Tôi 34 tuổi, em trai 24 tuổi. Giữa tôi và em còn một em nữa nhưng đã mất lúc nhỏ tuổi, đó là lý do vì sao chúng tôi cách biệt tuổi tác như vậy. Tôi đang làm quản lý cho một công ty có vốn đầu tư nước ngoài, có chồng và một bé gái nhỏ, ở riêng gần nhà bố mẹ đẻ. Bố mẹ tôi là công chức nhà nước đã về hưu từ lâu, có tuổi, tính cách khá gia trưởng và bảo thủ, thích bao bọc con cái. Trong trí nhớ của mình, từ nhỏ đến giờ bố mẹ luôn dạy nếp sống rất nghiêm túc, từ việc ăn uống đến lời nói, cử chỉ.
Tôi biết ơn vì điều đó đã xây dựng nên con người mình sống có kỷ luật và biết thế nào là phải trái, đúng sai. Bố mẹ cũng sống rất tình cảm, luôn hướng tôi phải biết kính trên nhường dưới, sống hòa nhập với gia đình. Tôi luôn tâm niệm điều đó nên từ khi bắt đầu đi học đại học đã luôn nỗ lực để ra trường sớm, sớm đi làm và tự lập, hỗ trợ bố mẹ. Tôi hay mua sắm đồ đạc, vật dụng trong nhà theo khả năng của mình, đơn giản chỉ mong muốn làm sao để mọi người cùng sống thoải mái và vui vẻ.
Em đang học đại học, đã 6 năm chưa ra được trường, tính cách trái ngược hoàn toàn với tôi. Tôi biết mọi sự so sánh giữa người với người đều khập khiễng vì mỗi người là một cá thể riêng biệt, không ai giống ai, nhưng để mọi người hình dung phần nào cảm xúc của mình thì tôi sẽ đưa ra một số ví dụ chính. Tại thời điểm học cấp một, hai ba, gia đình tôi không khá giả hay quá thoáng trong chi tiêu. Thêm vào đó bố mẹ chăm kỹ nên chúng tôi ở giai đoạn này đều có thể coi là “mập”, vì thế thường bị bạn bè xung quanh trêu ghẹo, đôi khi cô lập. Tôi không quan tâm lắm, tập trung học hành vì biết khi còn phải phụ thuộc vào bố mẹ thì không cần đòi hỏi nhiều. Em đã phải chuyển trường vài lần do không chịu được áp lực.
Đến tận giờ, khi đang học đại học, em vẫn hay nhắc đến việc này với thái độ thù hằn, dù khi ra ngoài đường mà vô tình gặp bạn cũ có thể sẽ chỉ dám tránh mặt đi ngang. Em cũng hay trách bố mẹ là cho ăn quá nhiều nên mới bị như vậy. Vài năm trước tôi thuyết phục được mẹ cho em đi khám bác sĩ tâm lý, đã điều trị và dùng thuốc nhưng chỉ được thời điểm, dù bác sĩ đã dặn phải chăm chỉ vận động để linh hoạt lên. Tại thời điểm thoát ly gia đình ra thành phố học đại học, tôi luôn mở rộng mối quan hệ bạn bè, cố gắng tham gia các hoạt động giao lưu kết nối, giảm cân, học cách make up, phối đồ…, kết quả tôi lấy được hai bằng đại học chỉ với 3 năm học.
Tôi bắt đầu đi làm ngay khi ra trường, phát triển sự nghiệp mà không nhờ đến mối quan hệ của bố mẹ hay người quen. Em sống khép kín, dù trước khi đi học tôi đã khuyên nhủ rất nhiều lần đây là cơ hội để bắt đầu mọi thứ. Từ những việc nhỏ nhặt như tìm phòng trọ, mua đồ dùng học tập…, đều là mẹ tôi hỗ trợ em. Tôi cũng khuyên mẹ cho em đi học thêm một số khóa về giao tiếp, nhưng câu “nước đổ lá khoai” lại một lần nữa miêu tả đúng về trường hợp này. Do nhà tôi gần nhà bố mẹ, con còn nhỏ nên ban ngày vợ chồng gửi con bên nhà ông bà, tối ăn cơm xong mới về nhà. Tôi có đóng góp chi phí sinh hoạt. Tính tôi rất hay để ý tiểu tiết và lễ giáo. Ví dụ như ăn cơm mà em không mời thì tôi nhắc, em ở nhà cứ nằm ì trên phòng không đi đâu tôi cũng nhắc. Vì sao vậy? Vì bố mẹ tôi dù cũng chướng mắt nhưng bất lực. Bố mẹ mặc định em là một người không bình thường, cần phải nhẹ nhàng đối xử.
