Đà Nẵng chặn “chặt chém” mùa pháo hoa

Nhiều trường hợp rơi vào bế tắc

Thông tin quy hoạch hai bên sông Hồng và nhiều dự án hạ tầng mới tại Hà Nội đang khiến không ít hộ gia đình rơi vào vấn đề đặc biệt. Nhà đất nằm trong diện thu hồi để phục vụ dự án công, khi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay ngân hàng.

Trường hợp của anh Lê Hồng Hải (phố Hồng Hà, Hà Nội) phản ánh trên báo Vietnamnet cho biết, khu đất nhà anh nằm trong diện thu hồi, giải tỏa mặt bằng để thành phố xây dựng dự án. Tuy nhiên, hiện nay giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang được gia đình anh thế chấp cho khoản vay tại ngân hàng.

"Nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng chưa thực hiện xong, nay khu đất nằm trong diện giải tỏa. Không biết việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến nghĩa vụ nợ với ngân hàng?", anh Hải băn khoăn.

Hay như trường hợp của bà Nguyễn Thị Thu Hà, chủ một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng tại phường Ba Đình cho biết, gia đình đang vay gần 3 tỷ đồng để mở rộng hoạt động kinh doanh. Được vay thế chấp bằng căn nhà nằm ở khu vực dự kiến giải tỏa.

"Tôi lo nhất là tiền đền không đủ để tất toán khoản vay. Nếu ngân hàng yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm thì gia đình gần như không còn gì để thế chấp", bà Hà nói.

Theo như báo Vietnamnet thông tin thì Quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch thế chấp được quy định tại Điều 317-327 của Bộ Luật Dân sự 2015. Ngoài ra, hệ thống quy định bồi thường của Luật Đất đai 2024 cũng đã quy định khi có quyết định thu hồi, mảnh đất đó lập tức không còn là tài sản bảo đảm.

Tuy nhiên, khoản nợ của khách hàng tại ngân hàng thì vẫn còn đó, đồng nghĩa với việc khách hàng không thể trốn tránh nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng.

Ý kiến của chuyên gia pháp lý

Theo chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực ngân hàng, trường hợp tài sản bảo đảm là nhà đất thuộc diện giải tỏa, ngân hàng sẽ yêu cầu bên vay phải bổ sung, thay thế biện pháp bảo đảm khác tương xứng với nghĩa vụ nợ thay cho tài sản thế chấp đã bị ảnh hưởng giá trị hoặc không còn đủ điều kiện bảo đảm do thuộc diện thu hồi.

Nếu tài sản bảo đảm này bị Nhà nước thu hồi thì tiền bồi thường sẽ được dùng làm tài sản bảo đảm thay thế.

Nếu bên vay không bổ sung, thay thế được biện pháp bảo đảm thì ngân hàng sẽ kích hoạt việc thu nợ trước hạn.

Khi xử lý tài sản bảo đảm không đủ trả nợ thì bên vay vẫn phải trả tiếp phần còn thiếu cho đến khi trả hết nợ gốc và lãi còn lại.

Trong trường hợp này, bên vay hầu như không có nhiều lựa chọn ngoài việc chuẩn bị phương án tài chính để đàm phán với ngân hàng. Thực tế các quy định này đều được các ngân hàng ghi rõ trong hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp tài sản bảo đảm là bất động sản. Đây là những vấn đề cơ bản mà gần như hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp nào cũng đề cập đến.

Nói cách khác, toàn bộ số tiền đền bù giải tỏa của khách hàng sẽ không về tài khoản của khách hàng ngay mà sẽ nằm tại kho bạc. Số tiền này sẽ được ưu tiên trả nợ cho ngân hàng theo thỏa thuận giữa 3 bên: Nhà nước (bên thu hồi đất), ngân hàng (bên cho vay và giữ tài sản bảo đảm) và chủ đất (bên vay vốn).

Trong trường hợp tiền đền bù thu hồi đất lớn hơn dư nợ tại ngân hàng thì mọi chuyện sẽ trở nên đơn giản. Kho bạc sẽ chuyển thẳng khoản tiền tương ứng với dư nợ còn lại cho ngân hàng để thực hiện nghiệp vụ giải chấp, phần còn lại sẽ được chuyển cho chủ đất theo phương thức giao tiền mặt hoặc chuyển khoản.

