Năm 2025 chứng kiến một cột mốc mang tính bước ngoặt đối với ngành công nghiệp nội dung số Việt Nam khi game được thực hiện bởi người Việt vượt 4,9 tỉ lượt tải về trên toàn cầu. Thành tích này đưa Việt Nam vươn lên vị trí thứ hai thế giới, chỉ xếp sau Trung Quốc (5,3 tỉ lượt tải). Đây được xem là minh chứng cho quá trình chuyển đổi chiến lược từ thị trường tiêu thụ, gia công thành trung tâm xuất khẩu chất xám tầm cỡ quốc tế.
Theo dữ liệu từ “Báo cáo ngành Game Mobile Việt Nam 2025” do GameGeek thực hiện cùng Sensor Tower, tốc độ phân phối game Việt hiện đạt mức trung bình 9.300 lượt tải mỗi phút. Kết quả đạt được trong bối cảnh thị trường game toàn cầu đang trải qua giai đoạn thanh lọc khốc liệt, nơi các nền tảng như Google Play và App Store liên tục siết chặt chính sách và loại bỏ các sản phẩm kém chất lượng.
Trong khi số lượng nhà phát hành toàn cầu sụt giảm mạnh từ năm 2021 và chỉ mới phục hồi nhẹ, Việt Nam lại lội ngược dòng với mức tăng trưởng nhà phát hành đạt 27% (đạt 2.679 đơn vị). Nhờ đó, Việt Nam xếp hạng 6 toàn cầu về đà tăng trưởng và nắm giữ 2,3% tổng số nhà phát hành trên thế giới. Nguồn cung sản phẩm cũng duy trì sự dồi dào với 27.388 tựa game mới ra mắt trong năm (tăng 13% so với 2024), đưa hệ sinh thái sản xuất của Việt Nam lên top 33 toàn cầu về sản lượng.
Đi sâu vào cấu trúc tệp khách hàng, dữ liệu phản ánh rõ nét bản chất xuất khẩu của ngành game di động Việt. Thị trường nội địa hiện chỉ chiếm vỏn vẹn 5,53% tổng lượt tải (khoảng 272 triệu lượt). Điều này đồng nghĩa gần 94,5% giá trị sáng tạo của các studio Việt Nam đang được tiêu thụ tại các thị trường quốc tế.
Những thị trường đang phát triển hiện là điểm đến chủ lực của game Việt. Cụ thể, Ấn Độ dẫn đầu với 13,9% tổng lượt tải, theo sát là Brazil (7,32%) và Indonesia (6,67%). Đặc điểm chung của nhóm quốc gia này là dân số đông, tốc độ phủ sóng smartphone nhanh nhưng thiết bị chủ yếu ở phân khúc giá rẻ và tầm trung. Lượng khách hàng này giải thích cho sự áp đảo của hệ điều hành Android, chiếm tới 84% tổng lượt tải game Việt trong năm 2025.
Mặt khác, dù lượt tải tập trung ở các nước đang phát triển, dòng tiền lại được định hình bởi các thị trường cấp 1 (Tier 1). Đơn cử, người dùng Mỹ là nhóm đóng góp doanh thu lớn nhất cho các sản phẩm game Việt, tiếp sau đó mới là người dùng nội địa (đóng góp 13,1% tổng doanh thu In-App Purchase – IAP).
Sức bật gần 5 tỉ lượt tải trong năm 2025 không đến từ mô hình sản xuất ồ ạt “mì ăn liền” như giai đoạn bùng nổ dịch Covid-19. Báo cáo phân tích chỉ ra ngành game Việt đang trải qua một cuộc chuyển đổi mô hình kinh doanh sâu sắc.
Về thể loại, bộ ba Simulation (Mô phỏng), Puzzle (Giải đố) và Arcade hiện chiếm đến 66% tổng lượt tải. Đây là những dòng game có sự cân bằng tốt giữa khả năng mở rộng quy mô (Scale) và khả năng tạo doanh thu (Monetization).