Đỉnh điểm là nói về câu chuyện tốt nghiệp đại học, tôi lo lắng khi tuổi em không còn nhỏ, các bạn đồng trang lứa đã lao vào thị trường lao động từ lâu rồi, em vẫn giữ một thái độ ung dung và bình tĩnh. Tôi hỏi về quá trình học, gợi ý nếu không tự học được thì thuê gia sư. Tôi kể thực tế những nhân viên chỗ tôi đã có những bạn thực tập sinh chỉ 21 hay 22 tuổi, hay hiện tại việc làm rất khan hiếm do hàng loạt tác động từ AI, sáp nhập, kinh tế bất ổn… Tất cả những buổi nói chuyện đó tôi đều cố gắng nhẹ nhàng chia sẻ, không hề có câu từ nào trịch thượng. Em lúc nghe cũng gật gật, nhưng chỉ là câu chuyện chui từ tai nọ sang tai kia mà không đọng được vào đầu. Tôi vẫn luôn cố gắng giữ bình tĩnh trước sự lì lợm của em.
Tuy nhiên thời gian gần đây, áp lực công việc, con nhỏ, tôi trở nên dễ nhạy cảm hơn. Tôi nhắc việc em thường xuyên vì sợ không nhắc em sẽ quên. Em nhiều lần bùng nổ, xúc phạm tôi, nói tôi những từ ngữ khó nghe. Dần dần nghe những từ ngữ đó nhiều, tôi thay đổi suy nghĩ của mình. Tôi lựa chọn im lặng, không nói gì nữa. Tôi thấy khi nói chuyện với em rất mệt mỏi và stress. Tôi hiện tại có nhiều thứ để ưu tiên hơn việc cứ phải chạy theo em. Tuy nhiên với thái độ này của tôi, em lại cho rằng tôi muốn khiêu khích, muốn đối đầu. Em nhận diện tôi trở thành một trong những “kẻ thù” và thường có thêm những hành động bất lịch sự như không ngồi ăn cùng, nói chuyện với bố mẹ là không có chị gái, bảo con tôi đang tập nói là hét nhiều sẽ bị thần kinh…
Tôi chỉ không hiểu là trước những hành động đó, bố mẹ vẫn khuyên tôi chủ động làm lành với em, vì em là “người không được bình thường”. Dạo này tôi hay suy nghĩ rằng, bố mẹ sinh ra mình thì mình có hiếu với bố mẹ, đó là điều bắt buộc. Còn người cũng cùng bố mẹ với tôi, việc tôi có cần hỗ trợ không, đó là điều không bắt buộc. Do đó tôi đã nói thẳng với bố mẹ, việc một người đang học đại học mà cư xử không bằng một em bé đang học tiểu học, như vậy là điều không thể chấp nhận được. Tôi sẽ không bao giờ thay đổi thái độ nếu em không chịu thay đổi. Rất mong được mọi người chia sẻ quan điểm về vấn đề này. Tôi nghĩ giờ đúng sai cũng không quan trọng nữa, chỉ mong muốn được sống yên bình và không còn stress vì những người không xứng đáng. Xin cảm ơn mọi người đã dành thời gian lắng nghe.
