở nhóm này.

"Hiệu ứng nới lỏng cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể bị triệt tiêu phần nào bởi áp lực huy động ở nhóm ngân hàng tư nhân", ông Minh nhận định.

Ông cũng cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn đang được kiểm soát, việc áp dụng CDR cần có lộ trình phù hợp, thay vì triển khai ngay lập tức.

Nếu áp dụng đột ngột, rủi ro căng thẳng thanh khoản có thể xuất hiện khi nhiều ngân hàng chưa kịp tăng vốn hoặc phát hành trái phiếu quốc tế.

Thực tế, trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự thận trọng này. Sau kỳ nghỉ lễ, diễn biến cổ phiếu ngân hàng vẫn khá dè dặt.

Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, tính đến phiên 4-5, gần 75% số mã ngân hàng trên ba sàn đang suy yếu về xu hướng dài hạn, dù VN-Index đã vượt qua đợt điều chỉnh.

Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không giữ được nhiều thành quả tăng đầu năm. Tính đến hết phiên 4-5, BID tăng khoảng 3,9% từ đầu năm 2026, VCB tăng 4%, trong khi CTG giảm 2,4%.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