Ngày 2-7, Ban quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (HEPZA) tổ chức hội thảo “Nâng cao nhận thức pháp luật về bảo vệ môi trường và giải pháp tài chính cho doanh nghiệp KCN TP.HCM”.
Đại diện một doanh nghiệp nhỏ tại TP.HCM cho biết trước đây bà từng làm việc tại một tập đoàn đa quốc gia và các tiêu chuẩn thiết kế xanh đã được áp dụng từ hơn 10 năm trước.
Sản phẩm được thiết kế theo nguyên tắc sử dụng vừa đủ vật liệu, tránh thiết kế dư thừa (over-specification), giảm lượng nguyên liệu và hạn chế phát sinh chất thải trong suốt vòng đời sản phẩm.
Tuy nhiên, khi muốn áp dụng mô hình tương tự tại doanh nghiệp hiện nay, đơn vị lại gặp không ít rào cản.
Khó khăn lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu. Khi bao bì được thiết kế theo hướng thân thiện với môi trường hoặc sử dụng vật liệu mới, giá thành sản phẩm tăng trong ngắn hạn, khiến doanh nghiệp nhỏ mất lợi thế cạnh tranh về giá so với những đơn vị chưa chuyển đổi xanh.
Không chỉ vậy, doanh nghiệp cũng không có nguồn ngân sách lớn để truyền thông như các tập đoàn đa quốc gia. Vì vậy, dù đã đầu tư cho sản xuất xanh nhưng người tiêu dùng khó nhận biết sự khác biệt, khiến những nỗ lực về môi trường chưa thể chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Trả lời băn khoăn của doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Tái chế (VRI), Hiệp hội Tái chế Chất thải Việt Nam, nhấn mạnh rằng khi các quy định pháp luật được áp dụng đồng loạt. Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không còn quyền lựa chọn giữa “làm” hay “không làm”, mà bắt buộc phải đáp ứng các yêu cầu pháp lý.
Ở góc độ khác, bà Hà cho rằng nếu thực hiện đúng ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, doanh nghiệp hoàn toàn có thể giảm chi phí.
Lấy ví dụ ngay tại hội trường, bà Hà so sánh hai loại chai nước đang được sử dụng, việc loại bỏ nhãn nhựa và in trực tiếp thông tin lên thân chai giúp giảm vật liệu, giảm chi phí in ấn, thuận lợi cho tái chế và giảm chi phí thực hiện trách nhiệm tái chế theo quy định EPR.
“Thiết kế xanh không chỉ phục vụ mục tiêu bảo vệ môi trường mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí trong dài hạn. Doanh nghiệp thực hiện tốt các quy định cũng sẽ có thêm lợi thế khi khách hàng và các đối tác trong chuỗi cung ứng ngày càng quan tâm đến các tiêu chí môi trường”, bà Hà nói.
Ở góc độ tài chính, bà Vũ Thị Hồng Nhung, đại diện Ngân hàng Vietcombank, cho biết ngân hàng đã và đang phát triển nhiều sản phẩm tài chính xanh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi.
Theo bà Nhung, trở ngại lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ và vừa là thiếu tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, khi tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI, ngân hàng có thể dựa trên dòng tiền và uy tín của doanh nghiệp trung tâm để mở rộng khả năng cấp tín dụng, đồng thời giảm yêu cầu về tài sản bảo đảm, rút ngắn thời gian thẩm định và số hóa quy trình để doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn.
Trong khi đó, ông Lê Văn Thinh, Phó trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (HEPZA), cho rằng doanh nghiệp cần xem EPR là cơ hội để tái cấu trúc mô hình sản xuất thay vì chỉ là nghĩa vụ phải thực hiện.
“Chúng tôi mong muốn doanh nghiệp chuyển từ tư duy quản lý chất thải sang tư duy quản trị tài nguyên. Kinh tế tuần hoàn không làm giảm tăng trưởng mà giúp tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một lượng tài nguyên hoặc từ lượng tài nguyên ít hơn”, ông Thịnh chia sẻ.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
