Ngày 24-4, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trên nền tảng X: “Lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, 3 tàu sân bay (của Hải quân Mỹ) đang hoạt động đồng thời tại Trung Đông.
Đi cùng các phi đội máy bay trên tàu, các tàu sân bay USS Abraham Lincoln, USS Gerald R. Ford và USS George H.W. Bush mang theo hơn 200 máy bay cùng khoảng 15.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ”.
Tối 24-4 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin Reuters tường thuật ông Pete Hegseth – Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ (tức Bộ trưởng Quốc phòng) – vừa tuyên bố lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran đang được mở rộng ra toàn cầu, đồng thời nói rằng Tehran trước đây từng có cơ hội đạt được “thỏa thuận tốt” với Washington.
“Lệnh phong tỏa của chúng tôi đang được mở rộng và vươn ra toàn cầu” – ông Hegseth nói với các phóng viên hôm nay.
Vị bộ trưởng khẳng định: “Không có tàu nào có thể rời khỏi eo biển Hormuz để đi bất cứ đâu trên thế giới mà không có sự cho phép của Hải quân Mỹ”.
Ông cập nhật đến nay Hải quân Mỹ đã buộc 34 tàu phải quay đầu khỏi eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ lưu ý bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm rải thêm thủy lôi sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Ông Hegseth cũng bác bỏ những chỉ trích của Giáo hoàng Leo XIV về cuộc chiến ở Iran, nói rằng Giáo hoàng “cứ làm việc của ông ấy” và điều đó sẽ không vấn đề gì.
Hôm 16-4, Giáo hoàng Leo XIV đã lên án các nhà lãnh đạo chi hàng tỉ USD cho chiến tranh và cho rằng thế giới “đang bị tàn phá bởi một số ít bạo chúa”.
Ngày 24-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bắt đầu chuyến công du nước ngoài, với các điểm đến là Islamabad (Pakistan), Muscat (Oman) và Matxcơva (Nga), theo truyền thông Iran.
“Mục đích của chuyến đi này là tiến hành các cuộc tham vấn song phương, thảo luận về những diễn biến hiện nay trong khu vực, cũng như tình hình mới nhất của cuộc chiến do Mỹ và Israel thực hiện chống lại Iran” – Hãng tin IRNA thông tin.
Hãng tin Reuters dẫn một nguồn tin chính phủ cho biết Ngoại trưởng Iran Araghchi dự kiến đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 24-4 cùng một phái đoàn nhỏ, và cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ có khả năng sẽ diễn ra.
Nguồn tin này nói thêm đội hậu cần và an ninh của Mỹ đã có mặt tại Islamabad để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán.
Ngày 24-4, ông Anwar Gargash, Cố vấn của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), nhận định việc xây dựng lại lòng tin giữa nước này và Iran sẽ mất “rất lâu”, sau khi Iran tấn công UAE trong cuộc xung đột những tuần qua ở Trung Đông, theo Hãng tin AFP.
“Các vị không thể nói với tôi về chuyện lòng tin sau khi đã tấn công chúng tôi bằng 2.800 tên lửa và máy bay không người lái. Việc đó sẽ mất rất lâu” – ông Gargash phát biểu tại Hội nghị Chính sách thế giới ở thị trấn Chantilly (Pháp).
Theo Hãng tin Reuters, ngày 24-4, quân đội Israel yêu cầu cư dân rời khỏi thị trấn Deir Ames ở miền nam Lebanon, phía bắc “vùng an ninh” mà họ tự tuyên bố. Quân đội Israel nói rằng họ sẽ tiến hành các cuộc tấn công tại đây, chỉ một ngày sau khi Israel và Lebanon gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thêm 3 tuần.
Quân đội Israel cho rằng nhóm vũ trang Hezbollah đang hoạt động tại thị trấn này, nhưng không đưa ra bằng chứng hay thời điểm cụ thể. Họ cảnh báo rằng bất kỳ hoạt động vũ trang nào xuất phát từ Deir Ames cũng sẽ dẫn đến hành động từ phía Israel.
Ngày 11.5, Hạm đội 6 của Hải quân Mỹ, phụ trách khu vực châu Âu và châu Phi, bất ngờ đăng thông báo cho biết một tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo đã cập cảng Gibraltar vào ngày 10.5.
Gibraltar, lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh, là mỏm đất nằm ở phía nam bán đảo Iberia, cửa ngõ từ Đại Tây Dương vào Địa Trung Hải.
"Chuyến thăm cảng chứng minh năng lực, sự linh hoạt và cam kết liên tục của Mỹ dành cho các đồng minh NATO. Các tàu ngầm tên lửa đạn đạo lớp Ohio là nền tảng phóng không thể bị phát hiện cho các tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm, cung cấp cho Mỹ chân kiềng có khả năng sống sót cao nhất trong bộ ba hạt nhân", thông báo nêu. Bộ ba hạt nhân của Mỹ gồm các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo, tên lửa phóng từ hầm ngầm trên bộ và máy bay có khả năng thả bom hạt nhân. Lầu Năm Góc không công bố tên của tàu ngầm.
Việc quân đội Mỹ thông báo vị trí của tàu ngầm hạt nhân là hành động rất hiếm hoi và thường mang theo thông điệp ngầm, bởi đây là một trong những vũ khí quan trọng, đòi hỏi tính bí mật cao nhất trong hoạt động.
