Ngày 31-3, ông Trương Công Thái – Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk – cho biết đã ký ban hành văn bản yêu cầu tăng cường quản lý giá xăng dầu, vật liệu xây dựng và đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm trên địa bàn.
Giám đốc một doanh nghiệp xây dựng dân dụng tại Đắk Lắk cho biết trước khi giá xăng dầu tăng mạnh, đơn vị nhận xây dựng nhà trọn gói với mức khoảng 6,5 triệu đồng/m².
Tuy nhiên sau khi giá nhiên liệu tăng, hàng loạt vật liệu như nhôm, kính và chi phí vận chuyển tăng hơn 10%, khiến giá xây dựng hiện phải điều chỉnh lên khoảng 7 – 7,5 triệu đồng/m².
Người dân cũng chịu tác động rõ rệt. Một hộ dân tại phường Buôn Ma Thuột cho biết căn nhà 2 tầng diện tích khoảng 130m² vừa hoàn thiện với chi phí gần 1 tỉ đồng, chưa tính nội thất; nếu xây vào thời điểm này, chi phí có thể tăng thêm khoảng 100 triệu đồng.
Theo các nhà thầu, nhu cầu vật liệu cho các dự án trọng điểm, đặc biệt là cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, đang rất lớn, trong khi nguồn cung lại khan hiếm. Giá đá 1×2 có thời điểm vượt 100.000 đồng/m³, trong khi giá dầu diesel tăng thêm trên 20.000 đồng/lít khiến chi phí vận chuyển đội lên đáng kể. Nhiều mỏ vật liệu không đáp ứng đủ nhu cầu thực tế, buộc các đơn vị sản xuất phải hoạt động cầm chừng.
Ông Nguyễn Tài Minh – Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông, nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk (Ban A) – cho biết khó khăn hiện nay không chỉ nằm ở việc giá vật liệu tăng, mà còn ở tiến độ công bố giá chưa theo kịp diễn biến thực tế thị trường.
Theo ông Minh, khi giá vật liệu như đá, cát, bê tông, nhựa đường tăng mạnh nhưng bảng giá công bố chậm cập nhật, doanh nghiệp rất khó lập dự toán, nghiệm thu và thanh toán khối lượng.
“Nhà thầu chịu áp lực rất lớn vì vừa phải bảo đảm tiến độ, vừa phải gánh chi phí đầu vào tăng. Tuy nhiên đây là khó khăn chung, các đơn vị vẫn phải chia sẻ và nỗ lực hoàn thành công trình”, ông Minh nói.
Ông Minh cho biết thêm phần lớn các dự án trọng điểm do Ban A phụ trách đã cơ bản hoàn thành, khối lượng còn lại không nhiều nên áp lực hiện nay đã giảm so với giai đoạn cao điểm.
Dù vậy, việc bám sát công bố giá vật liệu từ cơ quan chức năng vẫn được ban quản lý thực hiện thường xuyên để kịp thời điều chỉnh dự toán, hạn chế phát sinh chi phí và giữ ổn định tiến độ các dự án.
Mới đây UBND tỉnh Đắk Lắk có văn bản yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường quản lý giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu để đảm bảo tiến độ các công trình trọng điểm.
Theo đó, các xã Krông Á, Cư Pui, Yang Mao, Ea Ô, Vụ Bổn, Tân Tiến, Ea Knuếc, Krông Pắc, Ea Ning và Ea Ktur phải tập trung xử lý dứt điểm các tồn tại trong công tác giải phóng mặt bằng.
Các địa phương phải bảo đảm bàn giao 100% phần diện tích còn lại của dự án cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột trong tháng 3-2026. Đối với các trường hợp chưa chấp hành, đặc biệt tại các điểm còn vướng ở Krông Á, Vụ Bổn, Tân Tiến và Ea Knuếc, UBND tỉnh yêu cầu địa phương phối hợp với lực lượng công an hoàn thiện ngay hồ sơ bảo vệ thi công hoặc cưỡng chế thu hồi đất theo đúng quy định, tránh ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Song song đó, Ban A được giao chỉ đạo các nhà thầu duy trì thi công “3 ca, 4 kíp”, làm xuyên ngày nghỉ, tranh thủ thời tiết thuận lợi để bù phần tiến độ bị chậm.
