Từ đầu năm tới nay, giá vàng thế giới biến động trồi sụt rất khó lường. Đầu năm, giá vàng tăng vọt lên mức cao nhất vào ngày 29.1 là gần 5.600 USD/ounce. Đầu tháng 3, giá vàng dao động 5.200 – 5.400 USD/ounce, sau đó có tăng, có giảm, xu hướng giảm là chính.
Giá vàng dần “thủng” các ngưỡng kháng cự quan trọng như 5.000 USD/ounce, 4.500 USD/ounce, thấp nhất ngày 23.3, có thời điểm ghi nhận giá dưới 4.200 USD/ounce.
Từ cú giảm sâu đó tới nay, giá vàng lình xình có lên, có xuống, song không quay lại mức 5.000 USD/ounce, cao nhất khoảng 4.800 USD/oune. Giá vàng đóng cửa tuần này ở 4.676 USD/ounce.
Nhìn lại lịch sử thị trường vàng, TS kinh tế Lê Bá Chí Nhân phân tích, có thể nhận diện một số chu kỳ điển hình “tăng đỉnh – sập sâu – đi ngang kéo dài”.
Đợt thứ nhất là sau đỉnh năm 1980. Vàng khi đó tăng mạnh do lạm phát cao và bất ổn địa chính trị, nhưng bước ngoặt đến khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) thực hiện chính sách thắt chặt quyết liệt, đẩy lãi suất lên mức rất cao. Kết quả, vàng sụp đổ mạnh, bước vào giai đoạn “ngủ đông” kéo dài gần 2 thập kỷ, đến đầu những năm 2000 mới thực sự hồi phục.
Đợt thứ hai là chu kỳ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Vàng đạt đỉnh lịch sử năm 2011 nhờ các gói nới lỏng định lượng (QE) và lãi suất thấp kéo dài.
Tuy nhiên, từ năm 2013, khi Fed phát tín hiệu thu hẹp QE, thị trường đảo chiều mạnh, vàng giảm sâu và mất khoảng 30 – 40% giá trị trong vòng vài năm, sau đó đi ngang tích lũy khá dài trước khi bước vào chu kỳ tăng mới.
Đợt thứ ba mang tính ngắn hạn hơn là giai đoạn 2020 – 2022. Sau khi đạt đỉnh trong đại dịch Covid-19 nhờ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng, vàng nhanh chóng điều chỉnh khi lạm phát tăng cao buộc các ngân hàng T.Ư quay lại chu kỳ thắt chặt. Dù mức giảm không kéo dài hàng thập kỷ, nhưng vẫn cho thấy rõ tính nhạy cảm của vàng với lãi suất thực.
“Điểm chung của các chu kỳ này là vàng thường đạt đỉnh khi chính sách tiền tệ ở trạng thái nới lỏng cực độ, và sụt giảm khi chu kỳ thắt chặt bắt đầu. Sau cú sốc giảm, thị trường thường bước vào giai đoạn tích lũy dài do thiếu động lực tăng mới”, ông Nhân nói.
Các đợt “sập giá” của vàng luôn có một số điểm tương đồng mang tính quy luật, nhưng bối cảnh hiện nay xuất hiện những khác biệt đáng lưu ý.
Vai trò của các ngân hàng T.Ư trong việc mua ròng vàng đang lớn hơn nhiều so với các chu kỳ trước, tạo ra lực đỡ dài hạn.
Cạnh đó, thế giới đang bước vào giai đoạn phân mảnh tài chính và xu hướng giảm phụ thuộc vào USD, khiến vàng tiếp tục được coi là tài sản dự trữ chiến lược, chứ không đơn thuần là công cụ đầu cơ.
Rủi ro địa chính trị hiện nay mang tính kéo dài, khó dự báo hơn, làm cho nhu cầu phòng ngừa rủi ro chưa thể suy giảm hoàn toàn.
“Kịch bản giá vàng sập sâu và đi ngang như sau năm 1980 hoàn toàn có thể lặp lại về mặt ngắn hạn hoặc trung hạn nếu lãi suất duy trì cao lâu hơn dự kiến. Tuy nhiên, xác suất xuất hiện một chu kỳ suy giảm kéo dài hàng thập kỷ thấp hơn, bởi nền tảng cầu của vàng hiện đã đa dạng, bền vững hơn”, ông Nhân dự báo.
Về trung và dài hạn, theo ông Nhân, yếu tố chi phối mang tính quyết định tới giá vàng vẫn là chính sách của Fed.
Diễn biến gần đây cho thấy, khi lạm phát còn dai dẳng, Fed có xu hướng duy trì lãi suất cao hơn kỳ vọng, làm tăng lợi suất thực và gây áp lực lên vàng. Ngược lại, nếu chu kỳ nới lỏng quay trở lại vào cuối năm 2026, đây sẽ là yếu tố quan trọng giúp vàng phục hồi. Các yếu tố hỗ trợ vàng dài hạn vẫn hiện hữu.
