Dọc theo đường thở có những tế bào nhỏ li ti giống sợi tóc gọi là lông mao. Chúng có nhiệm vụ đẩy lớp chất nhầy cùng bụi bẩn, vi khuẩn và các chất độc trong không khí hít vào ra phía họng để ngăn không cho chúng xâm nhập sâu vào phổi.
Một số hóa chất trong khói thuốc lá như formaldehyde có thể làm tổn thương hoặc làm tê liệt các cấu trúc mỏng manh này, khiến chúng không hoạt động hiệu quả. Kết quả là các chất độc dễ dàng xâm nhập vào phổi, tích tụ lại và gây viêm.
Sau khi hút thuốc, các chất độc và hóa chất trong thuốc lá tồn đọng trong cơ thể, theo thời gian gây tổn thương cho các mô phổi nhạy cảm, bao gồm cả tổn thương DNA có thể dẫn đến ung thư phổi.
Khi đi ngủ và không tiếp xúc với khói thuốc, lông mao có thể bắt đầu tự phục hồi. Chúng cố gắng giữ và loại bỏ các chất độc tích tụ vào ban đêm, từ đó gây ho nhiều hơn để tống hết độc tố ra ngoài khi thức dậy.
Cách nhận biết ho do hút thuốc lá
Ho do hút thuốc lá giống như bất kỳ loại ho nào khác, là phản xạ tống mạnh không khí ra ngoài nhằm loại bỏ các chất gây kích ứng hoặc chất nhầy khỏi đường thở (phế quản và tiểu phế quản). Tuy nhiên, người bị ho do hút thuốc thường có một số đặc điểm riêng như sau:
– Có thể kéo dài hơn 2 hoặc 3 tuần.
– Tạo ra âm thanh khò khè hoặc lách tách.
– Có thể có đờm, tức là tạo ra chất nhầy. Đôi khi, ho có thể là ho khan (không có đờm) ở giai đoạn đầu hoặc ở người mới bỏ thuốc.
– Ho thường nặng hơn khi thức dậy và có xu hướng giảm dần trong ngày.
Tuy nhiên, khó phân biệt ho do hút thuốc đơn thuần với ho do ung thư phổi. Ho ra máu là dấu hiệu mạnh nhất của ung thư phổi, nhưng chỉ một phần nhỏ người bệnh gặp triệu chứng này. Dù ho ra một lượng nhỏ máu, người bệnh cũng cần khám ngay lập tức, vì máu có thể bị hít vào phổi.
Các triệu chứng khác có thể gợi ý ung thư phổi bao gồm:
– Khàn giọng kéo dài hơn vài ngày, không liên quan đến các triệu chứng cảm lạnh thông thường.
– Thở khò khè.
– Khó thở, đặc biệt là khi hoạt động thể chất.
– Sụt cân không rõ nguyên nhân.
– Đau khi thở có thể gợi ý tổn thương màng phổi.
– Đau ở phần trên cơ thể, đặc biệt là phổi, vai, giữa hai bả vai hoặc lưng.
Người đang hoặc từng hút thuốc và bị ho mạn tính nên đến gặp bác sĩ để được khám, đặc biệt nếu ho tăng tần suất, gây khó chịu hoặc có âm thanh bất thường.
Phương pháp điều trị
Để hết ho, cách tốt nhất là bỏ thuốc lá hoàn toàn. Tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn các phương pháp hỗ trợ cai thuốc hiệu quả.
Một số người sau khi bỏ thuốc lá thấy ho tăng lên, gọi là ho do cai thuốc lá. Nguyên nhân là khi ngừng hút thuốc, các lông mao trong đường thở bắt đầu phục hồi và hoạt động tốt hơn, giúp đẩy các chất bẩn ra ngoài, nên gây ho nhiều hơn. Tình trạng này chỉ tạm thời và thường giảm trong khoảng ba tháng.
Ho không chỉ giúp làm sạch chất do thuốc lá đưa vào, mà còn loại bỏ các tác nhân từ môi trường như nấm mốc, khói bếp hay hóa chất. Thay vì ngăn chặn hoàn toàn, có thể làm dịu cơn ho bằng các cách sau đây:
– Uống đủ nước mỗi ngày giúp làm loãng dịch tiết trong đường hô hấp.
– Súc miệng, tốt nhất là bằng nước muối ấm.
– Ngậm kẹo để làm dịu cổ họng.
– Uống mật ong, song không áp dụng cho trẻ dưới một tuổi vì có thể gây ngộ độc.
– Hít tinh dầu bạc hà hoặc khuynh diệp. Cho lá tươi của một trong hai loại thảo mộc này vào bát và đổ nước sôi vào. Trùm khăn lên đầu để giữ hơi nước và cúi người xuống bát đủ gần để hít vào.
