Một hướng dẫn viên leo núi người Nepal, từng bị cho là đã thiệt mạng sau nhiều ngày mất tích trên đỉnh Everest, bất ngờ được tìm thấy còn sống trong tình trạng kiệt sức khi tự bò về gần Trại Căn cứ Everest.
Thông tin được giới chức Nepal xác nhận với AFP ngày 4/6, khiến gia đình, bạn bè và cộng đồng leo núi quốc tế sửng sốt.
Người đàn ông may mắn sống sót là Dawa Sherpa, ngoài 50 tuổi. Ông vốn là một hướng dẫn viên kỳ cựu, được giới leo núi đặt biệt danh “Hillary”, theo tên nhà leo núi huyền thoại Edmund Hillary, nhờ nhiều năm kinh nghiệm chinh phục Everest.
Dawa mất tích từ sáng sớm 30/5, sau khi cùng đoàn leo núi hoàn thành hành trình lên đỉnh Everest cao 8.849m trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Theo ông Pemba Sherpa thuộc công ty 8K Expeditions – đơn vị phụ trách công tác cứu hộ và tìm kiếm – hướng dẫn viên leo núi Dawa được một nhóm thuộc Ủy ban Kiểm soát Ô nhiễm Sagarmatha (SPCC) phát hiện vào sáng 4/6, gần khu vực Trại Căn cứ Everest.
“Ông ấy được đội SPCC tìm thấy khi đang bò xuống núi gần Trại Căn cứ”, ông Pemba Sherpa nói.
Ngay sau đó, Dawa được trực thăng đưa tới Kathmandu để điều trị.
Các bác sĩ cho biết ông bị tê cóng ở một số vị trí nhưng vẫn tỉnh táo và không nguy hiểm tới tính mạng.
Từ bệnh viện tại Kathmandu, bà Damu Sherpa – vợ của Dawa – cho biết, gia đình gần như đã tuyệt vọng trước khi nhận tin chồng còn sống. Theo bà Damu, gia đình thậm chí đang làm lễ cầu siêu từ ngày 3/6 vì tin rằng chồng mình không còn cơ hội sống sót.
“Chúng tôi vỡ òa trong hạnh phúc lúc nhận được tin báo vì gia đình đã từ bỏ hy vọng rằng ông Dawa Sherpa có thể vẫn sống”, người vợ nói.
Nhà leo núi người Anh Chris Thrall vốn là cựu lính thủy đánh bộ Hoàng gia Anh, đồng thời là người cuối cùng nhìn thấy Dawa trước khi ông mất tích.
Thrall cho biết, ông và Dawa đã lên tới đỉnh Everest vào khoảng 17h ngày 29/5 theo giờ địa phương.
Trong đoạn video đăng tải trên trang cá nhân vào ngày 3/6, nhà leo núi người Anh từng nghẹn ngào tưởng niệm người đồng hành mà ông tin rằng đã thiệt mạng trên núi tuyết.
Ông mô tả huấn luyện viên leo núi Dawa là “người khổng lồ hiền lành, là mãnh hổ thực thụ của vùng núi cao”.
Theo lời kể của nhà leo núi người Anh, sáng 30/5, khi họ bắt đầu xuống núi từ Trại 4 ở độ cao khoảng 7.950m – khu vực nằm ngay dưới vùng tử thần – Dawa bất ngờ dừng lại nghỉ.
Ông ngồi xuống cùng chiếc balo nặng trên lưng. Những người Sherpa (dân tộc bản địa ở Nepal nổi tiếng với nghề hướng dẫn leo núi Everest) thường phải mang theo rất nhiều đồ.
Thấy vậy, ông Thrall quay lại hỏi xem Dawa có ổn không, thì hướng dẫn viên leo núi nói ông cứ đi trước. Việc các hướng dẫn viên leo núi Everest dừng lại nghỉ giữa đường không phải là điều bất thường.
