Không còn dừng ở những thử nghiệm mang tính xu hướng, làn sóng AI đang dần đi sâu vào mô hình kinh doanh, quy trình vận hành, sản xuất và trở thành đòn bẩy tăng trưởng mới cho nhiều doanh nghiệp Việt.
Những năm gần đây, Công ty TNHH Việt Thắng Jean bắt đầu đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển công nghệ mới, trọng tâm là ứng dụng AI vào thiết kế, tự động hóa và số hóa toàn bộ quy trình sản xuất. Đến nay, nhiều hạng mục đã bắt đầu “gặt trái ngọt”, mang lại hiệu quả rõ rệt về chi phí và năng suất.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean, cho biết nhờ ứng dụng AI, doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 70 – 80% chi phí ở nhiều khâu, đặc biệt trong sản xuất và vận hành.
Theo ông Việt, sự thay đổi rõ nét nhất nằm ở hoạt động bán hàng. Trước đây, một video phục vụ bán hàng có thể mất khoảng 3 triệu đồng, nhưng nay với AI, chi phí được rút xuống chỉ còn khoảng 300.000 đồng cho mỗi video, đồng thời có thể triển khai gần như ngay lập tức.
Đặc biệt, các công đoạn như cắt vải, làm rập, làm sơ đồ được tự động hóa gần như hoàn toàn thông qua hệ thống máy cắt tích hợp AI. “Nếu trước đây để chuẩn bị cho một mùa hàng cần tới 6 tháng, thì nay toàn bộ quy trình, từ thiết kế đến hoàn thiện sản phẩm, có thể rút xuống chỉ còn khoảng 15 ngày”, ông Việt nói.
Ở khâu nghiên cứu thị trường, với đặc thù ngành thời trang thay đổi liên tục, theo xu hướng, theo mùa, AI đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp.
Ông Võ Thành Phước, Trưởng Phòng phát triển sản phẩm tại Công ty cổ phần kết nối thời trang Faslink, cho biết AI giúp đội ngũ sáng tạo phát triển ý tưởng mới nhanh hơn, đánh trúng nhu cầu thị trường hơn thông qua phân tích và gợi ý xu hướng, dự đoán màu sắc và thiết kế dựa trên số liệu thực.
“Hệ thống ứng dụng AI có thể nhanh chóng so sánh sản phẩm, phân tích xu hướng, thậm chí đánh giá cảm xúc khách hàng, tạo lợi thế lớn trong việc ra quyết định”, ông Phước cho biết.
Trong khi đó, ông Trần Quốc Bảo, Phó tổng giám đốc Tập đoàn KIDO kiêm Giám đốc điều hành kênh thương mại điện tử E2E, cho hay KIDO hiện đã ứng dụng AI trong hầu hết các hoạt động marketing, từ sản xuất TVC quảng cáo đến thiết kế video với người ảo.
“Với video quảng cáo 45 giây, khi áp dụng AI, chi phí sản xuất chỉ còn khoảng 20% so với cách làm truyền thống”, ông Bảo chia sẻ.
Không chỉ các “ông lớn”, mà nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang nhanh chóng ứng dụng AI, tận dụng làn sóng công nghệ để bứt phá, tối ưu hiệu quả kinh doanh.
“AI giờ đây không còn là một “giấc mơ đắt đỏ”, là đặc quyền của các “ông lớn” đòi hỏi ngân sách hàng triệu USD, mọi doanh nghiệp đều có thể tiếp cận nếu có đủ quyết tâm và một lộ trình phù hợp chỉ với khoảng 100 – 200 triệu đồng”, ông Nguyễn Văn Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH giáo dục Tiến Bộ (Step Up), nói với Tuổi Trẻ.
Ông Hiệp dẫn lại chính câu chuyện của Step Up để minh chứng cho khả năng “phá kén” của doanh nghiệp nhỏ khi biết tận dụng công nghệ. Từ một đơn vị xuất bản sách truyền thống, doanh nghiệp này đã chuyển mình sang mô hình công nghệ giáo dục (edtech), với ứng dụng học tiếng Anh The Coach hiện nằm trong nhóm 10 ứng dụng giáo dục có lượt tải cao trên App Store tại Việt Nam sau hơn hai năm ra mắt.
