Theo BGR, giữa bối cảnh thị trường linh kiện máy tính đang chao đảo vì cuộc khủng hoảng RAM tồi tệ nhất lịch sử, một bước ngoặt không tưởng đã xảy ra: Người dùng bắt đầu tự sản xuất chip nhớ tại nhà. YouTuber Dr. Semiconductor vừa gây sốt cộng đồng công nghệ khi tuyên bố tự xây dựng phòng sạch bán dẫn ngay trong nhà kho để đối đầu với sự độc quyền của các ông lớn.
Tính đến giữa năm 2026, giá RAM đã tăng vọt hàng trăm phần trăm, đẩy thị trường vào tình trạng mà giới chuyên môn gọi là ‘RAMaggeddon’. Thủ phạm không ai khác chính là cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI). Các gã khổng lồ như OpenAI, Microsoft và Google đang ‘vét sạch’ mọi nguồn cung chip nhớ để phục vụ các mô hình ngôn ngữ khổng lồ.
RAM không chỉ là nơi lưu trữ bộ nhớ ngắn hạn cho AI mà còn là nơi chứa hàng ngàn tỉ tham số giúp AI thông minh hơn. Khi các trung tâm dữ liệu ưu tiên phục vụ AI, người dùng cá nhân mua laptop, smartphone hay thậm chí là máy tính nhúng như Raspberry Pi đều phải chịu cảnh giá cao ngất ngưởng hoặc khan hiếm hàng trầm trọng.
Thay vì ngồi chờ giá hạ nhiệt – điều được dự báo là không thể xảy ra trước năm 2028 – Dr. Semiconductor đã quyết định ‘tự lực cánh sinh’. Anh đã thiết lập một phòng sạch tiêu chuẩn Class 100 tại gia, trang bị các thiết bị vi thao tác để tự tay đúc những ô nhớ DRAM đầu tiên.
Quy trình này phức tạp đến mức không tưởng: từ việc cắt lát silicon, khắc axit chính xác đến việc phun nhôm tạo mạch thông qua các khuôn stencil siêu nhỏ. Kết quả bước đầu vô cùng khả quan khi các chip RAM tự chế đã có thể sạc và xả điện tích nhanh chóng, dù khả năng duy trì dữ liệu (refresh rate) vẫn chưa thể sánh ngang với các sản phẩm thương mại của Samsung hay SK Hynix.
Dù đây mới chỉ là những thử nghiệm sơ khai, nhưng hành động của Dr. Semiconductor đã thắp lên hy vọng về một tương lai nơi người dùng không còn phụ thuộc hoàn toàn vào nhóm ‘Big Three’ (Micron, Samsung, SK Hynix) – những đơn vị đang nắm giữ tới 95% thị phần toàn cầu.
Dự án này không chỉ là một video trăm ngàn view trên YouTube, mà còn là minh chứng cho tinh thần DIY có thể thách thức cả những rào cản công nghệ khắc nghiệt nhất của chủ nghĩa tư bản hiện đại. Nếu thành công trong việc ghép nối các ô nhớ để chạy trên PC thực tế, đây sẽ là một cuộc cách mạng thực sự cho giới công nghệ toàn cầu.
"Chúng tôi đã đình chỉ tài khoản của bạn. Bạn còn 180 ngày để kháng nghị trước khi chúng tôi vô hiệu hóa vĩnh viễn tài khoản của bạn", thông báo mà người dùng nhận được khi tài khoản Instagram bất ngờ bị khóa.
Nhiều người cho biết trước khi tài khoản Instagram bị khóa, họ đã nhận được hàng loạt tin nhắn từ các tài khoản lạ. Đáng chú ý, những tài khoản này đều là tài khoản ảo, không có hình đại diện hay bất cứ bài đăng nào.
Nội dung tin nhắn mà những tài khoản này gửi thường liên quan đến các chủ đề nhạy cảm, thậm chí có nội dung người lớn. Người dùng chỉ cần chấp nhận tin nhắn là tài khoản sẽ bắt đầu gặp sự cố.
Bà Lương Ngọc Anh, một chuyên gia trong lĩnh vực Digital Marketing, cho biết đây có thể là một chiêu trò mới, lợi dụng cơ chế kiểm duyệt tự động bằng trí tuệ nhân tạo (AI) của Instagram để tấn công.
"Kẻ gian sẽ gửi nội dung nhạy cảm thông qua tin nhắn, sau đó thực hiện báo cáo hàng loạt để hệ thống AI nhận diện vi phạm với tài khoản của nạn nhân. Do quá trình xét duyệt chủ yếu dựa trên hệ thống tự động, nhiều tài khoản có thể bị đình chỉ", bà Ngọc Anh nói thêm.
Đáng nói, không ít tài khoản Instagram bị khóa trong thời gian qua là tài khoản của các cửa hàng kinh doanh trực tuyến. Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kinh doanh hàng ngày của họ.
Thậm chí, không ít người còn phải tìm đến những giải pháp "cứu tài khoản" trên mạng xã hội. Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo hành động này có thể gây ra rủi ro về bảo mật và lừa đảo.
Trao đổi với phóng viên Dân trí về sự cố trên, đại diện của Meta xác nhận sự cố kỹ thuật đã gây ảnh hưởng đến một số tài khoản Instagram trong những ngày vừa qua.
“Chúng tôi đã ghi nhận sự cố gần đây khiến một số tài khoản Instagram tạm thời bị ảnh hưởng. Sự cố hiện đã được khắc phục và các tài khoản bị ảnh hưởng đã được khôi phục. Chúng tôi xin lỗi nếu quá trình này gây ra bất kỳ sự bất tiện nào", đại diện Meta tuyên bố.