– Nâng cao đầu khi ngủ, ngăn ngừa chất nhầy tích tụ trong cổ họng.
– Tập thể dục giúp thở sâu và nhanh hơn, làm loãng đờm.
– Ăn uống lành mạnh, đặc biệt là trái cây và rau xanh như bông cải xanh, súp lơ, có thể giúp tăng cường sức khỏe phổi. Một số nghiên cứu cho thấy chúng giàu chất chống oxy hóa, có thể hỗ trợ giảm tác hại của khói thuốc và góp phần giảm nguy cơ ung thư phổi.
Nhiều phường tại Hà Nội vừa đồng loạt công khai danh sách các cơ sở vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, với các lỗi phổ biến như không bảo đảm vệ sinh khu chế biến, không đăng ký hộ kinh doanh, thiếu dụng cụ thu gom rác thải...
Theo thông báo của Phòng Văn hóa - Xã hội UBND phường Kim Liên, trong 2 tháng qua, nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên địa bàn đã bị xử phạt. Cụ thể:
Nhà hàng Dookki Vincom Phạm Ngọc Thạch (địa điểm kinh doanh số 3 tại Hà Nội của Công ty TNHH Tập đoàn Vina C&D) bị phạt 8 triệu đồng do cống rãnh thoát nước thải khu vực cửa hàng, nhà bếp bị ứ đọng, không được che kín.
Công ty cổ phần dịch vụ Sen Hồng (chi nhánh căng tin Bệnh viện Bạch Mai) bị phạt 8 triệu đồng vì không có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải, chất thải bảo đảm vệ sinh.
Công ty cổ phần Tập đoàn Golden Gate - chi nhánh miền Bắc (căng tin Tô Hoa nhà A11, Bệnh viện Bạch Mai) bị phạt 8 triệu đồng do cống rãnh thoát nước thải khu vực cửa hàng, nhà bếp bị ứ đọng, không được che kín.
Cơ sở kinh doanh Han Kim Chi của bà Bùi Thị Kim Ngọc (101 C8 Kim Liên) bị phạt 4 triệu đồng vì bày bán, chứa đựng thực phẩm trên thiết bị, dụng cụ, vật liệu không bảo đảm vệ sinh.
Đồ ăn chín Bảo Hòa (D7K-10 chợ Kim Liên) bị phạt 1,5 triệu đồng do không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay.
UBND phường Láng vừa công khai danh sách các cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, cập nhật từ ngày 1-1 đến 15-4-2026.
Hộ kinh doanh bún riêu tóp mỡ mọc giòn cô Hương Béo - Chùa Láng (61 Chùa Láng) bị phạt 4 triệu đồng do không có dụng cụ bảo quản riêng cho thực phẩm tươi sống và thực phẩm đã qua chế biến.
Hộ kinh doanh cơm đốt thố Lão Đại I (50 Nguyên Hồng) bị phạt 4 triệu đồng vì khu vực chế biến có côn trùng gây hại xâm nhập.
Cơ sở Phở Hào (102 C10 tập thể Nguyên Hồng) bị phạt 4 triệu đồng do cống thoát nước thải khu vực nhà bếp ứ đọng, không được che kín.
Cơ sở trà sữa Laboong (P101 B1 tập thể Nam Thành Công) bị phạt 4 triệu đồng vì không có dụng cụ chứa đựng rác thải bảo đảm vệ sinh.
Hộ kinh doanh Linh Thị Lệ Thu (1 ngõ 157 Chùa Láng) bị phạt 4 triệu đồng do không có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải bảo đảm vệ sinh.
Hộ kinh doanh Bếp Vị Xưa (căn LK05, số 25 Vũ Ngọc Phan) bị phạt 4 triệu đồng vì không thực hiện quy định về chế độ kiểm thực 3 bước.
Hộ kinh doanh Mực Hoàn Hương (30 Huỳnh Thúc Kháng) bị phạt 4 triệu đồng do cống thoát nước thải khu vực nhà bếp bị ứ đọng.
Cơ sở cơm thố Bách Khoa (28 Chùa Láng), Gà ngon phố - gà nướng lu Trúc Khê (18 Trúc Khê) và Gà nướng lu (672 đường Láng) cùng bị phạt 7,5 triệu đồng do không đăng ký thành lập hộ kinh doanh.
Cửa hàng ăn uống Vườn Bia 38 (101C5 Hoàng Ngọc Phách) bị phạt mức cao nhất tại phường - 12 triệu đồng - do mắc nhiều vi phạm cùng lúc: khu chế biến có côn trùng gây hại, cống thoát nước thải ứ đọng không che kín và không có dụng cụ thu gom rác thải bảo đảm vệ sinh.
