Trứng cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu. Tuy nhiên, thành phần dinh dưỡng của trứng sống và nấu chín có một số khác biệt.
Thành phần dinh dưỡng tương đương
Về cơ bản, trứng sống và chín có thành phần dinh dưỡng tương đương. Một quả trứng cung cấp khoảng 6 g protein, chất béo lành mạnh, cùng nhiều vi chất như vitamin D, canxi, phốt pho và kali.
Lòng đỏ đặc biệt giàu choline – dưỡng chất quan trọng cho não bộ và các chất chống oxy hóa như lutein, zeaxanthin giúp bảo vệ thị lực. Tuy nhiên, phần lớn dưỡng chất tập trung ở lòng đỏ, trong khi lòng trắng chủ yếu chứa protein và nước.
Hấp thụ protein kém hiệu quả hơn
Dù trứng là nguồn protein hoàn chỉnh, cơ thể lại hấp thụ protein từ trứng sống kém hơn so với trứng chín. Một số nghiên cứu cho thấy khoảng 90% protein trong trứng chín được hấp thụ, trong khi con số này ở trứng sống chỉ khoảng 50%.
Nguyên nhân là khi nấu chín, nhiệt độ làm biến tính protein, khiến chúng dễ bị enzyme tiêu hóa phân giải hơn. Vì vậy, ăn trứng sống để bổ sung protein có thể kém hiệu quả hơn so với trứng chín.
Có thể cản trở hấp thụ biotin
Biotin (vitamin B7) đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa năng lượng và sức khỏe da, tóc, móng. Dù lòng đỏ trứng giàu biotin, lòng trắng trứng sống lại chứa avidin – một protein có thể gắn với biotin trong đường ruột, làm giảm hấp thu.
Khi trứng được nấu chín, avidin bị phá hủy, giúp cơ thể hấp thu biotin tốt hơn. Nguy cơ thiếu hụt thường thấp nếu chỉ thỉnh thoảng ăn trứng sống, nhưng việc tiêu thụ thường xuyên có thể ảnh hưởng đến cân bằng dinh dưỡng.
Nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella
Rủi ro lớn nhất khi ăn trứng sống là nhiễm vi khuẩn Salmonella, nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm. Vi khuẩn này có thể tồn tại trong trứng từ khi hình thành hoặc xâm nhập qua vỏ trong quá trình bảo quản, vận chuyển.
Người nhiễm có thể gặp các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa và sốt, thường xuất hiện sau vài giờ đến vài ngày. Dù đa số trường hợp có thể tự hồi phục, nguy cơ biến chứng cao hơn ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch.
Một số người được khuyến cáo nên tránh hoàn toàn trứng sống, bao gồm người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch yếu. Những người này khi ăn trứng sống, nguy cơ từ vi khuẩn có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với lợi ích dinh dưỡng.
Nếu cần thiết dùng trứng chưa chín kỹ trong một số món, nên ưu tiên trứng đã tiệt trùng để giảm rủi ro. Ngoài ra, cần bảo quản trứng trong tủ lạnh, không sử dụng trứng nứt vỡ hoặc quá hạn, đồng thời đảm bảo vệ sinh khi chế biến. Tuy vậy, cách đơn giản và hiệu quả nhất để loại bỏ rủi ro vẫn là nấu chín trứng trước khi ăn.
Điều đáng lo là người bệnh không biết chính xác đột quỵ xảy ra vào thời điểm nào trong đêm. Hệ quả là dễ bỏ lỡ thời gian can thiệp tối ưu. Thậm chí, nhiều người còn nhầm các dấu hiệu ban đầu với cảm giác mệt mỏi sau khi ngủ dậy, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Nhận biết sớm các triệu chứng bất thường ngay sau khi thức giấc có thể giúp người bệnh được cấp cứu kịp thời, giảm nguy cơ tổn thương não nghiêm trọng. Dưới đây là những dấu hiệu ngay sau khi thức dậy cảnh báo đột quỵ:
Nếu sau khi thức dậy mà thấy khuôn mặt mất cân đối, khóe miệng bị xệ xuống hoặc cười không đều, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ. Tình trạng này xảy ra khi vùng não kiểm soát cơ mặt bị thiếu máu hoặc tổn thương.
Để kiểm tra, hãy thử cười trước gương hoặc nói một câu đơn giản. Nếu một bên mặt phản ứng chậm hơn bình thường hoặc bị méo rõ rệt, cần đi cấp cứu càng sớm càng tốt.
Một số người thức dậy và nhận thấy cánh tay khó cử động, cầm nắm yếu hơn bình thường hoặc chân bị mất lực khi bước xuống giường. Có người thậm chí không thể đứng vững.
Đây là dấu hiệu thường gặp của đột quỵ do gián đoạn lưu thông máu đến một vùng não nào đó. Nếu tình trạng yếu tay chân xuất hiện đột ngột và không cải thiện nhanh, không nên chờ xem có tự hết hay không mà cần đến bệnh viện càng sớm càng tốt.
Sau khi ngủ dậy, nếu nhận thấy mình nói líu lưỡi, phát âm không rõ hoặc gặp khó khăn khi diễn đạt ý muốn nói, cần đặc biệt cảnh giác.
Trong một số trường hợp, người bệnh vẫn tỉnh táo nhưng không hiểu người khác đang nói gì hoặc không thể ghép câu hoàn chỉnh. Đây là dấu hiệu cho thấy vùng não liên quan đến ngôn ngữ có thể đang bị ảnh hưởng.
Một số người phát hiện bất thường ngay khi vừa thức dậy. Họ thấy tầm nhìn trở nên mờ, nhìn đôi hoặc thậm chí mất thị lực ở một bên mắt. Triệu chứng này dễ bị nhầm với tình trạng mỏi mắt hoặc thiếu ngủ. Tuy nhiên, nếu vấn đề thị lực xuất hiện đột ngột và đi kèm các biểu hiện khác như chóng mặt hoặc yếu tay chân, cần đến bệnh viện ngay.
Nếu vừa bước xuống giường đã cảm thấy choáng váng, đi đứng loạng choạng hoặc mất thăng bằng rõ rệt, đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ. Tình trạng này đã ảnh hưởng đến vùng não kiểm soát vận động.
Nhiều người cho rằng đây chỉ là tụt huyết áp hoặc thiếu ngủ. Thế nhưng, nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nặng hơn thì không nên chủ quan.
Nếu sau khi thức dậy xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu của đột quỵ thì cần đến bệnh viện ngay lập tức. Không nên quay lại ngủ, tự uống thuốc hay chờ triệu chứng tự biến mất. Trong điều trị đột quỵ, từng phút đều rất quan trọng vì não có thể bị tổn thương nhanh chóng nếu không được can thiệp kịp thời, theo Healthline.
Ngày 11.5, Cục phòng bệnh (Bộ Y tế) cập nhật mới nhất về năng lực xét nghiệm virus Hanta. Đây là virus lây từ chuột, nguồn lây rất sẵn có tại Việt Nam, gây bệnh nguy hiểm, chưa có thuốc điều trị.
Qua rà soát, một số đơn vị đầu ngành đã báo cáo về năng lực xét nghiệm virus Hanta.
Trong đó, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư (NIHE) hiện thực hiện 5 kỹ thuật xét nghiệm nhanh và xét nghiệm chẩn đoán xác định, bao gồm: xét nghiệm nhanh phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgM kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật RT-PCR phát hiện ARN của Hantavirus; giải trình tự gen xác định Hantavirus.
Theo báo cáo, NIHE hiện có đầy đủ các sinh phẩm và các bộ mồi, sinh phẩm xét nghiệm gen, giải trình tự gen. Với điều kiện nhân lực, thiết bị và sinh phẩm y tế, đơn vị này đầy đủ năng lực để xét nghiệm phát hiện virus Hanta khi có yêu cầu.
Về điều trị ca bệnh do virus Hanta, theo tiến sĩ, bác sĩ Đoàn Thu Trà, quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai), hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh Hantavirus. Vì vậy, việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ.
Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO - hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể để duy trì sự sống.
"Không có thuốc điều trị tận gốc nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong", bác sĩ Trà lưu ý.
Theo Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, không giống nhiều bệnh truyền nhiễm khác lây qua muỗi hay côn trùng, Hantavirus chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc những nơi có nhiều phân chuột nhưng quét khô, dùng chổi hoặc máy hút bụi khiến virus phát tán vào không khí.
