Hà Nội bầu bổ sung 2 phó chủ tịch UBND thành phố

Ở TP.HCM nhộn nhịp, vẫn còn tồn tại quần thể mộ cổ khoảng 100 năm gắn với dòng họ của ông Lý Tường Quang (sinh năm 1842, gốc người Quảng Đông) - người được xếp vào hàng đại gia giàu có bậc nhất Sài Gòn xưa với câu truyền miệng nổi tiếng: "Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Định".

Chiều cuối tháng 5.2026, trong hành trình lần theo dấu tích dòng họ ông bá hộ Xường tại TP.HCM, phóng viên Báo Thanh Niên men theo hẻm 79 Phú Thọ Hòa (quận Tân Phú cũ). Từ khu mộ của ông Lý Tường Quang và vợ là bà Nguyễn Thị Lâu, theo chỉ dẫn của người dân địa phương, chúng tôi đi thêm khoảng 100 m thì phát hiện quần thể 11 ngôi mộ cổ của dòng họ Lý.

Theo ghi nhận, khu mộ nằm sát khu dân cư, có diện tích rộng và được xây dựng thành khu riêng với tường rào bao quanh cùng cổng bảo vệ. Ngoài 11 ngôi mộ chính bên trong có tường rào bảo vệ, phía ngoài còn có khoảng 4 ngôi mộ nằm gần đường và sát nhà dân.

Chia sẻ với chúng tôi, ông Hải, người được địa phương giao phụ trách trông coi khu mộ cho biết, những ngôi mộ nằm trong khuôn viên là của con cháu ruột thịt, bà con gần. Trong khi đó, các ngôi mộ xây riêng bên ngoài là của cháu chắt xa thuộc dòng họ Lý.

Ông Hải cho hay, khu mộ cổ bên trong rộng khoảng 1.000 m2, phủ đầy rêu phong; xung quanh trồng nhiều cây xanh tạo không gian thoáng mát. Ngoài ra, một phần khuôn viên mộ cổ hiện được người dân tận dụng làm nơi để xe hoặc chăn nuôi gia cầm.

Theo Danh mục kiểm kê di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn TP.HCM (giai đoạn 2016 - 2020) của UBND TP.HCM, khu nghĩa trang gia tộc họ Lý hiện còn lưu giữ nhiều ngôi mộ được xây dựng cách nay trên dưới 100 năm với kiến trúc gần như nguyên vẹn.

Trong 11 ngôi mộ, niên đại sớm nhất là mộ ông Lý Thanh Vân và bà Trương Thị Hậu xây năm 1899, muộn nhất là mộ ông Lý Văn Mạnh và vợ xây năm 1938.

Khu mộ được đánh giá có kiến trúc đẹp, quy mô lớn với vật liệu xây dựng bằng gạch, đá và hợp chất kết dính cổ. Các bia mộ đều khắc chữ Hán và toàn bộ khuôn viên đã có tường rào bao bọc.

Đáng chú ý, ngày 16.3.2012, ông Lý Thanh Liêm, đại diện gia tộc họ Lý đang quản lý khu mộ đã gửi Đơn đề nghị xếp hạng di tích đến Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP.HCM (nay là Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM). Kèm theo đó là biên bản họp gia tộc về việc đăng ký di tích kiến trúc nghệ thuật với cơ quan chức năng.

Hiện nay, các phần mộ cổ trong khuôn viên mang đậm dấu ấn kiến trúc xưa với kiểu xây lộ thiên truyền thống gồm bia trước, nấm mộ, bia sau, sân gạch và tường bao quanh.

Dáng mộ vuông vức, bề thế, được dựng bằng gạch, đá. Những tấm bia màu xám sẫm khắc chữ Hán theo lối thư pháp xưa đến nay vẫn còn khá rõ nét, phần nào cho thấy trình độ kiến trúc và điêu khắc của tầng lớp giàu có thời bấy giờ.

Bà Nghe (60 tuổi), sống tại khu vực này từ nhỏ, kể: "Năm nào con cháu của họ cũng về đây dọn dẹp, thắp hương đầy đủ. Hàng xóm quanh đây đã quen với sự hiện diện khu mộ, thỉnh thoảng cũng thắp nhang và dọn dẹp khu mộ".

Một người đàn ông ngoài 60 tuổi thấy chúng tôi tò mò liền nói: "Nhìn mộ là biết ngay người ta quý tộc, bá hộ chứ ai có tiền mà làm như vậy".

Hơn 1 thế kỷ trôi qua, giữa những con hẻm đông đúc của TP.HCM, quần thể mộ cổ của gia tộc từng nổi danh "tam Xường" vẫn lặng lẽ tồn tại như dấu tích hiếm hoi của tầng lớp đại phú hộ Sài Gòn - Chợ Lớn xưa.

