Ngày 24-4, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trên nền tảng X: “Lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, 3 tàu sân bay (của Hải quân Mỹ) đang hoạt động đồng thời tại Trung Đông.
Đi cùng các phi đội máy bay trên tàu, các tàu sân bay USS Abraham Lincoln, USS Gerald R. Ford và USS George H.W. Bush mang theo hơn 200 máy bay cùng khoảng 15.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ”.
Tối 24-4 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin Reuters tường thuật ông Pete Hegseth – Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ (tức Bộ trưởng Quốc phòng) – vừa tuyên bố lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran đang được mở rộng ra toàn cầu, đồng thời nói rằng Tehran trước đây từng có cơ hội đạt được “thỏa thuận tốt” với Washington.
“Lệnh phong tỏa của chúng tôi đang được mở rộng và vươn ra toàn cầu” – ông Hegseth nói với các phóng viên hôm nay.
Vị bộ trưởng khẳng định: “Không có tàu nào có thể rời khỏi eo biển Hormuz để đi bất cứ đâu trên thế giới mà không có sự cho phép của Hải quân Mỹ”.
Ông cập nhật đến nay Hải quân Mỹ đã buộc 34 tàu phải quay đầu khỏi eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ lưu ý bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm rải thêm thủy lôi sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Ông Hegseth cũng bác bỏ những chỉ trích của Giáo hoàng Leo XIV về cuộc chiến ở Iran, nói rằng Giáo hoàng “cứ làm việc của ông ấy” và điều đó sẽ không vấn đề gì.
Hôm 16-4, Giáo hoàng Leo XIV đã lên án các nhà lãnh đạo chi hàng tỉ USD cho chiến tranh và cho rằng thế giới “đang bị tàn phá bởi một số ít bạo chúa”.
Ngày 24-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bắt đầu chuyến công du nước ngoài, với các điểm đến là Islamabad (Pakistan), Muscat (Oman) và Matxcơva (Nga), theo truyền thông Iran.
“Mục đích của chuyến đi này là tiến hành các cuộc tham vấn song phương, thảo luận về những diễn biến hiện nay trong khu vực, cũng như tình hình mới nhất của cuộc chiến do Mỹ và Israel thực hiện chống lại Iran” – Hãng tin IRNA thông tin.
Hãng tin Reuters dẫn một nguồn tin chính phủ cho biết Ngoại trưởng Iran Araghchi dự kiến đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 24-4 cùng một phái đoàn nhỏ, và cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ có khả năng sẽ diễn ra.
Nguồn tin này nói thêm đội hậu cần và an ninh của Mỹ đã có mặt tại Islamabad để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán.
Ngày 24-4, ông Anwar Gargash, Cố vấn của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), nhận định việc xây dựng lại lòng tin giữa nước này và Iran sẽ mất “rất lâu”, sau khi Iran tấn công UAE trong cuộc xung đột những tuần qua ở Trung Đông, theo Hãng tin AFP.
“Các vị không thể nói với tôi về chuyện lòng tin sau khi đã tấn công chúng tôi bằng 2.800 tên lửa và máy bay không người lái. Việc đó sẽ mất rất lâu” – ông Gargash phát biểu tại Hội nghị Chính sách thế giới ở thị trấn Chantilly (Pháp).
Theo Hãng tin Reuters, ngày 24-4, quân đội Israel yêu cầu cư dân rời khỏi thị trấn Deir Ames ở miền nam Lebanon, phía bắc “vùng an ninh” mà họ tự tuyên bố. Quân đội Israel nói rằng họ sẽ tiến hành các cuộc tấn công tại đây, chỉ một ngày sau khi Israel và Lebanon gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thêm 3 tuần.
Quân đội Israel cho rằng nhóm vũ trang Hezbollah đang hoạt động tại thị trấn này, nhưng không đưa ra bằng chứng hay thời điểm cụ thể. Họ cảnh báo rằng bất kỳ hoạt động vũ trang nào xuất phát từ Deir Ames cũng sẽ dẫn đến hành động từ phía Israel.
