GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy làm quyền Giám đốc Đại học Huế

Có mặt tại trường THCS Trần Duy Hưng, phường Yên Hòa, sớm một tiếng trước giờ làm thủ tục, Nguyễn Cao An, học sinh trường THCS Dịch Vọng, chọn chỗ ngồi một mình tại góc sân. An nói khá căng thẳng khi lần đầu bước vào một kỳ thi lớn, lại không gặp người quen ở điểm thi.

An đăng ký lớp chuyên Tiếng Anh, Nga và Trung của trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, chuyên Nguyễn Huệ. Ngoài ra, nam sinh thi các lớp chuyên Ngoại ngữ ở trường chuyên Đại học Sư phạm, chuyên Ngoại ngữ, sau đây một tuần. Tỷ lệ chọi vào các lớp này phổ biến 1/20, có trường lên tới 1/30.

Ở nhóm trường đại trà, An chọn THPT Yên Hòa là nguyện vọng 1 - top 1 về tỷ lệ chọi năm nay với 1/3,35; nguyện vọng 2 là THPT Phạm Hồng Thái với mức gần 1/2.

"Tỷ lệ chọi cao nên em hồi hộp", An nói.

Xuân Hương, ở Hà Đông, một mình đi tàu điện, đến trường THPT Quang Trung - Đống Đa, làm thủ tục từ hơn 8h. Đây cũng là trường mà Hương đặt nguyện vọng 1, mức cạnh tranh là hơn 1/1,7.

"Năm nay đông thí sinh hơn, em sợ đề sẽ khó hơn năm ngoái", Hương chia sẻ. Nữ sinh lo nhất là môn Toán, nên tập trung ôn nhiều nhất. Em mong vượt qua được mức 23 điểm để đỗ nguyện vọng 1, bởi hai nguyện vọng sau đều ở Cầu Giấy, đi lại bất tiện hơn.

Năm nay, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó gần 125.000 em đăng ký thi lớp 10 công lập - cao kỷ lục. Với chỉ tiêu khoảng 82.660, tỷ lệ học sinh có suất học công lập là 56%, thấp nhất cả nước.

Hôm nay, các em làm thủ tục, sẽ thi ba môn Văn, Toán, Ngoại ngữ trong hai ngày 30-31/5.

Đưa con tới trường THCS Kim Giang, phường Khương Đình, cách nhà hơn 5 km, anh Quang, ở quận Đống Đa cũ, thấy "căng thẳng". Bởi đây là lần đầu anh có con thi chuyển cấp, lại chưa đăng ký dự phòng trường tư thục nào.

Con trai anh Quang đặt ba nguyện vọng, lần lượt vào trường Khương Đình, Đỗ Mười và Thạch Bàn, tỷ lệ chọi nguyện vọng 1 là gần 1/1,7.

Từ đầu tuần này, Hà Nội nóng vượt 40 độ C, ra đường có thể lên tới 50 độ. Anh Quang cho con dừng học thêm ban ngày, ở nhà tự ôn để đảm bảo sức khỏe. Người bố cũng "quán triệt" ông bà, hạn chế mua đồ ăn vặt, đồ chế biến sẵn bên ngoài cho cháu để tránh đau bụng.

Ngày mai, vợ anh sẽ đưa con đi thi vì "hợp tuổi". Nhưng anh Quang không yên tâm, vì biết vợ không thạo đường nên sẽ chạy xe máy phía sau để hỗ trợ nếu có sự cố.

"Chỉ mong từ nay tới lúc thi xong, mọi thứ đều suôn sẻ, từ sức khỏe đến tâm lý con ổn định, làm bài đúng phong độ", anh nói, kể lực học của con khoảng 21 điểm ba môn.

Ngồi chờ ngoài cổng trường THPT Quang Trung - Đống Đa, chị Vân và chị Hương, chung cảm giác thấp thỏm.