Tin Gốc: Thanh Niên

Pháp luật chúng ta quy định thế nào về loại tội phạm này, và thực tiễn xét xử cho thấy những người ra tay với trẻ nhỏ sẽ phải trả giá ra sao?

Những năm gần đây, mức độ các vụ bạo hành ngày càng nghiêm trọng, nhiều vụ để lại thương tích nặng nề hoặc khiến nạn nhân tử vong. Điểm chung của hầu hết các vụ: thủ phạm là người thân trong gia đình, người tình của cha hoặc mẹ, hoặc người được giao trực tiếp trông nom trẻ.

Trẻ em, đặc biệt trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, hoàn toàn không có khả năng tự vệ, không thể cầu cứu, không thể kể lại sự thật với ai.

Đó là lý do pháp luật dành sự bảo vệ đặc biệt và nghiêm khắc đặc biệt cho nhóm nạn nhân này.

Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định chặt chẽ, đủ sức trừng trị mọi hành vi bạo hành trẻ em, tùy theo tính chất, mức độ và mối quan hệ giữa người gây hại với nạn nhân. Cụ thể:

- Người không phải cha mẹ ruột nhưng đang sống chung, trực tiếp chăm sóc trẻ mà có hành vi đối xử tàn ác, đánh đập, bỏ đói, hành hạ bị xử lý về tội "hành hạ người khác" theo Điều 140 Bộ luật Hình sự năm 2015. Khi nạn nhân là trẻ dưới 16 tuổi, phạt tù từ 1-3 năm. Đây là hành vi phổ biến trong các vụ người tình của cha hoặc mẹ bạo hành con riêng.

- Cha, mẹ hoặc người có trách nhiệm nuôi dưỡng mà ngược đãi, hành hạ con cái bị xử lý về tội "ngược đãi hoặc hành hạ con" theo Điều 185 Bộ luật Hình sự năm 2015. Không cần gây thương tích nặng, chỉ cần hành vi thường xuyên gây đau đớn về thể xác hoặc tinh thần là đã cấu thành tội phạm. Mức hình phạt tối đa đến 5 năm tù khi nạn nhân là trẻ dưới 16 tuổi.

- Hành vi nghiêm trọng nhất là cố ý đánh đập gây thương tích thực tế được xử lý về tội "cố ý gây thương tích" theo Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Với nạn nhân dưới 16 tuổi, dù tỉ lệ thương tích chỉ dưới 11% vẫn bị truy cứu hình sự - mức bảo vệ pháp lý cao hơn nhiều so với nạn nhân là người lớn. Hình phạt tăng dần theo mức độ thương tích và hậu quả.

Đặc biệt, nếu nạn nhân tử vong, người phạm tội đối mặt với mức hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, tùy thuộc vào quá trình điều tra, truy tố và xét xử của cơ quan tiến hành tố tụng.

Nhiều vụ án, tòa án áp dụng đồng thời nhiều tội danh đối với cùng một bị cáo. Ví dụ vừa bị xử về tội hành hạ người khác, vừa bị xử về tội cố ý gây thương tích. Các hình phạt được tổng hợp lại theo quy định. Nghĩa là hình phạt thực tế người phạm tội phải chịu có thể rất cao, không phải chỉ tính theo một tội danh.

Từ thực tiễn xét xử có thể rút ra một số nhận xét sau:

Một là, lý do "dạy con" hay "dạy dỗ nghiêm khắc" không được tòa án chấp nhận là tình tiết miễn hoặc giảm nhẹ đáng kể. Ranh giới pháp luật và thực tiễn xét xử xác định rất rõ: đánh đập nhiều lần, bỏ đói, dùng vật cứng gây thương tích, dùng tay không nhưng tác động vào vùng đầu, cổ - đó là hành vi phạm tội, không phải dạy dỗ.

Hai là, tuổi trẻ của bị cáo không phải lá chắn. Nhiều người lầm tưởng rằng bị cáo còn trẻ, lần đầu phạm tội sẽ được giảm nhẹ mạnh.

Trong các vụ bạo hành trẻ nhỏ gây hậu quả nghiêm trọng, hội đồng xét xử luôn ưu tiên bảo vệ nạn nhân và răn đe xã hội.

Không ít bản án trong loại tội phạm này ở mức trên 10 năm tù, thậm chí tù chung thân khi nạn nhân tử vong.

Ba là, người mẹ hoặc cha biết con bị bạo hành mà im lặng, bao che, hoặc tiếp tục giao con cho kẻ bạo hành cũng đối mặt với trách nhiệm hình sự. Nghĩa vụ bảo vệ con là nghĩa vụ pháp lý ghi trong luật, không chỉ là đạo lý. Im lặng trước hành vi bạo hành con mình là vi phạm pháp luật.