Trong video, thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) tiếp cận trận địa phòng không Israel trên điểm cao, trong đó hai bệ phóng thuộc tổ hợp Iron Dome (Vòm Sắt) được bảo vệ bởi các tấm bê tông lớn. Drone lao vào bệ phóng bên phải, hình ảnh bị cắt vào thời điểm va chạm.
Một ngày sau, Hezbollah tiếp tục triển khai drone FPV nhằm vào trận địa Vòm Sắt, dường như để tập kích bệ phóng còn lại. Vào thời điểm đó, khoảng 10 binh sĩ Israel đang tập trung để thay thế khí tài trúng đòn. Người điều khiển quyết định lái drone FPV nhằm vào các quân nhân đang đứng tại nơi trống trải.
Chưa rõ thương vong và thiệt hại cụ thể trong đòn tập kích.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) không bình luận về video của Hezbollah hay công bố thông tin về cuộc tập kích. Tuy nhiên, báo Jerusalem Post dẫn lời các nguồn tin trong IDF thừa nhận "không thể phủ nhận tính xác thực của video và hình ảnh được công bố đã tự nói lên tất cả".
Báo Ynet cho biết IDF đang chuyển hàng nghìn mét lưới đánh cá qua biên giới để cung cấp cho các đơn vị đồn trú ở miền nam Lebanon, nhằm ngăn chặn drone tự sát trước khi chúng tiếp cận các binh sĩ và cơ sở hạ tầng. Ynet nhận định động thái cho thấy thách thức ngày càng lớn mà drone giá rẻ gây ra, kể cả là đối với "một trong những hệ thống phòng không nổi tiếng nhất thế giới".
Một tổ hợp Vòm Sắt hoàn chỉnh gồm 3-4 bệ phóng, mỗi bệ được trang bị 20 tên lửa đánh chặn Tamir, cùng với đó là radar cảnh giới và dẫn bắn, hệ thống điều khiển và quản lý tác chiến.
Hezbollah thường xuyên sử dụng drone FPV để tấn công lực lượng Israel. Phần lớn điều khiển thông qua cáp quang thay vì tín hiệu vô tuyến, giúp chúng miễn nhiễm với các biện pháp tác chiến điện tử. IDF gần đây liên tục hứng chỉ trích vì chưa chuẩn bị đầy đủ biện pháp bảo vệ người và khí tài khỏi các đòn tập kích bằng drone FPV của đối phương.
Những hình ảnh được công bố cuối tháng trước cho thấy drone Hezbollah tập kích hàng loạt xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M tối tân và thiết giáp Eitan của Israel, cũng như nhắm đến nhiều binh sĩ đối phương. IDF xác nhận ít nhất một quân nhân đã thiệt mạng và 6 người bị thương trong vụ tập kích ở miền nam Lebanon ngày 26/4.
Trong sự việc ngày 27/4, một drone tự sát của Hezbollah cũng suýt đánh trúng trực thăng Black Hawk đang làm nhiệm vụ sơ tán binh sĩ Israel.
Lebanon bị kéo vào xung đột Trung Đông từ đầu tháng 3, sau khi Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị sát hại trong chiến dịch tập kích của Mỹ - Israel. IDF đáp trả bằng cách tiến hành các cuộc không kích lớn trên khắp Lebanon, đồng thời điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
30 nghị sĩ Dân chủ, đứng đầu là hạ nghị sĩ Joaquin Castro, ngày 5/5 gửi thư tới Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cho rằng việc Tổng thống Donald Trump hợp tác với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, với mục tiêu ngăn chặn quốc gia này sở hữu vũ khí hạt nhân, mà không công khai thừa nhận việc Tel Aviv cũng đang sở hữu loại vũ khí này, là điều không thể tiếp diễn.
"Chúng ta đang sát cánh chiến đấu với Israel, quốc gia mà chính phủ Mỹ vẫn chính thức từ chối thừa nhận chương trình vũ khí hạt nhân tiềm tàng của họ", bức thư có đoạn. "Những rủi ro về tính toán sai lầm, leo thang và sử dụng hạt nhân trong bối cảnh hiện nay không còn là lý thuyết suông".
