Tính đến 18 giờ chiều qua (13.4), có ít nhất 4 trường tiểu học và THCS trên địa bàn TP.HCM phải tạm dừng ăn bán trú, tương đương hàng ngàn học sinh (HS) và gia đình bị ảnh hưởng.
Các trường dừng bán trú gồm: THCS Bình Quới Tây, Tiểu học Bình Quới Tây, THCS Lam Sơn, THCS Thanh Đa.
Thông báo gửi đến cha mẹ HS hôm qua (13.4) của Trường THCS Bình Quới Tây, P.Bình Quới, nêu: “Qua việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, Ban giám hiệu Trường THCS Bình Quới Tây thông báo tạm dừng tổ chức bán trú”. Trường này dừng ăn bán trú từ hôm nay 14.4 cho đến khi có thông báo tiếp theo. Công văn do Hiệu trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân ký ghi rõ HS vẫn đi học bình thường theo thời khóa biểu. Về ăn uống và đưa đón, nhà trường ngừng phục vụ cơm trưa, phụ huynh tự sắp xếp việc đưa đón con về ăn trưa hoặc tự chuẩn bị bữa trưa cho con đem theo.
Về nghỉ trưa, trường tổ chức cho HS bán trú ngủ tại trường trong thời gian này. Để nhà trường dễ quản lý, phụ huynh sẽ đăng ký trên link mà giáo viên (GV) chủ nhiệm gửi. Đồng thời, nhà trường sẽ hoàn trả tiền suất ăn trưa bán trú, tiền tổ chức phục vụ, quản lý bán trú và vệ sinh bán trú của HS trong những ngày tạm dừng. “Nhà trường cam kết sẽ thông tin đầy đủ và kịp thời đến phụ huynh ngay khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng”, Ban giám hiệu Trường THCS Bình Quới Tây cho biết.
Trường THCS Lam Sơn, P.Gia Định, TP.HCM, cũng tạm dừng ăn bán trú từ hôm qua (13.4) cho đến khi “có kết quả kiểm tra và văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn”. Thông báo của Trường THCS Lam Sơn gửi tới cha mẹ HS của trường cho biết: “Ngày 8 và ngày 9.4.2026 xuất hiện nhiều ca nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây. Các bước tiếp theo của quy trình điều tra ngộ độc thực phẩm sẽ được thực hiện nhằm bảo đảm tính khoa học và đúng quy định pháp luật. Cơ quan chức năng đang kiểm nghiệm mẫu nguyên liệu thực phẩm và bệnh phẩm để xác định chính xác nguyên nhân vụ việc”. Do đó, trường này tạm dừng ăn bán trú để “đảm bảo an toàn tuyệt đối cho HS” và “cam kết sẽ thông tin đầy đủ và kịp thời đến phụ huynh ngay khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng”.
Trường THCS Lam Sơn cho biết trong thời gian tạm dừng bán trú, việc dạy học theo thời khóa biểu vẫn đảm bảo, phụ huynh sắp xếp thời gian đưa đón HS; trường sẽ thực hiện quyết toán và hoàn trả tiền ăn bán trú, tiền phục vụ và quản lý bán trú trong những ngày tạm dừng.
Trường THCS Thanh Đa, P.Bình Quới, TP.HCM, nơi có hơn 500 HS ăn bán trú trên tổng số hơn 900 HS, cũng phải tạm dừng ăn bán trú từ 13.4, nhà trường đã phát đi thông báo khẩn tới phụ huynh từ ngày 12.4. Thông báo có đoạn “Ngay khi tiếp nhận thông tin vụ việc ở Trường tiểu học Bình Quới Tây, nhà trường đã gửi Thông báo số 118/TB-TĐ về việc phối hợp để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm nâng cao sức khỏe HS; thông báo của bếp ăn H.P về thông tin chính thức liên quan sự việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm; cùng với ban đại diện cha mẹ HS của trường kiểm tra bếp ăn và căn tin”.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà Lê Thị Hồng Thủy, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết việc tạm dừng ăn bán trú “nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho HS Trường THCS Thanh Đa trong thời gian kiểm tra cuối kỳ 2”. Thời gian tạm dừng ăn bán trú từ 13.4 tới khi có kết quả kiểm tra và văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn.
