Trung tâm Trẻ em và Phát triển (CCD) thuộc Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam mới đây đã có báo cáo tổng kết giai đoạn 2021-2025 của Chương trình giáo dục giới tính TEENYEEU.
“Làm sao để bố mẹ hiểu con hơn?”, “Tại sao nhiều người vẫn xem tình dục là điều xấu?”, “Làm thế nào để kiểm soát cảm xúc?”, “Làm sao biết mình thuộc giới tính nào?”… Đó không phải những dòng tìm kiếm vô danh trên mạng, mà là các câu hỏi thật của học sinh THCS, THPT được ghi nhận trong quá trình khảo sát của chương trình giáo dục giới tính TEENYEEU.
Phía sau những câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy là khoảng trống lớn về kiến thức, sự đồng hành và môi trường an toàn mà nhiều đứa trẻ đang phải tự mình xoay xở trong giai đoạn dậy thì.
Đi qua nhiều tỉnh thành từ Hà Nội, Đà Nẵng đến TP.HCM và Quảng Trị…, chương trình giáo dục giới tính TEENYEEU do CCD triển khai đã phác thảo một bức tranh thực trạng với nhiều mảng màu suy ngẫm về giáo dục giới tính.
Hàng trăm câu hỏi học sinh gửi về TEENYEEU khiến không ít phụ huynh, giáo viên giật mình: “Bao nhiêu tuổi thì nên yêu?”, “Nếu bị bố mẹ cấm yêu phải làm sao?”, “Làm thế nào để kiểm soát cảm xúc?”, “Cách phòng tránh bạo lực tình dục?”… Điều đáng quan tâm không chỉ nằm ở việc trẻ đặt câu hỏi về giới tính, mà ở chỗ các em đang ngày càng thiếu người để chia sẻ và dẫn dắt đúng cách.
Khảo sát của TEENYEEU tại thành phố Đà Nẵng mới đây cho thấy, phần lớn học sinh ngại ngùng, sợ bị la mắng nên không dám trò chuyện với cha mẹ về giới tính dù rất muốn được lắng nghe. Có đến hơn 59% học sinh cho biết đã tiếp cận thông tin về giới và tính dục qua Facebook, TikTok, YouTube…
Ở chiều ngược lại, hơn 64% phụ huynh Đà Nẵng thừa nhận muốn tìm hiểu thêm về giáo dục giới tính để đồng hành cùng con. Tuy nhiên, nhiều người vẫn mang tâm lý e ngại, sợ “vẽ đường cho hươu chạy”, sợ nói sai hoặc làm trẻ mất đi sự hồn nhiên.
Không chỉ gia đình, nhà trường cũng gặp nhiều lúng túng. Khoảng một nửa giáo viên tham gia khảo sát cho biết thiếu kinh nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệm về giáo dục giới tính; gần 40% chưa biết cách lồng ghép nội dung vào bài giảng và gần 32% thiếu kỹ năng tư vấn cho học sinh, phụ huynh khi xảy ra tình huống thực tế.
“Một quan niệm phổ biến rất dễ gây hiểu lầm là giáo dục giới tính đồng nghĩa với việc “nói với trẻ về quan hệ tình dục. Chính điều này khiến nhiều bố mẹ e ngại, chọn cách né tránh hoặc nói chung chung mà bỏ qua vai trò then chốt: phải là người thầy đầu tiên cho con về giáo dục giới tính. Tại trường học, vì chưa phải là môn học chính thức nên giáo dục giới tính thường được lồng ghép vào các môn khác, dẫn đến thiếu tính hệ thống và chưa thật sự chạm tới những vấn đề cốt lõi”, bà Vũ Phương Thảo, Giám đốc miền Trung chương trình TEENYEEU, chia sẻ.
Trong khi đó, giáo dục giới tính toàn diện còn bao gồm kiến thức về cơ thể, cảm xúc, ranh giới cá nhân, sự tôn trọng và kỹ năng tự bảo vệ bản thân.
Bà Thảo cho rằng, khi gia đình và nhà trường thiếu đối thoại, mạng xã hội sẽ trở thành “người thầy” thay thế của trẻ. Những thiếu hụt trong giáo dục giới tính không chỉ khiến trẻ thiếu kiến thức mà còn làm gia tăng nguy cơ bị xâm hại tình dục.