Nhóm nghị sĩ nhấn mạnh quốc hội có quyền được thông tin đầy đủ về cán cân hạt nhân ở Trung Đông, nguy cơ leo thang từ bất cứ bên nào trong cuộc xung đột cũng như kế hoạch cùng các phương án dự phòng của chính quyền đối với những kịch bản đó.
"Chúng tôi chưa nhận được những thông tin như vậy", các nghị sĩ viết trong thư.
Theo các quan chức giấu tên, một số quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ leo thang hạt nhân trong xung đột Iran, cho rằng lằn ranh đỏ của Israel có thể chưa được hiểu đúng mức.
Israel được cho là đã bí mật xây dựng chương trình vũ khí hạt nhân của mình từ cuối những năm 1950, nhưng chưa từng công khai thừa nhận. Hồi tháng 10/2023, nữ nghị sĩ Revital Gotliv thuộc đảng Likud cầm quyền của Thủ tướng Netanyahu kêu gọi Israel sử dụng tên lửa hạt nhân Jericho đáp trả nhóm Hamas ở Gaza để "khôi phục an ninh đất nước".
Đây là lần đầu tiên một nghị sĩ Israel công khai thừa nhận nước này đang sở hữu Jericho, tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Israel, bởi Tel Aviv từ trước tới nay luôn duy trì chính sách "mơ hồ chiến lược", không thừa nhận cũng không phủ nhận về kho vũ khí hạt nhân của mình.
Israel không công bố học thuyết nào về cách thức họ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân. Chính phủ Israel cuối những năm 1960 tuyên bố nước này "sẽ không phải là quốc gia đầu tiên đưa vũ khí hạt nhân vào Trung Đông", nhưng lại diễn giải rằng chỉ hành động công khai hoặc thử nghiệm mới được xem là "đưa" vũ khí hạt nhân vào khu vực.
Cách diễn giải này từng gây ra bất đồng giữa Israel và Mỹ, theo các tài liệu giải mật từ Bộ Ngoại giao Mỹ năm 1969. Henry Kissinger, cựu ngoại trưởng và cựu cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, đã hóa giải căng thẳng bằng cách đề xuất với tổng thống Richard Nixon áp dụng chính sách "mơ hồ hạt nhân" với Israel.
Điều này đồng nghĩa Israel sẽ giữ bí mật chương trình hạt nhân của mình và hạn chế tiến hành các vụ thử hạt nhân, còn Mỹ sẽ "nhắm mắt làm ngơ" và không ép Israel ký Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT).
Cách tiếp cận này cho phép Mỹ duy trì hợp tác mà không công khai thừa nhận chương trình hạt nhân của Israel, đảm bảo lợi ích chiến lược của cả hai bên mà không làm tổn hại đến các cam kết quốc tế, theo Avner Cohen, nhà sử học người Mỹ gốc Israel nổi tiếng với các công trình nghiên cứu về lịch sử hạt nhân.
Trong bức thư ngày 5/5, nhóm nghị sĩ Dân chủ lưu ý rằng các quan chức của chính phủ Mỹ về cơ bản đã thừa nhận sự tồn tại của chương trình hạt nhân Israel. Trong một phiên điều trần phê chuẩn vào năm 2006, sau khi được ông George W. Bush đề cử làm Bộ trưởng Quốc phòng, ông Robert Gates đã nói về Iran rằng: "Họ bị bao vây bởi các cường quốc có vũ khí hạt nhân, Pakistan ở phía đông, Nga ở phía bắc, Israel ở phía tây và chúng ta ở vịnh Ba Tư".
Bức thư từ nhóm nghị sĩ Dân chủ là dấu hiệu mới nhất cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận của đảng này đối với Israel, khi ngày càng xuất hiện nhiều ý kiến không đồng tình với các hành động quân sự của nước này ở Dải Gaza, Bờ Tây và Lebanon.
Nhà sử học Cohen cho biết bức thư đã phá vỡ điều cấm kỵ đã tồn tại hơn nửa thế kỷ. "Đây là điều mà trước đây người ta không dám làm. Ngay cả việc nêu ra những câu hỏi này một cách công khai cũng là sự khác biệt so với chuẩn mực lưỡng đảng", ông đánh giá.