Khi ngồi viết những dòng tâm sự này, trái tim tôi dường như quá đau, muốn kể câu chuyện của mình để nhẹ bớt cảm xúc. Tôi 23 tuổi, quê ở miền Trung, sinh ra trong một gia đình rất coi trọng học vấn. Từ nhỏ, ba mẹ luôn đặt nặng chuyện học, không cho tôi làm gì khác ngoài học. Tôi có một người chị họ bằng tuổi. Từ khi bắt đầu nhận thức được mọi thứ, tôi thấy mình luôn bị đem ra so sánh với chị. Hai chị em học cùng nhau suốt những năm cấp 2, cấp 3. Mỗi khi kết thúc một năm học, đó lại là chuỗi ngày ác mộng với tôi. Ba cầm phiếu điểm, ngồi xem từng môn rồi so sánh, hễ tôi thua ở đâu là bị đánh ở đó.
Tuổi thơ của tôi là những ngày gồng mình để chạy theo chị, sợ mình kém hơn chị. Sự thật tôi luôn là người thua cuộc. Tôi chỉ chăm chỉ chứ không thông minh, dù cố gắng đến đâu cũng không thể bằng một người vừa thông minh lại vừa chăm học. Đến kỳ thi đại học, tôi và chị thi cùng một trường. Chị đậu, còn tôi rớt chỉ vì thiếu 0,5 điểm. Đó là khoảng thời gian chán nản nhất trong cuộc đời tôi. Ba mẹ buồn, còn bên ngoại có người nói tôi dốt, người khác bảo tôi vô dụng. Khi đó, tôi từng nghĩ đến chuyện dại dột nhưng lại không dám vì sợ. Tôi vào Sài Gòn học cao đẳng, như một cách để chạy trốn tất cả và làm lại cuộc đời. Sau đó tôi ra trường và có được một công việc ổn định. Đến tận giờ, gia đình vẫn không ngừng so sánh tôi với chị.
Người lớn có biết không, chính sự so sánh ấy đã vô tình cướp đi những ký ức đẹp trong tuổi thơ của một đứa trẻ. Nó khiến tôi trở nên ích kỷ, ghen tị với chính người thân của mình. Tôi luôn sợ, rất sợ chị hơn mình. Đôi khi tôi tự hỏi, có phải mình thật sự là một đứa vô dụng không?
Tôi 23 tuổi, lớn lên trong một gia đình đầy mâu thuẫn: bạo lực, định kiến và thiếu thốn tình cảm. Tuổi thơ của tôi gắn với những lần chuyển trường từ Hà Nội vào TP HCM, rồi các tỉnh lân cận. Từ một đứa trẻ từng được yêu chiều, tôi dần trở nên chông chênh, phải tự học cách mạnh mẽ để bảo vệ bản thân và mẹ. Dù hoàn cảnh không dễ dàng, tôi vẫn luôn cố gắng học tập, tham gia hoạt động và giữ mình không sa ngã. Có lẽ vì những tổn thương từ nhỏ, khi bắt đầu biết rung động, tôi trở nên nhạy cảm, đa nghi và dễ bị chi phối bởi cảm xúc.
Năm 18 tuổi, tôi quen một chàng trai hơn mình 3 tuổi. Chúng tôi đến với nhau khá trong sáng, cùng động viên nhau học tập và hướng đến mục tiêu thi đại học. Anh thường xuyên qua lại, quan tâm tôi, khiến tôi tin tưởng và nhận lời yêu. Chỉ sau vài tháng, tôi bắt đầu cảm nhận sự xa cách từ anh. Đúng lúc đó, anh gặp tai nạn và hạn chế liên lạc. Tôi lo lắng nhưng vẫn tôn trọng, không làm phiền anh. Sau đó, tôi phát hiện anh có những mối quan hệ thân thiết với người con gái khác, một cô gái tôi từng rất tin tưởng. Từ những nghi ngờ và lời khuyên xung quanh, tôi quyết định chia tay trong im lặng.