"Năm nay tuyển tràn tuyến, cho cả thí sinh tạm trú đăng ký nên tôi nghĩ cạnh tranh hơn. Không biết con có đỗ được không", chị Vân nói, cho hay con cũng áp lực, học bài tới 1-2 giờ sáng dù sát ngày thi.

Cả hai đều mong con đạt khoảng 23 điểm, tương đương đầu vào của trường năm ngoái. Chị Vân kể nguyện vọng 2 là trường THPT Khương Đình gần nhà, nhưng nguyện vọng 3 ở THPT Lý Tử Tấn, cách nhà hơn 15 km.

Kỳ thi vào lớp 10 của Hà Nội diễn ra ngày 30-31/5. Những thí sinh đăng ký vào bốn trường chuyên Hà Nội - Amsterdam, Nguyễn Huệ, Chu Văn An, Sơn Tây sẽ thi thêm môn chuyên vào ngày 1/6.

Trường THPT có tỷ lệ chọi cao nhất là Yên Hòa, tiếp theo là THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông (1/3). Những trường khác góp mặt trong top 10 là Nguyễn Thị Minh Khai, Kim Liên, Phan Đình Phùng, Cầu Giấy, Thăng Long, Trần Phú, Hoàn Kiếm.

Ở khối chuyên, lớp tiếng Trung, trường THPT chuyên Chu Văn An, có mức độ cạnh tranh cao nhất 1/27,5. Xếp sau là lớp chuyên tiếng Nga, trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, với 1/24,2.

Hà Nội tổ chức hơn 220 điểm thi lớp 10, huy động gần 18.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia. Thành phố yêu cầu các điểm thi có phương án chống nóng cho thí sinh, địa phương bố trí khu vực chờ cho phụ huynh, cơ quan điện lực đảm bảo các khu vực thi không mất điện.

Điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 công lập ở Hà Nội dự kiến được công bố từ ngày 19 đến 22/6.

Tin Gốc: Vnexpress

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên chiều 15.5, ông Hồ Tấn Minh, Chánh văn phòng Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết ngành giáo dục TP đang từng bước nghiên cứu mô hình tuyển sinh mới phù hợp với điều kiện từng địa phương sau khi sáp nhập trở thành đô thị giáo dục, có quy mô trường lớp lớn nhất cả nước. Cụ thể, từ năm học tới, một số khu vực có đủ cơ sở vật chất và nguồn lực giáo dục có thể triển khai phương thức xét tuyển lớp 10 thay vì tổ chức thi tuyển tập trung như hiện nay.

Theo Chánh văn phòng Sở GD-ĐT TP.HCM, năm học 2025 - 2026, TP.HCM có 169.972 học sinh (HS) lớp 9 hoàn thành chương trình THCS, đạt tỷ lệ gần 99,81%. Tuy nhiên, chỉ có 151.269 em đăng ký dự thi lớp 10 công lập. Điều này đồng nghĩa khoảng hơn 17.000 HS đã lựa chọn những hướng đi khác ngoài hệ thống trường THPT công lập.

Con số này phản ánh rõ xu hướng phân luồng giáo dục đang dần phát huy hiệu quả. Thay vì tập trung bằng mọi giá vào trường công lập, nhiều HS và phụ huynh đã chủ động lựa chọn học nghề, trung tâm giáo dục thường xuyên, trường quốc tế hoặc các mô hình đào tạo kỹ năng chuyên sâu.

Ông Hồ Tấn Minh nhận định việc đa dạng hóa lựa chọn học tập là xu thế tất yếu của đô thị lớn như TP.HCM. Mục tiêu của ngành giáo dục không chỉ dừng lại ở việc tổ chức kỳ thi an toàn mà còn hướng đến xây dựng hệ sinh thái giáo dục linh hoạt để HS có nhiều cơ hội phát triển phù hợp với năng lực cá nhân.

