Trước cách thức, kết quả hoạt động của hệ thống bảo tàng tại Hà Nội hiện nay, cùng góc nhìn của một cựu sinh viên Đại học Dược Hà Nội, việc chuyển đổi một không gian đào tạo để đổi lấy một không gian trưng bày là thiếu thuyết phục.
Thứ nhất, có nên xây mới khi những bảo tàng cũ vẫn đang loay hoay tìm hướng đi?
Tôi quan sát trên mạng xã hội, cánh cửa khổng lồ để tiếp cận du khách hiện đại, sự hiện diện của nhiều bảo tàng còn rất mờ nhạt. Trong khi Di tích Nhà tù Hỏa Lò luôn duy trì sức nóng, những đêm tour cháy vé thì các bảo tàng khác vẫn giữ lối đăng tin hời hợt trên Facebook, gần như không xuất hiện trên các nền tảng Tiktok, Instagram.
Đồng thời, với chủ trương quy hoạch đô thị mở rộng, việc thêm một bảo tàng mới vào trung tâm thành phố có hợp lý? Lẽ nào cư dân khu vực ngoài không cần những bảo tàng?
Như vậy, có nên chăng việc đổ nguồn lực vào việc cải tạo một bảo tàng mới, hay chúng ta nên tập trung đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ của những bảo tàng hiện có, hay tìm những địa điểm mới hơn để phục vụ được nhiều người hơn? Bởi lẽ, một bảo tàng thu hút khách không chỉ nằm ở địa điểm, mà nằm ở cách kể câu chuyện lịch sử sao cho sống động, hấp dẫn.
Thứ hai, từ lâu, mỗi khi vấn đề ùn tắc giao thông, áp lực hạ tầng được xới lên, các trường đại học nội đô luôn trở thành tâm điểm của những yêu cầu di dời. Tuy nhiên, áp đặt định kiến này lên Đại học Dược Hà Nội là một sự thiếu công bằng lẫn căn cứ thực tiễn.
Là một cựu sinh viên từng gắn bó với ngôi trường này, tôi hiểu rõ nhịp sống và lưu lượng giao thông tại đây. Khác với các đại học đa ngành có quy mô lên đến hàng vạn người, Đại học Dược Hà Nội có đặc thù đào tạo chuyên sâu ngành Dược, Công Nghệ Sinh Học với tổng học viên, sinh viên khoảng 3000-4000 người. Đây là một con số rất khiêm tốn, không đủ để tạo ra những áp lực hạ tầng cho khu vực.
Hơn nữa, về vị trí địa lý, trường nằm biệt lập tại quận Hoàn Kiếm cũ, không nằm trong các cụm trường đại học san sát nhau nên không tạo ra hiệu ứng cộng hưởng gây quá tải hạ tầng.
Thực tế cho thấy, phố Lê Thánh Tông hay các trục đường quanh trường chưa bao giờ là “điểm nóng” ùn tắc, ngay cả trong giờ cao điểm. Việc di dời một ngôi trường có mật độ thấp như vậy để giải quyết áp lực đô thị là một lập luận không thuyết phục, nếu không muốn nói là đi ngược lại thực tế hiện hữu.
Tôi hoàn toàn đồng tình với phương án của lãnh đạo ĐH Dược Hà Nội: “Giữ lại cơ sở này làm nơi đào tạo sau đại học và nghiên cứu chuyên sâu”, nghĩa là chuyển sinh viên sang cơ sở mới, cơ sở 13-15 Lê Thánh Tông đào tạo hệ sau đại học, nghiên cứu khoa học, các nghi lễ học thuật…
Bảo tồn giá trị nguyên bản: Cảnh quan, cơ sở Lê Thánh Tông đã có tuổi đời hơn 120 năm. Ngay từ khi người Pháp xây dựng, mục tiêu của nó đã là một học viện đào tạo con người. Di sản sẽ sống mãi và được nhớ đến khi nó được thực hiện đúng sứ mệnh nguyên bản của mình.
Một giảng đường có tiếng thầy giảng bài, có bóng dáng những dược sĩ, nhà khoa học tương lai sẽ giá trị hơn nhiều.
– Học tập kinh nghiệm quốc tế: Các thành phố lớn trên thế giới như Paris, London hay Cambridge luôn trân trọng và giữ lại các ngôi trường cổ kính ngay trong lòng trung tâm để làm biểu tượng trí tuệ.