Tuy nhiên, trên đường xuống núi, Thrall bắt gặp một nhà leo núi người Ba Lan trong tình trạng nguy kịch vì cạn oxy và bị tê cóng nghiêm trọng.
“Hành trình lên đỉnh rất khắc nghiệt. Đáng lẽ cả chuyến đi chỉ mất khoảng 5 ngày, nhưng lần này kéo dài tới 11 ngày”, ông nhớ lại.
Thrall cho biết, ông buộc phải đưa ra lựa chọn khó khăn. Hoặc ông sẽ quay lại tìm Dawa, hoặc cứu nhà leo núi đang cận kề nguy hiểm.
“Tôi nghĩ Dawa rồi sẽ ổn như hàng trăm lần trước đây. Nhưng người leo núi kia đã hết oxy, các ngón tay bị tê cóng và có nguy cơ hạ thân nhiệt bất cứ lúc nào”, ông kể.
Sau đó, nhà leo núi người Anh đã chia sẻ bình oxy của mình cho nhà leo núi người Ba Lan và cả hai cố gắng xuống núi trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm. Họ mất tới 11 tiếng để xuống được Trại 3, quãng đường thông thường chỉ mất khoảng 2 tiếng.
“Tôi nhận ra khi đó tình hình thực sự rất nghiêm trọng”, ông nói.
Sau khi Dawa mất tích, nhiều đội cứu hộ được triển khai tìm kiếm nhưng không phát hiện tung tích của ông trong nhiều ngày.
Không ai biết bằng cách nào Dawa có thể sống sót suốt gần một tuần trong điều kiện khắc nghiệt trên Everest trước khi tự mình bò xuống gần Trại Căn cứ.
Đây là một trong những chuyến leo núi cuối cùng của mùa Everest năm nay, thời điểm trên núi không còn nhiều đoàn leo núi hoạt động.
Theo thống kê sơ bộ của giới chức Nepal, hơn 1.000 người đã chinh phục thành công đỉnh Everest trong mùa leo năm nay, trở thành mùa leo núi đông nhất từng được ghi nhận.
Tuy nhiên, ít nhất 5 người cũng đã thiệt mạng, gồm 2 nhà leo núi Ấn Độ và 3 người Nepal tham gia công tác chuẩn bị trên núi.
10h30 ngày 31/3, ông Diệp Trung Hải, 60 tuổi, chất ba túi dứa cỡ lớn lên chiếc xe Dream cũ, chạy đến trước cổng Bệnh viện Lê Văn Thịnh, phường Bình Trưng Tây. Dựng xe sát lề đường, ông mở túi, xếp 50 hộp cơm chay, 80 ổ bánh mì và bốn nải chuối lên yên xe. Nắng chưa lên tới đỉnh đầu nhưng hàng chục bệnh nhân và người nhà đã đứng chờ sẵn.
Mồ hôi ướt đẫm lưng áo, người đàn ông 60 tuổi hỏi thăm khoa, phòng điều trị của từng người. Ông ưu tiên phần ăn cho bệnh nhân trước rồi mới đến người đi chăm bệnh. "5 năm trước, tôi từng đứng xếp hàng ở đây nhận cơm từ thiện giống họ", ông vừa phát cơm vừa nói.
Khoảng một tiếng sau, khi phần ăn cuối cùng được trao, ông vội vã quay về căn nhà trọ ở phường Bình Trưng cách đó 3 km. Tại đây, người mẹ 90 tuổi đang chờ ông về giúp thay tã, tắm rửa, đút cơm. Xong xuôi việc nhà, ông nhận 200 tờ vé số, tiếp tục buổi bán chiều.
Ông từng làm tài xế nhưng sau nhiều biến cố gia đình và tai nạn làm suy giảm sức lao động nên chuyển về sống dựa vào nghề bán vé số và nhặt ve chai. Hơn 20 năm trước, sau khi vợ chồng ly thân, con theo vợ, ông chuyển về sống cùng mẹ ở phường Bình Trưng.
