Dừa là thực phẩm rất đa dạng, hầu như mọi phần của quả đều có thể sử dụng dưới nhiều dạng khác nhau. Cùi dừa tươi dùng ăn trực tiếp hoặc chế biến món ăn, trong khi nước dừa là thức uống giàu điện giải, ít chất béo. Từ cơm dừa có thể tạo ra sữa dừa, kem dừa hoặc dầu dừa dùng trong nấu ăn và làm đẹp. Ngoài ra, dừa còn được sấy khô hoặc xay thành bột, phù hợp cho các món bánh và chế độ ăn không gluten. Khi sử dụng hợp lý, các sản phẩm từ dừa có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Giàu dinh dưỡng
Một trong những đặc điểm khác biệt nhất của dừa so với các loại trái cây khác là thành phần dinh dưỡng thiên về chất béo thay vì đường (carbohydrate). Thực phẩm này giàu khoáng chất như mangan, đồng, sắt và selen, giúp hỗ trợ xương, tạo hồng cầu và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Đặc biệt, chất béo trong dừa chủ yếu là triglyceride chuỗi trung bình (MCT). Loại chất béo này được hấp thu nhanh và chuyển hóa thành năng lượng, ít tích lũy thành mỡ thừa hơn so với chất béo thông thường.
Dưới đây là bảng so sánh giá trị dinh dưỡng của 100 g cùi dừa tươi và dừa khô:
Thành phần
Dừa tươi (100g)
Dừa khô không đường (100 g)
Lượng calo
354
660
Protein
3 g
7 g
Carbohydrate
15 g
24 g
Chất xơ
9 g
16 g
Chất béo
33,5 g
64,5 g
Mangan
65% DV
119% DV
Đồng
48% DV
88% DV
Selen
18% DV
34% DV
Sắt
14% DV
18% DV
*DV: Giá trị cơ thể cần hàng ngày (%)
Kháng khuẩn
Dầu dừa giàu axit lauric, một số nghiên cứu ghi nhận có khả năng ức chế nhiều loại vi sinh vật gây hại. Chúng bao gồm tụ cầu vàng (gây nhiễm trùng da và hô hấp), Escherichia coli (E. coli) (liên quan đến ngộ độc thực phẩm), H. pylori (gây viêm loét dạ dày) và Streptococcus mutans (gây sâu răng).
Hỗ trợ kiểm soát đường huyết
Dừa có hàm lượng carbohydrate thấp nhưng giàu chất xơ và chất béo, giúp làm chậm hấp thu đường, hạn chế tăng lượng đường trong máu sau ăn. Nước dừa chứa axit ellagic, butin và quercetin, những chất giúp kiểm soát đường huyết, cải thiện chỉ số mỡ máu, đặc biệt là mức chất béo trung tính triglyceride ở người mắc hội chứng chuyển hóa.
Tuy nhiên, người mắc tiểu đường nên sử dụng dầu dừa ở mức vừa phải và tham khảo ý kiến bác sĩ vì chế phẩm từ dừa này có thể làm giảm nồng độ insulin trong ngắn hạn.
Chứa chất chống oxy hóa mạnh mẽ
Cả cơm dừa, nước dừa và dầu dừa đều chứa các hợp chất phenolic – nhóm chất chống oxy hóa có vai trò bảo vệ tế bào trước tác hại của các gốc tự do. Một số hợp chất tiêu biểu gồm axit gallic, axit caffeic, axit salicylic và axit p-coumaric.
Những hoạt chất này còn góp phần thúc đẩy quá trình lành vết thương, giảm viêm, duy trì độ ẩm và củng cố hàng rào bảo vệ da. Chúng hỗ trợ kiểm soát tình trạng viêm da cơ địa và bảo vệ nguyên bào sợi – yếu tố quan trọng quyết định độ săn chắc và vẻ tươi trẻ của làn da.
Lưu ý
Mặc dù giàu dinh dưỡng nhưng dừa chứa nhiều calo do hàm lượng chất béo cao nên có thể gây tăng cân nếu không kiểm soát khẩu phần. Một số người sử dụng dầu dừa có thể làm tăng cholesterol xấu LDL do nguồn chứa chất béo bão hòa. Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) khuyến cáo nên giới hạn lượng chất béo bão hòa dưới 6% tổng calo hàng ngày.
Sau hai tuần y bác sĩ tiến hành cấy ghép, các bệnh nhân nhận tạng đều cho thấy dấu hiệu hồi phục tích cực. Nam bệnh nhân 41 tuổi nhận tim hiện đã tỉnh táo, ăn uống bình thường.
Người bệnh 64 tuổi nhận gan phục hồi chức năng gan tốt, chỉ số Billirubin máu trở về mức chuẩn. Hai nam bệnh nhân 34 và 30 tuổi nhận thận đang bài tiết 2,5-3,5 lít nước tiểu mỗi ngày, chỉ số creatinin cải thiện rõ rệt.