Mới đây, tại thành phố Đà Nẵng, cơ quan chức năng phát hiện trường hợp bé gái chưa đủ 13 tuổi mang thai. Qua điều tra, công an xác định em quen biết và nảy sinh tình cảm với nhiều nam thanh niên thông qua mạng xã hội Facebook. Dù các mối quan hệ được cho là “tự nguyện”, cơ quan công an xác định các bị can liên quan phạm tội “Hiếp dâm người dưới 16 tuổi”.
“Vụ việc đau lòng này đã không còn là một hiện tượng cá biệt, mà phản ánh đúng thực trạng đáng báo động về xu hướng “trẻ hóa” độ tuổi quan hệ tình dục hiện nay theo các số liệu khảo sát của WHO và Bộ Y tế công bố. Học sinh không thiếu thông tin về giới tính nhưng lại rất thiếu người hướng dẫn đúng, và đó mới là rủi ro lớn nhất của giáo dục hiện nay. Câu hỏi đặt ra là: chúng ta đã dạy trẻ những gì?”, bà Vũ Phương Thảo nói.
Theo báo cáo tổng kết giai đoạn 2021 – 2025 của TEENYEEU do Trung tâm Trẻ em và phát triển công bố từ các khảo sát trên toàn quốc, gần 50% học sinh cảm thấy khó nói chuyện về giới tính với cha mẹ. Tương tự, gần một nửa phụ huynh cũng không biết nên bắt đầu câu chuyện với con như thế nào.
Sự im lặng từ cả 2 phía vô tình tạo nên “vùng trống” thông tin ngay trong gia đình. Khi đó, trẻ dễ tìm đến mạng xã hội hoặc bạn bè để giải đáp thắc mắc, trong khi đây lại là những nguồn tiềm ẩn nhiều nội dung sai lệch và nguy cơ bị xâm hại. Khảo sát cũng cho thấy học sinh không dừng lại ở việc quan tâm đến thay đổi sinh học tuổi dậy thì mà còn muốn được giải đáp về cảm xúc, tình yêu, ranh giới cá nhân và kỹ năng xây dựng các mối quan hệ an toàn.
Một nữ sinh lớp 8 tại thành phố Đà Nẵng từng đặt câu hỏi với TEENYEEU: “Giới tính có phải là điều cố định không? Ngoài nam và nữ còn có những bản dạng giới nào?”. Theo các chuyên gia, đó không đơn thuần là sự tò mò, mà là nhu cầu được lắng nghe và thấu hiểu.
Sau 5 năm triển khai, TEENYEEU là một trong những đơn vị tiên phong xây dựng hệ sinh thái giáo dục giới tính toàn diện đầu tiên tại Việt Nam, dựa trên hướng dẫn của WHO, UNESCO, SIECUS và bám sát khung chương trình giáo dục giới tính, tình dục toàn diện của Bộ GD-ĐT.
Giai đoạn 2021 – 2025, chương trình đã phát triển hơn 320 sản phẩm truyền thông và giáo dục; xây dựng 25 bộ công cụ giáo dục dành cho giáo viên, phụ huynh và học sinh; đồng thời tiếp cận 155 trường học thông qua các khóa đào tạo giáo viên. Bàn triển lãm là sáng kiến độc đáo, nơi hàng trăm học liệu giáo dục giới tính có thể được trưng bày để học sinh có thể tiếp cận một cách trực quan sinh động.
Từ các hoạt động trực tiếp, TEENYEEU đã phát triển sang mô hình kết hợp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để gia tăng khả năng tiếp cận công bằng cho học sinh trên cả nước. Bà Phí Mai Chi, sáng lập dự án TEENYEEU, cho hay Chatbot AI và kho học liệu số là bước ngoặt để TEENYEEU mở rộng khả năng tiếp cận, không còn bị giới hạn bởi không gian địa lý.
“Chúng tôi mong muốn mỗi trẻ em đều có một người bạn đồng hành đáng tin cậy để giúp các em hiểu bản thân, biết tự bảo vệ mình và tôn trọng người khác”, bà Chi chia sẻ.
Trong giai đoạn tới, TEENYEEU dự kiến tiếp tục mở rộng các câu lạc bộ tại trường học ở Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và nhiều địa phương khác, đồng thời chuyển giao các bộ công cụ giáo dục giới tính cho các sở giáo dục và trường học có nhu cầu.
Ngày 12.4, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một nữ sinh bị nhiều nam sinh đánh liên tiếp trước cổng Trường THCS Bình Thuận (thuộc xã Vạn Tường, Quảng Ngãi).
