Đi ăn nhóm 4 người, một dẫn theo người yêu nhưng tính tiền chia bốn

Trong nhiều năm, các khu công nghiệp sản xuất gần trung tâm như Tân Bình, Tân Thuận đã đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của TP HCM. Nhưng khi đô thị đã mở rộng và dân số tăng lên hàng chục triệu người, đã đến lúc cần nhìn lại vai trò của những khu đất công nghiệp này.
Tôi cho rằng Khu công nghiệp Tân Bình không nên tiếp tục phát triển theo mô hình sản xuất truyền thống, càng không nên biến thành một khu đô thị với hàng chục tòa chung cư cao tầng. Đây nên là nơi thí điểm cho một mô hình hoàn toàn mới: "Khu công nghiệp đời sống".
Nếu công nghiệp thế kỷ trước sản xuất hàng hóa, thì công nghiệp của đô thị hiện đại phải sản xuất ra chất lượng sống, trải nghiệm và giá trị dịch vụ.

Hiện nay, hàng triệu người dân ở khu Tây Bắc TP HCM gần như chỉ có lựa chọn đi siêu thị hoặc các khu vui chơi quy mô nhỏ. Muốn có trải nghiệm du lịch, nghỉ dưỡng hay giải trí đúng nghĩa, họ thường phải đi xa tới Vũng Tàu, Phan Thiết hay xa hơn nữa. Trong khi đó, khu Đông TP HCM ngày càng xuất hiện nhiều trung tâm thương mại, khu giải trí và các tổ hợp hiện đại hơn.
Sự chênh lệch này khiến khu Tây Bắc- nơi tập trung lượng dân cư và công nhân rất lớn - vẫn thiếu một trung tâm trải nghiệm đúng nghĩa cho người dân của mình.
KCN Tân Bình có đầy đủ điều kiện để thay đổi điều đó. Khu vực này nằm gần sân bay, gần Vành đai 2, có tuyến metro số 2 đi qua và đặc biệt tách biệt tương đối với các khu dân cư hiện hữu.

Điều này cho phép nơi đây có thể vận hành các hoạt động vui chơi giải trí, thương mại và du lịch gần như 24/24 mà ít gặp các giới hạn về tiếng ồn, an ninh hay áp lực lên khu dân cư xung quanh như khu vực quận 1 cũ.Với quỹ đất hơn trăm hecta, nơi đây hoàn toàn có thể trở thành một tổ hợp "du lịch tại chỗ" quy mô lớn cho chính người dân TP HCM. Thành phố có thể quy hoạch hồ nước mặn, bãi biển nhân tạo, hồ nước ngọt, công viên sinh thái, phố đi bộ, khu trình diễn ánh sáng, trung tâm thể thao, khu biểu diễn nghệ thuật, trung tâm mua sắm, khách sạn nghỉ dưỡng thấp tầng và các hoạt động kinh tế đêm. Biến nơi đây thành một "thành phố du lịch thu nhỏ".

Một mô hình như vậy sẽ tạo ra sức hút rất lớn với khách du lịch và cả người dân thành phố. Thay vì phải chen chúc về quận 1 hoặc rời TP HCM mỗi dịp cuối tuần, người dân khu Tây Bắc có thể nghỉ dưỡng, vui chơi, xem sự kiện hay tận hưởng không gian giải trí ngay trong nội đô.
Quan trọng hơn, hiệu quả kinh tế mà mô hình này tạo ra có thể lớn hơn rất nhiều so với việc duy trì sản xuất công nghiệp truyền thống hoặc chuyển đổi thành khu chung cư.
Một khu công nghiệp sản xuất chủ yếu tạo ra giá trị thông qua nhà xưởng và lao động gia công. Nhưng một "khu công nghiệp đời sống" có thể tạo ra giá trị từ du lịch, lưu trú, thương mại, sự kiện biểu diễn, tiêu dùng, kinh tế đêm.

Đồng thời, số lượng việc làm tạo ra cũng có thể lớn hơn rất nhiều, từ dịch vụ khách sạn, giải trí, bán lẻ, vận hành sự kiện, thể thao, chăm sóc khách hàng đến các ngành sáng tạo nội dung và truyền thông.

Đây cũng là hướng chuyển đổi phù hợp cho tương lai lao động đô thị. Khi sản xuất dần dịch chuyển về các tỉnh có quỹ đất lớn và logistics thuận lợi hơn, TP HCM cần chuyển mạnh sang các ngành dịch vụ giá trị cao thay vì tiếp tục duy trì các khu công nghiệp thâm dụng lao động ngay gần trung tâm.
Nếu không sớm định hướng quy hoạch, KCN Tân Bình rất dễ trở thành thêm một khu đô thị dày đặc chung cư cao tầng. Điều đó có thể mang lại nguồn thu trước mắt, nhưng về lâu dài chỉ làm tăng áp lực dân số và khiến thành phố ngột ngạt hơn.

