Đình chỉ bác sĩ bỏ mặc bệnh nhân bị nhiễm trùng bàn chân dẫn đến phải cắt cụt chi

Cánh đồng Chum ở Lào là địa điểm du lịch nổi tiếng, thu hút khách tham quan và đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa Thế giới. Tại địa điểm này có hàng ngàn chiếc chum khác nhau, được tạo ra từ các khối đá cổ, đa phần không có nắp đậy.

Trong suốt những thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu cho rằng các chum đá này được dùng trong cách chôn cất của người tiền sử. Truyền thuyết của địa phương cho thấy một số trong các chum cao 3m được dùng để đựng đồ ăn, rượu, nước mưa và những thứ khác.

Mới đây, nghiên cứu được công bố trên các tạp chí khoa học Antiquity vào ngày 19/5 cho biết, khi nhóm khảo cổ làm việc tại khu vực cánh đồng Chum đã phát hiện hài cốt của ít nhất 37 người bên trong chiếc chum đá khổng lồ.

Điều này hé lộ thêm nhiều bằng chứng mới về nghi thức mai táng tại một trong những quần thể khảo cổ bí ẩn nhất Đông Nam Á.

Được biết, nghiên cứu tập trung vào một chum đá lớn nằm ở phía Đông Bắc thị trấn Phonsavan. Chiếc chum cao khoảng 1,3m, rộng hơn 2m. Khi khai quật bên trong, nhóm nghiên cứu phát hiện số lượng lớn xương và răng người được xếp dày đặc, thuộc về hàng chục cá thể khác nhau.

Nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Nicholas Skopal thuộc Đại học James Cook (Singapore) và chuyên gia di sản Lào Souilya Bounxayhip dẫn đầu đã sử dụng phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ đối với mẫu xương và răng thu được trong chum.

Kết quả cho thấy các hài cốt được đặt vào chum trong khoảng từ thế kỷ IX đến XII. Việc chôn cất không diễn ra cùng lúc mà chiếc chum này dường như được sử dụng liên tục suốt khoảng 270 năm.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng đây là hình thức mai táng thứ cấp. Thi thể người chết ban đầu được để phân hủy ở nơi khác. Sau đó, một số phần xương được lựa chọn và chuyển vào chum đá.

Trước đây, nhiều giả thuyết cho rằng các chum đá là nơi chôn cất cuối cùng có niên đại từ thời kỳ đồ sắt Đông Nam Á tức là khoảng năm 500 trước Công nguyên đến năm 500 sau Công nguyên.

Tuy nhiên, niên đại mới đã thách thức nhận định này.

Việc phát hiện hài cốt của nhiều người trong cùng một chum cũng cho thấy khả năng tồn tại truyền thống mai táng chung giữa các gia đình hoặc dòng tộc lớn. Theo nhóm nghiên cứu, những chiếc chum có thể đóng vai trò là địa điểm tổ chức nghi lễ thờ cúng tổ tiên kéo dài qua nhiều thế hệ.

Ngoài ra, cuộc khai quật còn đem lại một phát hiện bất ngờ khác. Các chuỗi hạt tìm thấy bên trong chum sau khi được phân tích hóa học cho thấy nguồn gốc từ Nam Ấn Độ và khu vực Mesopotamia cổ đại.

Phát hiện này cho thấy vùng cao nguyên của Lào từng có mối liên kết thương mại với nhiều khu vực xa xôi ở châu Á và Tây Á trong cùng giai đoạn chiếc chum được sử dụng cho hoạt động mai táng.

Niên đại này trùng với thời kỳ thương mại khu vực phát triển mạnh trên khắp châu Á. Các đế chế lớn như triều đại nhà Tống ở Trung Quốc hay đế chế Khmer tại Campuchia đã thúc đẩy mạng lưới giao thương rộng khắp lục địa.

Những hạt chuỗi nhập khẩu được tìm thấy trong chum trở thành bằng chứng vật chất cho thấy các cộng đồng sinh sống tại vùng núi hẻo lánh của Lào từng kết nối với các tuyến thương mại rộng lớn thời bấy giờ.

Các nhà nghiên cứu cho biết tình trạng bảo tồn gần như nguyên vẹn của địa điểm khảo cổ đóng vai trò rất quan trọng đối với phát hiện lần này. Không giống nhiều di chỉ khác bị ảnh hưởng bởi phát triển đô thị hoặc nạn đào trộm cổ vật, chiếc chum cùng toàn bộ hiện vật bên trong gần như không bị xáo trộn.