Đa số tổ chức lớn đang đưa ra vùng dự báo khá rộng cho năm 2026. Kịch bản cơ sở, giá vàng dao động quanh 4.000 – 5.000 USD/ounce; trong khi các kịch bản tích cực hơn có thể hướng tới 5.400 – 6.000 USD nếu xuất hiện chu kỳ giảm lãi suất và rủi ro địa chính trị leo thang. Ngược lại, nếu lãi suất duy trì cao kéo dài, vùng 3.800 – 4.200 USD sẽ đóng vai trò đáy cân bằng.
“Tóm lại, vàng vẫn được hỗ trợ trong dài hạn nhưng biên độ biến động sẽ lớn hơn, phụ thuộc chặt chẽ vào chu kỳ chính sách tiền tệ. Kịch bản lập đỉnh mới trong năm 2026 là khả thi, nhưng không còn mang tính một chiều như giai đoạn 2024 – 2025”, ông Nhân nhận định.
TS Đào Lê Trang Anh, giảng viên cao cấp ngành tài chính (Đại học RMIT Việt Nam), cũng cho rằng, về dài hạn, các nền tảng hỗ trợ cho vàng vẫn còn, bao gồm bất ổn địa chính trị, rủi ro nợ công toàn cầu, nhu cầu đa dạng hóa dự trữ của ngân hàng T.Ư và vai trò phòng ngừa rủi ro hệ thống của vàng trong danh mục đầu tư.
“Năm nay, mặt bằng dự báo hiện khá phân hóa. Kịch bản thận trọng đặt vùng giá xoay quanh 4.600 – 5.000 USD/ounce. Trong kịch bản các rủi ro vĩ mô và chính sách tiếp tục hiện hữu, giá vàng hoàn toàn có thể kiểm định các vùng đỉnh mới. Vùng giá tiềm năng được nhiều nhà phân tích nhắc tới quanh 5.500 – 6.200 USD/ounce, dù biến động sẽ còn rất lớn”, bà Trang Anh nói.
Bộ Tài chính vừa công bố bản giải trình, tiếp thu dự án Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Thuế thu nhập cá nhân.
Góp ý vào nội dung về thu thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng vàng miếng (trừ các trường hợp cá nhân mua - bán vàng vì mục đích tiết kiệm, cất trữ, không nhằm mục đích kinh doanh, phù hợp với tập quán mua vàng tích trữ của người dân), Ngân hàng Nhà nước cho rằng, việc hướng dẫn quy định là cần thiết để thể chế hóa chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền nhằm minh bạch hóa và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với thị trường vàng.
Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, giá vàng trong nước biến động tương đối phức tạp do ảnh hưởng bởi giá vàng quốc tế, tiềm ẩn rủi ro đầu cơ, tích trữ.
Ngân hàng Nhà nước lập luận, tại Thông báo số 211-TB/VPTW ngày 30.5.2025 của Văn phòng Ban Chấp hành T.Ư thông báo kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Chính sách, Chiến lược T.Ư về cơ chế, chính sách quản lý với thị trường vàng, là: "Nghiên cứu, áp dụng thuế đối với giao dịch mua - bán vàng để nâng cao tính minh bạch của thị trường, khả năng theo dõi thị trường của cơ quan quản lý và hạn chế mua - bán vàng vì mục đích đầu cơ...".
Ngoài ra, luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã quy định thu thuế đối với thu nhập từ việc chuyển nhượng vàng miếng với thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần; giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu và điều chỉnh thuế suất.
Tuy nhiên, qua rà soát hồ sơ dự án Nghị định hướng dẫn luật Thuế thu nhập cá nhân, chưa thấy có quy định hướng dẫn về thu thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng.
Giải trình, làm rõ vấn đề trên, Bộ Tài chính dẫn quy định tại khoản 10 điều 3 luật Thuế thu nhập cá nhân 2025: "Chính phủ quy định ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu và điều chỉnh thuế suất thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng vàng miếng phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng".
Quy định này bảo đảm Chính phủ có cơ sở pháp lý quyết định việc thu thuế và các nội dung cụ thể như ngưỡng chịu thuế, điều chỉnh thuế suất khi các điều kiện về quản lý thị trường vàng đáp ứng yêu cầu của công tác thu và quản lý thuế.
Ngân hàng Nhà nước đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng Đề án thành lập sàn giao dịch vàng để báo cáo Chính phủ. Sau khi đề án được Chính phủ thông qua, các bộ, ngành mới có căn cứ hoàn thiện các quy định có liên quan đến quản lý thị trường vàng.