Trong trường hợp tiền đền bù giải phóng mặt bằng do nhà nước trả thấp hơn dư nợ tại ngân hàng, ngân hàng sẽ phong tỏa và thu hồi toàn bộ số tiền đền bù đó.

Phần còn thiếu, ngân hàng sẽ yêu cầu khách hàng bổ sung tài sản thế chấp. Điều này đồng nghĩa với việc nghĩa vụ nợ của khách hàng tại ngân hàng vẫn còn đó và họ sẽ phải có trách nhiệm thanh toán cả gốc lẫn lãi cho đến khi tất toán khoản vay.

Theo giới chuyên môn, đây là một vấn đề có thể tạo ra nhiều áp lực nợ xấu cho cả người vay và ngân hàng nếu không được xử lý linh hoạt.

Theo Th.s, luật sư Mai Chí Đức - Phó giám đốc Công ty luật Hoàng Duy và Cộng sự chia sẻ trên VTCnews, về thực tiễn xử lý tiền bồi thường, theo luật sư, thông thường cơ quan giải phóng mặt bằng sẽ rà soát tình trạng pháp lý của thửa đất, trong đó có thông tin đăng ký thế chấp tại ngân hàng. Trong nhiều trường hợp, cơ quan chức năng sẽ phối hợp với ngân hàng và người dân để xác định phương án thanh toán khoản bồi thường. Nếu có đăng ký giao dịch bảo đảm hợp pháp, ngân hàng có cơ sở pháp lý để yêu cầu ưu tiên xử lý khoản tiền bồi thường nhằm bảo đảm nghĩa vụ nợ. Thực tế có nơi tiền bồi thường được chuyển qua tài khoản phong tỏa hoặc thực hiện theo thỏa thuận ba bên giữa cơ quan bồi thường, ngân hàng và người dân nhằm tránh tranh chấp phát sinh về sau.

Người dân khi ký hợp đồng tín dụng cần đặc biệt lưu ý các điều khoản liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm, nghĩa vụ bổ sung tài sản thế chấp, điều kiện thu hồi nợ trước hạn và quyền của ngân hàng khi tài sản bị giảm giá trị hoặc bị thu hồi. Nhiều tranh chấp hiện nay xuất phát từ việc khách hàng chỉ quan tâm đến khoản vay và lãi suất mà chưa đọc kỹ các điều khoản về xử lý rủi ro pháp lý đối với tài sản bảo đảm.

Cũng theo luật sư Đức, thực tế, các tranh chấp giữa ngân hàng và người vay trong trường hợp đất bị giải tỏa vẫn phát sinh tương đối nhiều. Dạng tranh chấp phổ biến gồm: Tranh chấp về quyền nhận tiền bồi thường; tranh chấp về việc ngân hàng có được ưu tiên thanh toán từ tiền đền bù hay không; tranh chấp về nghĩa vụ trả phần nợ còn thiếu sau khi đã xử lý tiền bồi thường; hoặc tranh chấp liên quan đến việc ngân hàng thu hồi nợ trước hạn. Một số trường hợp còn phát sinh khi người vay tự nhận tiền bồi thường nhưng không thanh toán cho ngân hàng dẫn đến kiện tụng kéo dài.

Do đó, ngay khi nhận được thông báo thu hồi đất, người dân nên chủ động thông báo cho ngân hàng để cùng làm việc về phương án xử lý khoản vay. Việc chủ động trao đổi sớm thường giúp các bên có cơ hội cơ cấu lại nợ, điều chỉnh thời hạn thanh toán hoặc thống nhất phương án dùng tiền bồi thường để tất toán một phần nghĩa vụ. Đồng thời, người dân cũng cần rà soát kỹ hồ sơ pháp lý, quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường và các thỏa thuận tín dụng để bảo vệ quyền lợi của mình.

Trong trường hợp ngân hàng và người vay không đạt được thỏa thuận về xử lý khoản nợ sau thu hồi đất, tranh chấp sẽ được giải quyết theo cơ chế dân sự thông qua thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Khi đó, Tòa án sẽ xem xét toàn bộ hồ sơ tín dụng, hợp đồng thế chấp, giá trị bồi thường, nghĩa vụ còn lại của bên vay cũng như tính hợp pháp trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm để đưa ra phán quyết phù hợp với quy định pháp luật.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Khác với khung cảnh nhộn nhịp kẻ bán người mua, mùi dứa chín thơm lừng trải khắp các đồi dứa mùa thu hoạch, vụ dứa năm nay lại đìu hiu, ảm đạm, ven các con đường từng đống, từng ruộng dứa đang thối khiến người trồng dứa ở Thanh Hóa lao đao.