Trong clip, nạn nhân gần như không thể chống cự, liên tục bị đấm, đá khiến nhiều người chứng kiến bức xúc. Một người đàn ông tuổi trung niên đứng ra can ngăn nhưng bất lực, các nam sinh vẫn lao vào đánh tới tấp nữ sinh.
Theo xác minh ban đầu, nạn nhân là em D.T.K (tên học sinh đã được thay đổi), lớp 7A, Trường THCS Bình Thuận.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà Lê Thị Tiển (dì ruột của em K., ở xã Vạn Tường) cho biết, khoảng trưa 11.4, sau khi kết thúc buổi thi giữa học kỳ, em K. ra cổng trường thì xảy ra mâu thuẫn với một nữ sinh tên T. (lớp 7C cùng trường).
Sau đó, T. gọi anh trai đang học lớp 9A cùng 2 nam sinh khác đến, rồi nhóm này lao vào đánh em K. tới tấp. "Cháu tôi bị đánh liên tục, không kịp phản ứng, dẫn đến bị thương khá nặng", bà Tiển kể.
Ngay sau vụ việc, gia đình đã đưa em K. đến Bệnh viện Trung ương Quảng Nam (TP.Đà Nẵng) để kiểm tra, điều trị. Theo người nhà, hiện em K. bị đau toàn thân, mắt bầm tím, môi dập, không thể ăn uống bình thường, tinh thần hoảng loạn, nôn ói.
"Gia đình dự kiến sẽ tiếp tục đưa cháu ra Bệnh viện đa khoa Đà Nẵng để thăm khám kỹ hơn. Chúng tôi mong cơ quan chức năng sớm làm rõ, xử lý đúng người, đúng hành vi để răn đe", bà Tiển nói thêm.
Cũng trong ngày 11.4, gia đình em K. đã trình báo vụ việc với chính quyền địa phương và nhà trường.
Gia đình em K. cho biết, hiện cơ quan công an xã Vạn Tường đã làm việc với các học sinh liên quan, lấy lời khai để xác minh nguyên nhân, làm rõ hành vi đánh người gây thương tích.
Bà Lê Thị Hồng Thủy, Hiệu trưởng trường THCS Thanh Đa, phường Bình Quới, chiều 13/4 cho biết dừng tổ chức bán trú cho đến khi có kết luận của cơ quan chức năng.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh nhiều phụ huynh lo ngại, chủ động rút suất ăn, sau vụ gần 200 học sinh trường Tiểu học Bình Quới Tây ngộ độc thực phẩm giữa tuần trước.
Hiện, phụ huynh đón con về buổi trưa hoặc chuẩn bị cơm cho con mang theo. Tiền suất ăn 37.000 đồng một ngày sẽ được trường hoàn trả.
"Việc này gây bất tiện cho phụ huynh nhưng họ yên tâm hơn. Hôm nay có gần 200 bé được chuẩn bị cơm, ở lại trường nghỉ trưa", bà Thủy nói, cho biết trường có 950 học sinh, hơn 520 em ăn bán trú trước đó.
Trường THCS Lam Sơn và THCS Bình Quới Tây cũng ra quyết định tương tự. Trong đó, trường Lam Sơn có khoảng 300/1.000 học sinh đăng ký bán trú.
Ba trường này và Tiểu học Bình Quới Tây vốn cùng dùng suất ăn chế biến sẵn từ một công ty ở phường Thạnh Mỹ Tây.
Trường Tiểu học Bình Quới Tây với 900 học sinh đã dừng tổ chức ăn bán trú từ ngày 9/4. Sở Y tế xác định vi khuẩn Salmonella là tác nhân khiến học sinh ngộ độc thực phẩm.
Sở An toàn Thực phẩm nghi ngờ bữa ăn ngày 7/4 của trường này "có vấn đề". Hôm đó, học sinh ăn gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào; bữa xế có bánh flan.
Ngày 11-3-2026, Đồng Gia Nghi vui mừng nhận thư mời nhập học từ Trinity College Dublin - đại học Top 1 tại Ireland và là một trong những trường đại học lâu đời và danh tiếng nhất thế giới với bề dày lịch sử hơn 430 năm, được thành lập bởi Nữ hoàng Elizabeth I năm 1592.
Đại học Trinity College Dublin nổi tiếng về chất lượng giảng dạy và nghiên cứu với nhiều khoa và viện nghiên cứu được công nhận trên toàn thế giới.