Bốn là, thái độ sau khi gây án có ý nghĩa lớn trong quyết định hình phạt. Những bị cáo kịp thời đưa trẻ đi cấp cứu, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải thực sự được tòa án ghi nhận. Ngược lại, bỏ mặc nạn nhân, tạo dựng lý do che giấu, không hợp tác điều tra - những điều này luôn khiến mức án cao hơn đáng kể.

Thực tiễn xét xử tại các tòa án cho thấy: những người bạo hành trẻ em đều phải trả giá rất đắt. Pháp luật chỉ phát huy hiệu quả khi vụ việc được phát hiện kịp thời. Và người phát hiện trước hết không phải cơ quan chức năng mà là hàng xóm, người thân, chủ nhà trọ, giáo viên, nhân viên y tế.

Điều 51 Luật Trẻ em năm 2016 quy định rõ: mọi cá nhân, tổ chức khi phát hiện trẻ bị xâm hại hoặc nghi ngờ bị xâm hại đều phải thông báo ngay cho cơ quan chức năng. Không lên tiếng khi biết cũng là vi phạm.

Nhìn lại các bản án về bạo hành trẻ em đã được xét xử, điều day dứt nhất không phải là mức hình phạt mà là câu hỏi: liệu có ai đó biết sớm hơn, lên tiếng sớm hơn thì kết cục có khác không?

Điều còn thiếu là sự dũng cảm của một người hàng xóm, một tiếng gõ cửa đúng lúc, một cuộc gọi không ngại phiền. Bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 5/5, tại phiên họp tập thể UBND thành phố thường kỳ tháng 5, các đại biểu đã xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn Hà Nội.

Theo dự thảo, "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.

Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp, quan trọng nhất trong mô hình này.

Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện Thủ đô, dự thảo xác định 8 nội dung cốt lõi gồm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; xây dựng môi trường; bảo đảm quốc phòng - an ninh; thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, đo đếm được, với tổng số 54 tiêu chí, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân.

Địa bàn thí điểm được đề xuất lựa chọn dựa trên các tiêu chí như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa. Theo cơ quan soạn thảo, yếu tố quyết định không chỉ là điều kiện sẵn có mà còn là mức độ cam kết chính trị, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng tạo ra kết quả thực chất, có thể nhân rộng.

Đề án cũng đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, bao gồm ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa, đồng thời xác định rõ cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá việc nghiên cứu xây dựng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong bối cảnh mới. Ông cho rằng Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là các định hướng lớn từ Trung ương, các quy định mới về phát triển Thủ đô cùng với quy hoạch dài hạn đã được thông qua.

Chủ tịch Hà Nội cho biết qua nghiên cứu và thảo luận, các ý kiến cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo. Mô hình được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thực tiễn cấp cơ sở, hướng tới hình thành các quan hệ kinh tế - xã hội mới, phù hợp mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.

Người đứng đầu chính quyền Hà Nội lưu ý đây là nội dung quan trọng nên cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Trước khi hoàn thiện và trình phê duyệt, cần nghiên cứu, xin ý kiến các cơ quan Trung ương, các cơ quan Đảng để bảo đảm thống nhất về quan điểm và cách tiếp cận.

Ông yêu cầu việc xây dựng mô hình phải gắn với thực tiễn phát triển của địa bàn, trong đó đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân. "Mô hình không chỉ là nơi cư trú mà phải là không gian phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời có sự kết nối với các khu vực khác", Chủ tịch Hà Nội nói.

Trước đó ngày 30/3, tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gợi ý xây dựng thí điểm mô hình phường, xã xã hội chủ nghĩa.

Tại cuộc tiếp xúc cử tri sau kỳ họp Quốc hội ngày 4/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục nhắc lại gợi ý này và cho biết có thể bắt đầu thí điểm xây dựng một phường hoặc xã xã hội chủ nghĩa để rút kinh nghiệm, làm rõ mô hình tổ chức và khả năng đáp ứng nhu cầu đời sống người dân.

Ông đề nghị Hà Nội lựa chọn một phường tiêu biểu để cải tạo, phát triển theo mô hình này hoặc xây dựng một phường mới với quy mô dân số từ 500.000 đến 1 triệu, đầu tư đồng bộ hạ tầng, trường học, bệnh viện, không gian công cộng và đô thị thông minh.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, khi chưa thể triển khai ở quy mô lớn, có thể bắt đầu từ cấp phường, xã để người dân trực tiếp cảm nhận, từ đó tạo hình mẫu cho các địa phương khác. Với tiềm lực và tốc độ phát triển, Hà Nội hoàn toàn có thể triển khai thí điểm. "Nếu Hà Nội làm được, Thủ đô không chỉ phát triển nhanh, hiện đại hơn mà còn trở thành đô thị đáng sống hơn, nhân văn, văn minh và xứng đáng hơn với vai trò trung tâm của cả nước", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress