Đằng sau những tấm thẻ xác nhận khuyết tật đối vớinhiều trường hợp sẽ là một hành trình đi xa và vất vả.
Thương mẹ, từ một người phụ nữ từng đi chợ, làm vườn, chăm lo mọi việc trong nhà, mẹ trở thành người cần được chăm sóc.
Gia đình tôi sau đó làm hồ sơ để mẹ được hưởng chế độ trợ cấp ở diện là con liệt sĩ bị khuyết tật (ông ngoại tôi là liệt sĩ, bà ngoại là thương binh). Khoản hỗ trợ hàng tháng tuy không lớn, nhưng phần nào giúp trang trải chi phí thuốc men cho mẹ. Chúng tôi rất biết ơn về sự hỗ trợ này, vì gia đình thuộc diện khó khăn và neo đơn. Nhưng để có được tấm giấy xác nhận ấy, hành trình với chúng tôi đúng là hành trình những chuyến đi xa.
Vì mẹ thuộc diện con liệt sĩ (theo quy định về thủ tục hành chính trường hợp thân nhân là conbị khuyết tật nặng phải có thêm giấy xác nhận mức độ khuyết tật của Hội đồng xác định mức độ khuyết tật và Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh – TT) nên mẹ không thể chỉ khám ở xã như diện khuyết tật thông thường, mà phải nhiều lần xuống bệnh viện tuyến tỉnh theo chỉ định để khám và hoàn tất hồ sơ.
Quãng đường cả đi lẫn về hơn 100 cây số, trong khi mẹ không thể tự đi lại. Mỗi lần như vậy, gia đình đều phải thuê xe taxi, vì tuyến đường và phương tiện công cộng ở ngoài quê không phù hợp cho người ngồi xe lăn.
Chi phí khám bệnh, chi phí di chuyển, thời gian chờ đợi… tất cả dồn lại thành một gánh nặng không nhỏ cho mấy mẹ con. Thật vất vả, để được xác nhận là “khó khăn”, người ta lại phải vượt qua một hành trình cũng khá khó khăn
Câu chuyện của mẹ tôi không phải là cá biệt. Nhiều người khuyết tật ở diện con em liệt sĩ, đặc biệt ở vùng nông thôn, đang gặp những rvtương tự khi tiếp cận chính sách hỗ trợ.
Tôi nghĩ, một trong những điều cần được cải thiện là cách thức triển khai. Thay vì yêu cầu người khuyết tật di chuyển xa để thẩm định, các cơ quan chức năng hoàn toàn có thể tổ chức các đợt khám, đánh giá tại địa phương cấp thôn, xã. Việc cử đội ngũ y bác sĩ đến tận nơi, thậm chí là tận nhà (trường hợp nhiều người neo đơn, không thể đi lại,..) không chỉ giảm chi phí cho người dân, mà còn thể hiện sự chủ động của chính sách.
Bên cạnh đó, thủ tục hành chính cũng cần được đơn giản hóa. Việc phải đi lại nhiều lần, bổ sung giấy tờ phức tạp vô tình khiến nhiều người nản lòng, thậm chí từ bỏ quyền lợi chính đáng của mình. Một chính sách nhân văn không chỉ nằm ở nội dung hỗ trợ, mà còn ở cách nó đến được với người cần.
Ngoài chính sách trợ cấp, vấn đề lớn hơn là khả năng tiếp cận các tiện ích và cơ hội việc làm của người khuyết tật.
Nhiều công trình công cộng vẫn thiếu lối đi cho xe lăn. Phương tiện giao thông chưa thân thiện. Nơi làm việc hiếm khi được thiết kế phù hợp. Điều đó khiến người khuyết tật, dù có năng lực, vẫn khó hòa nhập.
Để thay đổi điều này, cần có những quy định rõ ràng hơn về thiết kế không gian tiếp cận trong xây dựng, giao thông và môi trường làm việc.
Người khuyết tật không cần được “ưu tiên” theo nghĩa đặc biệt, mà cần một môi trường đủ công bằng để họ có thể tự bước đi theo cách của riêng mình.