Sau một thời gian, khi mọi chuyện lắng xuống, tôi quay lại với anh vì vẫn còn tình cảm. Lúc đó, anh thay đổi, quan tâm tôi nhiều hơn, chăm sóc từng chút khiến tôi cảm động. Thế nhưng niềm tin trong tôi không còn nguyên vẹn. Chỉ cần một dấu hiệu nhỏ, tôi lại nghi ngờ anh. Đúng như linh cảm, tôi phát hiện anh tiếp tục giấu tôi đi chơi với người khác. Dù anh xin lỗi và giải thích, tôi vẫn không thể bỏ qua. Áp lực từ học tập, công việc, tài chính và gia đình khiến tôi kiệt sức. Cuối cùng, tôi chọn chia tay dù trong lòng còn rất yêu.
Sau đó, tôi biết anh có mối quan hệ với người khác, thậm chí còn nói những điều khiến tôi buồn, rằng anh làm vậy vì bị tôi làm tổn thương trước đó, yêu người khác để trả thù tôi. Có lần tôi tận mắt chứng kiến anh thân mật với người con gái khác, cảm giác lúc đó khiến tôi gần như sụp đổ. Thời gian trôi qua, mọi thứ dần nguôi ngoai nhưng tình cảm của tôi dành cho anh vẫn chưa thể dứt. Chúng tôi vẫn liên lạc, anh muốn quay lại và cho rằng mọi chuyện xảy ra cũng một phần là lỗi của tôi. Tôi cũng tự hỏi, liệu lỗi có phải do mình đã không đủ tin tưởng? Điều khiến tôi bối rối nhất là dù biết anh không hoàn toàn đúng, tôi vẫn cảm nhận được anh từng thật lòng với mình. Có điều, sự tôn trọng và niềm tin đã không còn như trước. Một người nói yêu tôi nhưng lại khiến tôi tổn thương hết lần này đến lần khác, liệu có đáng để tiếp tục?
Tôi nhận ra bản thân bị ảnh hưởng rất nhiều từ quá khứ, những tổn thương khiến tôi sợ mất mát, sợ bị phản bội nên luôn phòng vệ quá mức. Cũng có thể vì tôi đã yêu quá nhiều nên không đủ tỉnh táo để nhìn nhận đúng sai. Xung quanh tôi không thiếu người tốt, nhưng tôi lại không thể mở lòng với ai. Tôi vùi mình vào học tập và công việc, vẫn không thể quên anh. Tôi đứng giữa hai lựa chọn: buông bỏ để bắt đầu lại hoặc tiếp tục níu giữ một mối quan hệ đầy nghi ngờ và tổn thương. Tôi thật sự không biết mình còn có thể tin vào tình yêu một lần nữa hay không.
Trước hết, tôi xin nói qua về hoàn cảnh của mình. Tôi 30 tuổi, làm trong ngành truyền thông, công việc ổn định, đang theo học thạc sĩ. Chồng có trình độ tương đương. Chúng tôi yêu nhau 3 năm rồi kết hôn, đến nay đã cưới được 4 năm. Cuộc sống vợ chồng từng có những khó khăn nhưng chưa bao giờ khiến tôi bế tắc như hiện tại.
Nguyên nhân lớn nhất là mẹ chồng luôn muốn kiểm soát và can thiệp quá sâu vào cuộc sống riêng của chúng tôi. Ngay từ lần đầu ra mắt, mẹ chồng đã hỏi rất chi tiết về nhà cửa, điều kiện kinh tế của gia đình tôi. Đến khi cưới, bà còn hỏi số vàng bố mẹ tôi cho làm của hồi môn. Dù gia đình tôi làm kinh doanh và kinh tế không hề thua kém, bà vẫn luôn cho rằng chỉ những gia đình làm nhà giáo như nhà bà mới "xứng tầm".
Sau khi cưới, tôi càng cảm nhận rõ sự kiểm soát ấy. Chỉ vài tháng sau hôn lễ, mẹ chồng hỏi thẳng chuyện vợ chồng tôi có quan hệ thế nào, kéo dài bao lâu và liên tục thúc giục chuyện con cái. Khi chồng đi học xa, hầu như hai ngày một lần, bố hoặc mẹ chồng đều gọi điện để xem tôi có ở nhà hay không. Đến tết, dù vợ chồng tôi chỉ dành một ngày về ngoại, bà vẫn trách vì cho rằng như vậy sẽ ảnh hưởng đến việc có con.
