Dự thảo Thông tư do Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng xây dựng, đang được lấy ý kiến từ 31/3 đến hết 10/4.
Thay vì hình ảnh những buồng giam biệt lập với thông tin, dự thảo hướng tới việc xây dựng hệ thống “trại tạm giam thông minh” và “hiện đại hóa”, ứng dụng AI vào đời sống sinh hoạt tinh thần.
Theo Khoản 1 Điều 8 của dự thảo, các cơ sở giam giữ sẽ tổ chức cho người bị tạm giữ, tạm giam nghe thời sự, chương trình giáo dục công dân và tìm hiểu pháp luật thông qua “hệ thống loa phát thanh tại cơ sở giam giữ hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (nếu có)”.
Đặc biệt, cơ quan soạn thảo còn hướng tới triển khai hệ thống máy chiếu phim tại chỗ. Điều này xuất phát từ thực tế dù luật hiện hành có quy định cho người bị giam giữ nghe đài, xem tivi nhưng “hầu như chưa thực hiện được trên thực tế”, do cơ sở vật chất nghèo nàn và thiếu điều kiện kiểm duyệt
Để giải quyết triệt để “nút thắt” này, quy định mới đề xuất sử dụng các ứng dụng khoa học hiện đại để “chiếu cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam xem các chương trình phù hợp thông qua hệ thống máy chiếu thu nhỏ lắp đặt tại từng buồng giam”.
Nội dung trình chiếu sẽ tập trung vào chương trình thời sự, giáo dục công dân, hướng nghiệp và phim về đề tài cách mạng, tình yêu quê hương, đất nước.
Người thân gửi tiền qua mã QR, cán bộ quản lý bằng phần mềm kế toán
Việc thay thế cách quản lý thủ công bằng công nghệ không chỉ dừng lại ở chế độ giải trí, mà còn được đề xuất cho các thủ tục hành chính và giao dịch tài chính tại cơ sở giam giữ.
Nếu như trước đây, mọi việc quản lý tiền lưu ký hay xác nhận danh tính thân nhân đều dựa trên sổ sách thủ công và giấy tờ giấy rườm rà, dự thảo mới đã đưa vào những khái niệm hiện đại như quét mã QR code và định danh qua tài khoản VNeID.
Điều 5 của dự thảo đề xuất thân nhân đến gửi tiền cho người bị tạm giữ, tạm giam có thể lựa chọn hình thức chuyển khoản trực tiếp qua mã QR code của cơ sở giam giữ, thay vì chỉ nộp tiền mặt như trước đây. Giao dịch điện tử được thực hiện nhanh chóng, minh bạch.
Việc quản lý số tiền này cũng được khuyến khích thực hiện qua các phần mềm kế toán chuyên dụng, tạo ra một hệ thống theo dõi chính xác từng lần giao dịch.
Đặc biệt, việc cho phép sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID để làm thủ tục gửi quà tại Điều 4 không chỉ giúp đơn giản hóa giấy tờ cho người dân mà còn đảm bảo tính an ninh, chính xác tuyệt đối trong việc xác định mối quan hệ thân nhân, theo Bộ Công an.
Tăng gấp 3 lần giá trị quà thực phẩm được gửi
Theo quy định hiện hành, định lượng quà là đồ ăn, uống mỗi lần gửi được giới hạn “không quá 3 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường” (Điều 9 Thông tư 34/2017/TT-BCA).
Tại dự thảo con số này đã được đề xuất nâng lên mức “không vượt quá 10 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường”. Như vậy, giá trị định mức quà tặng đã được tăng hơn 3 lần so với trước đây.
Phân tích về giá trị thực tế, cơ quan soạn thảo cho rằng với tiêu chuẩn ăn ngày thường hiện nay, mức gấp 3 lần tiêu chuẩn ăn chỉ tương đương khoảng 90.000 đồng.
Trong bối cảnh giá cả thị trường biến động và mức sống ngày càng nâng cao, con số 90.000 đồng cho mỗi lần gửi quà (tối đa 3 lần/tháng đối với người bị tạm giam) đã trở thành một “nút thắt” gây khó khăn lớn cho cả người thân chuẩn bị quà và cán bộ trong việc tiếp nhận, kiểm soát.
Việc nâng hạn mức sẽ giúp người bị giam giữ có cơ hội nhận được nguồn thực phẩm dồi dào và chất lượng hơn từ gia đình, đảm bảo tốt hơn quyền được bồi bổ sức khỏe trong quá trình tạm giữ, tạm giam.
Mặc dù giá trị tiền được nới lỏng đáng kể, dự thảo vẫn giữ nguyên quy định về trọng lượng quà tặng để đảm bảo công tác quản lý và an ninh tại cơ sở giam giữ. Theo đó, trọng lượng mỗi lần gửi không quá 3 kg. Người bị tạm giam vẫn được nhận quà không quá 3 lần trong một tháng.
Như vậy, tổng giá trị đồ ăn thức uống tối đa mà một người bị tạm giam có thể nhận từ người thân mỗi tháng sẽ lên tới 30 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường, thay vì chỉ 9 lần như trước đây.