Ngược lại, nếu được quy hoạch thành "khu công nghiệp đời sống", nơi đây có thể trở thành mô hình kiểu mẫu cho quá trình chuyển đổi các khu công nghiệp nằm gần trung tâm đô thị ở Việt Nam trong tương lai.
TP HCM không chỉ cần thêm nhà ở. Thành phố cần thêm những nơi khiến người dân muốn ở lại, muốn trải nghiệm và muốn tận hưởng cuộc sống ngay trong chính đô thị của mình.

Tin Gốc: Vnexpress

"Ngày còn trẻ, chị tôi làm Phó giám đốc cho một công ty TNHH gia công giày dép xuất khẩu. Công việc áp lực, vất vả nhưng chị chưa từng nghĩ cho bản thân. Phần lớn tiền lương chị đều dồn hết cho hai con ăn học ở những trường đại học top đầu, với mong muốn chúng có tương lai tốt hơn mẹ.

Suốt mấy chục năm, chị tằn tiện từng đồng, hy sinh tuổi xuân, sức khỏe và cả những nhu cầu nhỏ bé nhất của bản thân để nuôi con trưởng thành. Rồi các con cũng ra trường, lập nghiệp, lập gia đình riêng.

Một đứa ở Hà Nội, một đứa ở Đà Nẵng. Cuộc sống cơm áo, nhà cửa, con cái khiến chúng bị cuốn vào vòng xoáy mưu sinh, thỉnh thoảng mới có thể về thăm mẹ.

Còn chị, sau cả một đời cống hiến, giờ sống bằng đồng lương hưu chỉ hơn 3,5 triệu đồng mỗi tháng. Thời đi làm, công ty tồn tại hai hệ thống lương: lương thực lĩnh và lương đóng bảo hiểm xã hội. Mức đóng bảo hiểm thấp hơn rất nhiều nên khi về già, lương hưu cũng thấp đến xót xa.

Ngoài 70 tuổi, sức khỏe chị ngày càng yếu. Tiền thuốc men, sinh hoạt nhiều khi vượt quá khả năng chi trả. Có những tháng chị phải dè sẻn từng bữa ăn để dành tiền mua thuốc.

Các con không phải không thương mẹ, nhưng chúng cũng đang gồng mình trả góp nhà, nuôi con ăn học, vật lộn với cuộc sống nơi thành phố lớn nên gần như không còn khả năng hỗ trợ.

Bi kịch nhất không phải là nghèo khó, mà là sau cả một đời hy sinh cho gia đình, tuổi già của chị lại lặng lẽ, thiếu thốn và cô đơn đến vậy".

Độc giả nickname GT kể lại câu chuyện như trên, về hoàn cảnh của người chị từng có công việc và thu nhập ổn định nhưng về già lại "lặng lẽ, thiếu thốn và cô đơn sau cả một đời hy sinh cho gia đình".

Bình luận này được viết sau bài Già rồi, ai nuôi mình?. Trong bài viết này, tác giả khắc họa chân dung nhiều người già bằng câu hỏi: "Tôi sẽ sống bằng gì trong hơn 20 năm cuối đời, khi sức khỏe đã yếu đi và khả năng lao động không còn như trước?".

Độc giả nickname anonym.onl22 nêu quan điểm: "Với những người còn trẻ, chỉ sinh con đủ nuôi, để dành khoản tiết kiệm phòng thân khi về già. Con cái sau này rồi cũng lớn, lập gia đình riêng, con ruột có thể sống khổ để lo cho mình, nhưng dâu rể không làm vậy được trừ khi mình có tài sản để chúng nó thừa kế.

Phụ thuộc con cái còn có thể làm cho vợ chồng con mâu thuẫn về chuyện chu cấp bên nội bên ngoại công bằng. Tốt nhất vẫn nên tính đường cho mình khi về già để hạn chế làm phiền con cháu, đặc biệt là vấn đề tiền bạc".

Độc giả nickname Hang15 nói: "Già thì tự lo chứ chờ ai lo. Con (nếu có) cũng bận rộn với gia đình nhỏ của con, bận đưa đón chăm sóc cháu. Vậy nên xác định là chủ động dành dụm mà tự lo cho tuổi già của mình.

Nhà tôi có ba anh chị em. Một người trong Nam, hai người sống cùng thành phố nhưng ở riêng, còn lại bố mẹ lủi thủi với nhau. Hai người ở cùng thành phố cũng bận rộn đi làm, lâu lâu mới qua thăm bố mẹ được một lần. Người ở trong Nam thì cả năm về được một lần".