Tại đây, Gia Nghi được nhận vào chương trình cử nhân ngành Khoa học Quản lý và Hệ thống Thông tin (Management Science and Information Systems Studies), dự kiến nhập học vào tháng 9/2026 với điều kiện nhập học yêu cầu là kết quả AAA trong kỳ thi A Level cuối cùng, cùng với điểm tối thiểu là C cho môn Toán.
Bên cạnh đó, Gia Nghi cũng nhận được thư mời nhập học và học bổng 3000 EUR (tương đương 90 triệu đồng) tại đại học University College Dublin (UCD) - Đại học top 2 tại Ireland, ngành Khoa học Xã hội Tính toán (Computational Social Science), năm học 2026-2027.
Trong đó, điều kiện để nhận học bổng là kết quả kỳ thi A Level đạt điểm tối thiểu ABB và điều kiện để nhập học là điểm tối thiểu BBC (cho các môn Toán, Vật Lý và Khoa học Máy tính).
Những điều kiện này cho thấy tính chọn lọc cao của các đại học tại Ireland, cũng như mức độ sẵn sàng học thuật mà sinh viên cần có khi theo học. Cả hai chương trình mà Nghi được nhận đều thuộc những lĩnh vực yêu cầu cao về tư duy phân tích, xử lý dữ liệu, cùng khả năng tiếp cận các hệ thống phức tạp.
Sự ghi nhận từ các trường đại học top đầu này không chỉ khẳng định năng lực học thuật của Gia Nghi, mà còn cho thấy sự rõ ràng, nhất quán và chuẩn bị kỹ lưỡng của em trong việc lựa chọn ngành nghề tương lai.
Đặc biệt, đây đều là những lĩnh vực mới, kết hợp giữa tính toán, phân tích dữ liệu và nghiên cứu xã hội. Điều này thể hiện rõ chiến lược và tầm nhìn dài hạn của Nghi trong định hướng nghề nghiệp và sự sẵn sàng về nền tảng học thuật của em cho các ngành nghề em lựa chọn.
Cùng với Gia Nghi, học sinh Hoàng Ngọc Ánh Minh của VAS Riverside cũng vừa nhận thông báo trúng tuyển từ Đại học Quốc gia Singapore (NUS) - Ngôi trường danh giá #1 Châu Á và #8 thế giới theo bảng xếp hạng Quacquarelli Symonds (QS) World University Rankings 2026
‘Với thành tích học tập và những phẩm chất cá nhân của bạn, cùng với tiềm năng cho thành công học thuật trong tương lai, chúng tôi tin rằng bạn sẽ mang đến những đóng góp độc đáo và giá trị cho cộng đồng NUS’ - Giáo sư Tan Eng Chye - Hiệu trưởng NUS viết trong thư mời.
Hoàng Ngọc Ánh Minh - Học sinh lớp 12, VAS Riverside - Ảnh: VAS
Tại NUS, Ánh Minh đã trúng tuyển vào ngành Kỹ thuật (Engineering) với chuyên ngành phụ Quản lý Dự án (Project Management).
‘Mặc dù bạn đã xác định Kỹ thuật Hóa học (Chemical Engineering) là ngành học ưu tiên, bạn vẫn có sự linh hoạt để theo đuổi ngành này hoặc bất kỳ ngành nào khác thuộc chương trình Kỹ thuật của Trường Thiết kế và Kỹ thuật. Chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn xây dựng lộ trình học tập cá nhân phù hợp’ - thư mời cho biết thêm.
NUS là một trong những trường đại học danh tiếng toàn thế giới với tiêu chuẩn tuyển sinh cạnh tranh cao và môi trường học thuật giàu tính đổi mới.
Thành công của Ánh Minh không chỉ phản ánh năng lực học tập vững vàng mà còn thể hiện sự quyết tâm, tinh thần ham học hỏi và sự sẵn sàng theo đuổi đam mê của em.
Với thành công của mình, Gia Nghi và Ánh Minh đã chính thức mở đầu cho một ‘mùa trúng tuyển đại học và học bổng’ của VASers trong năm học 2025-2026 và là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều VASers nói riêng và học sinh Việt Nam đang ấp ủ khát vọng vươn ra thế giới. Nhà trường vô cùng tự hào khi được đồng hành cùng các em trên hành trình đáng tự hào này.