Về mô hình tài chính, có tới 73% studio nội địa dừng hoặc giảm phụ thuộc hoàn toàn vào doanh thu quảng cáo (IAA) để chuyển sang mô hình mua sắm trong ứng dụng (IAP) hoặc kết hợp (Hybrid). Sự điều chỉnh mang lại “quả ngọt” tức thì khi tổng doanh thu IAP của ngành game mobile Việt Nam năm 2025 ước tính tăng vọt 83% so với năm 2024, đánh dấu mức tăng 229% xuyên suốt chu kỳ 5 năm qua. Các studio cũng không chạy đua phát triển hàng chục game ngắn hạn, mà tập trung nguồn lực vào 1 – 3 sản phẩm vận hành dài hạn, tối ưu hóa liên tục để kéo dài vòng đời lên mức 2 đến 5 năm.
Bitcoin (BTC) và thị trường tiền mã hóa tiếp tục giảm giá sâu trong ngày 4.6. Tính đến 8 giờ 40 (giờ Việt Nam), mỗi BTC được giao dịch quanh mốc 62.774 USD, giảm 5,54% so với hôm qua.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa hiện còn 2.200 tỉ USD, giảm 4,34% trong vòng 24 giờ. Cú sập giá Bitcoin cũng khiến cả thị trường tiền mã hóa giảm sâu. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, giảm mạnh đến 5,87% xuống còn 1.754 USD. Các token khác như BNB, XRP, Solana cũng lần lượt giảm 7,57%, 5,34% và 8,62%.
Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy trong 24 giờ qua, đã có 209.156 hợp đồng bị thanh lý, tổng giá trị lên tới 1,37 tỉ USD. Lệnh thanh lý lớn nhất xảy ra trên sàn giao dịch HTX, trị giá 59,67 triệu USD, khi người chơi đặt cược vào đà tăng giá của BTC. Hơn 90% các lệnh bị thanh lý là các vị thế mua dài hạn, chủ yếu là Bitcoin và Ethereum.
Việc thanh lý không phải là điều hiếm gặp khi thị trường bất ngờ biến động. Các sàn giao dịch tiền số thường cho phép người dùng "vay" một khoản nhiều hơn số tiền thực tế họ đang nắm giữ để có thể thực hiện các giao dịch "đòn bẩy" nhằm kiếm lời.
Một số sàn giao dịch cho phép người chơi dùng đòn bẩy tối đa lên đến 125 lần vốn. Tuy nhiên khi thị trường điều chỉnh giá, nhà giao dịch bị mất một phần hoặc toàn bộ tiền ký quỹ ban đầu, khiến họ không đáp ứng các yêu cầu để duy trì để ký quỹ. Khi đó, sàn sẽ đóng vị thế, dẫn đến việc thanh lý.
Andri Fauzan Adziima, trưởng nhóm nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Bitrue, nói với Cointelegraph rằng đợt giảm giá hiện tại của Bitcoin chủ yếu là do thanh lý bằng đòn bẩy, dòng tiền ồ ạt rút khỏi các quỹ ETF và sự cố kỹ thuật, không đơn thuần là tin tức về chiến sự Mỹ - Iran tiếp tục leo thang. Những dữ liệu này làm gia tăng nỗi sợ hãi của các nhà đầu tư, khiến thị trường chìm trong hoảng loạn.
Adziima dự đoán Bitcoin sẽ tiếp tục có nhiều điều chỉnh lớn, mức hỗ trợ thực sự thấp hơn vùng giá 64.000 - 65.000 USD. Sức nén của thị trường có thể khiến Bitcoin tăng giá mạnh trở lại nhờ bất kỳ tin tức tích cực nào liên quan đến kinh tế vĩ mô hoặc tình hình chiến sự.
Một áp lực khác với Bitcoin giai đoạn hiện tại là "sức khỏe tài chính" của Strategy, công ty đại chúng nắm giữ BTC lớn nhất thế giới. Theo nhà kinh tế học Alex Kruger, diễn biến giá Bitcoin hiện nay gắn liền với tình hình tín dụng và thanh khoản của Strategy. Công ty đang cạn kiệt tiền mặt, buộc phải bán dần BTC.