Trường THCS Thanh Đa cho hay ngừng phục vụ cơm trưa, cha mẹ HS sắp xếp việc đưa đón con về ăn trưa hoặc tự chuẩn bị bữa trưa cho con. Dù không tổ chức ăn, trường vẫn mở cửa các phòng bán trú để HS có chỗ nghỉ trưa tại trường nếu gia đình chưa kịp đón. Phụ huynh đăng ký với GV chủ nhiệm lớp nếu có nhu cầu. Việc quyết toán và hoàn trả tiền ăn bán trú, tiền phục vụ và quản lý bán trú trong những ngày tạm dừng sẽ được thực hiện đầy đủ.
Trước đó, Trường tiểu học Bình Quới Tây, P.Bình Quới, TP.HCM (nơi có hơn 700 em ăn bán trú trên tổng số 906 HS) tạm ngưng tổ chức ăn bán trú từ hôm 9.4 cho tới nay, sau sự việc số lượng lớn HS trường này nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm. Các buổi trưa, phụ huynh sẽ tới rước con về nhà ăn cơm, nghỉ ngơi, đầu giờ chiều trở lại trường để học tiếp.
Sáng 13.4, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, cho biết đã có 799 em đi học, còn 107 HS nghỉ học.
Có mặt tại trường vào sáng cùng ngày, PV Thanh Niên ghi nhận nhà trường vẫn đang tiếp tục phối hợp với các đoàn làm việc của cơ quan chức năng.
Từ đầu năm học 2025 – 2026 đến nay, trên địa bàn TP.HCM, Hà Nội, Thái Nguyên, Lâm Đồng và một số địa phương xảy ra nhiều vụ lùm xùm về vấn đề bữa ăn học đường.
Mới đây, Thái Nguyên đình chỉ hiệu trưởng Trường mầm non Hòa Bình, để phục vụ điều tra vì thịt bệnh vào trường học. Từ ngày 6 – 10.4, TAND tỉnh Bắc Ninh mở phiên tòa xét xử công khai sơ thẩm vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại một số cơ quan quản lý giáo dục và các trường mầm non, liên quan cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn bán trú; phụ huynh Hà Nội lo lắng gần 300 tấn lợn bệnh có thể lọt vào bữa ăn học đường.
Cuối tháng 1.2026, hàng ngàn HS tại một số trường tiểu học, THCS ở TP.HCM như tiểu học Nguyễn Văn Hưởng, P.Phú Thuận; tiểu học Tân Quy, P.Tân Hưng; THCS Huỳnh Tấn Phát, P.Tân Thuận; THCS Khánh Bình, P.Chánh Hưng… cũng phải tạm dừng ăn bán trú sau những phản ánh về thực phẩm của một công ty cung cấp suất ăn. Sau đó, các trường đều đồng loạt đổi nhà cung cấp để đảm bảo bữa ăn bán trú an toàn cho HS. Song vụ việc về công ty cung cấp suất ăn với nhiều lùm xùm đến nay đã điều tra ra sao, kết quả thế nào, người dân chưa được biết. Liệu vụ việc có chờ dư luận im hơi lặng tiếng rồi “đâu lại vào đó”?
Vấn đề an toàn thực phẩm cho bữa ăn học đường đang đặt ra hàng loạt câu hỏi nóng: Trách nhiệm thuộc về những bên nào, lỗ hổng ở đâu, phương án rốt ráo nào để con em chúng ta an tâm lớn lên khỏe mạnh, không còn phập phồng bởi những bữa ăn bán trú có thể nấu bằng thực phẩm bẩn?
Điều này đồng nghĩa, cứ 10 đương đơn thì sẽ có ít nhất 3 người trượt visa du học Mỹ, trong bối cảnh năm 2025 chứng kiến một số thay đổi trong quy trình xét duyệt, như siết kiểm tra thông tin mạng xã hội hay hạn chế trường hợp được miễn phỏng vấn khi gia hạn visa. Tuy nhiên, thống kê không chỉ rõ tỷ lệ trượt của tất cả các nước mà chỉ đề cập đến số liệu chung của khu vực và một số nước nhất định, không bao gồm Việt Nam.