Cố gắng lắm vừa rồi gia đình ông Quách Văn Phan (54 tuổi, ngụ thôn Khắc Dũng, xã Hà Long) mới tìm được người mua dứa để vớt vát lại chút vốn liếng trong tổng số tiền 400 triệu đồng đã bỏ ra để đầu tư trồng hơn 2 ha dứa.

Dù đang là thời điểm thu hoạch chính vụ, nhưng ông Phan mới bán và thu về được 50 triệu đồng cho 3 sào dứa (mỗi sào đất đồi trồng dứa rộng 1.000 m2), phần diện tích dứa còn lại chưa biết số phận sẽ như thế nào khi dứa đang bị nám và thối do nắng nóng kéo dài.

"Năm nay tôi đầu tư khoảng 400 triệu đồng từ lúc trồng đến lúc thu hoạch, nhưng giá dứa thấp. Dứa loại đẹp nhất, quả to năm nay chỉ bán được 6.000 đồng/kg, còn loại nhỏ và hơi nám thì thương lái họ chê không mua.

Trong khi thời tiết những ngày qua nắng nóng gay gắt nên hầu hết số dứa còn lại đã và đang bị nám, thối. Riêng số dứa đã bị nám, thối không bán được đã khiến nhà tôi lỗ hàng trăm triệu đồng", ông Phan cho hay.

Cũng theo ông Phan, mùa dứa năm 2025 có những ngày giá dứa cao lên tới 14.000 đồng/kg, thấp nhất là 7.000 đồng/kg (trung bình cũng 9.000 đồng/kg), giúp cho người trồng dứa có lãi.

Tuy nhiên, mùa thu hoạch năm 2026 không hiểu vì sao nhu cầu mua dứa thấp, giá dứa giảm lại gặp thời tiết nắng nóng kéo dài khiến dứa bị thối.

Cách đồng dứa nhà ông Phan không xa, bà Trần Thị Hồng (ngụ thôn Khắc Dũng) đang thất thần nhìn 1 ha dứa của gia đình thối dần trong bất lực. Vụ dứa 2026 gia đình bà Hồng trồng 2 ha nhưng vì giá thấp, không tìm được người mua, đặc biệt nắng nóng kéo dài khiến 1 ha dứa đến kỳ thu hoạch bị nám và thối.

"Năm nay, nhiều hộ trồng dứa như gia đình tôi lỗ đơn lỗ kép. Nhà tôi coi như lỗ gần 200 triệu đồng vì mất 1 ha dứa bị nám và thối không bán được, nguyên nhân do giá dứa thấp, không có người mua phải để kéo dài, kéo dài thời gian thì lại gặp đợt nắng nóng nhiều ngày liền nên dứa bị hỏng.

Quả dứa hỏng đã đành, cây dứa có quả bị hỏng cũng hỏng luôn, không thể lấy giống (lấy phần ngọn) để trồng cho vụ sau được", bà Hồng chia sẻ.

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, khu vực xã Hà Long có rất nhiều ruộng dứa của người dân quả bị nám và đang thối dần. Để tránh dứa thối nhanh, người dân mua lưới che nắng che cho dứa nhưng cũng không hiệu quả. Không ít hộ đã bẻ dứa vứt bỏ tràn lan ven đường.

Ông Quách Văn Nhất, Trưởng thôn Khắc Dũng, than vãn không hiểu lý do vì sao năm nay rất ít người mua dứa. Việc tiêu thụ chậm dẫn tới dứa bị nám, hoặc chín quá không bán được.

Cũng theo ông Nhất, không chỉ dứa mà ổi - một trong những loại cây trồng chính của người dân xã Hà Long cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi giá ổi tại vườn chỉ 1.000 - 2.000 đồng/kg.

Trao đổi với phóng viên, bà Phùng Thị Luyên, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Hà Long, cho biết toàn xã hiện có khoảng 700 ha diện tích trồng dứa. Giá dứa năm nay giảm so với các năm trước và tình trạng dứa bị nám, thối; người mua thì ít khiến cho nhiều người trồng dứa nơi đây thua lỗ.