Trong khi đó, Stephen, đồng sáng lập của Mezzanine, cho rằng kịch bản tồi tệ nhất của Strategy thực ra không đáng lo ngại, công ty có thể bán 1.500 BTC mỗi tháng để trang trải cổ tức. Ông cho rằng vẫn còn nhiều cách để Strategy có thể tồn tại trong thị trường giảm giá kéo dài hàng thập kỷ, ngay cả khi giá Bitcoin giảm xuống còn 30.000 USD.
Theo các nhà phân tích, tâm lý lo ngại về rủi ro, lợi nhuận của nhà đầu tư ngày càng xấu đi xuất phát từ sự kết hợp của các điều kiện kinh tế vĩ mô yếu kém, sự tập trung quá mức vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và nỗi lo ngại về áp lực bán tiếp tục từ các quỹ ETF Bitcoin cũng như doanh nghiệp lớn. Cuối cùng, khả năng Bitcoin kiểm tra lại mức 60.000 USD vẫn còn hiện hữu do thiếu một kịch bản tích cực trong ngắn hạn.
Theo đó, 3 công ty dẫn đầu theo thứ tự lần lượt là Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel; Công ty cổ phần FPT và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam VNPT. Tiếp theo sau là những cái tên như MobiFone, CMC Corp, Elcom, Hanel, CMC Telecom, VNTT và TPcoms.
Theo Vietnam Report, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) đang buộc ngành công nghệ thông tin và viễn thông (CNTT-VT) thực hiện một cuộc tái thiết toàn diện về cả mô hình vận hành lẫn tư duy cạnh tranh. Mô hình outsourcing (gia công) phần mềm truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị suy giảm vị thế nghiêm trọng trước các hệ thống AI tạo sinh và các giải pháp có khả năng tự động hóa chu kỳ lập trình.
Luật chơi trên thị trường công nghệ thay đổi, buộc các doanh nghiệp phải dịch chuyển lên các tầng giá trị cao hơn, tăng trưởng tập trung nhiều hơn vào các mảng có hàm lượng công nghệ cao.
AI vừa là sức ép làm suy giảm biên lợi nhuận của dịch vụ gia công cấp thấp, nhưng đồng thời cũng là đòn bẩy để các doanh nghiệp bứt phá và xóa mờ khoảng cách với các đối thủ đi trước.
Đối với Việt Nam, đây là cơ hội lịch sử để toàn ngành tiến lên những nấc thang giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Theo kết quả khảo sát của Vietnam Report, có tới 77,8% số doanh nghiệp lựa chọn “tái định hình sản phẩm và quy trình vận hành trên nền tảng AI” là chiến lược ưu tiên hàng đầu.
Nhu cầu của thị trường về các giải pháp công nghệ thông minh, có khả năng học hỏi từ dữ liệu, cá nhân hóa tương tác, tự động đề xuất và phản hồi theo thời gian thực buộc doanh nghiệp phải đi xa hơn việc tích hợp AI vào sản phẩm hiện hữu.
Với doanh nghiệp Việt Nam, lợi thế cạnh tranh nằm ở khả năng bản địa hóa AI thành các giải pháp phù hợp với ngôn ngữ, đặc thù dữ liệu, quy trình kinh doanh và khung pháp lý trong nước.
Tinh thần tự chủ công nghệ cũng được thể hiện với 72,2% doanh nghiệp ưu tiên tăng cường R&D, phát triển sản phẩm “Make in Vietnam”.
Chiến lược này có cơ sở thực thi khi Luật Công nghiệp công nghệ số, có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, bao phủ các lĩnh vực then chốt như công nghiệp công nghệ số, bán dẫn, AI và tài sản số.
Trong một chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu ngày càng khắt khe về tính bảo mật và quyền kiểm soát hệ thống, năng lực tự nghiên cứu, làm chủ sản phẩm lõi và biến tri thức công nghệ thành giá trị thương mại là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt tự định đoạt vị thế của mình.