Các bác sĩ cũng phẫu thuật ghép giác mạc thành công cho hai người bệnh từng mất thị lực hoàn toàn do loét giác mạc nặng.
Để có được kết quả này, gần 200 cán bộ y tế thuộc nhiều chuyên khoa đã đồng loạt thực hiện chiến dịch phẫu thuật tại 5 phòng mổ. Lúc 20h45 ngày 16/4, ngay trước ca mổ lấy tạng, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế Phạm Như Hiệp cùng êkíp phẫu thuật dành một phút mặc niệm tri ân người hiến.
Ngay khi Hội đồng đánh giá xác nhận người đàn ông chết não, bệnh viện lập tức báo cáo Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia nhằm chọn người nhận phù hợp nhất từ danh sách chờ.
Trước đó hai tuần, người hiến tạng nhập viện trong tình trạng chấn thương sọ não nặng do tai nạn, hôn mê sâu. Dù y bác sĩ nỗ lực điều trị tích cực, diễn tiến lâm sàng của anh vẫn không cải thiện. Nhằm trao cơ hội sống cho những người mắc bệnh hiểm nghèo, gia đình anh đã quyết định hiến tạng.
Tính từ năm 2010 đến nay, Việt Nam ghi nhận gần 270 trường hợp chết não hiến tạng. Riêng giai đoạn 2024-2025, nhờ nỗ lực của các đội vận động tại bệnh viện và tư duy cởi mở hơn từ phía gia đình, số ca hiến từ người cho chết não tăng gần gấp đôi so với các năm trước cộng lại.
Việt Nam hiện dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về số lượng ca ghép tạng và là quốc gia duy nhất duy trì hơn 1.000 ca ghép mỗi năm kể từ 2022. Tuy nhiên, nguồn tạng từ người cho chết não vẫn rất hạn chế so với nhu cầu thực tế. Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo sửa đổi Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người nhằm hoàn thiện khung pháp lý, mở rộng nguồn hiến để tăng cơ hội sống cho hàng nghìn bệnh nhân trong danh sách chờ.
Người nhà bệnh nhân cho biết, sau bữa tiệc sử dụng nhiều rượu, bệnh nhân trở về nhà trong tình trạng mệt mỏi, khó chịu, bứt rứt, nằm li bì suốt 1 ngày. Tình trạng ngày càng nặng hơn đến mức bệnh nhân lơ mơ, mất ý thức nên gia đình đưa anh đến bệnh viện.
Tại Bệnh viện đa khoa Xuyên Á (TP.HCM), qua thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng cần thiết, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị ngộ độc rượu methanol. Đáng chú ý, bệnh nhân đồng thời bị nhồi máu cơ tim cấp thành dưới, được can thiệp đặt stent mạch vành khẩn cấp, lọc máu. Hiện bệnh nhân được điều trị tích cực.
Trường hợp thứ 2 là anh C.V.C (40 tuổi). Sau cuộc nhậu, anh nằm bất tỉnh trong nhà vệ sinh. Gia đình kịp thời phát hiện và đưa anh đến bệnh viện cấp cứu. Bệnh nhân được chẩn đoán ngộ độc rượu kèm viêm phổi hít, phải đặt ống thở, thở máy và đang điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực. Sau 10 ngày điều trị tích cực, hiện bệnh nhân được rút nội khí quản, tình trạng dần ổn định, nhận biết được người thân.
Ngày 3.7, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Tấn Phát, Trưởng khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á, cho biết ngộ độc rượu xảy ra khi cơ thể hấp thụ quá nhiều rượu ethanol trong thời gian ngắn hoặc sử dụng rượu có chứa methanol. Khi lượng cồn vượt quá khả năng chuyển hóa của gan, nồng độ cồn trong máu tăng cao sẽ gây ức chế hệ thần kinh trung ương, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hô hấp, tuần hoàn và chức năng của nhiều cơ quan.
Đặc biệt loại rượu có pha methanol khi uống vào có thể dẫn đến tổn thương não, thị giác không hồi phục và một số trường hợp đưa đến tử vong nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Ngoài ra, ngộ độc rượu còn có thể gây ra hàng loạt biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp, sặc chất nôn dẫn đến viêm phổi, hạ thân nhiệt, rối loạn nhịp tim, co giật, tụt huyết áp và ngừng tim đồng thời việc tiêu thụ lượng lớn rượu (ethanol) thường xuyên có thể dẫn đến xơ gan do rượu và nhiều hệ quả do xơ gan không hồi phục gây ra.
