Ngày 8-7, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho hay tính đến cùng ngày, toàn TP.HCM đã có 317.502 người dân được khám sức khỏe, trong những ngày gần đây số lượt khám liên tục tăng cao, cho thấy chương trình đang bước vào giai đoạn tăng tốc.
Đặc biệt, TP đã hoàn thành việc thiết lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân. Ngay sau khi khám, dữ liệu sức khỏe được cập nhật tự động vào hồ sơ của từng cá nhân, tạo nền tảng quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời.
Thực tiễn cho thấy ở đâu cấp ủy quan tâm lãnh đạo, chính quyền quyết liệt chỉ đạo, cả hệ thống chính trị đồng lòng vào cuộc thì ở đó tiến độ triển khai nhanh, tỉ lệ bao phủ cao.
Mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe trong năm 2026 là một mục tiêu rất lớn, nhưng hoàn toàn có thể đạt được nếu cả hệ thống chính trị cùng quyết tâm hành động.
Tuy nhiên, ông Thượng nhận định trên quy mô hơn 14 triệu dân, tỉ lệ bao phủ hiện mới đạt khoảng 2%; vẫn còn nhiều địa phương có tỉ lệ khám sức khỏe dưới 1%. Điều đó cho thấy nhiệm vụ phía trước còn rất lớn.
Để chuẩn bị cho giai đoạn tăng tốc, trong 6 tháng qua, Sở Y tế đã tập trung xây dựng 4 nền tảng cốt lõi cho chương trình khám sức khỏe toàn dân như hoàn thiện nền tảng tổ chức thực hiện, chuyển đổi số, thể chế và hướng dẫn chuyên môn và hoàn thiện mô hình cung ứng dịch vụ.
Bốn nền tảng này là tiền đề quan trọng để TP bước vào giai đoạn tăng tốc trong 6 tháng cuối năm với 6 nhóm giải pháp trọng tâm sau:
Thứ nhất, phát huy vai trò hạt nhân của mỗi xã, phường, đặc khu. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo; coi tỉ lệ người dân được khám sức khỏe là một chỉ số đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị và hiệu quả tổ chức thực hiện của địa phương.
Thứ hai, triển khai đồng bộ mô hình Đội chăm sóc sức khỏe liên tục tại 100% trạm y tế, đưa dịch vụ y tế đến gần dân hơn, quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.
Thứ ba, triển khai chương trình luân phiên bác sĩ về trạm y tế, nâng cao năng lực y tế cơ sở, từng bước xây dựng trạm y tế thực sự là nền tảng của hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Thứ tư, triển khai khám sức khỏe không phụ thuộc địa giới hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân tiếp cận dịch vụ, đồng thời phát huy tối đa năng lực của toàn hệ thống y tế.
Thứ năm, huy động tổng lực các bệnh viện trên địa bàn thành phố, kể cả các bệnh viện bộ ngành, bệnh viện tư nhân triển khai đồng bộ nhiều đội khám sức khỏe lưu động đến 168 xã, phường, ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn, bảo đảm không để người dân nào bị bỏ lại phía sau.
Thứ sáu, điều hành toàn bộ Chương trình bằng Dashboard và dữ liệu thời gian thực; lấy dữ liệu làm căn cứ đánh giá kết quả, phân bổ nguồn lực và kiểm tra tiến độ thực hiện của từng địa phương.
“Trong những thời điểm khó khăn nhất của đại dịch COVID-19, TP.HCM đã chứng minh rằng khi cả hệ thống chính trị cùng hành động, khi mỗi xã, phường là một pháo đài, mỗi cán bộ là một chiến sĩ thì chúng ta có thể hoàn thành những nhiệm vụ tưởng chừng không thể.
Chúng ta đã từng đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng để tiêm vắc xin phòng COVID-19. Hôm nay, chúng ta cần khơi dậy chính tinh thần ấy để vận động từng người dân tham gia khám sức khỏe, không để một người dân nào bị bỏ lại phía sau.
Đây không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, là bước đi chiến lược để xây dựng một nền y tế hiện đại, dự phòng, thông minh, công bằng, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm”, ông Thượng nhấn mạnh.
Ngày 17/6, thông tin từ Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau, đơn vị vừa tiếp nhận một trường hợp bị ong vò vẽ đốt 55 vết mức độ nặng.