Trong tháng 4-2026, UBND phường Đống Đa công khai 3 cơ sở bị xử phạt về an toàn thực phẩm. Cụ thể:
Công ty cổ phần đầu tư - thương mại và xây lắp Thiên Thai (60B Xã Đàn 2) bị phạt 8 triệu đồng vì bày bán, chứa đựng thực phẩm trên thiết bị, dụng cụ, vật liệu không bảo đảm vệ sinh.
Cơ sở kinh doanh Dương Thị Thủy (1 ngõ 26 Võ Văn Dũng) bị phạt 4 triệu đồng vì sử dụng người tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhưng không trang bị đầy đủ bảo hộ lao động.
Công ty TNHH thương mại TPT Hà Nội bị phạt 8 triệu đồng do không có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải, chất thải bảo đảm vệ sinh.
UBND phường Vĩnh Tuy xử phạt bà Đàm Thị Phương, chủ Lớp mầm non độc lập Ban Mai (186 Dương Văn Bé), 4 triệu đồng vì không thực hiện đúng quy định về chế độ kiểm thực 3 bước.
Nhiều người đã biết tới dị ứng hải sản, song, dị ứng vỏ hải sản lại là một “câu chuyện” khác. Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Thanh Tâm, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết dị ứng động vật có vỏ xuất phát từ protein tropomyosin, trong khi dị ứng hải sản thường do các protein khác như parvalbumin. Dị ứng vỏ hải sản thường nguy hiểm hơn, khởi phát mạnh hơn và có xu hướng kéo dài suốt đời, thường phát triển ở tuổi trưởng thành.
“Dị ứng vỏ hải sản là phản ứng hệ miễn dịch với các loại protein (chủ yếu là tropomyosin) có trong động vật giáp xác và nhuyễn thể. Thực chất, người bệnh dị ứng với phần thịt ẩn dưới vỏ hoặc các chất có trên vỏ. Đây là một trong những dạng dị ứng thực phẩm cực kỳ nguy hiểm vì diễn biến rất nhanh, có thể xảy ra ngay sau khi ăn hoặc chỉ vài phút sau khi ngửi, tiếp xúc. Khi này, người mắc có nguy cơ bị sốc phản vệ, gây tụt huyết áp, suy hô hấp, hôn mê. Nếu không được cấp cứu kịp thời thậm chí có nguy cơ tử vong”, bác sĩ Thanh Tâm nói.
Triệu chứng của dị ứng vỏ hải sản có thể bùng phát ở nhiều nơi trên cơ thể như:
Trên da: Nổi mề đay, phát ban ngứa ngáy dữ dội; sưng phù môi, mặt, lưỡi hoặc cổ họng.
Hệ tiêu hóa: Đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy.
Đường hô hấp: Hắt hơi, sổ mũi, khó thở, thở khò khè, co thắt thanh quản.
Theo bác sĩ Thanh Tâm, dị ứng hải sản và ngộ độc hải sản là 2 tình trạng dễ bị nhầm lẫn. Dị ứng hải sản xảy ra do cơ địa, khi hệ miễn dịch phản ứng bất thường với các protein trong hải sản. Trong khi đó, ngộ độc hải sản là do yếu tố ngoại cảnh, chẳng hạn thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn, virus hoặc chứa độc tố.
Về thời gian khởi phát, dị ứng thường xuất hiện rất nhanh, chỉ trong vài phút đến khoảng 2 giờ sau khi ăn. Ngược lại, ngộ độc hải sản có thể xuất hiện muộn hơn, từ vài giờ đến vài ngày.
Dấu hiệu nhận biết của dị ứng hải sản chủ yếu là phát ban, ngứa, nổi mề đay, sưng môi, sưng mặt hoặc sưng phù. Trong khi đó, ngộ độc hải sản thường gây buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy và có thể kèm sốt.
Một điểm khác biệt quan trọng là tính chất xảy ra của bệnh. Dị ứng hải sản chỉ xuất hiện ở những người có cơ địa dị ứng, nên dù cùng ăn một món ăn, không phải ai cũng bị. Ngược lại, nếu hải sản bị nhiễm độc hoặc nhiễm khuẩn, nhiều người cùng ăn một loại thực phẩm có thể cùng xuất hiện triệu chứng ngộ độc.