Sau những tháng ngày đầu đầy tuyệt vọng, mẹ tôi dần học cách sống cùng chiếc xe lăn. Bà tập làm lại những việc nhỏ, từ việc tự di chuyển trong nhà, đến việc nấu ăn, chăm sóc bản thân. Có những ngày mẹ buồn, có những lúc mệt mỏi, nhưng bà không cho phép mình dừng lại quá lâu. Bà vẫn lọ mọ làm những việc trong khả năng để ngày trôi qua có ý nghĩa.
“Tàn nhưng không phế” – câu nói tưởng chừng quen thuộc ấy, với mẹ tôi, không phải là khẩu hiệu, mà là một hành trình.
Người khuyết tật, hơn ai hết, cần vượt qua chính mình. Nhưng để làm được điều đó, họ cần một môi trường không rào cản, một xã hội không định kiến, và một hệ thống chính sách đủ thấu hiểu.
Một xã hội văn minh không chỉ được đo bằng tốc độ phát triển, mà còn bằng cách nó đối xử với những người yếu thế nhất.
Người khuyết tật không cần những lời hứa lớn lao. Họ cần những thay đổi cụ thể từ chính sách thuận tiện hơn, không gian dễ tiếp cận hơn, và một ánh nhìn công bằng hơn từ cộng đồng.
Những tình tiết mới được hé lộ cho thấy nguyên nhân không chỉ là hành động bộc phát, mà bắt nguồn từ mâu thuẫn gia đình âm ỉ suốt thời gian dài. Antonia Eastwood (hiện 49 tuổi), sinh sống tại Anh, đã tạt sơn đen vào em chồng Gemma Monk để "trả thù" ngay trước giờ cử hành hôn lễ hồi tháng 5/2024.
Antonia Eastwood - người vừa bị tuyên án mới đây vì hành vi bộc phát do tức giận nhằm vào cô dâu Gemma Monk - nói rằng bản thân "xấu hổ" về những gì xảy ra tại đám cưới ở Maidstone (hạt Kent, Anh) hồi tháng 5/2024, nhưng cho rằng căng thẳng âm ỉ và sự ghen tuông giữa hai người đã tích tụ suốt nhiều năm.
Theo lời Eastwood, mối bất hòa bắt đầu từ tháng 4/2023 khi cô bắt đầu hẹn hò với anh trai của Monk. Chỉ sau 5 tháng, cặp đôi nhanh chóng tiến tới hôn nhân, tờ Nypost đưa tin ngày 24/4.
Đám cưới của Eastwood khiến Monk nảy sinh tâm lý ghen tị. Lý do vì vào thời điểm đó, dù đã gắn bó với bạn trai hơn 20 năm, cô vẫn chưa nhận được lời cầu hôn.
Eastwood cho biết Monk thường xuyên kể về người yêu cũ của anh trai với những lời lẽ mang tính khơi gợi, trêu chọc. "Cô ấy thường xuyên hỏi tôi có bận tâm đến những người yêu cũ trước đây của anh trai cô ấy hay không. Tôi khó chịu, nhưng vẫn cố gắng nhẫn nhịn", Eastwood nói.
Hơn nữa, Eastwood cho rằng trong ngày cưới của mình, em chồng đã tìm cách phá hoại. Cô ấy cố tình làm Eastwood vấp ngã khi tiến vào lễ đường.
Về phía mình, Gemma Monk (hiện 35 tuổi) cũng thừa nhận giữa hai người tồn tại "hiềm khích", đồng thời cho biết cô không có nhiều thiện cảm với chị dâu. Tuy nhiên, cô khẳng định mình không làm chị dâu ngã trong đám cưới, đồng thời dẫn chứng video đám cưới cho thấy Eastwood đi ngang qua cô mà "không có sự cố nào"..
Đỉnh điểm xung đột xảy ra vào năm 2024 khi Monk tổ chức đám cưới. Cô quyết định không mời anh trai và chị dâu tham dự. Dù vậy, Eastwood và chồng vẫn xuất hiện tại địa điểm tổ chức. Eastwood nói cô định "nói thẳng mọi chuyện" với cô dâu.
Khi đến nơi, Eastwood phát hiện trong xe có một hộp sơn đen "dành cho trẻ em" của con gái - điều mà cô cho là trùng hợp, rồi ném thẳng vào Monk ngay trước khi cô bước vào lễ đường.
"Tôi thấy Monk bước ra khỏi xe, cách tôi vài mét. Rồi tôi gọi cô ấy và ném sơn. Nó trúng phía sau váy. Tôi không biết tại sao mình lại làm vậy", Eastwood nói, cho rằng hành động trả đũa này chỉ là "bộc phát trong khoảnh khắc".