– Giá trị lớn nhất của một công trình không chỉ nằm ở vị trí, những viên gạch, mà nằm ở những con người đã trưởng thành từ đó. Đại học Dược Hà Nội không đơn thuần là một địa chỉ trên bản đồ, mà là “thánh đường” tri thức của hơn 80 thế hệ sinh viên, học viên Dược sĩ cả nước.
Sự nhỏ nhắn, yên bình của mái trường này giữa lòng đô thị náo nhiệt đã tạc sâu vào tâm trí bao người. Đó là những giờ thực hành miệt mài trong phòng thí nghiệm cổ kính, là những buổi lên lớp dưới giảng đường trăm năm mang đậm hơi thở lịch sử.
Suốt hơn 80 năm qua, mảnh ký ức ấy vẫn đang được bồi đắp hằng ngày. Một ngôi trường cổ kính vẫn đang hằng ngày đào tạo ra những dược sĩ, những nhà khoa học chính là một di sản đang sống.
Thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tại Quốc hội sáng 21/4, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Đặng Ngọc Huy đề nghị cải cách cách đánh giá học sinh theo hướng coi trọng năng lực và tiến bộ thực chất, thay vì dựa vào điểm số và các chỉ tiêu thành tích. Đề xuất này được nêu ra trong bối cảnh nền giáo dục hiện vẫn đối mặt với "căn bệnh trầm kha" là chạy theo thành tích.
Tuy nhiên, đặt dấu hỏi về cách đánh giá học sinh không dùng điểm số, độc giả FN bình luận: "Nếu không dùng điểm số đánh giá, thì đâu là phương pháp để đánh giá và phân loại học sinh? Tất cả những đánh giá, báo cáo khoa học trước giờ chẳng phải đều dựa trên bằng chứng là con số hay sao? Việc cần làm ở đây là không dùng điểm số hay đa dạng hóa cách thức cho điểm, tổng kết điểm của học sinh?".
>> Nguy cơ lạm phát điểm 10 khi trường chất lượng cao có 90% học sinh khá, giỏi
Cùng chung thắc mắc, bạn đọc Cuonggs hỏi: "Nếu không có tiêu chí lượng hóa thành điểm số thì đánh giá năng lực và tiến bộ của học sinh bằng cách nào? Làm sao để so sánh hai học sinh với nhau?".
"Chẳng qua là khác hình thức thôi chứ bản chất từ 1-10 thì nó cũng như A, B, C... hay Tốt, Khá, Giỏi, Kém... Điều mấu chốt là ở môi trường trên lớp giáo viên có thể đánh giá được những điều gì, cái nào là chính xác, cái nào chỉ là bề ngoài? Nếu bắt giáo viên đánh giá quá nhiều mặt như vậy liệu có ổn không?", độc giả Nthluong bổ sung.
Một người bạn của tôi đã quyết định dọn về quê, gom góp số tiền vài tỷ đồng tích góp trong hơn chục năm làm việc ở thành phố để làm một homestay nhỏ. Lý do rất đơn giản: Không chịu nổi giá nhà và nhịp sống ngột ngạt nơi đô thị.
Lý do khác quan trọng và có vẻ lo xa hơn: Về quê đầu tư để có đồng ra đồng vào, chứ gom hết tiền và đi vay thêm để mua nhà thành phố, sau này về già vẫn phải kiếm gì đó làm thêm để có thu nhập.
Sau mấy chục năm sống ở thành phố, hành lý của anh vẫn gọn gàng đến lạ vì cái gì cho được đã cho, cái gì bán được đã bán, nhà thuê thì trả chủ. Nhưng sâu xa hơn, đó là cảm giác không thuộc về nơi này, dù đã ở hơn chục năm, có nhiều kỷ niệm vui buồn.
Từ câu chuyện đó, tôi cho rằng việc ở thuê, ít nhất trong bối cảnh Việt Nam hiện nay không phải là một lựa chọn bền vững. Không chỉ là vấn đề tâm lý an cư lạc nghiệp vốn ăn sâu trong văn hóa, mà còn bởi thị trường cho thuê của chúng ta chưa thực sự phát triển đúng nghĩa, thiếu ổn định, thiếu bảo vệ người thuê, và thiếu cả những sản phẩm phù hợp với đại đa số người lao động.