UBND tỉnh cũng giao các sở Xây dựng, Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời cập nhật và công bố giá vật liệu xây dựng hằng tháng, làm cơ sở cho doanh nghiệp lập dự toán, điều chỉnh chi phí và thanh toán khối lượng thi công.
Thảo luận tại Quốc hội sáng 11/4 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, đại biểu Quốc hội Lê Thanh Hoàn, chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cho biết pháp luật hiện hành đã quy định nhiều giao dịch liên quan bất động sản như mua bán, tặng cho, thế chấp, góp vốn phải được công chứng hoặc chứng thực.
Nếu hợp đồng đặt cọc bị xem là phần không tách rời của giao dịch mua bán bất động sản thì có thể dẫn tới cách thiết kế quy định theo hướng bắt buộc công chứng đối với loại hợp đồng này. Do đó ông Hoàn đề nghị ban soạn thảo cân nhắc kỹ vì thực tế đã phát sinh nhiều rủi ro cho bên bán khi hợp đồng đặt cọc được công chứng.
Dẫn quy định của Bộ luật Dân sự, ông Lê Thanh Hoàn cho biết khi bên mua vi phạm cam kết, bên bán có quyền chuyển nhượng tài sản cho người khác. Tuy nhiên, nếu hợp đồng đặt cọc đã được công chứng mà chưa được hủy bỏ do phát sinh tranh chấp, tổ chức hành nghề công chứng không thể tiếp tục công chứng hợp đồng mua bán với người mua mới.
Ông cho rằng đây là điểm dễ bị lợi dụng. Bởi trong quá trình giải quyết tranh chấp, tòa án chỉ tuyên văn bản công chứng vô hiệu khi có vi phạm pháp luật, nên văn bản đó vẫn có hiệu lực cho đến khi các bên cùng yêu cầu hủy bỏ. Trong thời gian đó, bên mua có thể cố tình chây ì, gây sức ép buộc bên bán phải trả thêm tiền mới chấp nhận hủy cọc.
Từ thực tế này, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo không đưa hợp đồng đặt cọc bất động sản vào diện bắt buộc công chứng trong dự thảo luật.
Góp ý về phạm vi công chứng giao dịch bất động sản, ông Lê Thanh Hoàn cũng đề nghị tránh thiết kế quy định theo hướng khép kín, hạn chế quyền lựa chọn của người dân. Khi hoạt động công chứng đã được xã hội hóa thì người dân phải được quyền chọn tổ chức hành nghề công chứng phù hợp, thay vì bị bó hẹp theo địa bàn nơi có bất động sản.
Ông cho rằng nếu chỉ cho phép công chứng tại nơi có tài sản thì sẽ tạo ra lợi thế vị trí, không thúc đẩy cạnh tranh bằng chất lượng dịch vụ. Cách tiếp cận này cũng thiếu thống nhất với một số giao dịch khác liên quan bất động sản như công chứng di chúc hoặc văn bản từ chối nhận di sản, vốn không phụ thuộc nơi có tài sản.
Vì vậy, đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi công chứng ngoài trụ sở và từng bước cho phép thực hiện công chứng không phụ thuộc địa giới hành chính khi cơ sở dữ liệu công chứng tập trung đã hoàn thiện, vận hành ổn định và bảo đảm an toàn pháp lý.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ, cho rằng giao dịch bất động sản hiện còn nhiều bất cập nên việc sửa luật cần theo hướng vừa tạo thuận lợi cho người dân, vừa nâng cao hiệu quả quản lý. Ông đề nghị Quốc hội quy định linh hoạt, với một số loại hợp đồng chỉ nên khuyến khích công chứng trên cơ sở tự nguyện thay vì áp dụng bắt buộc.
Ông cũng đề nghị dự luật làm rõ công chứng là xác nhận về hình thức hay cả nội dung giao dịch, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của công chứng viên trong những trường hợp có dấu hiệu vi phạm như trốn thuế. Theo ông, nếu công chứng viên không phải chịu trách nhiệm cao hơn, hoặc giá trị pháp lý của công chứng không khác nhiều so với việc người dân tự lập hợp đồng theo mẫu và thực hiện nghĩa vụ thuế, thì không nên bắt buộc người dân phải công chứng.