Hai trường hợp trên là lời cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng mà rượu bia có thể gây ra. Qua đó, bác sĩ Nguyễn Tấn Phát khuyến cáo người dân nên chủ động phòng tránh ngộ độc rượu bằng cách thay đổi thói quen sử dụng rượu bia, hạn chế sử dụng rượu bia...
"Trong trường hợp có uống rượu, nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu như ngủ li bì khó đánh thức, nói nhảm, mất định hướng, nôn ói nhiều, thở chậm hoặc thở yếu, co giật, tím tái hoặc hôn mê, người nhà cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được can thiệp điều trị kịp thời", bác sĩ Phát khuyến cáo.
Bà Vân (58 tuổi, Hưng Yên) cho biết bị tê tay từ nhiều năm trước. Đi khám, bà được chẩn đoán mắc hội chứng ống cổ tay và khuyên nên phẫu thuật. Tuy nhiên, khi đó bà nghĩ mình vẫn đi bơi, tập thể dục đều đặn, bệnh sẽ tự cải thiện.
Ban đầu, những cơn tê bì chỉ xuất hiện thoáng qua ở các đầu ngón tay, đặc biệt tăng lên về đêm. Theo thời gian, cảm giác châm chích, đau buốt ngày càng rõ rệt khiến bà thường xuyên mất ngủ, giảm khả năng cầm nắm đồ vật và gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày.
Hai bàn tay ngày càng yếu, bà không bê vác được đồ nặng, ngay cả bế cháu nhỏ cũng trở nên khó khăn. Lúc này, bà mới đến bệnh viện điều trị.
ThS.BS Hà Văn Tuấn, Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội) cho biết, bệnh nhân đến khám trong tình trạng tê bì, đau nhức kéo dài ở cả hai bàn tay. Bệnh nhân mắc hội chứng ống cổ tay ở cả hai bên, trong đó một bên đã tiến triển đến mức độ nặng với tổn thương dây thần kinh giữa rõ rệt.
Nếu tiếp tục trì hoãn điều trị, người bệnh có nguy cơ bị giảm chức năng bàn tay, teo cơ vùng gốc ngón cái và để lại tổn thương thần kinh không hồi phục. Đặc biệt, khi tổn thương thần kinh đã tiến triển nặng, ngay cả khi được phẫu thuật, khả năng hồi phục hoàn toàn cũng có thể không đạt được.
Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật giải phóng ống cổ tay nhằm giảm áp lực lên dây thần kinh giữa. Sau can thiệp, tình trạng đau nhức và tê bì của bệnh nhân giảm rõ rệt, chức năng vận động bàn tay được cải thiện tốt và khả năng cầm nắm từng bước phục hồi.
Thói quen dùng điện thoại, máy tính nhiều âm thầm gây hại cổ tay
Hội chứng ống cổ tay là tình trạng dây thần kinh giữa bị chèn ép khi đi qua ống cổ tay. Đây là bệnh lý khá phổ biến, nhưng thường bị bỏ qua do nhiều người cho rằng tê tay chỉ là biểu hiện của tuổi tác hoặc làm việc quá sức.
"Nhiều người chấp nhận sống chung với tình trạng tê tay trong thời gian dài vì nghĩ đó là dấu hiệu của tuổi tác hoặc lao động nhiều. Tuy nhiên, hội chứng ống cổ tay nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể khiến người bệnh mất dần khả năng cầm nắm, teo cơ vùng gốc ngón cái và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống”, BS Tuấn chia sẻ.
Các bác sĩ cho biết đã gặp nhiều trường hợp không làm được việc nặng, thường xuyên làm rơi đồ vật, thậm chí gặp khó khăn khi thực hiện các sinh hoạt hằng ngày.
Theo các bác sĩ, khoảng 70-80% người mắc hội chứng ống cổ tay là phụ nữ và bệnh thường gặp nhất ở độ tuổi 40-60. Những năm gần đây, bệnh có xu hướng gia tăng do việc sử dụng máy tính, điện thoại thông minh và các công việc đòi hỏi thao tác cổ tay lặp đi lặp lại ngày càng phổ biến.
Bên cạnh đó, các bệnh lý như đái tháo đường, suy giáp, viêm khớp dạng thấp cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Người dân nên đi khám chuyên khoa khi xuất hiện các dấu hiệu:
- Tê bì ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa.
- Đau cổ tay hoặc bàn tay, đặc biệt tăng về đêm.
- Giảm lực cầm nắm, thường xuyên làm rơi đồ vật.
- Yếu bàn tay hoặc teo cơ vùng gốc ngón cái.
Việc phát hiện và điều trị sớm hội chứng ống cổ tay giúp ngăn ngừa tổn thương thần kinh kéo dài, bảo tồn chức năng vận động của bàn tay và nâng cao chất lượng cuộc sống.