Cuối năm 2021, mẹ ông phải nằm viện hơn hai tháng vì bệnh tim và ngã gãy chân. Hai mẹ con cạn kiệt tài chính. Nhiều ngày, ông sống nhờ những hộp cơm từ thiện xin ở cổng bệnh viện. "Cầm hộp cơm trên tay lúc ngặt nghèo, tôi thấy quý vô cùng nên tự hứa với lòng sau này khá hơn một chút, sẽ quay lại đây để trả ơn", ông nói.
Giữa năm 2022, khi sức khỏe mẹ đã ổn định, ông Hải bắt đầu thực hiện lời hứa trả ơn đời của mình. Ban đầu, ông chọn những hôm bán đắt hàng, trích ra 150.000 đồng mua chừng 10 suất cơm chay mang vào viện phát. Khoảng nửa năm sau, số suất ăn mỗi lần phát tăng lên khi ông xen kẽ thêm bánh mì.
Chị Minh Thư, nhân viên tiệm bánh mỳ ở phường Bình Trưng Đông kể năm đó để ý có người đàn ông tóc bạc ngày nào cũng ghé mua một số lượng bánh cố định nên hỏi thăm. Khi biết ông mua để phát từ thiện, chủ tiệm lập tức giảm giá cho ông còn 1.000 đồng một ổ thay vì 3.000 đồng, thỉnh thoảng gửi thêm bánh bao, giò chả. "Chúng tôi xúc động trước câu chuyện của ông nên cũng muốn góp thêm một chút", chị Thư nói.
Thời gian sau, một sư thầy ở ngôi chùa phường Bình Trưng Tây biết chuyện ông đi phát cơm miễn phí cho bệnh nhân cũng quyết định góp thêm hàng chục suất cơm chay mỗi lần.
Bốn năm qua, ông Hải luân phiên đi dọc các Khoa Nội, Ngoại để phân đều khẩu phần ăn.
Chị Mai, 40 tuổi, đang chăm người nhà chạy thận trong bệnh viện cho biết thường xuyên xin cơm chay của ông Hải rồi chia đôi với cháu gái. "Cơm của ông thường còn nóng, dễ ăn. Với người điều trị dài ngày, bớt được khoản nào hay khoản đó", chị nói.
Đại diện Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho biết đơn vị ghi nhận tấm lòng của ông Hải. Bệnh viện luôn phân công lực lượng bảo vệ hướng dẫn, nhắc nhở để các đợt phát cơm của ông diễn ra trật tự, đảm bảo quy định an toàn vệ sinh thực phẩm và không gian điều trị.
Năm ngoái, đang chạy xe trên đường, ông Hải bất ngờ được một phụ nữ chặn lại hỏi thăm. Chị gửi ông hai triệu đồng để góp quỹ nấu ăn và nói mình từng nhận cơm của ông trong những ngày nuôi mẹ ở viện. Dù nay mẹ đã mất, chị muốn tiếp nối sự tử tế ấy.
Cầm số tiền trên tay, người đàn ông 60 tuổi hiểu rằng vòng tròn "trả ơn đời" của mình không chỉ đi một chiều.
Trong kho tàng ẩm thực Việt Nam, mỗi vùng miền đều sở hữu những đặc sản gắn liền với thiên nhiên, mang theo dấu ấn riêng biệt. Với sông Đà hùng vĩ, nhắc đến đặc sản người ta không thể bỏ qua cá ngần – loại cá nhỏ bé, thân trong suốt, được ví như "ngọc trong nước" và là món quà quý giá mà thiên nhiên ban tặng. Cá ngần không chỉ nổi tiếng bởi hương vị thanh tao, mà còn có giá trị dinh dưỡng vượt trội, được nhiều chuyên gia đánh giá là thực phẩm quý cho sức khỏe.
Cá ngần là loài cá nước ngọt hoặc nước lợ, có thân hình nhỏ nhắn với chiều dài trung bình từ 5–7cm, mềm mại như cọng bún, màu trắng sữa hoặc trong suốt. Hình dáng đặc biệt này khiến loại cá nhỏ bé trở nên khác biệt hoàn toàn so với các loài cá thông thường khác.