Trong gia đình, mọi người đều rất sợ mẹ chồng tôi. Bà quyết định từ chuyện ăn uống, bài trí trong nhà đến cách ăn mặc, phát biểu của bố chồng. Khi đi mua giường cưới, bà đi cùng và chồng tôi chở mẹ, còn tôi tự đi xe riêng. Tết đến, bà chuẩn bị sẵn phong bao lì xì cho cả nhà, không cho các con tự mừng tuổi theo ý mình.
Điều khiến tôi khó chịu hơn cả là bà thường xuyên can thiệp vào những chuyện rất riêng tư của chúng tôi. Mỗi lần lên nhà, bà vào phòng ngủ lấy cớ dọn dẹp nhưng thực chất là xem xét đồ đạc, quần áo, thuốc men của tôi. Có lần bà còn gọi cho mẹ tôi hỏi về tình trạng sức khỏe phụ khoa của tôi sau khi xem hồ sơ khám bệnh. Là phụ nữ, chắc ai cũng hiểu cảm giác bị xâm phạm quyền riêng tư như vậy khó chịu đến mức nào.
Không chỉ vậy, mẹ chồng còn nhiều lần tỏ thái độ coi thường gia đình tôi. Bố mẹ tôi sống riêng vì tính chất công việc, hết yêu nhưng không ly hôn, vẫn cùng chăm lo cho con cái và gia đình. Thế nhưng bà thường bóng gió rằng gia đình tôi không trọn vẹn. Những món quà nhà tôi biếu cũng bị xem nhẹ, trong khi quà của nhà con rể lại được bà trân trọng.
Điều khiến tôi buồn nhất là chồng dần bị ảnh hưởng bởi cách suy nghĩ của mẹ. Anh được bao bọc từ nhỏ nên hơn 30 tuổi vẫn rất phụ thuộc vào bố mẹ, hiếm khi dám có chính kiến. Hầu hết những lần vợ chồng cãi nhau đều bắt nguồn từ chuyện mẹ chồng. Đỉnh điểm là vài ngày trước, khi chúng tôi bàn chuyện mua đất đầu tư, bố mẹ chồng lập tức phản đối vì không tin con trai đủ khả năng tự quyết. Tôi góp ý rằng anh đã hơn 30 tuổi, cần tự lập hơn thì anh nổi nóng. Điều khiến tôi tổn thương nhất là anh nói tôi "ít được giáo dục", bố mẹ tôi không biết dạy con nên mới thấy sự quan tâm của bố mẹ anh là bất thường.
Tôi suy sụp, có thể chấp nhận việc vợ chồng tranh cãi, nhưng không thể chấp nhận việc anh xúc phạm bố mẹ mình. Người mà tôi từng tin là có học thức, biết phân biệt đúng sai cuối cùng lại nhìn nhận gia đình tôi như thế. Hiện tôi ra ngoài ở ba ngày và nghiêm túc nghĩ đến việc ly thân. Nếu sau một thời gian cả hai vẫn không thể thay đổi, có lẽ tôi sẽ lựa chọn ly hôn.
Chúng tôi kết hôn 4 năm nhưng chỉ thực sự sống cùng nhau khoảng hai năm vì chồng đi học nước ngoài. Hai vợ chồng vẫn chưa có con do vấn đề sức khỏe sinh sản của anh. Với tôi điều đó chưa bao giờ là trở ngại, nhưng mẹ chồng luôn ngầm cho rằng nguyên nhân nằm ở tôi.
Ở tuổi 30, chưa có con, hôn nhân liên tục chịu áp lực từ sự can thiệp của mẹ chồng, sự coi thường dành cho gia đình ngoại và sự thiếu đồng cảm từ chồng, tôi thực sự cảm thấy bế tắc. Tôi rất mong nhận được lời khuyên. Liệu ly thân, thậm chí ly hôn, có phải là lựa chọn đúng để giải thoát cho cả hai hay không?