"Khi có các quy định này thì mới có căn cứ trình Chính phủ về việc áp dụng chính sách thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng vàng của cá nhân. Do vậy, tại dự thảo nghị định chưa quy định chi tiết về việc thu thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng", Bộ Tài chính nêu.
Sáng nay (14.5), giá vàng miếng tại Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC tiếp tục được mua vào 162 triệu đồng, bán ra 165 triệu đồng. Công ty vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) mua vàng miếng SJC ở mức 162 triệu đồng, bán ra 165 triệu đồng; Công ty Phú Quý cũng mua vào 162 triệu đồng và bán ra 165 triệu đồng…
Tương tự, giá vàng nhẫn 4 số 9 tại Công ty SJC cũng được mua vào 161,8 triệu đồng, bán ra 164,9 triệu đồng như hôm qua. Trong khi đó, nhiều công ty mua bán vàng nhẫn bằng giá vàng miếng SJC như Công ty Phú Quý mua vào 162 triệu đồng, bán ra 165 triệu đồng; Công ty PNJ cũng mua vào 162 triệu đồng, bán ra 165 triệu đồng…
Giá vàng thế giới giảm 22 USD/ounce sau một ngày, xuống 4.687 USD/ounce. Kim loại quý tiếp tục đi lùi khi các nhà đầu tư lo ngại lạm phát gia tăng. Sau khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 của Mỹ cao hơn trước đó, dữ liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố vào ngày 13.5 cũng cho thấy trong tháng 4, chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng 1,4% so với tháng 3. Mức tăng này cao hơn nhiều so với dự báo 0,5% của Dow Jones và mức tăng 0,7% của tháng 3. Đây là mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ tháng 3.2022. Nếu so với cùng kỳ, PPI tăng 6%, mức cao nhất kể từ tháng 12.2022. Giá năng lượng là nguyên nhân chính khiến giá sản xuất tăng mạnh bất ngờ, tương tự như cú tăng của lạm phát tiêu dùng mà Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố trước đó một ngày. Tuy nhiên, dữ liệu cũng cho thấy áp lực giá đang lan rộng vượt ra ngoài lĩnh vực nhiên liệu.
Tháng trước, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất chuẩn qua đêm trong vùng 3,5% - 3,75%. Theo công cụ FedWatch của CME Group, giới giao dịch hiện gần như không còn đặt cược vào khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong năm nay. Trong khi đó, Ấn Độ đã nâng thuế nhập khẩu vàng và bạc từ 6% lên 15% nhằm hạn chế nhập khẩu kim loại quý và giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối quốc gia. Ấn Độ hiện là quốc gia tiêu thụ kim loại quý lớn thứ hai thế giới. Nhiều nhà phân tích cũng cho rằng việc tăng thuế nhập khẩu tại Ấn Độ đã làm dấy lên lo ngại về nhu cầu và có thể trở thành lực cản dài hạn đối với thị trường vàng...
Năm 2025, đất nước cũng có nhiều sự kiện lớn như lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thống nhất đất nước, 80 năm Ngày thành lập nước. Cùng năm diễn ra chiến dịch triệt phá hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng để xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng. Nhờ thế tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 cán mốc hơn 7 triệu tỉ đồng, đóng góp lớn vào tăng trưởng GDP hơn 8%.
Với mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026, đòi hỏi chúng ta phải có những giải pháp mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn. Thế nhưng chiến sự Trung Đông bất ngờ xảy ra và kéo dài đến tận lúc này đang đe dọa đến sức mua trong nền kinh tế, không chỉ ở VN mà cả thế giới. Vậy làm thế nào để người dân, doanh nghiệp không rơi vào tâm lý phòng thủ, thắt chặt hầu bao? Khởi động tinh thần "Người Việt dùng hàng Việt" thế nào cho hiệu quả nhất để thúc đẩy tiêu dùng nội địa, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế đất nước? Làm thế nào để ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng nhằm bảo vệ các nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng? Đồng thời, làm thế nào để kích thích khách du lịch gia tăng chi tiêu?...
Câu trả lời sẽ có trong Hội thảo "Khơi thông sức mua, kích cầu tiêu dùng" do Báo Thanh Niên tổ chức vào 8 giờ 30 sáng nay 22.5 tại Hội trường Báo Thanh Niên, TP.HCM với sự tham gia của đại diện Bộ Công thương, Sở Công thương TP.HCM, Chi cục Hải quan khu vực II, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM..; chuyên gia kinh tế và các doanh nghiệp: Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), Saigon Co.op; Công ty CP Mebi Farm, Công ty Điện máy gia dụng Hòa Phát, Công ty Nhựa Bình Minh, Herbalife Việt Nam, FE Credit, Shopee Việt Nam, Home Credit...
Tọa đàm được trực tiếp trên các nền tảng của Báo Thanh Niên.