Từ nhiều năm nay, TP.HCM đã ban hành bộ tiêu chuẩn tạm thời phổ cập bậc trung học (trong đó bao gồm cấp THCS, THPT) để tiến tới phổ cập cấp THPT theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Với chủ trương này, khi các loại hình trường phổ thông và tương đương bao gồm trường THPT công lập và ngoài công lập, trường trung học nghề, trung tâm GDNN-GDTX, được hình thành bài bản thì HS có thể lựa chọn cho mình loại hình học tập phù hợp với năng lực, điều kiện gia đình, định hướng nghề nghiệp...

Như vậy TP sẽ tiến tới không tổ chức thi tuyển đại trà mà sẽ thực hiện phương thức xét tuyển vào cấp THPT với tiêu chí đảm bảo công bằng, HS học tập theo đúng năng lực, nguyện vọng và đảm bảo gần nhà.

"Khi các loại hình trường đảm bảo thực hiện chủ trương thì Sở sẽ nghiên cứu xây dựng các tiêu chí xét tuyển không chỉ đảm quyền lợi của HS mà còn để các trường THPT tuyển chọn được HS có nguyện vọng, phù hợp với định hướng phát triển của mỗi nhà trường", ông Minh nhấn mạnh.

Cũng theo ông Minh, năm học 2026 - 2027, năm đầu tiên tuyển sinh sau sáp nhập, TP.HCM có xã Thạnh An, đặc khu Côn Đảo thực hiện xét tuyển lớp 10. Trong những năm học tiếp theo, Sở GD-ĐT sẽ tiếp tục nghiên cứu để mở rộng ở những khu vực đủ điều kiện về cơ sở vật chất, số lượng HS...

Để hiện thực hóa lộ trình giảm áp lực tuyển sinh, bài toán quan trọng nhất theo ngành giáo dục TP.HCM chính là cơ sở vật chất. TP hiện triển khai "chiến dịch 150 ngày" nhằm hoàn thành khoảng 1.000 phòng học mới phục vụ năm học 2026 - 2027.

Đồng thời hơn 100 dự án trường học đang được rà soát và đẩy nhanh tiến độ. Mục tiêu của TP. HCM là đạt tỷ lệ 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học, qua đó tạo điều kiện mở rộng quy mô tuyển sinh và giảm áp lực quá tải nhiều năm qua.

"Khi cơ sở vật chất được đảm bảo, TP sẽ có thêm dư địa để triển khai các mô hình tuyển sinh linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn thay vì áp dụng một phương thức chung cho toàn TP. Đây cũng được xem là nền tảng để TP.HCM tiến tới xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, lấy HS làm trung tâm thay vì đặt nặng thi cử như trước", ông Hồ Tấn Minh nhấn mạnh.

Để thực hiện việc xét tuyển thay cho thi tuyển vào lớp 10, nhiều ý kiến cho rằng cần có tiêu chí thực hiện xét tuyển để đảm bảo công bằng, không giảm động lực học tập. Đồng thời HS được học lớp 10 đúng nguyện vọng, chọn được loại hình trường phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp.

Hiệu phó một trường THPT ở khu vực từng thực hiện xét tuyển lớp 10 cách đây hơn 10 năm của TP.HCM cho rằng bên cạnh việc chuẩn bị đầy đủ trường lớp đáp ứng chủ trương xét tuyển thay cho thi tuyển để giảm áp lực căng thẳng cho HS thì việc xây dựng bộ tiêu chí tuyển sinh theo hình thức này rất quan trọng.

"Cần tính toán cẩn trọng, tổ chức theo từng khu vực và đáp ứng quyền lợi về nguyện vọng của HS. Vẫn nên thi tuyển vào những trường tốp đầu của TP vì cần nguồn nhân lực chất lượng cao, vì nhu cầu học tập ở những mô hình trường lớp của phụ huynh, HS khác nhau. Không thi tuyển chẳng có ai áp lực mà lo học cả, kéo theo những hệ lụy rất nguy hiểm không học vẫn lên lớp. Đặc biệt có thể dẫn đến những hệ lụy như "làm đẹp" học bạ nếu xét bằng học bạ, sự đánh giá mỗi trường mỗi khác, chưa đủ độ tin cậy…", hiệu phó này băn khoăn.

Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM), nêu 2 hướng tiếp cận.

Thứ nhất là phân tuyến theo địa giới hành chính. Cách làm này có ưu điểm rất rõ: giảm áp lực giao thông đô thị, giảm tình trạng HS di chuyển quá xa, đồng thời tạo nên mối liên kết cộng đồng. Tuy nhiên, phân tuyến hoàn toàn theo địa giới hành chính cũng tồn tại giới hạn. Phụ huynh luôn mong muốn con được học ở môi trường phù hợp, đội ngũ giáo viên chất lượng hơn… Nhu cầu ấy là chính đáng và phản ánh khát vọng phát triển của xã hội.

Hướng thứ hai là xét tuyển theo điểm học bạ. Cách tiếp cận này đánh giá cả quá trình học tập thay vì một thời điểm. Nhưng nếu không có chuẩn đánh giá thống nhất, "giá trị thật" của điểm số sẽ trở thành vấn đề rất phức tạp. Chênh lệch trong kiểm tra đánh giá giữa các trường có thể dẫn đến tâm lý so bì, mất niềm tin hoặc phát sinh tiêu cực. Khi đó, áp lực thi cử có thể được thay bằng áp lực "giữ điểm", "làm đẹp học bạ".

Từ thực tiễn ấy, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân cho rằng giải pháp phù hợp nhất đối với TP.HCM trong giai đoạn hiện nay là thực hiện song song thi tuyển và xét tuyển.

Những khu vực đã bảo đảm đủ chỗ học có thể xét tuyển theo địa giới hành chính kết hợp học bạ. Các trường vùng sâu, vùng xa hoặc nhóm trường tốp cuối có thể ưu tiên xét tuyển để giảm áp lực cho HS.

Trong khi đó, các trường chuyên, trường tốp đầu, trường tiên tiến - hội nhập quốc tế vẫn nên duy trì thi tuyển. Đây không chỉ là nhu cầu phân hóa giáo dục mà còn là cơ chế phát hiện, bồi dưỡng HS có năng lực nổi trội cho TP và đất nước.

Theo ông Phú, muốn xét học bạ thật sự công bằng, cần xây dựng một hệ thống đánh giá thống nhất ở quy mô toàn đô thị. Trước hết phải có khung chương trình chung cho tất cả các môn học. Đặc biệt, đề kiểm tra cuối kỳ lớp 9 nên được tổ chức chung toàn TP đối với những môn nền tảng. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để chuẩn hóa chất lượng đầu ra giữa các trường.

Điều này buộc các trường phải dạy thật, học thật, kiểm tra thật. Khi ấy, giáo dục THCS sẽ không còn tình trạng dạy lệch, học lệch chỉ tập trung vào toán, ngữ văn và tiếng Anh mà xem nhẹ các môn khoa học tự nhiên, lịch sử, công nghệ hay giáo dục công dân.

Song song đó, ngành giáo dục và chính quyền địa phương cần tăng cường giám sát hoạt động kiểm tra đánh giá, bảo đảm tính minh bạch trong nhập điểm, lưu trữ dữ liệu và đối sánh kết quả học tập.

Ngoài ra, muốn xét tuyển lớp 10 hiệu quả, ông Phú đề xuất TP phải chuẩn bị đầy đủ hạ tầng giáo dục. Nếu số lượng chỗ học vẫn thiếu so với nhu cầu thì dù thi tuyển hay xét tuyển cũng đều tạo áp lực cạnh tranh rất lớn. Khi chỗ học được bảo đảm, áp lực tuyển sinh tự nhiên sẽ giảm xuống.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT, Hệ thống chính thức để thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại địa chỉ: https://thisinh.thitotnghiepthpt.edu.vn.

Trước đó, từ ngày 17.4 đến hết ngày 21.4, thí sinh là học sinh đang học lớp 12 thử đăng ký dự thi trực tuyến trên hệ thống quản lý thi. Toàn bộ dữ liệu đăng ký thử trước đó đã được xóa, thí sinh cần thực hiện lại đầy đủ các bước.