Theo ông Hiệp, doanh nghiệp nhỏ không nhất thiết phải bắt đầu từ con số 0 hay đầu tư ngay một đội ngũ kỹ sư AI “hạng A” với quỹ lương lên tới hàng tỉ đồng. Thay vào đó, điều quan trọng là thay đổi “DNA doanh nghiệp”, bắt đầu từ những nhu cầu rất cụ thể trong vận hành, từ marketing, chăm sóc khách hàng đến tối ưu quy trình nội bộ.
Tại Step Up, một “đội đặc nhiệm AI” đã được thành lập, trực tiếp làm việc với từng phòng ban để rà soát các điểm nghẽn, từ đó triển khai các công cụ phù hợp. Cách tiếp cận này giúp AI không dừng ở khẩu hiệu mà đi thẳng vào bài toán hiệu quả.
Tham vọng hơn, trong năm 2026, doanh nghiệp này đang phát triển robot gia sư học tiếng Anh dành cho trẻ em. Theo ông Hiệp, dự án khó có thể triển khai nếu không có bước phát triển mạnh mẽ của AI trong những năm gần đây.
Theo AI Diffusion Report 2025 của Viện Kinh tế AI thuộc Microsoft (AIEI), Việt Nam đang xếp thứ 38 toàn cầu về tỉ lệ người sử dụng AI. Đáng chú ý, mức độ phổ biến của AI tại Việt Nam đã tăng từ 21,2% trong nửa đầu năm lên 23,5% vào cuối năm 2025, tương ứng mức tăng 2,3 điểm phần trăm.
Nhiều doanh nghiệp cho biết AI đang tham gia trực tiếp vào quá trình tương tác với khách hàng thông qua chatbot tự động, giúp phản hồi tức thời và tối ưu tỉ lệ chuyển đổi. “Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhân sự, hệ thống có thể xử lý đồng thời lượng lớn yêu cầu, từ tư vấn đến chốt đơn”, lãnh đạo một doanh nghiệp cho biết.
Tại diễn đàn "Kết nối FDI 2026" chiều 24/4, ông Phạm Hoàng Sơn, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, cho biết tỉnh xác định chuyển sang thu hút đầu tư nước ngoài chọn lọc, đặt chất lượng và tính bền vững làm tiêu chí hàng đầu.
Ông Sơn tiết lộ tỉnh đã chuẩn bị sẵn khoảng 500 ha quỹ đất sạch trong các khu công nghiệp. Quỹ đất này đã được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, tiếp nhận được ngay dự án quy mô lớn, công nghệ cao. "Thủ phủ sản xuất công nghiệp" dự tính bổ sung 500 ha tiếp theo trong năm nay.
Về lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư, ông Phạm Văn Thịnh, Phó chủ tịch tỉnh, cho biết họ có lợi thế với lĩnh vực công nghiệp, điện tử, với nhiều nhà cung ứng cho Samsung, Apple. Một số "đại bàng" bán dẫn cũng chọn "làm tổ" tại địa phương như Amkor, Hana Micron. Dự kiến cuối quý IV, nhà máy đúc chip đầu tiên tại tỉnh sẽ đi vào hoạt động.
Từ thực tế trên, Bắc Ninh kỳ vọng hình thành được một cụm ngành chiến lược về bán dẫn hoàn thiện, từ sản xuất tấm wafer (tấm bán dẫn), đóng gói, kiểm thử, cùng các ngành hóa chất phục vụ công nghiệp bán dẫn.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng muốn thu hút các lĩnh vực phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), robotics, thiết bị bay không người lái, sản xuất linh kiện hàng không, nhằm phục vụ cho các ngành công nghệ mới và dự án sân bay quốc tế Gia Bình trong tương lai. Việc thu hút FDI chất lượng cao, hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hiện đại được kỳ vọng giúp địa phương nói riêng và Việt Nam nói chung tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chia sẻ "bí quyết" thu hút được doanh nghiệp nước ngoài chất lượng cao, ông Thịnh cho biết cách hiệu quả nhất là "chăm lo cho các nhà đầu tư hiện hữu", từ đó lan tỏa niềm tin vào môi trường đầu tư. "Nếu họ chỉ ra được địa phương nào làm tốt hơn, chúng tôi sẽ nỗ lực làm tương tự", ông Thịnh nói.
Về thể chế và môi trường đầu tư, Bắc Ninh triển khai cơ chế "luồng xanh" trong giải quyết thủ tục hành chính, nhằm rút ngắn thời gian xử lý, kịp thời hỗ trợ các dự án trọng điểm.