Trong đó, châu Phi đứng đầu về tỷ lệ từ chối với 64% và xếp sau là châu Á với 41%. Ngược lại, tỷ lệ trượt visa du học Mỹ trong năm 2025 thấp nhất tại châu Âu, ở mức 9%.
Dữ liệu do Bộ Ngoại giao Mỹ cung cấp cho tập đoàn giáo dục đa quốc gia Shorelight, được nêu trong báo cáo mới của đơn vị này về tỷ lệ từ chối cấp visa du học Mỹ trong 10 năm qua - từ 2015 tới 2025. Trước đó, tỷ lệ trượt visa từng lập đỉnh vào năm 2020, ở mức 33%, khi dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát trên toàn cầu. Tuy nhiên tỷ lệ này giảm còn 25% vào năm 2021 và tăng lên 31% trong 3 năm liên tiếp từ 2022-2024, trước khi cán mốc 35%.
"Nhìn chung, tỷ lệ từ chối visa du học F-1 tăng mạnh trong thập niên qua và vẫn duy trì ở mức cao. Từ 2015 tới 2020, tỷ lệ từ chối tăng đều đặn tại nhiều khu vực. Dù con số này có vẻ đã ổn định trong 2023, 2024, song dữ liệu mới nhất từ 2025 cho thấy xu hướng này đang tái diễn", báo cáo có đoạn.
Một diễn biến đáng chú ý trong dữ liệu năm 2025 là số lượng quốc gia có tỷ lệ từ chối visa vượt ngưỡng 70-80% ngày càng tăng so với 2024, còn số nước nằm trong nhóm trung bình (30-50%) lại giảm. Từ bức tranh đối sánh, thống kê 2025 cũng cho thấy có một nhóm tỷ lệ trượt cao đang thành hình, bao trùm phần lớn các quốc gia khu vực Nam bán cầu. Bối cảnh này, theo Shorelight, có thể làm "suy yếu nguyên tắc xét duyệt visa dựa trên năng lực".
"Khi xác suất nhập cảnh của một du học sinh phụ thuộc vào nơi sinh nhiều hơn là năng lực học thuật hoặc khả năng tài chính, tính liêm chính của hệ thống visa Mỹ sẽ bị tổn hại", báo cáo nêu.
Trả lời tờ Inside Higher Ed về dữ liệu của báo cáo, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: "Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về an ninh quốc gia, an toàn công cộng thông qua quy trình xét duyệt visa, khẳng định rõ rằng việc nhập cảnh vào Mỹ là một đặc quyền chứ không phải quyền đương nhiên và sự an toàn của người dân Mỹ luôn được đặt lên hàng đầu".
Người này chia sẻ thêm, tất cả đơn xin visa đều được xem xét theo từng trường hợp cụ thể, tuân thủ luật pháp Mỹ và quyết định cấp hay từ chối sẽ dựa trên những thông tin, hoàn cảnh của mỗi cá nhân.
Trong khi đó, Phái đoàn Ngoại giao Mỹ tại Việt Nam thời gian qua liên tục đăng tin khuyến nghị đương đơn không đưa hộ chiếu cho người lạ hay dịch vụ trung gian và tuyệt đối không ký vào các mẫu đơn còn để trống. Song song đó, đương đơn không mua hoặc sử dụng giấy tờ giả để tránh nguy cơ bị cấm nhập cảnh vào Mỹ vĩnh viên, cũng như trả lời trung thực và đầy đủ trước khi nộp đơn DS-160.
Cũng theo Phái đoàn Ngoại giao Mỹ tại Việt Nam, ứng viên nên tự điền đơn ở địa chỉ ustraveldocs.com với lệ phí là 185 USD (4,8 triệu đồng). "Cảnh giác với các đối tượng lừa đảo thu phí cao hơn để nộp đơn hoặc đặt lịch phỏng vấn thay cho bạn", bài đăng trên mạng xã hội của Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội lưu ý.
"Các dịch vụ trung gian không thể tác động tới quyết định cấp visa. Trên thực tế, việc dùng trung gian có thể làm giảm cơ hội được cấp visa du học", một bài đăng khác cảnh báo. Phía Mỹ cũng cho biết công dân Việt Nam có thể tham khảo thông tin xin visa du học trên trang web chính thức được cập nhật thường xuyên.