Nam bệnh nhi là N.M.H. (14 tuổi, trú tại xã Nguyễn Phích, tỉnh Cà Mau). Trước đó, bé đi rừng cùng người nhà và không may bị ong vò vẽ đốt.
Bé H. được đưa vào bệnh viện trong tình trạng lừ đừ, đau khắp người. Bệnh nhi có 55 vết ong đốt rải rác toàn thân, có hoại tử trung tâm, được bác sĩ chẩn đoán phản ứng phản vệ độ III.
Sau nhiều giờ tích cực điều trị, bé giảm đau tại các vết ong đốt, không nôn ói, ăn uống được.
“Bé tiếp tục được điều trị theo phác đồ, phối hợp kháng sinh phòng bội nhiễm, theo dõi tiếp tại viện”, bác sĩ điều trị thông tin.
Suy thận xảy ra khi chức năng thận giảm xuống dưới 15% so với bình thường. Tình trạng này thường là kết quả của quá trình suy giảm chức năng kéo dài. Nhiều người không biết mình mắc bệnh cho đến khi tình cờ phát hiện qua xét nghiệm tổng quát hoặc vấn đề sức khỏe khác.
Trong một số trường hợp, người bệnh có thể gặp tổn thương thận cấp hoặc suy thận cấp. Khi đó, triệu chứng thường xuất hiện trong vài ngày thay vì tiến triển âm thầm theo thời gian. Suy thận cấp thường liên quan một bệnh lý khác như nhiễm trùng huyết. Tình trạng này có thể gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Một trong những triệu chứng điển hình là ngứa da.
Ngứa da thường được cho là do dị ứng, thời tiết hoặc da khô. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tình trạng ngứa kéo dài, đặc biệt xuất hiện toàn thân và tái diễn nhiều lần, đôi khi có thể liên quan chức năng thận suy giảm.
Theo Medical News Today, nhiều người mắc bệnh thận mạn gặp tình trạng ngứa dai dẳng do cơ thể không đào thải hiệu quả chất thải và độc tố. Thận có nhiệm vụ lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì cân bằng khoáng chất trong cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, các chất cặn bã tích tụ trong máu có thể kích thích dây thần kinh dưới da, gây cảm giác ngứa kéo dài.
Người mắc bệnh thận mạn thường bị khô da, rối loạn nồng độ canxi - phốt pho và tăng phản ứng viêm, từ đó làm xuất hiện cảm giác ngứa kéo dài. Tình trạng này phổ biến hơn ở người suy thận giai đoạn tiến triển hoặc đang chạy thận nhân tạo.
Theo Medical News Today, ngứa do bệnh thận đôi khi không đi kèm phát ban rõ rệt nhưng có thể gây khó chịu nghiêm trọng, ảnh hưởng giấc ngủ và chất lượng sống.
Dấu hiệu ngứa cần chú ý
Không phải mọi trường hợp ngứa đều liên quan bệnh thận. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo nên chú ý nếu ngứa kéo dài nhiều tuần, xuất hiện ở nhiều vùng trên cơ thể hoặc nặng hơn vào ban đêm.
Một số người có cảm giác nóng rát, châm chích dưới da dù không nổi mẩn rõ rệt. Hành động gãi liên tục có thể khiến da trầy xước, dày lên hoặc dễ nhiễm trùng.
Những triệu chứng khác của suy thận
Ở giai đoạn sớm, bệnh thận thường tiến triển âm thầm và khó nhận biết. Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, chán ăn, hơi thở có mùi, tăng huyết áp hoặc sưng quanh mắt cá chân.
Theo Healthline, ngoài ngứa da, suy giảm chức năng thận còn có thể gây phù chân, mệt mỏi kéo dài, tiểu đêm nhiều, chuột rút và khó tập trung. Trang Medical News Today cũng cảnh báo một số người còn gặp tình trạng da sạm màu, khô ráp hoặc phù nề do cơ thể giữ nước và chất thải.
Khi nào nên đi khám?
Người bệnh nên đi khám nếu ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đã dưỡng ẩm hoặc dùng thuốc dị ứng nhưng không cải thiện.
Những người bị ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở người có bệnh nền như tiểu đường hoặc tăng huyết áp, không nên chủ quan. Phát hiện sớm bệnh thận có thể giúp làm chậm tiến triển suy thận và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.