Tham vọng của các doanh nghiệp CNTT-VT Việt Nam không dừng ở thị trường nội địa, mà hướng tới khả năng cạnh tranh toàn cầu bằng những sản phẩm có hàm lượng chất xám cao, có thể đóng gói, nhân rộng và thương mại hóa trên nhiều thị trường. Xu hướng này được phản ánh qua việc 55,6% doanh nghiệp xác định “mở rộng thị trường quốc tế và đa dạng hóa nguồn doanh thu” là một trong những ưu tiên chiến lược trong giai đoạn tới.
Đồng thời, mô hình kinh doanh lẫn năng lực nhân sự cũng là những trọng tâm then chốt mà các doanh nghiệp tập trung cải thiện.
Đổi mới mô hình kinh doanh hướng tới phát triển sản phẩm, giải pháp chuyên sâu theo ngành dọc và các dịch vụ “as-a-service” có khả năng tạo doanh thu lặp lại; trong khi đó, chất lượng nhân lực là nền tảng bảo đảm doanh nghiệp đủ năng lực làm chủ dữ liệu, AI, cloud, an ninh mạng và tư duy sản phẩm để hiện thực hóa mô hình cạnh tranh mới.
Theo Techspot, sau giai đoạn tăng giá kéo dài, thị trường bộ nhớ bắt đầu đảo chiều khi giá các chip nhớ như DRAM và NAND có xu hướng giảm. Diễn biến này xuất hiện từ cuối năm ngoái và tiếp tục sang đầu năm nay, khi nguồn cung cải thiện và nhu cầu không còn tăng đột biến như trước.
Tuy nhiên, mức giảm ở cấp độ linh kiện chưa phản ánh rõ rệt trên thị trường tiêu dùng. Giá RAM bán lẻ vẫn duy trì ở mức cao, khiến người dùng nâng cấp PC chưa thực sự hưởng lợi từ xu hướng hạ nhiệt của thị trường bộ nhớ.
Một trong những nguyên nhân chính là độ trễ của chuỗi cung ứng. Giá chip nhớ thường được điều chỉnh theo hợp đồng giữa nhà sản xuất và các đối tác lớn, nên cần thời gian để tác động lan sang các sản phẩm hoàn chỉnh. Các nhà phân phối cũng ưu tiên bán hết lượng hàng tồn kho nhập với giá cao trước khi điều chỉnh theo mặt bằng mới.
Bên cạnh đó, nhu cầu đối với các chuẩn bộ nhớ mới như DDR5 vẫn ở mức cao. Khi các nền tảng phần cứng mới dần phổ biến, người dùng có xu hướng chuyển sang chuẩn RAM mới, khiến giá bán khó giảm nhanh. So với DDR4, chi phí sản xuất DDR5 cao hơn, góp phần giữ giá ở mức cao trong giai đoạn đầu.
Ngoài ra, các hãng sản xuất chip nhớ vẫn duy trì chiến lược kiểm soát sản lượng. Sau giai đoạn dư cung trước đây, nhiều doanh nghiệp đã cắt giảm sản xuất để tránh giá giảm sâu. Điều này khiến nguồn cung dù cải thiện nhưng chưa đủ để tạo áp lực giảm giá mạnh trên thị trường bán lẻ.
Chi phí liên quan đến đóng gói, vận chuyển và phân phối cũng là yếu tố đáng kể. Những chi phí này chưa giảm tương ứng với giá chip nhớ, khiến giá thành sản phẩm cuối cùng khó hạ nhanh.
Trong ngắn hạn, giới phân tích nhận định giá bộ nhớ có thể tiếp tục giảm nhẹ nếu nhu cầu không tăng đột biến. Tuy nhiên, để người dùng thực sự thấy RAM dễ tiếp cận hơn, thị trường cần thêm thời gian để hấp thụ tồn kho và ổn định lại toàn bộ chuỗi cung ứng.