Nhờ vậy, nhóm khảo cổ có thể ghi chép chi tiết hiếm có về các nghi thức mai táng cổ xưa.

Có thể nói, phát hiện mới tiếp tục bổ sung thêm nhiều lớp bí ẩn quanh cánh đồng Chum. Đến nay, giới khảo cổ vẫn chưa xác định được chính xác ai là người tạo ra các chum đá khổng lồ, cũng như cách cư dân cổ đại vận chuyển chúng tới vùng núi hiểm trở này từ hàng trăm năm trước.

Tuy nhiên, cuộc khai quật mới cho thấy những chiếc chum từng giữ vai trò quan trọng trong đời sống tín ngưỡng và nghi lễ của cộng đồng địa phương trong suốt nhiều thế kỷ sau khi chúng được dựng lên.

Các nhà nghiên cứu tin rằng tại Lào vẫn có thể còn nhiều địa điểm nguyên vẹn chưa được khám phá. Những cuộc khai quật tiếp theo ở cánh đồng Chum có thể giúp làm sáng tỏ cách các cộng đồng cổ đại sinh sống, giao thương và tưởng nhớ người đã khuất suốt hàng trăm năm.

Cánh đồng Chum nổi tiếng với hàng trăm chum đá khổng lồ nằm rải rác trên vùng cao nguyên phía bắc Lào. Nhiều chiếc nặng tới vài tấn. Dù đã được nghiên cứu trong nhiều thập niên, nguồn gốc và mục đích thực sự của các chum đá này đến nay vẫn còn là bí ẩn.

Tin Gốc: Dân Trí

Cả hệ thống chính trị quan tâm vào cuộc

Ngay sau khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 về cải cách chính sách BHXH (gọi chung là Nghị quyết số 28-NQ/TW), Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết đến đội ngũ cán bộ chủ chốt; cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đã xây dựng các chương trình, kế hoạch tổ chức thực hiện, đồng thời tuyên truyền sâu rộng nội dung Nghị quyết đến cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn.

Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành nhiều Chỉ thị, Quyết định, Công văn, Kế hoạch để lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai các mặt công tác liên quan đến cải cách BHXH trên địa bàn tỉnh phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN từ cấp tỉnh đến cấp xã được thành lập; việc giao chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHTN được triển khai đến tận các xã, phường gắn với thực hiện chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của địa phương.

Cấp ủy, chính quyền đã tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để kịp thời phát hiện và giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện chính sách BHXH, bảo đảm quyền lợi cho người tham gia BHXH. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tổ chức 3 cuộc giám sát về công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân, trong đó có nội dung liên quan đến việc thực hiện các chế độ, chính sách về BHXH.

Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị và các cơ quan của Quốc hội đã tổ chức giám sát, khảo sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH; tình hình và kết quả thực hiện các chế độ, chính sách BHXH; việc quản lý và sử dụng các quỹ BHXH, BHYT trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Tỷ lệ bao phủ BHXH không ngừng được mở rộng

Từ năm 2018 đến tháng 3/2026, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức hơn 5.700 hội nghị tuyên truyền, đối thoại trực tiếp về chính sách BHXH, BHTN; đăng tải, phát sóng hơn 9.000 tin, bài tuyên truyền về chính sách BHXH, BHTN và phát thanh tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở. Qua đó, tạo sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân, góp phần mở rộng diện bao phủ BHXH, BHTN trên địa bàn.

Nếu như năm 2018, năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW, toàn tỉnh Quảng Trị chỉ có hơn 128.500 người tham gia BHXH, đạt tỷ lệ bao phủ 15,6% so với lực lượng lao động trong độ tuổi thì đến hết năm 2025, đã có 324.200 người tham gia BHXH, tỷ lệ bao phủ đạt 45% so với lực lượng lao động trong độ tuổi.

Đáng chú ý, tỷ lệ bao phủ người tham gia BHXH tự nguyện so với lực lượng lao động có sự phát triển vượt bậc, tăng từ 1,2% năm 2018 lên 9,4% vào năm 2025. Số người tham gia BHTN tăng từ 97.490 người năm 2018 lên trên 252.000 người vào năm 2025.