Trong khoảng thời gian này, thí sinh đồng thời đăng ký xét công nhận tốt nghiệp THPT. Sau thời điểm 17 giờ ngày 5.5, thí sinh sẽ không được thay đổi các thông tin quan trọng, trong đó có môn thi đã đăng ký.

Trong quá trình khai thông tin, thí sinh cần đặc biệt cẩn trọng với các mục liên quan đến mã tỉnh, mã trường, thông tin cá nhân, diện dự thi và môn thi đăng ký. Những sai sót ở các mục này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi dự thi và xét tốt nghiệp.

Bộ GD-ĐT lưu ý, trong quá trình đăng ký dự thi, đăng ký sơ tuyển, đăng ký xét tuyển ĐH, CĐ, các thí sinh phải sử dụng thống nhất một loại giấy tờ tùy thân là thẻ căn cước, căn cước công dân, định danh cá nhân, hộ chiếu...

Thí sinh là học sinh lớp 12 dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ phải thi 2 môn bắt buộc là toán, ngữ văn và 1 bài thi gồm 2 môn được lựa chọn trong số các môn còn lại là vật lý, hóa học, sinh học, công nghệ - công nghiệp, công nghệ - nông nghiệp, tin học, ngoại ngữ, lịch sử, địa lý, kinh tế và pháp luật. Thí sinh được chọn thi môn ngoại ngữ khác với ngoại ngữ được học tại trường phổ thông.

Năm nay Bộ GD-ĐT mở rộng danh mục chứng chỉ ngoại ngữ được miễn thi môn này trong xét tốt nghiệp THPT, trong đó bổ sung chứng chỉ tiếng Hàn TOPIK cấp độ 3 trở lên. Những năm trước, danh mục này chỉ gồm các loại chứng chỉ tiếng Anh, Nga, Pháp, Trung Quốc, Đức, Nhật, dù tiếng Hàn cũng là một trong các môn thi.

Với nhóm chứng chỉ tiếng Anh, chấp nhận thêm Versant English Placement Test (VEPT) với yêu cầu tối thiểu 43 điểm.

Ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), lưu ý: "Thí sinh đạt yêu cầu miễn thi môn ngoại ngữ để xét tốt nghiệp không được quy đổi điểm để tính vào tổng điểm xét tốt nghiệp.

Trường hợp đủ điều kiện miễn thi ngoại ngữ nhưng muốn dự thi để sử dụng kết quả môn ngoại ngữ để tuyển sinh vào các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp thì phải sử dụng điểm thi thực tế để tính điểm xét tốt nghiệp THPT".

Một thay đổi nữa áp dụng từ năm nay, là quy chế thi mới giảm một nửa số giấy tờ cần thiết với thí sinh trước và sau kỳ thi tốt nghiệp.

Cụ thể, quy chế điều chỉnh theo hướng tích hợp giấy báo dự thi và thẻ dự thi thành một loại là "Giấy báo dự thi"; giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và giấy chứng nhận kết quả thi thành "Giấy chứng nhận kết quả thi", do trường phổ thông nơi thí sinh đăng ký cấp.

Diện ưu tiên năm nay được điều chỉnh để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đồng nhất với nhóm được ưu tiên trong tuyển sinh ĐH, CĐ để các cơ quan thuận lợi rà soát. Theo đó, thí sinh được cộng 0,25 - 0,75 điểm tùy theo khu vực ưu tiên.

Theo Huỳnh Văn Chương, quy mô của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tương tự năm 2025, tức trên 1 triệu thí sinh dự thi. Tuy nhiên, nếu như năm trước có 2 loại đề thi, 2 quy chế thi ứng với 2 chương trình giáo dục phổ thông 2006 và 2018, thì năm nay chỉ còn 1 đề thi, 1 quy chế.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 11 - 12.6, điểm thi dự kiến được công bố vào 8 giờ ngày 1.7, tất cả đều đẩy sớm so với năm 2025.

Tin Gốc: Thanh Niên