Người Việt có niềm tin tự nhiên rằng về già sẽ có con cháu chăm sóc. Nhưng xã hội đã thay đổi. Con cái đi làm xa, du học hoặc thậm chí định cư nước ngoài. Mô hình gia đình nhiều thế hệ sống cùng nhau đang dần thu hẹp, trong khi tuổi thọ của người Việt lại tăng lên đáng kể. Nghĩa là thời gian sống sau tuổi nghỉ hưu ngày càng dài hơn và chi phí để duy trì một cuộc sống tương đối ổn định cho giai đoạn này cũng lớn hơn nhiều so với trước.

"Chưa giàu đã già, chưa già đã tái nghèo", là nỗi lo của độc giả nickname buso co:

"Cá nhân tích lũy không đủ, con cháu chưa biết sau này có đủ ăn hay không, các công ty càng không có trách nhiệm phải trả nhiều tiền bảo hiểm xã hội cho bạn, đất nước hiện tại không giàu để bao cấp, trợ cấp xã hội, thế này thì trông cậy vào đâu?

Một đồng nghiệp người Đan Mạch nói với tôi rằng họ phải đóng thuế rất cao, nhưng họ chấp nhận điều đó khi họ hiểu rằng cái quỹ chung của xã hội được sử dụng để lo cho chính họ khi về già, ốm yếu, tai nạn, thất nghiệp và trợ cấp giáo dục, y tế cho con cháu họ khi chúng còn nhỏ.

Vấn đề là các quỹ đó phải được sử dụng minh bạch và hợp lý".

Bài toán không chỉ dừng lại ở khía cạnh tài chính, độc giả nickname hungntfx cho rằng: "Còn là việc xã hội có dành nguồn lực sản xuất vào việc chăm sóc người già hay không, và việc đó có cân bằng được với những nhu cầu khác của xã hội hay không.

Không có khoản lương hưu nào có thể đủ để cho người ta dưỡng già nếu như thiếu người chăm sóc, thiếu nhu yếu phẩm, hay giá nhà đất xây viện dưỡng lão tăng cao".

Độc giả Tuan Nguyen chỉ ra một trong những lối thoát cho tuổi già cô đơn:

"Mô hình chăm sóc tuổi già dựa trên kế hoạch tiền bạc sẽ rất khó như bài viết đã phân tích: an toàn thì mất giá, sinh lời thì rủi ro. Những mô hình dựa trên kết nối cộng đồng như Trung Quốc hay các nước Châu Âu đã làm thì thực tế hơn: người già chăm sóc lẫn nhau, hay người khỏe chăm sóc người yếu để đổi lấy 'tín dụng thời gian', sau này được chăm sóc lại.

Ngoài ra sự tiến bộ của robot hình người và AI cũng là tia sáng cho thế hệ già tương lai".

Trong khi đó, độc giả Vu cho rằng những khoản đầu tư cho tương lai tuổi già - vấn đề là ở niềm tin:

"Sức hút cho những khoản đầu tư tương lai nằm ở niềm tin. Cơ sở xác nhận của niềm tin đó được biểu hiện thông qua những hoạt động hiện tại.

Khi các tổ chức tài chính hiện tại như bảo hiểm vẫn chưa thực sự hoạt động hiệu quả, vẫn còn gây nhiều tranh cãi thì các tổ chức khác rất khó để thuyết phục người tham gia.

Chưa kể tính ổn định của chính sách đối với những khoản đầu tư dài hạn như vậy. Ngay cả khi bỏ tiền trực tiếp, nhiều viện dưỡng lão cũng khiến người già chưa cảm thấy yên tâm.

Thời đại đã thay đổi. Người già ở Việt Nam đúng là đã bắt đầu cảm nhận được sự cô đơn, ngay cả khi có điều kiện ở trong ngôi biệt thự sang trọng của mình cùng con cháu. Con đi làm, cháu đi học, không ai rảnh rỗi, những bữa cơm thất thường.

Cần tăng cường các biện pháp hỗ trợ xã hội, nhưng các tổ chức hoạt động trước hết phải dựa trên những tiêu chuẩn, tiêu chí về lương tâm, trách nhiệm rõ ràng, nhất quán.

Viện dưỡng lão, nhà kết nối cộng đồng thôn - phố... là những hình thức tổ chức quan trọng nhất, trực tiếp chăm sóc sức khỏe thân - tâm của các cụ, nếu được khai thác hiệu quả, ngay từ bây giờ.