Những bức ảnh gây sốc được ghi lại cho thấy cô dâu với khuôn mặt buồn bã, bị phủ sơn đen như bùn ở nửa bên trái khuôn mặt và ngực, loang lổ trên chiếc váy cưới trắng.
Monk sau đó túm tóc người tấn công trước khi Eastwood bỏ chạy cùng chồng về Greater Manchester, nơi cả hai sinh sống.
Đáng chú ý, Monk vẫn giữ bình tĩnh, dọn dẹp, thay váy cưới khác và tổ chức hôn lễ chỉ hai giờ sau đó. "Chúng tôi đã chờ đợi ngày này rất lâu. Không gì có thể ngăn tôi", Monk nói sau khi chị dâu bị kết tội phá hoại tài sản vào ngày 15/4.
Sau gần 2 năm, mới đây, tòa án đã tuyên bố Eastwood phạm tội phá hoại tài sản. Cô nhận mức án 10 tháng tù treo, đồng thời phải thực hiện 160 giờ lao động công ích.
Eastwood cho biết vụ việc đã ảnh hưởng nặng nề đến tinh thần của cô. "Tôi cảm thấy xấu hổ, vì đó không phải con người mình. Một chút bốc đồng khiến tôi hành động không suy nghĩ. Trước đây tôi chưa từng gặp rắc rối với pháp luật", cô nói.
Theo tiến sĩ Alicia Clark, nhà tâm lý học tại Washington (Mỹ), cơ thể và trực giác luôn có cách cảnh báo về một mối quan hệ không phù hợp. Bà chỉ ra 7 cảm giác bất ổn mà phụ nữ thường gặp.
Luôn bối rối và hụt hẫng
Khi một người đàn ông nói những điều ngọt ngào nhưng hành động ngược lại, phụ nữ sẽ rơi vào trạng thái bối rối. Trong tâm lý học hành vi, không có gì dự đoán tương lai chính xác bằng hành động ở hiện tại. Lời nói có thể thêu dệt, nhưng hành động hiếm khi nói dối.
Nhà trị liệu tâm lý Janey Whitney (Mỹ) cho biết, nhiều khách hàng của bà nói luôn phải dè chừng phản ứng của bạn trai. Việc phải sống e dè là dấu hiệu của sự rạn nứt, cho thấy phụ nữ không được làm chính mình.
Liên tục viện cớ thay đối phương
Dù anh ta bỏ rơi bạn vào phút chót, quên ngày kỷ niệm hay hành xử ích kỷ, bạn vẫn tự động tìm lý do bào chữa trước mặt gia đình, bạn bè và chính mình.
Thay vì trốn tránh sự thật bằng những lời ngụy biện, hãy dũng cảm nhìn thẳng vào nỗi sợ hãi của bạn: Bạn đang cố che giấu khuyết điểm nào của anh ta sau những lời bào chữa đó?
Nghi ngờ bản thân
Một mối quan hệ lành mạnh mang lại sự tự tin. Nếu việc ở cạnh đối phương khiến phụ nữ liên tục lo lắng, hoài nghi về giá trị của bản thân, trực giác đang báo động sự không phù hợp.
Cảm thấy mình luôn là người có lỗi
Nếu phụ nữ liên tục tự hỏi mình phải thay đổi thế nào để thu hút đối phương, mối quan hệ đang có dấu hiệu tiêu cực. Nguy hiểm hơn, khi đối phương lạnh nhạt, bạn lại tự trách bản thân đã làm sai.
Trong tâm lý học, đây là hiện tượng "phóng chiếu" – khi một người đổ lỗi, đẩy mọi trách nhiệm và sự kém cỏi sang đối phương để thao túng tâm lý. Thay vì mắc bẫy và tự dằn vặt, hãy tỉnh táo đánh giá xem anh ta có thực sự xứng đáng với bạn hay không.
Cô đơn ngay cả khi ở bên nhau
Nếu ngồi cạnh nhau nhưng vẫn thấy vô hình, đó là dấu hiệu đối phương thiếu sự kết nối. Cảm giác cô đơn trong mối quan hệ không xuất phát từ việc phụ nữ đòi hỏi quá nhiều, mà do sự thiếu tương tác từ phía nam giới.