Cải cách chính sách BHXH gắn với quyền lợi của người dân

Là địa phương còn nhiều khó khăn, nhưng với bản lĩnh tự lực, tự cường cùng ý chí chăm lo và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân, Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh Quảng Bình (cũ) và HĐND tỉnh Quảng Trị (cũ) đã ban hành các Nghị quyết hỗ trợ thêm mức đóng cho người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Đến hết năm 2025, đã có hơn 2.900 người tham gia BHXH tự nguyện được hỗ trợ thêm mức đóng với tổng kinh phí trên 3,6 tỷ đồng.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, HĐND tỉnh tiếp tục ban hành các Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ thêm mức đóng cho người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và thành viên Tổ bảo vệ an ninh, trật tự cơ sở.

Công tác giải quyết các chế độ, chính sách BHXH, BHTN được thực hiện kịp thời, đúng quy định; đẩy mạnh tuyên truyền, phát triển người nhận chế độ BHXH, BHTN qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có hơn 75.800 người hưởng lương hưu, tăng hơn 5.900 người so với năm 2018, trong đó có hơn 88% người hưởng đăng ký nhận qua tài khoản cá nhân. Từ ngày 1/7/2025, BHXH tỉnh phối hợp với UBND cấp xã rà soát, chi trả trợ cấp hưu trí xã hội cho hơn 16.000 trường hợp; giải quyết chế độ thai sản cho 169 trường hợp người tham gia BHXH tự nguyện theo quy định mới của Luật BHXH năm 2024.

Công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về BHXH được tiến hành thường xuyên, góp phần nâng cao tính tuân thủ pháp luật về BHXH của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn.

Kết quả mức độ hài lòng chung của tổ chức, cá nhân đối với sự phục vụ của cơ quan BHXH trên địa bàn tỉnh Quảng Trị năm 2025 đạt 91,3%, tăng 5,16% so với năm 2024, vượt mục tiêu được giao tại Nghị quyết số 28-NQ/TW.

Những kết quả trên đã khẳng định rõ quyết tâm chính trị của Đảng bộ, chính quyền tỉnh Quảng Trị trong việc đưa Nghị quyết số 28-NQ/TW đi vào cuộc sống bằng những việc làm cụ thể, mang lại lợi ích và hiệu quả thiết thực cho Nhân dân.

Phấn đấu mục tiêu BHXH toàn dân

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị nhiệm kỳ 2025-2030 xác định mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ lao động tham gia BHXH đạt trên 65% tổng số lao động, cao hơn 5% so với mục tiêu được giao tại Nghị quyết số 28-NQ/TW.

Để đạt mục tiêu trên, tỉnh Quảng Trị tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật về BHXH. Đồng thời, triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu và phát triển người tham gia BHXH, BHTN.

Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân trong giám sát, phản biện xã hội về thực hiện chế độ, chính sách về BHXH; phát động các chương trình tặng sổ BHXH tự nguyện cho người yếu thế trong xã hội.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý và tổ chức thực hiện chính sách BHXH; đổi mới phương thức phục vụ người tham gia và thụ hưởng chính sách BHXH; khuyến khích người hưởng nhận lương hưu và trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân; tiếp tục triển khai, nâng cao hiệu quả sử dụng các dịch vụ công trực tuyến.

Với những giải pháp quyết liệt cùng sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, tỉnh Quảng Trị quyết tâm thực hiện hiệu quả chính sách BHXH, biến chủ trương của Đảng thành những kết quả cụ thể, đưa Nghị quyết số 28-NQ/TW đi vào cuộc sống, góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Mới đây, tại xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La, 6 người bị ngộ độc sau khi ăn nấm rừng chứa độc tố amatoxin. Một thiếu niên sinh năm 2010 tử vong trước khi tới bệnh viện. 5 người còn lại được chuyển xuống Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) trong tình trạng tổn thương tiêu hóa, viêm gan, suy gan, trong đó một trường hợp suy đa tạng không qua khỏi dù được điều trị tích cực.

Theo Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, các bệnh nhân cùng người thân ăn canh nấm màu trắng được hái trong rừng. Các bác sĩ xác định đây là nhóm nấm cực độc chứa amatoxin, thường gặp ở loài Amanita virosa hoặc Amanita verna, được xem là những loại nấm nguy hiểm nhất tại Việt Nam.

Khoảng 12-24 giờ sau bữa ăn, các bệnh nhân bắt đầu đau bụng, nôn ói, tiêu chảy dữ dội. Khi nhập viện tại Sơn La, nhiều người đã mất nước nặng, suy gan cấp, suy thận cấp và nhanh chóng được chuyển về Hà Nội cấp cứu.