Cục Thống kê ghi nhận ba tháng đầu năm, cả nước có 1,6 triệu thanh niên độ tuổi 15- 24 không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo (NEET), tăng gần 173.000 người so với quý IV/2025 và tăng 212.500 người so với cùng kỳ năm trước, chiếm 11,4% tổng dân số thanh niên cùng độ tuổi.
Gần 70% nhóm này tập trung ở nông thôn và hơn một nửa là nữ; 87% chưa từng được đào tạo chuyên môn kỹ thuật (1,39 triệu) và hơn một nửa trong số này chưa tốt nghiệp trung học phổ thông; chỉ 13% đã được đào tạo từ sơ cấp trở lên; khoảng 32% trong nhóm này có nhu cầu tìm việc.
Nhóm thanh niên "ba không" là chỉ tiêu do Tổ chức Lao động quốc tế ILO xây dựng phương pháp tính và khuyến nghị các nước thu thập, công bố. Chỉ tiêu này phản ánh nhóm thanh niên 15-24 tuổi hiện không có việc làm, bao gồm cả thất nghiệp và không tham gia lực lượng lao động; không tham gia bất kỳ hình thức giáo dục chính quy nào trong hệ thống; không tham gia các chương trình đạo tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng.
Về bản chất, nhóm này phản ánh mức độ tách rời của một bộ phận thanh niên khỏi thị trường lao động và hệ thống giáo dục đào tạo, đồng nghĩa chưa tham gia hiệu quả vào cả hai hệ thống trên.
Thanh niên rơi vào tình trạng "ba không" ngoài lý do thị trường lao động còn do khoảng trống về trình độ học vấn; chênh lệch cơ hội tiếp cận việc làm giữa thành thị và nông thôn cùng khác biệt về điều kiện kinh tế xã hội.
Số lượng tăng - giảm từng quý phản ánh mức độ hấp thụ lao động của nền kinh tế, khả năng tiếp tục tham gia đào tạo và độ ổn định trong quá trình chuyển tiếp từ học tập sang làm việc. Quý tăng cho thấy một bộ phận gặp khó hơn trong tiếp cận việc làm hoặc tiếp tục học tập, đào tạo; ngược lại thời điểm giảm thể hiện sự cải thiện trong kết nối với thị trường và học tập, phát triển kỹ năng.
Khi tỷ lệ "ba không" cao bất thường hoặc duy trì cao hơn mặt bằng chung của thế giới trong thời gian dài, nền kinh tế có thể bị lãng phí nguồn nhân lực trẻ, suy giảm năng suất lao động, gia tăng bất bình đẳng và tạo áp lực lớn hơn đối với hệ thống an sinh xã hội. Tình trạng kéo dài có thể giảm khả năng tận dụng lợi thế cơ cấu dân số vàng của Việt Nam.
Riêng năm 2025, tỷ lệ thanh niên "ba không" của Việt Nam chiếm trên 10%, thấp hơn đáng kể so với 20% mặt bằng chung thế giới. Tỷ lệ trên cũng thấp hơn so với nhiều nước cùng khu vực như Banglades hơn 15%, Thái Lan gần 13%, mức trung bình của ASEAN hơn 16%; gần tương đương nhóm G7 là 10,6%. Rủi ro tổng thể chưa ở mức cao song cần theo dõi và có hỗ trợ kịp thời với các nhóm dễ tổn thương, theo Cục Thống kê.
Ngày 20.4, UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết địa phương đã báo cáo tiến độ, nêu rõ những khó khăn, vướng mắc của dự án nhiệt điện khí BOT Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 (tại xã Sơn Mỹ, tỉnh Lâm Đồng; giáp TP.HCM), đồng thời kiến nghị cho lùi thời gian thực hiện.
Theo đó, UBND tỉnh Lâm Đồng đã báo cáo Ban Chỉ đạo nhà nước về các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng và Bộ Công thương, kiến nghị sớm phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đối với 2 dự án Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 để nhà đầu tư triển khai các bước tiếp theo.