Các chuyên gia nội tiết tại Mỹ khẳng định dù bạn có mắc tiểu đường hay không, trái cây hay tinh bột không phải là "kẻ thù" nếu biết ăn đúng cách. Chìa khóa để duy trì chỉ số đường huyết ổn định không phải kiêng khem cực đoan mà do liều lượng, sự kết hợp thực phẩm và thời điểm ăn.
Trái cây có thực sự là "kẻ thù" của đường huyết?
Bà Kaitlin Hippley, chuyên gia dinh dưỡng kiêm chuyên gia giáo dục chăm sóc bệnh nhân tiểu đường, cho biết lầm tưởng phổ biến nhất mà bà thường gặp là quan niệm trái cây "chứa quá nhiều đường" nên cần phải loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn.
Thực tế, trái cây nguyên quả rất giàu chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa. "Chính những thành phần này giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu", bà Hippley giải thích.
Một phân tích tổng hợp từ 19 thử nghiệm kiểm soát ngẫu nhiên cho thấy ăn trái cây tươi hoặc khô đều giúp người bị tiểu đường giảm đường huyết lúc đói. Do đó, bà Hippley khuyên thay vì đoạn tuyệt với nguồn dinh dưỡng này, hãy ăn với lượng vừa phải và kết hợp protein hoặc chất béo lành mạnh.
Ví dụ, một quả táo ăn kèm bơ đậu phộng. Một chén quả mọng (dâu tây, việt quất) ăn cùng sữa chua Hy Lạp. Một ít nho khô kết hợp với hạt hạnh nhân.
Có nhất thiết phải cắt bỏ tinh bột và đồ ngọt?
Bà Erin Palinski-Wade, một chuyên gia về bệnh tiểu đường, khuyên không cần theo đuổi chế độ ăn "Low-carb" (ít tinh bột) hoặc "No-carb" (không tinh bột) để kiểm soát đường huyết. Điều quan trọng là ở loại tinh bột và khối lượng nạp vào cơ thể.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn các loại carbohydrate giàu chất xơ, ít chế biến, với khẩu phần hợp lý như đậu, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây. Khi ăn nên kết hợp với protein, chất béo tốt. Vận động nhẹ sau bữa ăn để làm chậm quá trình tăng đường huyết đột ngột.
Cơ thể được nạp đủ chất xơ sẽ kiểm soát đường, có lợi cho việc quản lý cân nặng, hệ tiêu hóa và sức khỏe tim mạch. Người trưởng thành nên bổ sung 22 đến 34 g chất xơ mỗi ngày.
Bà Hippley cũng cảnh báo về các thực phẩm đóng gói dán nhãn "không đường" (sugar-free). Những sản phẩm này vẫn có thể chứa các loại carbohydrate khác gây tăng đường huyết. Người dùng cần kiểm tra kỹ mục "Tổng lượng carbohydrate" (Total carbohydrate) trên nhãn dinh dưỡng.
Riêng đồ ngọt không cấm kỵ tuyệt đối. "Quản lý đường huyết là câu chuyện của sự cân bằng, không phải sự hạn chế khắt khe", bà Hippley nói. Chỉ cần chú ý tần suất, khẩu phần và sự cân bằng tổng thể của bữa ăn, bạn vẫn có thể thưởng thức món tráng miệng trong kế hoạch kiểm soát đường huyết của mình.
Những "tuyệt chiêu" ổn định đường huyết ngoài ăn uống
Bên cạnh thực đơn, các chuyên gia gợi ý thêm những chiến lược lối sống hiệu quả để giữ chỉ số đường huyết ở mức an toàn:
Uống đủ nước và đi bộ ngắn sau ăn: Bà Hippley cho rằng nước giúp làm loãng lượng đường trong máu. Trong khi đó, các nghiên cứu cho thấy 10 phút đi bộ sau bữa ăn có thể giúp ổn định đường huyết hiệu quả.
Ưu tiên quả bơ và các loại đậu: Bà Palinski-Wade gợi ý thêm bơ vào chế độ ăn vì chúng giàu chất xơ và chất béo tốt, giúp ổn định đường huyết và giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 2. Các loại đậu (đậu lăng, đậu nành, đậu gà...) cũng là nguồn cung cấp chất xơ và tinh bột tiêu hóa chậm lý tưởng.
Ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng: Đây là hai yếu tố then chốt. Thiếu ngủ kinh niên hoặc căng thẳng kéo dài sẽ gây rối loạn hormone, dẫn đến đường huyết tăng cao.