Cuộc chiến pháp lý xoay quanh việc đảm bảo an toàn của trẻ em trên không gian mạng ghi nhận nhiều diễn biến nóng, khi nhiều quốc gia đang muốn kiểm soát gốc rễ và nhắm đến các công ty công nghệ, thay vì chỉ cấm trẻ em sử dụng. Tại Mỹ, bang Florida vừa chính thức khởi kiện Công ty TikTok, với cáo buộc nền tảng này phớt lờ đạo luật cấm trẻ em dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội được tiểu bang này thông qua năm 2024.
Tờ Politico hôm 17.6 dẫn lập luận của giới chức Florida rằng TikTok đang đánh lừa phụ huynh về những rủi ro khi cho phép trẻ em tiếp cận nội dung độc hại và sử dụng các tính năng gây nghiện. Tập đoàn Meta (công ty mẹ của Facebook và Instagram) đã chấp nhận tuân thủ quy định bằng cách xóa hàng trăm ngàn tài khoản trẻ em tại Florida. Mặc dù TikTok khẳng định họ luôn nỗ lực bảo vệ trẻ vị thành niên, công ty đang đối mặt với nguy cơ chịu án phạt lên tới hàng tỉ USD. Tương tự, Đài ABC ngày 17.6 đưa tin giới chức bang California (Mỹ) đã đệ trình dự luật áp dụng chế tài với các công ty mạng xã hội bị phát hiện gây hại cho trẻ em.
Không chỉ tại Mỹ, chính phủ nhiều quốc gia khác đã triển khai hoặc đang nghiên cứu các chính sách kiểm soát trẻ em dùng mạng xã hội. Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm 15.6 tuyên bố sẽ ban hành luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, dự kiến có hiệu lực vào đầu năm sau. Động thái này nối gót Úc, quốc gia đã đi tiên phong trên toàn cầu khi áp dụng lệnh cấm tương tự vào tháng 12.2025.
Làn sóng siết chặt mạng xã hội hiện nay không chỉ là những phản ứng đơn lẻ mà đang tạo ra một "hiệu ứng domino" trên quy mô toàn cầu. Đài CBC của Canada ngày 17.6 dẫn lời các chuyên gia nhận định chính phủ các nước không thể làm ngơ khi ngày càng có nhiều dẫn chứng về mối lo ngại mạng xã hội tác động xấu đến sức khỏe tinh thần, cũng như báo cáo từ các phụ huynh về ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội đến con em mình.
Một số chuyên gia chỉ ra cục diện hiện nay tương tự ngành thuốc lá từ chỗ được tự do quảng cáo đến bị quản lý nghiêm ngặt và phải đền bù hàng trăm tỉ USD vào thập niên 1990, khi các quảng cáo đã khiến nhiều người nghiện hút thuốc. Ủng hộ quan điểm cần tăng cường cơ chế pháp lý, nhà xã hội học Kaitlynn Mendes (ĐH Western, Canada) nêu ra một thực tế bất hợp lý: bất kỳ sản phẩm tiêu dùng nào cũng phải trải qua kiểm định an toàn khắt khe trước khi phát hành, nhưng mạng xã hội lại thoát khỏi những rào cản đó dù xuất hiện trong mọi thiết bị điện tử của trẻ em.
Từ lệnh cấm mang tính bước ngoặt của Úc, các quốc gia đi sau đang liên tục học hỏi để hoàn thiện khung pháp lý. Trọng tâm của làn sóng hiện nay không chỉ nằm ở việc cấm theo độ tuổi, mà là buộc các nền tảng phải thay đổi tiêu chuẩn thiết kế, trong đó hướng tới loại bỏ các tính năng bị cho là gây nghiện như "cuộn trang vô hạn" hay tự động phát video. Khi các quốc gia đồng loạt hành động, những công ty công nghệ sẽ chịu áp lực lớn. Dưới sức ép bủa vây từ các án phạt hàng tỉ USD và những đạo luật khắt khe, các công ty phải chấp nhận thay đổi hoặc đối diện nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi.