Thông tin được công bố ngay sau khi Tổng thống Trump bác bỏ đề xuất hòa bình mà Iran gửi lại cho Mỹ, cho rằng những điều kiện trong đó là "hoàn toàn không thể chấp nhận".
Ngày 11.5, ông Trump nói rằng lệnh ngừng bắn đang đứng trước nguy cơ sụp đổ, theo The Hill. Trong khi đó, truyền thông Mỹ loan tin rằng nhà lãnh đạo đã bàn bạc với đội ngũ cố vấn về khả năng khôi phục chiến sự tại Iran.
Mỹ sở hữu 18 tàu ngầm lớp Ohio, trong đó có 14 chiếc mang tên lửa đạn đạo (SSBN) và 4 chiếc được chuyển đổi để mang tên lửa hành trình (SSGN). Mỗi chiếc SSBN có thể mang 24 quả tên lửa đạn đạo Trident II trong khi mỗi chiếc SSGN có thể mang theo 154 tên lửa hành trình Tomahawk. Theo thông báo của Hạm đội 6, chiếc đến Gibraltar là tàu mang tên lửa đạn đạo, tức là SSBN.
"Tôi kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc 'Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng'. Vào 14h ngày 7/4, tại các nhà máy điện trên khắp cả nước, bất kể có đức tin hay quan điểm chính trị thế nào, chúng ta sẽ nắm tay nhau để khẳng định: tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh", Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi viết trên mạng xã hội X ngày 6/4.
Theo ông Rahimi, sáng kiến này nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc và ủng hộ lực lượng vũ trang chống lại những kẻ tấn công.
"Đó cũng sẽ là dấu hiệu cho thấy cam kết của giới trẻ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng quốc gia và xây dựng tương lai tươi sáng", ông nêu thêm.
Bài đăng xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).
Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Iran phụ thuộc chủ yếu vào các nhà máy nhiệt điện, nơi tạo ra hơn 95% lượng điện năng cung cấp cho khoảng 40,6 triệu người sử dụng, trong đó có 32,3 triệu hộ gia đình, theo Bộ Năng lượng Iran. Các chuyên gia cho rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran sẽ gây ra những hậu quả nặng nề đối với nước này.
Trong khi đó, Elai Rettig, trợ lý giáo sư về chính sách năng lượng tại Đại học Bar Ilan ở Israel, cho biết ngành điện Iran vốn bất ổn nên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã tự đảm bảo nguồn điện dự phòng thông qua máy phát điện diesel và các nhà máy điện nhỏ đặt cạnh cơ sở của họ.
"Điều này đồng nghĩa các đợt mất điện diện rộng không chắc sẽ ngăn cản lực lượng này tiếp tục hoạt động và phóng tên lửa", chuyên gia Rettig nhận định.
Trước những lo ngại rằng tập kích các cơ sở dân sự có thể vi phạm luật pháp quốc tế, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tháng trước khẳng định quân đội Mỹ sẽ luôn hành động "trong khuôn khổ pháp luật". Bà giải thích rằng Tổng thống Trump đang gây sức ép để buộc Iran chấp nhận đàm phán, đồng thời cảnh báo năng lực quân sự của Mỹ "vượt xa tưởng tượng".
Theo Hãng tin AFP, ngày 29-5, Washington thông báo áp đặt biện pháp trừng phạt nhắm vào một mạng lưới của Iran bị cáo buộc sử dụng thủ đoạn lừa đảo để thu mua công nghệ quân sự nhạy cảm từ các công ty Mỹ.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, mạng lưới này đã lừa hàng chục công ty công nghệ Mỹ, chiếm đoạt hàng triệu USD nhằm thu mua các thiết bị tiên tiến như máy phân tích phổ tần và thiết bị phát hiện an ninh cho lĩnh vực quân sự Iran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết mạng lưới sử dụng các trang web giả, mô phỏng doanh nghiệp Mỹ có thật để tạo lòng tin với đối tác. Sau đó hàng hóa được chuyển qua các đầu mối trung gian tại Dubai trước khi bí mật đưa vào Iran, vi phạm lệnh cấm vận của Washington.
Phía Mỹ xác định mạng lưới này do Ali Majd Sepehr, một cá nhân tại Iran, điều hành. Tuy nhiên Washington không công bố danh tính các công ty Mỹ bị lừa tham gia giao dịch.
Theo AFP, thông báo trừng phạt mới này nằm trong chiến dịch "Cơn thịnh nộ kinh tế" (Economic Fury) của Mỹ nhằm gia tăng sức ép lên Iran.
Ông Pigott cho biết các biện pháp mới nhắm vào các cá nhân và tổ chức bị cáo buộc hoạt động thay mặt cho Bộ Quốc phòng Iran và Tổ chức Hậu cần các lực lượng vũ trang Iran để mua trái phép hàng hóa bị hạn chế từ doanh nghiệp Mỹ.
Trước đó một ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin giúp phá vỡ các mạng lưới tài chính của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng các đơn vị liên quan.
Diễn biến mới xuất hiện trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Iran tiếp tục căng thẳng. Nhà Trắng tuyên bố Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran nếu mọi điều kiện do Washington đưa ra được đáp ứng.