Trước đó, dữ liệu công bố hồi tháng 3 của Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ ra rằng, số lượng visa du học cấp mới cho người nước ngoài vào hè 2025 giảm tới 35,6% so với 2024, trong bối cảnh Mỹ từng tạm dừng cấp lịch hẹn phỏng vấn visa du học gần một tháng ở hè 2025. Tuy nhiên, Việt Nam không chịu tác động quá lớn bởi biến động này vì tỷ lệ giảm chỉ ở mức 25%, với 9.673 visa du học cấp mới vào hè 2025.
Theo thống kê của Cơ quan Thực thi di trú và hải quan Mỹ (ICE), năm 2024 tổng cộng có 36.176 người Việt du học Mỹ, xếp thứ 6 về số du học sinh và tiếp tục đà tăng trưởng kể từ sau Covid-19. Nhưng nếu xét riêng số lượng tại các trường từ mẫu giáo đến lớp 12 (K-12), Việt Nam đông thứ 2 với 4.252 người, chỉ sau Trung Quốc. Riêng năm học 2023-2024, du học sinh Việt đóng góp hơn 1 tỉ USD cho nền kinh tế Mỹ, theo Tổng lãnh sự quán Mỹ.
Ông Phạm Thành Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP HCM, cho biết thông tin trên tại hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 20/5.
Theo ông, chất lượng nguồn nhân lực trình độ cao trong bộ máy hành chính của thành phố đang ở mức báo động khi tỷ lệ nhân sự có học vị tiến sĩ chỉ chiếm từ 0,5% đến 1,1%.
"Sự thiếu hụt trầm trọng nhóm chuyên gia dẫn dắt trong các lĩnh vực mũi nhọn đang trở thành rào cản trực tiếp, làm chậm tiến trình phát triển bền vững và xây dựng đô thị thông minh", ông nói.
Thành phố đã ra chính sách ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài trong và ngoài nước. Ví dụ, chuyên gia sẽ nhận mức trợ cấp ban đầu tối đa 100 triệu đồng khi về làm việc, thu nhập hàng tháng linh động từ 30-100 triệu đồng. Ngoài ra, họ được hưởng thù lao bằng 5% giá trị của công trình nghiên cứu được nghiệm thu hoặc thưởng tối đa lên đến 1 tỷ đồng với thành tích đặc biệt xuất sắc; hỗ trợ tiền thuê nhà 7 triệu đồng một tháng.
Từ năm 2023 đến nay, 10 chuyên gia, nhà khoa học đã về làm việc cho TP HCM theo chính sách này, tạo ra tác động lớn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá con số này còn rất khiêm tốn.
Ông chỉ ra nguyên nhân là sự cạnh tranh khốc liệt ở khối tư nhân và doanh nghiệp FDI (có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Xét tổng thể về môi trường sống, không gian làm việc và tính linh hoạt trong thu nhập, chính sách ưu đãi của TP HCM vẫn chưa bằng các doanh nghiệp đa quốc gia. Chưa kể các quy định xuất nhập cảnh, cấp giấy phép lao động và phê duyệt hồ sơ với chuyên gia nước ngoài, Việt kiều còn phức tạp, làm giảm động lực và sự hào hứng của họ.
Ông Nhân lấy ví dụ visa lao động của chuyên gia nước ngoài phải gia hạn hàng năm, thủ tục phức tạp. Sở Nội vụ đề xuất thí điểm cấp "Thị thực công nghệ" hoặc thẻ tạm trú với thời hạn đặc biệt 5-10 năm cho nhóm có trình độ cao, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57. Loại thị thực này tương tự mô hình ONE Pass của Singapore.
Ngoài ra, chính sách thu hút nhân tài cần bổ sung một số ưu đãi như phương tiện đi lại, trường học, bệnh viện quốc tế cho con em chuyên gia...
Ông Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhiều nước đang triển khai mạnh mẽ chính sách thị thực nhân tài, tạo ra cuộc đua thu hút chất xám trên toàn cầu. Việt Nam cũng có nhiều chính sách nhưng thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.
GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng tình. Bà cho rằng thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần như một chính sách nhập cư hay thủ tục hành chính.
Nhiều nước mời gọi được nhân lực chất lượng cao không chỉ bằng mức lương, ưu đãi tài chính mà bằng cả hệ sinh thái. Trong đó, cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng chất lượng sống hấp dẫn.
Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ năm 2022, tỷ lệ tiến sĩ làm việc trong hệ thống công chức ở Việt Nam khoảng 0,63%. Trong khi đó, ở Mỹ, tỷ lệ này khoảng 9%, theo khảo sát của Quỹ khoa học Mỹ năm 2021. Con số này ở Hàn Quốc là gần 5%, nhưng chỉ 1-1,8% ở một số nước như Australia hay Nhật.
Cuối tuần trước, Đại học Nam Khai (Nankai University) cách chức ông Quan Chen, Hiệu trưởng trường Khoa học Sự sống, do không giám sát chặt chẽ chất lượng và tính xác thực của dữ liệu trong một bài báo xuất bản trên tạp chí Nature Cancer vào năm 2024, mà ông là tác giả chính.
Cùng lúc, Đại học Tôn Trung Sơn (Sun Yat-sen University) ra thông báo tương tự với ông Kang Tiebang, Phó giám đốc Phòng thí nghiệm Trọng điểm Quốc gia về Ung thư Nam Trung Hoa, và ông Kuang Dongming, Phó hiệu trưởng trường Khoa học Sự sống của đại học này.
Theo trường, ông Kang là tác giả chịu trách nhiệm chính một nghiên cứu đăng trên Nature Cell Biology năm 2020, bị phát hiện chứa nhiều sai sót về dữ liệu và hình ảnh. Ông Kuang cũng bị cáo buộc có sai phạm này trong ba bài báo khác đăng trên các tạp chí uy tín gồm Nature Cell Biology, Science Advances và Cell.
Động thái này diễn ra ba tuần sau khi Đại học Đồng Tế (Tongji University) cách chức Trưởng khoa Khoa học Sự sống của ông Wang Ping - chuyên gia hàng đầu về nghiên cứu ung thư, do các sai phạm học thuật liên quan công bố quốc tế.
Đáng chú ý, cả bốn nhà nghiên cứu trên đều từng nhận giải thưởng "Thanh niên xuất sắc" quốc gia, một danh hiệu cao quý, thường được coi là bước đệm để được xét vào các viện hàn lâm khoa học và kỹ thuật hàng đầu Trung Quốc.
Rắc rối của họ bắt đầu khi lọt vào "tầm ngắm" của một cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ, hiện là blogger kiêm nhà sáng tạo nội dung video có hơn 1,8 triệu người theo dõi, biệt danh "Sinh viên Geng" (Student Geng).
Trong video, Geng mổ xẻ các bài báo khoa học. Từ ảnh chụp kỹ thuật Western blot, ảnh hiển vi, cho đến các tập dữ liệu bổ sung và mô hình thống kê đều được anh đưa lên bàn cân, sử dụng các công cụ AI và các phương pháp thống kê để chỉ ra dấu hiệu chỉnh sửa, ngụy tạo dữ liệu.
Những video của Geng làm dấy lên nhiều tranh cãi trên mạng xã hội, buộc các đại học liên quan mở cuộc điều tra.
Tân Hoa Xã tuần trước dành lời khen cho Geng vì có những tác động tích cực trong phổ biến khoa học đến đại chúng. Cơ quan này cũng nhấn mạnh các trường đại học và tổ chức nghiên cứu cần giải quyết triệt để tình trạng trên trong nội bộ, thay vì để vấn đề dừng lại ở các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.
Nature là tạp chí khoa học đa ngành, với hơn 60 tạp chí "chị, em", xuất bản các nghiên cứu tiên phong kể từ năm 1869. Tạp chí Cell xuất bản các nghiên cứu đột phá về khoa học sự sống từ năm 1974, còn Science Advances là tạp chí khoa học được bình duyệt nghiêm ngặt, do Hiệp hội Khoa học Tiến bộ Mỹ (AAAS) thành lập.
Nhiều thập kỷ qua, việc có bài báo được xuất bản trên các tạp chí hàng đầu luôn được coi là đỉnh cao sự nghiệp của giới học thuật Trung Quốc. Đó là điều kiện quyết định liệu một nhà khoa học có nhận được hàng triệu nhân dân tệ tiền tài trợ, vào biên chế chính thức, lọt vào danh sách nhân tài hay thăng chức tại các cơ quan, tổ chức hàng đầu hay không.