Cá ngần còn được biết đến với những cái tên khác là cá sữa, cá nến, cá thủy tinh. Hương vị cá ngọt thanh tao, thơm ngon. Khi vào vụ, ngư dân sông Đà thường thả lưới vào sáng sớm để bắt cá.
Mùa cá ngần chỉ kéo dài từ tháng 4 đến tháng 6 dương lịch hàng năm. Chúng chủ yếu sinh sống tại các con sông lớn ở miền Bắc, trong đó cá ngần sông Đà, tỉnh Hòa Bình cũ (nay là tỉnh Phú Thọ mới) nổi tiếng với chất lượng thơm ngon vượt trội. Chính sự ngắn ngủi trong chu kỳ xuất hiện đã khiến cá ngần trở thành "lộc trời", khan hiếm và được người dân Hà Nội, cùng nhiều thực khách sành ăn, săn tìm.
Đối với người dân địa phương, cá ngần không chỉ là nguồn thực phẩm mà còn là kế sinh nhai, là một phần ký ức và hồn quê gắn bó qua nhiều thế hệ. Việc đánh bắt và tiêu thụ cá ngần đã góp phần tạo nên nét riêng của vùng đất ven sông Đà.
Điểm đặc biệt của cá ngần là có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau mà vẫn giữ được vị ngọt thanh, hương thơm dịu. Người dân đã sáng tạo nên hàng loạt món ngon từ loài cá không xương này, vừa mang tính dân dã, vừa đủ tinh tế để xuất hiện trong những bữa ăn cầu kỳ.
Chả cá ngần – món ăn nổi tiếng: Cá ngần được băm hoặc xay nhuyễn, trộn cùng thịt nạc, trứng gà, thì là, hành lá, rau răm, lá lốt và bột bắp để tạo độ kết dính. Hỗn hợp này sau đó được nặn thành viên, chiên vàng giòn. Khi ăn, chả cá ngần mang lại cảm giác béo ngậy, thơm nức mùi lá gia vị, giòn ngoài mềm trong, rất dễ ăn và hấp dẫn.
Canh chua cá ngần: Món được nhiều người ưa thích. Cá được nấu cùng cà chua, dứa, hành, thì là để tạo vị chua thanh, kết hợp vị ngọt tự nhiên của cá, mang đến bát canh thanh mát, đặc biệt phù hợp trong những ngày hè oi ả. Ngoài ra, người dân còn chế biến cá ngần thành cá ngần giòn xóc mắm tỏi ớt, tạo nên hương vị đậm đà, quyện mùi thơm của gia vị.
Bún chả cá ngần: Sự kết hợp độc đáo giữa bún tươi, rau sống và cá ngần chiên giòn. Hay như chả cá ngần cuốn lá lốt, vừa dậy mùi thơm, vừa làm giảm cảm giác ngấy, mang lại sự cân bằng cho món ăn. Nhiều gia đình còn nấu cá ngần với dưa chua, hoặc rim chua ngọt để đổi vị trong bữa cơm thường ngày.
Cá ngần kho tiêu: Cá ngần kết hợp với một ít nước mắm, tiêu, đường và dầu ăn. Khi kho không cần thêm nước vì cá sẽ tự ra nước trong quá trình kho. Món này đậm đà, ăn kèm với cơm nóng thì thật tuyệt vời.
Dù nhỏ nhưng cá ngần mang trong mình rất nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Cụ thể trong những con cá ngần có khá nhiều đạm, omega3, vitamin B2 và B12, axit folic, sắt, magie…
Là nguồn bổ sung lý tưởng giúp tăng cường sức khỏe xương khớp, đặc biệt hữu ích cho trẻ em đang phát triển và người cao tuổi cần phòng ngừa loãng xương. Omega-3 có khả năng cải thiện trí nhớ, giảm viêm, hỗ trợ chống lại các bệnh lý về tim.