Họ là địa phương thu hút FDI lớn thứ hai cả nước năm 2025. Đến nay, tỉnh thu hút hơn 3.500 dự án từ 46 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký trên 49 tỷ USD. Khu vực FDI đóng vai trò chủ lực trong nền kinh tế của tỉnh, góp phần quan trọng vào tăng trưởng GRDP, với mức tăng hơn 10% năm 2025 và 9,8% trong quý I.
Ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCC) lưu ý việc thu hút FDI cần được nhìn nhận rõ thách thức. Một trong những thách thức lớn là mức độ liên kết giữa doanh nghiệp ngoại và nội còn hạn chế, dẫn tới tỷ lệ nội địa hóa trong nhiều ngành thấp, số doanh nghiệp Việt tham gia sâu vào chuỗi giá trị còn nhỏ.
Đồng tình với ý kiến trên, ông Kim In Woo, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham), cho biết khi mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội được tăng cường, đồng thời doanh nghiệp nội nâng cao được năng lực về quản lý chất lượng, sản xuất, giao hàng, chuỗi cung ứng sẽ trở nên bền vững và cạnh tranh hơn.
Ông Kim cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh tập trung vào các ngành công nghệ cao, việc chỉ dựa vào năng lực gia công, lắp ráp sẽ khó có thể đảm bảo lợi thế cạnh tranh bền vững. Ông khuyến nghị Việt Nam chú trọng nâng cao độ chính xác của quy trình sản xuất, hệ thống quản lý chất lượng, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như phát triển đội ngũ kỹ sư và cán bộ quản lý trung cấp.
Bên cạnh đó, tính dự báo của chính sách và sự nhất quán trong thực thi hành chính ngày càng trở nên quan trọng. Ông cũng lưu ý rằng doanh nghiệp FDI hiện không chỉ dựa vào các chính sách ưu đãi khi đưa ra quyết định đầu tư, mà quan tâm đến khả năng vận hành ổn định trong môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán, có tính đoán định.
TS Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng Ban chính sách, chiến lược Trung ương, nhấn mạnh định hướng chiến lược trong hợp tác đầu tư nước ngoài của Việt Nam là thu hút FDI có chọn lọc, lấy chất lượng, hiệu quả và tính lan tỏa làm trung tâm. Đồng thời, nhà điều hành coi liên kết giữa FDI và doanh nghiệp nội là điểm nghẽn lớn nhất cần được tháo gỡ. Do đó, Việt Nam sẽ tập trung phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, đồng thời thiết kế các cơ chế phù hợp để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tiến tới hình thành các chuỗi giá trị để doanh nghiệp Việt tham gia sâu và thực chất hơn.
Ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo Thống kê, Ổn định tiền tệ, tài chính (Ngân hàng Nhà nước) cho biết tại diễn đàn khơi thông dòng vốn, chiều 20/5.
Theo ông Lân, việc điều hành phải đặt trong mục tiêu ổn định vĩ mô, nên "không thể ưu tiên một lĩnh vực nào".
Theo Ngân hàng Nhà nước, năm 2025 tín dụng toàn nền kinh tế tăng trên 19%, trong khi huy động vốn chỉ khoảng 14%. Tính đến giữa tháng 5, dư nợ tín dụng đạt khoảng 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 18,3% so với cùng kỳ, còn huy động vốn là 18 triệu tỷ đồng, tăng gần 14,9%.
"Khoảng cách giữa tăng trưởng huy động và tín dụng đang khá lớn. Nếu huy động tăng chậm hơn cho vay, ngân hàng sẽ chịu áp lực thanh khoản, ảnh hưởng khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế", ông Lân cho biết.
Vì vậy, việc định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% năm nay nhằm bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định tài chính. Tuy nhiên, đây không phải mức "cứng", có thể điều chỉnh theo diễn biến thực tế.
Tại hội thảo, ý kiến từ Hiệp hội bất động sản TP HCM và cộng đồng doanh nghiệp cho rằng cần nới room tín dụng, phân loại phân khúc nhà ở và ưu tiên vốn cho nhà ở phục vụ nhu cầu thực.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA), sau giai đoạn khó khăn về pháp lý, thách thức lớn nhất của doanh nghiệp hiện nay là tiếp cận vốn.