Đồng thời, địa phương đề xuất Bộ Công thương báo cáo Thủ tướng xem xét các kiến nghị của nhà đầu tư liên quan đến các dự án Nhiệt điện BOT Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2.
UBND tỉnh Lâm Đồng cho rằng dù dự án Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 thuộc danh mục công trình quan trọng quốc gia theo quyết định của Thủ tướng, nhưng lại không nằm trong nhóm dự án đảm bảo cấp điện đến năm 2030 theo chỉ thị mới. Điều này khiến việc triển khai các dự án theo Quy hoạch điện 8 và Quy hoạch điện 8 điều chỉnh trở nên thiếu khả thi.
Trên cơ sở đó, địa phương kiến nghị nếu không thể đưa dự án Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 vào vận hành trước năm 2030, cần xem xét điều chỉnh tiến độ sang giai đoạn sau năm 2030. Việc này sẽ giúp tỉnh chủ động xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời mở ra cơ hội bổ sung các dự án năng lượng có lợi thế hơn trong giai đoạn 2026 - 2030.
Hai dự án nhiệt điện khí BOT Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 có tổng vốn khoảng 4,3 tỉ USD, tổng công suất 4.500 MW. Đây là các dự án trọng điểm, từng nằm trong Quy hoạch điện 7 và tiếp tục được đưa vào Quy hoạch điện 8 điều chỉnh.
Tuy nhiên, quá trình triển khai đang gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, đối với dự án Sơn Mỹ 1, liên danh nhà đầu tư phản ánh thiếu cơ chế bảo lãnh vốn vay và khung pháp lý đảm bảo tài chính, đặc biệt liên quan đến cam kết của Chính phủ, Bộ Công thương và hợp đồng mua bán điện.
UBND tỉnh Lâm Đồng nhận định quy định hiện hành về dự án BOT chưa đủ cơ sở để đánh giá tính khả thi tài chính, gây khó khăn trong việc thẩm định và đàm phán các thỏa thuận.
Trong khi đó, dự án Sơn Mỹ 2 cũng vướng nhiều vấn đề về cơ chế chính sách. Hiện chưa có quy định rõ ràng về bảo lãnh của Chính phủ đối với các nghĩa vụ trong hợp đồng BOT, cũng như trách nhiệm của các doanh nghiệp nhà nước tham gia dự án.
Ngoài ra, cơ chế giá điện và phân bổ rủi ro trong hợp đồng mua bán điện (PPA) chưa đủ hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư và huy động vốn quốc tế.
Liên quan chuỗi dự án tại Sơn Mỹ, UBND tỉnh Lâm Đồng cũng kiến nghị điều chỉnh tiến độ dự án kho cảng LNG Sơn Mỹ (tổng vốn đầu tư khoảng 1,34 tỉ USD). Dự án này đã được UBND tỉnh Bình Thuận (trước khi sáp nhập) chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2023.
Theo quy hoạch, dự án sử dụng khoảng 50 ha đất để xây dựng kho chứa LNG, cùng khu cảng nhập LNG. Ngoài ra, diện tích mặt nước phục vụ cảng biển, luồng tàu, khu đón trả, hoa tiêu và kiểm dịch dự kiến khoảng 3.455 ha. Dự án được đặt mục tiêu hoàn thành và đưa vào vận hành trong quý 1/2027.
Tuy nhiên, thực tế triển khai đang gặp trở ngại do phần diện tích 50 ha xây dựng kho LNG tại khu công nghiệp Sơn Mỹ 1 chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng, chưa được giao đất và thiếu hạ tầng.
Bên cạnh đó, dù dự án kho cảng đã đủ điều kiện phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, nhưng do dự án Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 chưa được phê duyệt FS nên toàn bộ chuỗi dự án chưa thể triển khai đồng bộ. Đây là 2 nhà máy tiêu thụ khí LNG duy nhất từ kho cảng LNG Sơn Mỹ.
Từ thực tế này, UBND tỉnh Lâm Đồng cho rằng mục tiêu đưa kho cảng LNG Sơn Mỹ vào vận hành năm 2027 là khó khả thi, đồng thời đề nghị Bộ Công thương xem xét điều chỉnh tiến độ phù hợp.