Đặc biệt, lượng vitamin và khoáng chất trong cá ngần giúp tăng cường sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh và hỗ trợ duy trì cơ thể khỏe mạnh. Cũng nhờ vậy mà ăn cá ngần chúng ta sẽ nhận được nhiều dưỡng chất tốt cho tim mạch, điều hòa huyết áp, giảm mỡ máu và tốt cho hệ thần kinh.
Trong y học cổ truyền, cá ngần được ghi nhận với nhiều công dụng quý: Nhuận phổi, chữa ho, kiện vị, điều hòa kinh mạch, dưỡng dạ dày và phục hồi thể lực cho người suy nhược. Người cao tuổi ăn cá ngần thường xuyên được cho là có sức khỏe tốt hơn, ít ốm vặt và sống thọ. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và bằng chứng khoa học hiện đại càng khẳng định giá trị toàn diện của loài cá nhỏ bé này.
Những lợi ích dinh dưỡng vượt trội cùng hương vị thơm ngon đã đưa cá ngần trở thành đặc sản được nhiều người tìm mua, đặc biệt là tại các thành phố lớn như Hà Nội. Vào mùa, người tiêu dùng thường tranh thủ mua cá ngần tươi để chế biến hoặc tích trữ. Sự khan hiếm theo mùa khiến loại cá này càng được săn đón, giá trị thương mại cũng nhờ đó mà tăng cao.
Cá ngần tuy nhỏ bé nhưng lại là món quà thiên nhiên quý giá với hương vị thơm ngon đặc trưng. Dù là món chiên giòn hay canh chua thanh mát, cá ngần đều mang đến trải nghiệm ẩm thực tuyệt vời. Nếu có cơ hội, đừng bỏ lỡ dịp thưởng thức loại cá đặc biệt này!
Không ít người vẫn nghĩ một nốt ruồi hay thay đổi nhỏ trên da là chuyện bình thường, cho đến khi cơ thể lên tiếng bằng những dấu hiệu không thể bỏ qua. Câu chuyện dưới đây là lời cảnh báo đau lòng về sự chủ quan trước ung thư da căn bệnh có thể tiến triển âm thầm nhưng hậu quả lại vô cùng nghiệt ngã.
Sự việc đau lòng xảy ra ở Trung Quốc. Một người phụ nữ 25 tuổi được giấu tên đi khám vì vùng bụng ngày càng to bất thường, sờ thấy khối u cứng. Tuy nhiên tại viện sau khi thăm khám các bác sĩ chẩn đoán cô mắc ung thư da và đã di căn đến nhiều cơ quan trong cơ thể.
Nghe thấy lời bác sĩ người phụ nữ này như nghe tin "sét đánh ngang tai". Chỉ sau sau 5 tháng chống chọi với bệnh ung thư hắc tố (melanoma) đang khiến dư luận trong và ngoài nước không khỏi xót xa.
Đau đớn hơn, cô từng lên kế hoạch đính hôn vào đầu năm 2026, nhưng giấc mơ hạnh phúc ấy đã mãi mãi dang dở. Câu chuyện trở thành hồi chuông cảnh tỉnh về sự chủ quan trước những thay đổi tưởng chừng rất nhỏ trên làn da.
Được biết trước đó vào tháng 11/2025, cô phát hiện một khối u lớn ở vùng bụng và nhanh chóng đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả chẩn đoán khiến cô sững sờ: ung thư da đã ở giai đoạn di căn. Cô không hiểu vì sao một căn bệnh "của da" lại có thể gây khối u trong bụng. Trong suy nghĩ của cô, ung thư da phải bắt đầu từ một nốt ruồi bất thường nào đó.
Các bác sĩ sau đó giải thích rằng ung thư hắc tố (melanoma) được xem là một trong những loại ung thư có khả năng di căn mạnh nhất. Tế bào ác tính có thể khởi phát từ một nốt ruồi rất nhỏ, sau đó lan theo đường máu và hệ bạch huyết đến các cơ quan nội tạng. Khối u ở bụng của người phụ nữ này thực chất là dấu hiệu ung thư đã lan đến gan hoặc màng bụng. Chỉ 5 tháng sau khi phát hiện di căn, bệnh tình diễn tiến nhanh chóng và cô qua đời vào tháng 4/2026.