Từ ngày 1.7, người chơi game tại Việt Nam có thể bị phạt tới 3 triệu đồng nếu mua bán vật phẩm ảo, đơn vị ảo hoặc điểm thưởng trong trò chơi điện tử, theo quy định mới của Chính phủ.
Nghị định 174/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 15.5, có hiệu lực từ 1.7, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin, an toàn thông tin mạng và giao dịch điện tử. Trong đó, Điều 101 đưa ra các mức xử phạt trực tiếp với người chơi trò chơi điện tử.
Theo quy định, người chơi có hành vi mua, bán vật phẩm ảo hoặc đơn vị ảo hoặc điểm thưởng trong trò chơi điện tử sẽ bị phạt tiền từ 2 - 3 triệu đồng. Đây là một trong những mức xử phạt cao nhất áp dụng trực tiếp với nhóm đối tượng là người chơi trong điều khoản này.
Ngoài hành vi liên quan giao dịch vật phẩm ảo, nghị định cũng quy định cảnh cáo với người chơi đăng ký không đúng thông tin cá nhân khi tham gia trò chơi điện tử G1. Người không chấp hành quy định về quản lý giờ chơi tại điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng có thể bị phạt từ 600.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Cùng mức phạt từ 2 - 3 triệu đồng, người lợi dụng trò chơi điện tử để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, gây mất trật tự, an toàn xã hội hoặc ảnh hưởng đến an ninh quốc gia cũng thuộc diện bị xử lý.
Điểm cần lưu ý là các quy định này áp dụng với người chơi, không phải nhóm nghĩa vụ dành cho doanh nghiệp phát hành hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng. Điều này cho thấy nghị định mới không chỉ siết trách nhiệm của đơn vị vận hành game mà còn bổ sung chế tài cụ thể với hành vi của người dùng.
Hoạt động mua bán vật phẩm, tài nguyên hoặc điểm thưởng trong game từ lâu đã xuất hiện trên nhiều nhóm trao đổi giữa người chơi, đặc biệt với các tựa game có hệ thống vật phẩm giá trị cao hoặc cơ chế tích lũy tài nguyên. Với quy định mới, những giao dịch thuộc nhóm hành vi bị cấm theo nghị định có thể trở thành căn cứ để xử phạt hành chính từ tháng 7.
Tình trạng khan hiếm linh kiện cho máy tính cá nhân đang ngày càng trầm trọng, nhất là khi những nhà sản xuất chip như Nvidia, Intel và AMD giảm sản lượng chip cho thị trường tiêu dùng để tập trung vào dây chuyền chế tạo sản phẩm cho AI. Quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng AI cũng tiêu thụ lượng lớn chip Intel và AMD. Hậu quả là giá bán nhiều linh kiện cho máy tính để bàn đã tăng vọt trong vòng 6 tháng qua, không chỉ giới hạn trong RAM và SSD. Điều này khiến nhiều người dùng phải từ bỏ kế hoạch nâng cấp máy tính và tiếp tục sử dụng thiết bị sẵn có lâu hơn.
Các nhà sản xuất bo mạch chủ đang bắt đầu cảm nhận tác động từ tình trạng này, trong đó bốn hãng chế tạo hàng đầu thế giới đang phải điều chỉnh và giảm mục tiêu doanh số trong năm nay.
Trong đó, Asus chỉ bán được hơn 5 triệu bo mạch chủ trong nửa đầu năm nay, so với 15 triệu chiếc năm 2025. Công ty sẽ phải nỗ lực hết sức để đạt mục tiêu 10 triệu bo mạch chủ trong năm 2026, tương đương mức giảm 33% doanh số so với trước đó một năm.
Gigabyte và MSI năm ngoái bán được lần lượt 11,5 và 11 triệu bo mạch chủ. Cả hai công ty hiện điều chỉnh dự báo nội bộ cho năm 2026 xuống còn 9 triệu và 8,4 triệu chiếc, giảm lần lượt 22% và 24%.
Còn ASRock được dự báo sẽ chịu tác động nặng nhất. Công ty ước tính doanh số sẽ giảm 37%, từ mức 4,3 triệu sản phẩm năm 2025 xuống 2,7 triệu năm nay.
Nhu cầu về RAM, thiết bị lưu trữ và bộ xử lý dành cho AI là động lực chính dẫn đến sụt giảm doanh số của 4 hãng lớn. Tình trạng thiếu linh kiện khiến các hãng lắp ráp và người dùng phải tranh giành số sản phẩm ít ỏi còn lại, dẫn đến mức giá tăng vọt.
AMD vẫn sử dụng socket AM5 cho dòng CPU mới nhất, trong khi dòng Nova Lake dùng socket LGA 1954 của Intel sẽ không thể ra mắt thị trường trước cuối năm. Nvidia cũng không tung ra dòng RTX 5000 Super trong năm 2026, kèm theo tin đồn rằng thế hệ RTX 6000 sẽ không ra mắt trước năm 2028. Đây đều là những yếu tố khiến người dùng ngần ngại nâng cấp hệ thống đang sử dụng.
Dù vậy, các hãng bo mạch chủ lớn nhất thế giới vẫn không gặp khó khăn về tài chính. Asus, Gigabyte và ASRock đã chuyển hướng một số dây chuyền sang sản xuất máy chủ cho AI, giúp họ thu hút một phần nguồn vốn đầu tư khổng lồ mà các doanh nghiệp đang đổ vào trung tâm dữ liệu.