Điều này cho thấy tư duy quản lý mới: Thay vì hạn chế số tiền (khó cho việc chọn mua thực phẩm chất lượng, giá cao) sẽ tập trung vào việc kiểm soát khối lượng vật chất để phù hợp với không gian lưu trữ và năng lực kiểm duyệt của cơ sở giam giữ.
Đầu tháng 3 vừa qua, Cục Cảnh sát quản lý trại giam cũng đề xuất nhiều nội dung đột phá như cho phạm nhân như: gọi video call với người thân miễn phí, gặp người nhà online, dán QR Code ở khu thăm gặp, tạo điều kiện cho người nhà đơn giản hóa việc gửi tiền cho phạm nhân.
Quá trình thụ lý xem xét kháng cáo của các bên, bà Nguyễn Ngọc Ánh - mẹ cố diễn viên Đức Tiến, nhiều lần có đơn kiến nghị tòa giám định chữ ký của con trai trên bản di chúc ngày 9/8/2023 lập tại Mỹ về việc để lại toàn bộ di sản cho vợ - Nguyễn Bình Phương (Hoa hậu áo dài Dallas Bình Phương).
Ngoài ra, bà Ánh còn đề nghị tòa định giá lại 2 bất động sản tranh chấp là nhà đất tại phường Hiệp Bình, TP HCM và mảnh đất tại Tây Ninh (Long An cũ). Theo bà, việc định giá lại nhằm xác định chính xác giá trị tài sản do chính sách pháp luật thay đổi và biến động thị trường dẫn đế giá theo chứng thư thẩm định tại cấp sơ thẩm không còn phù hợp.
Hồi tháng 5/2024, Đức Tiến qua đời ở tuổi 44 tại Mỹ. Sau đó, vợ anh xuất trình di chúc thể hiện chồng để lại toàn bộ tài sản cho mình. Bà Ánh (mẹ Đức Tiến) cho rằng di chúc "không hợp pháp", hai bên phát sinh tranh chấp. Không thỏa thuận được, tháng 3 năm ngoái Bình Phương khởi kiện yêu cầu chia di sản.
Ngày 28/10, TAND TP HCM xử sơ thẩm, xác định di chúc lập tại Mỹ hợp pháp và đã được hợp pháp hóa lãnh sự. Di sản của Đức Tiến gồm nhà đất tại phường Linh Đông, TP Thủ Đức (nay là Hiệp Bình), trị giá 6,2 tỷ đồng và một thửa đất ở Long An (nay là Tây Ninh), trị giá khoảng một tỷ đồng.
Quá trình giải quyết vụ kiện và tại tòa sơ thẩm, bà Ánh đề nghị HĐXX không công nhận di chúc lập tại Mỹ (Đức Tiến để lại toàn bộ tài sản cho vợ) là hợp pháp tại Việt Nam. Bà cho rằng căn nhà ở Thủ Đức là tài sản chung của bà và con trai, nên đề nghị chia đôi và bà được nhận hiện vật là căn nhà. Còn thửa đất ở Long An, bà cho rằng đó là tài sản riêng của Đức Tiến, đề nghị chia đều theo pháp luật cho bà, con dâu và cháu nội.
Tòa không chấp nhận quan điểm của Bình Phương cho rằng toàn bộ tài sản là hình thành trong thời kỳ hôn nhân, bởi căn nhà được mua trước khi kết hôn và thửa đất đã thanh toán 70% trước thời điểm đăng ký kết hôn. Với tư cách giám hộ hợp pháp của con gái, Bình Phương được hưởng và quản lý hơn 70% tổng giá trị di sản; tòa giao cô nhận phần hiện vật và hoàn trả lại tiền tương ứng cho bà Ánh.
Sau phán quyết của tòa sơ thẩm, Bình Phương kháng cáo một phần bản án sơ thẩm. Cô đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại và công nhận cô sở hữu 50% giá trị nhà đất tại phường Hiệp Bình (trước đây là phường Linh Đông, TP Thủ Đức) và một thửa đất tại Long An, nay là tỉnh Tây Ninh.
Ngoài ra, Bình Phương không đồng ý việc bà Ánh được hưởng 10% giá trị nhà đất tại phường Hiệp Bình vì "không có đóng góp về tài chính" trong việc hình thành khối tài sản này. Bởi Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 xác định tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung của vợ chồng, trừ khi chứng minh được là tài sản riêng.
Bình Phương cũng phản đối việc tòa sơ thẩm cho rằng bà Ánh "có công quản lý, tôn tạo tài sản" vì bà trông coi nhà chỉ là thỏa thuận tạm thời, không làm tăng giá trị tài sản. Nguyên đơn đề nghị tòa xác định di sản Đức Tiến để lại là phần tài sản sau khi trừ chi phí chữa bệnh và mai táng hợp lý tại Mỹ.
Còn bà Ánh kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, cho rằng tòa chưa xem xét đánh giá toàn diện, đầy đủ các chứng cứ trong hồ sơ; có sự nhầm lẫn trong áp dụng pháp luật dẫn tới việc ban hành bản án không khách quan cũng như đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của mình. Bà đề nghị tòa cấp phúc thẩm sửa bản án theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của mình, được sở hữu nhà con trai để lại.