Virus cũng có thể lây qua vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh. Điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Trước đó, theo thông tin của WHO, đầu tháng 5.2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương, đã ghi nhận ít nhất 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch.
Trên tàu có 147 người (bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch, chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan.
Tăng huyết áp được chẩn đoán khi chỉ số huyết áp đo tại phòng khám từ 140/90 mmHg trở lên. Khi huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu. Thành tim dày lên, động mạch dần xơ cứng, mất khả năng đàn hồi và dễ tổn thương hơn. Theo thời gian, tình trạng này có thể dẫn đến suy tim, bệnh mạch vành, đột quỵ và tổn thương thận.
Theo tiến sĩ, bác sĩ phẫu thuật tim mạch Ramakanta Panda, nhà sáng lập Viện Tim châu Á (Asian Heart Institute) tại Ấn Độ, tăng huyết áp là bệnh lý tiến triển âm thầm và dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu. Qua nhiều thập kỷ điều trị các ca tim mạch nặng, ông cho biết nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng nghiêm trọng.
Bác sĩ Panda cho biết một số dấu hiệu cảnh báo huyết áp tăng.
Đau đầu buổi sáng kéo dài
Thức dậy với cơn đau đầu âm ỉ, đặc biệt ở vùng sau đầu, thường bị nhầm là do thiếu ngủ hoặc mất nước. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu huyết áp cao vào ban đêm hoặc sáng sớm. Tăng huyết áp vào buổi sáng sớm có liên quan đến nguy cơ mắc đột quỵ và các bệnh tim mạch ở người lớn tuổi cao hơn.
Mệt mỏi, giảm khả năng vận động
Khi cơ tim dày lên và khả năng bơm máu suy giảm, người bệnh có thể dễ hụt hơi hoặc mệt hơn sau những hoạt động vốn trước đây thực hiện bình thường. Phì đại thất trái do tăng huyết áp kéo dài là yếu tố nguy cơ của suy tim và đột tử do tim mạch.
Mạch đập mạnh bất thường ở cổ
Cảm giác mạch đập mạnh ở cổ hoặc nhìn thấy mạch máu vùng cổ đập rõ bất thường có thể là dấu hiệu mạch máu đang chịu áp lực cao hoặc dần xơ cứng. Tình trạng động mạch chủ kém đàn hồi có liên quan nguy cơ tử vong do tim mạch cao hơn ở người tăng huyết áp.
Giảm tập trung, đầu óc mơ hồ
Khó tập trung, suy nghĩ chậm hoặc "sương mù não" có thể liên quan tổn thương các mạch máu nhỏ trong não do tăng huyết áp kéo dài. Các chuyên gia cho rằng tăng huyết áp là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ suy giảm trí nhớ và sa sút trí tuệ ở người lớn tuổi, nhưng nguy cơ có thể giảm nếu huyết áp được kiểm soát tốt.
Chảy máu mũi hoặc xuất huyết mắt
Chảy máu mũi tái diễn hoặc xuất hiện mảng đỏ trong lòng trắng mắt không do chấn thương cũng có thể là dấu hiệu cần kiểm tra huyết áp.
Đi tiểu đêm nhiều lần
Nhiều người cho rằng tiểu đêm liên quan tuyến tiền liệt hoặc vấn đề ở hệ tiết niệu, song đây cũng có thể là dấu hiệu thận bị ảnh hưởng bởi tăng huyết áp kéo dài. Huyết áp cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn tính.
Khó thở khi nằm
Nếu phải kê thêm gối để ngủ hoặc cảm thấy khó thở khi nằm, người bệnh nên đi khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu sớm của suy tim do tăng huyết áp không kiểm soát.
Mọi người nên đo huyết áp thường xuyên, đặc biệt nếu xuất hiện các dấu hiệu kéo dài như đau đầu buổi sáng, mệt mỏi bất thường, tiểu đêm nhiều hoặc giảm tập trung.
Tiến sĩ Panda cho rằng thay đổi lối sống và điều trị sớm có thể giúp giảm áp lực lên tim và mạch máu trước khi tổn thương trở nên nghiêm trọng. Theo ông, dù tiến triển âm thầm, tăng huyết áp vẫn có thể được kiểm soát tốt nếu được phát hiện kịp thời.