Được biết, toàn tỉnh Thanh Hóa hiện có khoảng 4.000 ha đất trồng dứa, tập trung chủ yếu ở các xã Hà Long, Vân Du, Nguyệt Ấn và các phường Bỉm Sơn, Quang Trung… Tuy nhiên, tất cả các khu vực trồng dứa đều rơi vào tình cảnh tương tự khiến người trồng dứa thua lỗ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trước đó, Bộ Công thương ban hành Quyết định số 571/QĐ-BCT ngày 28.3 tạm ngưng hiệu lực đối với quy định "dầu hỏa" tại khoản 1 điều 6a Thông tư số 38/2014/TT-BCT ngày 24.10.2014 quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 83/2014/NĐ-CP ngày 3.9.2014 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu.

Bộ Công thương lý giải, quyết định tạm ngưng hiệu lực quy định liên quan đến mặt hàng dầu hỏa được thực hiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ cả về pháp lý và thực tiễn thị trường.

Cụ thể, về thực tiễn, dầu hỏa hiện không còn là mặt hàng tiêu dùng phổ biến. Sản lượng tiêu thụ rất thấp, chỉ chiếm khoảng 0,25% tổng tiêu thụ xăng dầu, chủ yếu phục vụ một số mục đích đặc thù trong công nghiệp; nhu cầu trong dân sinh (thắp sáng, đun nấu) đã giảm mạnh do được thay thế bởi điện và các nhiên liệu khác.

Do đó, việc tiếp tục đưa dầu hỏa vào nhóm mặt hàng để Nhà nước công bố giá cơ sở và điều hành giá định kỳ là không còn phù hợp với thực tế.

Về pháp lý, Bộ Công thương khẳng định, các quy định hiện hành chỉ xác định danh mục các mặt hàng xăng dầu, còn khái niệm "mặt hàng tiêu dùng phổ biến" được sử dụng phục vụ công tác điều hành giá không phải là danh mục cứng mang tính bắt buộc.

Theo đó, việc tạm ngưng hiệu lực quy định coi dầu hỏa là mặt hàng tiêu dùng phổ biến là phù hợp thẩm quyền và không trái với quy định pháp luật hiện hành.

Xét trong bối cảnh thực hiện các nghị quyết của Chính phủ và yêu cầu điều hành giá xăng dầu, Bộ Công thương cho rằng, nếu tiếp tục coi dầu hỏa là mặt hàng tiêu dùng phổ biến thì khi giá mặt hàng này biến động mạnh (có thời điểm tăng trên 15%) sẽ kích hoạt cơ chế điều hành giá xăng dầu, dẫn đến việc điều chỉnh giá đối với các mặt hàng thiết yếu khác như xăng và dầu diesel. Điều này có thể gây tác động không cần thiết đến mặt bằng giá, lạm phát và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Do đó, việc tạm ngưng hiệu lực đối với dầu hỏa là giải pháp kịp thời, cần thiết, nhằm bảo đảm điều hành giá xăng dầu linh hoạt, sát thực tiễn và tránh biến động "giật cục".

Cũng theo Bộ Công thương, đối với cơ chế quản lý hiện nay, dầu hỏa vẫn là mặt hàng thuộc danh mục xăng dầu, được kinh doanh theo quy định của pháp luật về kinh doanh xăng dầu; không còn thuộc nhóm mặt hàng Nhà nước công bố giá cơ sở và điều hành giá định kỳ.

Giá bán được thực hiện theo cơ chế thị trường, do doanh nghiệp quyết định trên cơ sở cung cầu và chi phí. Nhà nước vẫn thực hiện quản lý về chất lượng, tiêu chuẩn, an toàn và nguồn cung theo quy định hiện hành.

Kỳ điều hành giá xăng dầu gần nhất được liên bộ Công thương - Tài chính công bố, áp dụng từ sau 15 giờ ngày 23.4. Trong kỳ điều hành này, liên bộ Công thương - Tài chính quyết định trích lập 400 đồng/lít đối với dầu diesel và 400 đồng/kg đối với dầu mazut; không chi quỹ đối với tất cả các mặt hàng xăng dầu.

Hiện nay, giá xăng E5RON 92 ở mức 21.834 đồng/lít, xăng RON 95 là 22.880 đồng/lít, dầu diesel 26.697 đồng/lít và dầu mazut 18.811 đồng/kg.

Tin Gốc: Thanh Niên