Ngày 2-5, thông tin từ Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra (Phòng Cảnh sát kinh tế) Công an tỉnh Bắc Ninh đã ra quyết định khởi tố vụ án giả mạo trong công tác và sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức xảy ra ở một số địa phương.
Theo điều tra, đến nay Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố 6 bị can về tội giả mạo trong công tác và 26 bị can về tội sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Theo hồ sơ, từ năm 2022 đến tháng 9-2025, lợi dụng quy định cho phép người bị kết án tù được tạm hoãn chấp hành án nếu mắc bệnh nặng, bệnh hiểm nghèo, một số người đã thông qua trung gian, trong đó có cả cán bộ cơ quan Nhà nước, để móc nối với Hoàng Văn Huấn (59 tuổi, Phó giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Nội) làm giả bệnh án.
Cụ thể, các bệnh án được làm giả mắc lao phổi nặng độ 4, kháng đa thuốc để hợp thức hóa điều kiện hoãn chấp hành án phạt tù. Mỗi bộ hồ sơ giả có giá từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng.
Để thực hiện, Huấn chỉ đạo Lã Đức Mạnh (31 tuổi, điều dưỡng viên Bệnh viện Phổi Hà Nội) liên hệ, tiếp nhận nhu cầu.
Dù các "người bệnh" không hề điều trị, Huấn vẫn chỉ đạo kỹ thuật viên làm giả kết quả xét nghiệm, đồng thời cùng bác sĩ khoa cấp cứu Đặng Việt Phong (32 tuổi) và Lã Đức Mạnh lập khống hồ sơ bệnh án, phiếu chăm sóc.
Sau đó Hoàng Văn Huấn cấp cho người mua các tài liệu như bản kết luận bệnh tật hoặc bệnh án (bản photo sao y) để làm thủ tục xin hoãn chấp hành án tại các tòa án hoặc cơ quan thi hành án.
Việc này giúp những "người bệnh" giả có được quyết định hoãn chấp hành án phạt tù từ 6-12 tháng. Khi hết thời hạn, nếu có nhu cầu, các bị can tiếp tục làm hồ sơ giả theo thủ đoạn tương tự.
Hiện Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh tiếp tục làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức trong vụ án trên.
Ngày 27/5, lãnh đạo Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa, cho biết đã khởi tố, tạm giam ông Lưu Văn Hải, Giám đốc Công ty TNHH Anh Tuấn kiêm người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, để điều tra các vi phạm liên quan hoạt động khai thác khoáng sản.
Động thái này được đưa ra sau khi cơ quan chức năng kiểm tra hiện trường vụ sạt lở tại mỏ đá của công ty ở xã Cẩm Tú và phát hiện nhiều sai phạm trong quá trình khai thác.
Theo đại diện Phòng Địa chất và Khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, doanh nghiệp khai thác không đúng thiết kế mỏ đã được thẩm định, phê duyệt.
Cụ thể, tại khu vực trung tâm mỏ, công ty khai thác từ dưới lên, không cắt tầng theo quy định về chiều cao và góc dốc sườn tầng, đồng thời cắt chân núi tạo "hàm ếch". Cơ quan chuyên môn nhận định đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến vụ sạt lở.
Doanh nghiệp chưa xây dựng tuyến đường cho công nhân lên núi từ cốt +80 đến +160 m theo thiết kế thi công. Khu vực khai trường còn xuất hiện nhiều đá om, đá treo có nguy cơ tiếp tục sạt trượt, mất an toàn.
Trước đó, gần 17h ngày 20/5, tại mỏ đá của Công ty TNHH Anh Tuấn ở thôn Quý Long, xã Cẩm Tú xảy ra vụ sạt lở núi đá khiến ba công nhân bị vùi lấp. Thời điểm tai nạn, nhiều lao động đang làm việc gần chân núi. Ba nạn nhân quê tại xã Gia Hội, tỉnh Lào Cai đều là thợ khoan đá nổ mìn, đã tử nạn.
UBND xã Cẩm Tú từng nhận định mưa lớn kéo dài khiến kết cấu địa chất mất ổn định dẫn đến sạt lở. Tuy nhiên, theo cơ quan chuyên môn, yếu tố thời tiết không phải nguyên nhân chính mà chủ yếu xuất phát từ sai sót kỹ thuật trong khai thác mỏ.
Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Hoài Anh yêu cầu dừng toàn bộ hoạt động khai thác tại mỏ đá của Công ty TNHH Anh Tuấn để phục vụ điều tra và kiểm tra việc chấp hành quy định về khai thác khoáng sản, an toàn lao động và bảo vệ môi trường.
Mỏ đá này được UBND tỉnh Thanh Hóa cấp phép khai thác năm 2015, diện tích hơn 13.600 m2, trữ lượng hơn 451.000 m3 đá vôi, khai thác theo phương pháp lộ thiên với thời hạn 29 năm.