Nếu được, các hoạt động bảo hiểm tài chính nên kết hợp, gắn liền với các tổ chức này để duy trì sức sống bền vững".

Tin Gốc: Vnexpress

Mùa tuyển sinh năm nay, không khó để tôi bắt gặp những dòng tâm sự của học sinh trên Threads. Có em hỏi nên học ngành gì? Có em hỏi ngành nào dễ xin việc? Có em hỏi liệu mình có chọn sai hay không? Khi một quyết định quan trọng của tuổi 18 đang được đem hỏi những người xa lạ trên mạng, nhiều người cho rằng đó là biểu hiện của sự thiếu định hướng. Tuy nhiên, vấn đề có lẽ phức tạp hơn.

Thế hệ trước bước vào đại học với lượng thông tin rất hạn chế. Chúng tôi chỉ có vài cuốn cẩm nang tuyển sinh, những bài báo giấy và lời khuyên từ thầy cô, cha mẹ. Sự lựa chọn không nhiều. Áp lực cũng đơn giản hơn. Trong khi đó, học sinh ngày nay có thể tiếp cận hàng nghìn video, bài viết và lời khuyên chỉ bằng một cú chạm. Các em biết nhiều hơn thế hệ trước. Nhưng chính sự phong phú ấy lại tạo ra một nghịch lý mới. Các em không biết nên tin ai?

Báo cáo "The State of Global Teenage Career Preparation" do OECD công bố năm 2025 cho thấy học sinh tại nhiều quốc gia đang thể hiện mức độ bất định nghề nghiệp rất cao. Nghiên cứu dựa trên dữ liệu của gần 700.000 học sinh tại 81 quốc gia và vùng lãnh thổ. Báo cáo cũng chỉ ra kỳ vọng nghề nghiệp của thanh thiếu niên thường không phản ánh nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Điều đó cho thấy sự hoang mang của học sinh Việt không phải là một hiện tượng cá biệt. Đây là vấn đề toàn cầu.

Điều đáng chú ý là càng nhiều thông tin, việc ra quyết định càng không dễ dàng. Các em phải đối diện với hàng trăm ngành học, những nghề nghiệp mới xuất hiện liên tục và vô số lời khuyên trái chiều trên mạng xã hội. Chỉ cần một video nói về ngành "hot" hay mức lương hấp dẫn, lựa chọn của học sinh có thể dao động.

>> 'Tốn 450 triệu đồng học Quản trị kinh doanh nhưng ra trường không biết làm gì'

Trong bối cảnh ấy, Threads hay TikTok đang trở thành nơi tư vấn hướng nghiệp bất đắc dĩ. Tuy nhiên, một người lạ trên mạng chỉ nhìn thấy điểm thi và vài dòng mô tả ngắn. Họ không biết năng lực, tính cách, điều kiện gia đình hay giá trị sống của người hỏi. Vì vậy, những lời khuyên nhận được thường mang tính kinh nghiệm cá nhân hơn là định hướng dài hạn.

Nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Xã hội Ireland công bố năm 2023 cho thấy quyết định nghề nghiệp của thanh niên chịu ảnh hưởng rất lớn từ cha mẹ, giáo viên, các hoạt động trải nghiệm và tư vấn hướng nghiệp. Những học sinh được tiếp cận nhiều hơn với các nguồn hỗ trợ này có xu hướng đưa ra quyết định tự tin và phù hợp hơn.

Có lẽ, vấn đề của học sinh hiện nay không nằm ở chỗ thiếu thông tin. Điều các em thiếu là những cuộc đối thoại có chất lượng. Chúng ta thường nghĩ rằng chỉ cần cung cấp thêm thông tin là đủ. Nhưng hướng nghiệp không phải là việc đưa ra một đáp án đúng. Hướng nghiệp là quá trình giúp một người hiểu chính mình. Các em cần được trò chuyện với cha mẹ, cần được lắng nghe từ thầy cô, cần cơ hội trải nghiệm thực tế và tiếp xúc với những người đang làm nghề.

Tuổi 18 không cần phải biết chính xác mình sẽ trở thành ai trong 30 năm tới. Ngay cả người trưởng thành cũng có thể thay đổi nghề nghiệp nhiều lần trong đời. Sai lầm lớn nhất không phải là chọn nhầm ngành mà là để những quyết định quan trọng của tuổi trẻ được dẫn dắt bởi thuật toán và những bình luận từ những người chưa từng biết mình.

Tôi tin điều học sinh cần nhất lúc này không phải là thêm một video "top 10 ngành lương cao". Thứ các em cần là một người đồng hành đủ kiên nhẫn để cùng đi qua giai đoạn nhiều hoang mang nhất của tuổi 18.

Tin Gốc: Vnexpress