Tại Trung tâm Chống độc, các bác sĩ tiến hành hồi sức, giải độc và lọc máu tăng thải độc. Tuy nhiên, diễn biến bệnh rất nặng.

BSNT Nguyễn Tiến Đạt cho biết bệnh nhân L.T.P. rơi vào suy gan tối cấp, suy tim, tụt huyết áp, suy thận, hôn mê gan và phù não. Men gan tăng hơn 7.000 U/L, cao gấp hàng trăm lần bình thường. Dù được áp dụng nhiều biện pháp hồi sức và lọc máu chuyên sâu, bệnh nhân vẫn diễn biến xấu nhanh chóng. Gia đình xin đưa bà về tối 6/5.

3 bệnh nhân khác gồm 2 phụ nữ 20 và 25 tuổi cùng 1 trẻ 5 tuổi bị viêm gan nặng, suy gan nhưng đang dần cải thiện. 1 nam bệnh nhân 35 tuổi tổn thương tiêu hóa nhẹ hơn đã xuất viện.

Cũng tại Sơn La, ngày 4/5 ghi nhận thêm vụ ngộ độc do 2 chị em ăn nấm rừng. Người chị 15 tuổi tử vong, các biểu hiện phù hợp ngộ độc amatoxin.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cho biết nguyên nhân của hầu hết các vụ ngộ độc hiện nay đều xuất phát từ việc hái nấm mọc hoang trong rừng để ăn.

Theo ông, nấm độc được chia thành hai nhóm chính gồm nhóm gây ngộ độc sớm và nhóm gây ngộ độc muộn. Nhóm ngộ độc sớm thường xuất hiện triệu chứng trong vòng 6 giờ sau ăn, chủ yếu là nôn, đau bụng, tiêu chảy. Nếu được cấp cứu kịp thời, đa số bệnh nhân có thể qua khỏi.

Nguy hiểm nhất là nhóm ngộ độc muộn chứa amatoxin. Đây thường là những cây nấm màu trắng, hình thức sạch sẽ, bắt mắt và rất giống nấm ăn thông thường.

"Amatoxin ngăn cản quá trình tổng hợp protein, khiến cơ thể không thể tạo tế bào mới để thay thế các tế bào đang chết đi. Độc tố đi đến đâu phá hủy cơ quan đến đó, đặc biệt ở gan, thận, tim và não", TS.BS Nguyên nói.

Theo chuyên gia, ngộ độc amatoxin thường diễn tiến qua ba giai đoạn. Giai đoạn đầu xuất hiện muộn, sau ăn hơn 6 giờ với biểu hiện đau bụng, nôn, tiêu chảy dữ dội kéo dài khoảng một ngày. Sau đó là giai đoạn "im lặng", khi triệu chứng tiêu hóa giảm dần khiến người bệnh tưởng đã khỏi, nhưng gan đang bị phá hủy âm thầm.

"Nhiều người thấy đỡ nên chủ quan hoặc được cho về nhà. Chỉ ít giờ sau có thể quay lại viện trong tình trạng suy gan, suy thận, hôn mê và tử vong", ông cảnh báo.

Theo thống kê của Trung tâm Chống độc, tỉ lệ tử vong do ngộ độc amatoxin có thể lên tới 50% dù đã được hồi sức tích cực.

Để phòng tránh các vụ ngộ độc thương tâm, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không hái các loại nấm mọc hoang dại để ăn, kể cả khi chúng có vẻ ngoài "sạch", "đẹp", "quen mắt" hay từng ăn trước đó.

Các loài nấm thường mọc nhiều nhất vào giai đoạn mùa xuân ở miền Bắc khi bắt đầu có mưa. Năm nay vụ ngộ độc nấm này xảy ra hơi muộn do mùa xuân năm nay mát hơn và mưa muộn.

"Có lẽ ngoại lệ duy nhất là mộc nhĩ. Còn lại, tốt nhất không sử dụng bất kỳ loại nấm rừng tự mọc nào làm thực phẩm", TS.BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng đề nghị chính quyền địa phương, trường học, đoàn thể tăng cường truyền thông tại cộng đồng vùng cao - nơi nguy cơ ngộ độc nấm vẫn đang âm thầm lặp lại với những cái giá quá đắt bằng sức khỏe và cả tính mạng con người.

Tin Gốc: Người Đưa Tin