Nhiều phụ nữ ở lại trong mối quan hệ vì hy vọng đối phương sẽ thay đổi, bỏ các thói quen xấu hoặc trưởng thành hơn. Việc không chấp nhận bản chất hiện tại của nam giới cho thấy họ đang duy trì mối quan hệ dựa trên những kỳ vọng không có thật.
Sợ trạng thái độc thân
Đây là nút thắt khiến nhiều phụ nữ không dám từ bỏ. Vì "thiên kiến tiêu cực" (xu hướng tâm lý con người phóng đại nỗi sợ hãi và tập trung vào rủi ro hơn là sự tích cực), bạn dễ tin thà ở trong một mối quan hệ bất ổn còn hơn không có ai.
Nhưng thực tế, nếu đang ở bên một người khiến mình luôn cô đơn, tổn thương và lo lắng, thì bạn vốn dĩ đã độc thân rồi. Trở về trạng thái độc thân thực sự để tự do tự tại luôn tốt hơn việc giam cầm mình trong một mối quan hệ bào mòn giá trị bản thân.
Khi món ăn vừa nấu xong, nhiệt độ cao khiến nước và chất béo ở trạng thái chuyển động mạnh, phân bố chưa ổn định. Khi để nguội, sự chênh lệch nhiệt giảm dần giúp nước thấm ngược vào các thớ thịt và mô thực vật, thay vì tập trung cục bộ ở phần nước dùng. Đồng thời, chất béo đông nhẹ và liên kết tốt hơn với pha nước, tạo nền vị mượt và đồng nhất hơn. Nhờ vậy, khi hâm lại, món ăn không chỉ nóng lên mà còn mang cảm giác đậm vị và cân bằng hơn so với lúc vừa nấu xong.
Gelatin gom vị trong các món kho, hầm
Ở những món có nhiều gân, bắp hoặc xương, collagen trong thịt chuyển hóa thành gelatin trong quá trình nấu. Khi còn nóng, gelatin tồn tại ở dạng hòa tan. Khi để nguội sẽ tạo thành mạng lưới giữ nước, làm phần nước dùng trở nên sánh nhẹ và giữ lại các hợp chất tạo vị. Khi hâm nóng trở lại, mạng gelatin này tan ra nhưng vẫn duy trì khả năng liên kết, giúp thịt mềm hơn và nước sốt có cảm giác đậm, quyện mướt hơn. Đây là lý do các món thịt kho hoặc bò hầm thường ngon hơn sau một lần để nguội.
Gia vị tiếp tục ngấm theo thời gian
Hương vị của món ăn không dừng lại ngay khi tắt bếp. Muối, đường và các hợp chất tạo mùi vẫn tiếp tục khuếch tán trong quá trình để nguội. Khi nhiệt độ giảm, sự chênh lệch nồng độ giữa bên ngoài và bên trong nguyên liệu dần được cân bằng, giúp gia vị thấm sâu hơn. Đến khi hâm lại, nhiệt độ cao làm các hợp chất bay hơi hoạt động trở lại, khiến mùi vị trở nên rõ ràng và "bật" hơn.
Không phải món nào cũng áp dụng được cách này
Hiệu ứng này chủ yếu xảy ra ở các món nhiều nước, nấu lâu như kho, hầm hoặc súp. Ngược lại, các món chiên, rán dễ bị hút ẩm khi để nguội, làm mất độ giòn. Rau xanh cũng tiếp tục bị phá vỡ cấu trúc khi hâm lại, dẫn đến mềm nhũn và kém vị. Vì vậy, việc "ngon hơn sau khi hâm lại" phụ thuộc nhiều vào bản chất nguyên liệu và phương pháp chế biến.
Khoảng nghỉ giúp hoàn thiện hương vị
Dưới góc độ khoa học ẩm thực, việc để món ăn nguội đi trước khi dùng không chỉ là chờ nhiệt giảm, mà còn là giai đoạn để các thành phần ổn định và hòa quyện. Trong nhiều trường hợp, hương vị không đạt đỉnh ngay khi vừa nấu xong, mà cần thêm thời gian để "chín" theo nghĩa rộng hơn. Chính khoảng nghỉ này tạo nên sự khác biệt rõ rệt về độ đậm đà và kết cấu khi món ăn được hâm lại.