Trong khi đó, giá nhà thì vẫn tiếp tục leo thang. Dữ liệu gần đây cho thấy giá căn hộ tại TP.HCM đã lên đến trung bình hơn 97 triệu đồng một m2, riêng khu trung tâm vượt 100 triệu đồng m2. Ở thị trường thứ cấp, con số trung bình cũng đã chạm ngưỡng khoảng 69 triệu đồng một m2, trong khi nhu cầu tìm mua lại tăng mạnh.
Tôi thấy có một lập luận thường được đưa ra: Nếu không mua được nhà thì thuê cũng không sao. Lập luận này nghe qua có vẻ hợp lý, nhưng thực chất chỉ đúng với một nhóm nhỏ. Người có thu nhập cao, tài chính dư dả, có thể thuê để linh hoạt cho công việc. Sinh viên hay người lao động ngắn hạn cũng vậy, thuê nhà là lựa chọn phù hợp.
Nhưng còn đại đa số người lao động làm việc lâu dài tại thành phố thì sao?
Họ không thể sống mãi trong trạng thái tạm bợ. Một gia đình không thể xây dựng cuộc sống ổn định nếu cứ vài năm lại chuyển nhà, đối mặt với nguy cơ tăng giá thuê hoặc bị chấm dứt hợp đồng bất cứ lúc nào. Nói cách khác, thuê nhà không phải là một giải pháp thay thế, mà chỉ là một giải pháp tình thế.
Vấn đề nằm ở chỗ phân khúc nhà ở phù hợp với họ gần như biến mất. Những căn hộ thương mại giá 2-3 tỷ đồng từng là mục tiêu có thể với tới của tầng lớp trung lưu giờ gần như tuyệt chủng. Thị trường bị lấp đầy bởi các dự án cao cấp, giá 4-5 tỷ đồng trở lên. Với mức thu nhập phổ biến hiện nay, đó là khoảng cách gần như không thể vượt qua.
Vậy chúng ta đang kỳ vọng gì? Rằng một bộ phận lớn người lao động sẽ chấp nhận đi thuê suốt đời? Và khi về già, với thu nhập giảm sút, họ sẽ tiếp tục xoay xở thế nào với chi phí nhà ở ngày càng cao?
Đó không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà là một vấn đề an sinh xã hội.
Nếu không thể kiểm soát giá nhà trong ngắn hạn, thì một hướng đi rõ ràng hơn là phát triển mạnh nhà ở xã hội. Nhà ở xã hội không nên bị xem là một giải pháp mang tính "cứu trợ", mà phải được nhìn nhận như một phần thiết yếu của cấu trúc thị trường.
Một đô thị bền vững cần có chỗ cho những người lao động bình thường. Câu chuyện của người bạn tôi rời thành phố không phải là cá biệt. Nếu không có những thay đổi rất có thể sẽ còn nhiều người khác đưa ra lựa chọn rời đi.
Huỳnh Thắng
"Đi du học ở nước ngoài không đồng nghĩa với việc giỏi hơn, hiểu biết hơn so với người học trong nước. Sau khi tiếp xúc và làm việc với nhiều người từng du học, tôi nhận ra bức tranh có cả điểm mạnh lẫn hạn chế.
Về ưu điểm, điều dễ thấy nhất ở những du học sinh là ngoại ngữ. Nhờ sống và học tập trong môi trường sử dụng tiếng nước ngoài hằng ngày, các bạn du học sinh thường giao tiếp tốt hơn. Khi về nước, nếu lựa chọn công việc yêu cầu ngoại ngữ thành thạo, đây là một lợi thế rõ rệt.
Bên cạnh đó, họ còn có cơ hội tiếp xúc với bạn bè quốc tế và những góc nhìn khác biệt. Nhiều quốc gia phát triển trước Việt Nam vài chục năm, nên cách tư duy, vận hành xã hội hay lối sống có những điểm đáng để học hỏi. Việc học cùng bạn bè từ nhiều nước cũng mang lại trải nghiệm phong phú hơn cho họ.