Từ đó, bác sĩ Thanh Tâm chỉ ra các cách xử trí khi người dân phát hiện dị ứng sau khi ăn hải sản. Có 2 trường hợp như sau:
Dị ứng mức độ nhẹ: Nổi mề đay, ngứa, phát ban
Làm sạch dị nguyên: Ngưng ngay việc ăn hải sản, uống nhiều nước ấm để hỗ trợ đào thải độc tố hoặc móc họng gây nôn nếu mới vừa ăn để đẩy phần thức ăn chưa tiêu hóa ra ngoài
Giảm ngứa tại chỗ: Dùng khăn lạnh thấm nước mát/nước lạnh chườm lên vùng da nổi ban để làm dịu, giam sưng và bớt cảm giác châm chích. Không gãi ngứa để tránh trầy xước, nhiễm trùng da
Khoảng 165 gram xoài chứa 99 calo, 2,6 gram chất xơ, 1,35 gram protein, 0,62 gram chất béo và 22,6 gram đường tự nhiên. Loại trái cây này còn bổ sung vitamin A, B6, C, E, K cùng đồng, folate, magiê và kali, theo trang Cleveland Clinic.
Bà Carly Sedlacek, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết xoài không thể thay thế thuốc chữa bệnh nhưng góp phần hỗ trợ sức khỏe khi xuất hiện thường xuyên trong chế độ ăn cân đối.
Xoài cung cấp lượng chất xơ khá dồi dào, giúp làm mềm phân và hỗ trợ đại tiện dễ dàng hơn.
Bà Sedlacek cho biết chế độ ăn giàu chất xơ giúp giảm táo bón, hạn chế đầy hơi và nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, từ đó duy trì hệ vi sinh khỏe mạnh.
Chất xơ trong xoài giúp tạo cảm giác no lâu hơn. Nghiên cứu trên Medicinal Food vào năm 2022 cho thấy xoài có thể hỗ trợ kiểm soát cảm giác đói mà không làm tăng quá nhiều lượng calo.
Bà Sedlacek cho biết xoài tiêu hóa chậm hơn thực phẩm ít chất xơ nên giúp hạn chế cảm giác nhanh đói và mệt mỏi sau khi ăn các món ăn vặt ít dinh dưỡng.
Xoài chứa vitamin A, C và E, là những chất chống oxy hóa giúp bảo vệ da và tóc trước tác động của môi trường.
Vitamin A hỗ trợ tóc và da phát triển khỏe mạnh. Vitamin C giúp cơ thể tạo collagen, duy trì độ đàn hồi của da. Vitamin E giúp da mềm mại và giữ ẩm tốt hơn.
Bà Sedlacek khuyến khích bổ sung các vitamin này từ thực phẩm tự nhiên thay vì lạm dụng thực phẩm bổ sung.
Cơ thể hấp thu dưỡng chất từ thực phẩm hiệu quả hơn và còn nhận thêm nhiều chất dinh dưỡng khác.
Xoài chứa nhiều kali, khoáng chất có vai trò kiểm soát huyết áp. Bà Sedlacek cho biết việc bổ sung thực phẩm giàu kali mỗi ngày có thể góp phần bảo vệ tim mạch.
Chất xơ hòa tan trong xoài cũng hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần và cholesterol LDL (cholesterol xấu), từ đó hạn chế hình thành mảng bám trong mạch máu.
Dù lượng chất xơ hòa tan không cao bằng ngũ cốc nguyên hạt, xoài vẫn mang lại lợi ích nhất định.
Khoảng 165 gram xoài chứa 38 microgram lutein và zeaxanthin. Hai chất chống oxy hóa này giúp bảo vệ mắt trước ánh sáng xanh, làm chậm thoái hóa điểm vàng do tuổi tác và giảm nguy cơ đục thủy tinh thể.
Xoài còn chứa beta carotene. Cơ thể chuyển hợp chất này thành vitamin A, dưỡng chất cần thiết để duy trì thị lực khỏe mạnh.
Xoài chứa mangiferin, một polyphenol có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Hợp chất này có khả năng bảo vệ tế bào trước những tổn thương có thể dẫn đến ung thư não, vú, cổ tử cung, đại tràng và da.
Bà Sedlacek nhấn mạnh không có thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn ung thư. Tuy nhiên, bổ sung xoài cùng các loại rau quả trong chế độ ăn lành mạnh vẫn là một cách góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
Xoài có thể gây dị ứng với biểu hiện như nổi mề đay, ngứa da, sưng môi, sưng lưỡi. Khoảng 165 gram xoài chứa 7,72 gram fructose nên người mắc hội chứng ruột kích thích hoặc rối loạn tiêu hóa cần cân nhắc lượng ăn.
Xoài cũng giàu kali nên người mắc bệnh thận mạn hoặc dùng thuốc ảnh hưởng đến huyết áp nên trao đổi với bác sĩ về lượng kali phù hợp mỗi ngày.
Vỏ xoài chứa nhiều mangiferin nhưng cũng có urushiol, chất có thể gây ngứa hoặc phát ban khi tiếp xúc. Bà Sedlacek khuyên nên đeo găng tay khi gọt xoài nếu từng bị ngứa tay sau khi chạm vào vỏ.