Ông nhận định dòng vốn ngân hàng vẫn là "bà đỡ" quan trọng, doanh nghiệp sẽ gặp khó khi bị tín dụng bị siết, ảnh hưởng nguồn cung ra thị trường.
Cùng quan điểm, ông Trần Văn Hiếu, Tổng giám đốc OBC Holding, nói ngân hàng cần phân loại bất động sản theo từng phân khúc, thay vì quản lý chung. Theo đó, nhà ở phục vụ nhu cầu thực, đặc biệt phân khúc vừa túi tiền, không nên chịu cùng mặt bằng tín dụng với bất động sản cao cấp và nghỉ dưỡng.
"Điều này làm gia tăng chi phí vốn và tạo áp lực lên giá nhà. Vì vậy, cần có cơ chế tín dụng phù hợp hơn cho phân khúc nhà ở phục vụ nhu cầu ở thực", ông Hiếu nói.
Phản hồi các ý kiến này, ông Nguyễn Phi Lân cho hay dòng vốn vào bất động sản vẫn tăng cao hơn mức bình quân của nền kinh tế. Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng đang dành nguồn lực đáng kể cho thị trường.
Đại diện cơ quan điều hành cũng nhấn mạnh việc phân bổ tín dụng phải đặt trong tổng thể nền kinh tế, tránh tập trung quá lớn vào một lĩnh vực, gây khó khăn tiếp cận vốn cho các ngành khác, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
"Không thể chỉ nhìn ở góc độ doanh nghiệp bất động sản mà phải cân bằng giữa các ngành nghề", ông Lân nói, thêm rằng cơ quan quản lý đang rà soát đề xuất phân loại từng phân khúc bất động sản để có chính sách tín dụng phù hợp.
Ở góc độ tài chính, ông Nguyễn Đức Thuận, Giám đốc Khối Đầu tư và Chiến lược Tập đoàn HASCO Holdings, cho rằng về lâu dài thị trường bất động sản cần giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Các doanh nghiệp địa ốc nên phát triển đồng thời 4 trụ cột vốn gồm tín dụng, trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư và vốn quốc tế.
Theo ông Thuận, tín dụng ngân hàng nên gắn với chất lượng pháp lý dự án và dòng tiền thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm. Cùng với đó, cơ quan quản lý cần thúc đẩy thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư để mở rộng vốn dài hạn, tăng thu hút vốn ngoại thông qua minh bạch hóa và mua bán sáp nhập (M&A).
Thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết qua kiểm tra thực tế, cơ quan chức năng vừa phát hiện và xử lý 3 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu vi phạm quy định về mức dự trữ lưu thông bắt buộc.
Cụ thể, ngày 11/5, Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm (phường Phú Nhuận, TPHCM), bị xử phạt vi phạm hành chính số tiền 130 triệu đồng do duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.
Đến ngày 14/5, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Long Hưng (phường Phú Nhuận, TPHCM), cũng bị xử phạt 130 triệu đồng với cùng hành vi vi phạm.
Ngày 21/5, Công ty cổ phần Anh Phát Petro (phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa), bị xử phạt 190 triệu đồng do có hai hành vi vi phạm gồm: Duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
Trước đó, trong tháng 5, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã phát hiện và xử lý 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm quy định về duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu bắt buộc và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, với tổng số tiền xử phạt 320 triệu đồng.
Trong giai đoạn giám sát việc thực hiện nguồn cung và dự trữ lưu thông xăng dầu từ ngày 11/3 đến 31/3, cơ quan này cũng đã làm việc với 26 thương nhân đầu mối xăng dầu.
Qua các buổi làm việc, cơ quan chức năng đã phát hiện, tiến hành xác minh và lập biên bản vi phạm hành chính đối với 3 thương nhân đầu mối. Cụ thể gồm Công ty cổ phần Vật tư xăng dầu Hải Dương; Tổng Công ty Dầu Việt Nam - Công ty cổ phần (PV Oil); Công ty TNHH xăng dầu Vĩnh Long Petro.
Các doanh nghiệp này không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc hoặc duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định. Cơ quan chức năng quyết định xử phạt mỗi doanh nghiệp bị phạt 130 triệu đồng.
Theo cơ quan chức năng, việc kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về dự trữ xăng dầu bắt buộc nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, duy trì nguồn cung ổn định cho thị trường trong mọi tình huống, đồng thời tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu.