Tuy nhiên, nhược điểm của du học cũng không ít, và điều tôi nhận ra rõ nhất là vấn đề kiến thức không liền mạch. Không phải cứ du học là kiến thức sẽ cao hơn trong nước. Ở giai đoạn đầu, khi ngoại ngữ còn chưa vững, việc tiếp thu bài giảng gặp nhiều khó khăn: nghe không trọn vẹn, càng giải thích lại càng xuất hiện thêm từ mới, dẫn đến hiểu rời rạc. Rào cản ngôn ngữ khiến nền tảng kiến thức dễ bị lủng củng. Nếu sau đó làm việc lâu dài ở nước ngoài, vừa thực hành vừa sử dụng ngoại ngữ thường xuyên thì có thể dần cải thiện; nếu không, khoảng trống này vẫn tồn tại.
Tôi từng có một người bạn học Tiến sĩ ở Pháp về. Tôi mời bạn góp ý về một phần mềm quản lý khách sạn do đội ngũ trong nước phát triển. Nghe bạn trình bày xong, tôi nói thẳng: 'Các ý kiến đó không sai nhưng đã cũ, vì những vấn đề này chúng tôi đã thảo luận từ 3-5 năm trước'. Thậm chí, tôi còn có thể trình bày lại để bạn thấy rõ ràng hơn. Thực tế, có những chỗ tôi diễn đạt bằng tiếng Việt, bạn còn chưa nắm hết, thì việc trước đây du học bằng ngoại ngữ, hiểu không trọn vẹn, dẫn đến đứt đoạn kiến thức cũng là điều dễ hiểu.
Từ những quan sát và trải nghiệm đó, tôi cho rằng du học không phải là 'bảo chứng' cho năng lực vượt trội của một người. Vì vậy, điều quan trọng không nằm ở việc có đi du học hay không, mà là hiểu đúng để tận dụng. Phát huy lợi thế về ngoại ngữ, môi trường, góc nhìn, đồng thời chủ động bù đắp những lỗ hổng về kiến thức - đó mới là cách để việc du học thực sự mang lại giá trị".
Đó là chia sẻ của độc giả Hoàng Minh về câu chuyện du học sau bài viết "Du học về nhưng lương tôi thua xa bạn học trong nước". Du học từ lâu được xem là con đường mở ra nhiều cơ hội, từ tri thức, ngoại ngữ đến trải nghiệm sống trong môi trường quốc tế. Nhiều gia đình sẵn sàng đầu tư bạc tỷ cho con đi du học nước ngoài với hy vọng đổi đời. Tuy nhiên, đằng sau những kỳ vọng đó, không phải ai cũng nhìn rõ cả hai mặt của vấn đề. Du học thực tế không chỉ có màu hồng, mà còn tồn tại những khoảng trống cần được nhìn nhận thẳng thắn.
Khi nào nên lựa chọn du học? Bạn đọc Đình nêu quan điểm: "Trên thế giới này có lẽ chưa có nghiên cứu nào kết luận rằng những ai du học nước ngoài đều giỏi hơn về chuyên ngành đó so với người học trong nước cả. Với những người xung quanh tôi (gia đình, họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm, đối tác trong công việc...), khi hỏi họ 'cho con em du học với mục đích gì?' thì tôi đều nhận được câu trả lời giống nhau: 'Để làm việc ở nước ngoài và cơ hội định cư ở đó'.
Thế nên, tôi cho rằng, những người đi du học ở các nước phát triển như Anh, Mỹ, Canada, Đức... hiếm khi trở về nước tìm việc lương cao. Thực tế, không có cơ sở nào để một công ty trả lương cho du học sinh cao và người học trong nước. Người ta chỉ tăng lương khi thấy ai đó có năng lực vượt trội trong công việc được giao mà thôi".
"Quan trọng không phải là tốt nhất mà là phù hợp nhất. Với việc du học, tôi vẫn ủng hộ 'đi một ngày đàng, học một sàng không'. Còn đi đâu, khi nào thì tùy điều kiện của mỗi người. Du học ở đây không chỉ là phát triển về chuyên môn mà còn là nhiều trải nghiệm khác mà trong nước không có. Chính việc vật lộn này mới là cái đáng giá để bạn học hỏi, chứ không chỉ là kiến thức ở trường. Du học không có công thức chung nào cho tất cả. Nếu chưa có điều kiện ngay thì bạn cứ học trong nước rồi sau này du học nghề, du học nâng cao, thậm chí đi làm việc ở nước ngoài cũng là một khóa du học đáng giá", độc giả TTw kết lại.