Bác sĩ Li Tianju, Trưởng khoa Da liễu tại Bệnh viện Nhân dân Trịnh Châu Hà Nam, Trung Quốc chia sẻ với China News, nhiều người đang hiểu sai rằng ung thư da chỉ liên quan đến nốt ruồi. Trên thực tế, ung thư da còn có thể xuất hiện dưới dạng những tổn thương rất "im lặng" như mảng da sần, vết loét nhỏ hoặc vùng da đổi màu bất thường.
Đáng lo ngại, các vị trí như lòng bàn chân, nách hay háng — nơi ít được quan sát kỹ — lại có nguy cơ cao nhưng dễ bị bỏ qua. Việc tự ý tác động như cạy, gãi hoặc đốt tẩy có thể khiến tế bào ung thư phát triển và lan nhanh hơn.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh, không ít người trẻ chủ quan dẫn đến phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Trường hợp của người phụ nữ nói trên là một ví dụ điển hình. Tương tự, một bệnh nhân nam tại Phúc Châu (Trung Quốc) từng bỏ qua nốt đen ở lòng bàn chân, đến khi đi khám thì ung thư đã di căn phổi và hạch chỉ sau vài tháng.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu dưới đây, cần đi khám ngay:
- Nốt ruồi thay đổi bất thường: Méo mó, không đối xứng, viền nham nhở, màu sắc loang lổ hoặc tăng kích thước nhanh (trên 6mm).
- Vùng da đổi màu hoặc xuất hiện đốm lạ: Da chuyển sang màu đỏ, xanh xám hoặc đen bất thường, bề mặt dày lên hoặc sần sùi.
- Tổn thương da kéo dài gây ngứa, đau hoặc rát: Cảm giác khó chịu kéo dài không rõ nguyên nhân tại một vị trí cố định.
- Vết loét không lành, chảy dịch hoặc chảy máu: Vết thương nhỏ kéo dài hơn 2 tuần không hồi phục, có dấu hiệu rỉ dịch hoặc chảy máu.
Bất cứ ai, bất kể màu da, đều có thể bị ung thư da. Hầu hết các bệnh ung thư da đều có thể phòng ngừa được. Để bảo vệ bản thân, hãy thực hiện các bước sau:
- Tránh ánh nắng mặt trời vào giữa ngày: Sử dụng kem chống nắng hằng ngày kể cả khi không nắng và chọn lựa những loại phù hợp với làn da của mình.
Mặc quần áo chống nắng, đội mũ rộng vành, đeo kính bảo vệ khi đi ngoài trời nắng.
- Quan tâm đến chế độ dinh dưỡng hằng ngày: Để gìn giữu sức khỏe bạn nên chú trọng các thực phẩm chứa: beta caroteen, lutain, selennium, các loại vitamin…đều có trong ổi, dưa hấu, cam, chanh, các loại hạt, thịt, bánh mì…
- Kiểm tra da của bạn thường xuyên: Kiểm tra để phát hiện thay đổi trong các nốt ruồi, tàn nhang, vết sưng và vết bớt hiện có.
Theo bác sĩ, cách hiệu quả nhất là chủ động bảo vệ da khỏi tia UV – yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột biến tế bào. Nên sử dụng kem chống nắng, mặc đồ che chắn khi ra nắng, đặc biệt trong khung giờ từ 10h đến 16h, kể cả những ngày không nắng gắt.
Ngoài ra, tuyệt đối không tự ý gãi, nặn hay xử lý các nốt ruồi, đốm lạ tại nhà. Thay vào đó, cần tự kiểm tra da định kỳ hàng tháng và đến cơ sở y tế để soi da hoặc sinh thiết ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
