Reuters ngày 30/5 dẫn dữ liệu do Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) cung cấp, cho biết sau khi luật cho phép mở rộng diện nhập tịch cho hậu duệ của công dân Canada bắt đầu có hiệu lực, họ đã phê chuẩn 275 hồ sơ diện này vào tháng 12/2025.
Nhưng một tháng sau, số người Mỹ nhập tịch Canada diện huyết thống tăng lên 1.140. Con số này duy trì ở mức 1.255 hồ sơ vào tháng 2 và 1.405 hồ sơ vào tháng 3.
IRCC cho hay tính đến tháng 2, khoảng 48% số người nhập tịch diện huyết thống theo quy định mới đến từ Mỹ. Phần lớn những người này vẫn sống ở Mỹ, nhưng muốn có thêm lựa chọn cho tương lai, theo Nick Berning, một luật sư di trú người Mỹ.
Tỷ lệ hồ sơ từ Mỹ ở mức cao phản ánh mối liên hệ lịch sử giữa hai nước, đồng thời cho thấy nhiều người Mỹ coi Canada là lựa chọn hấp dẫn để sinh sống hoặc học tập giữa lúc chính trị Mỹ nhiều bất ổn, Berning nói.
“Điều quan trọng nhất là gia đình chúng tôi có thêm lựa chọn”, William Hunnewell, 41 tuổi, sống tại Seattle, bang Washington, Mỹ, nói. Anh nộp hồ sơ hồi đầu năm và dự kiến nhận phản hồi sau 9 tháng đến một năm. Cụ cố của Hunnewell từng khai hoang ở Saskatchewan trước Thế chiến I, còn ông nội anh sinh tại Canada.
“Nếu con tôi muốn học tập hay sinh sống ở Canada sau này, cháu có thể sang đó mà không cần xin thị thực hay lo thời hạn cư trú”, anh nói.
Canada trước đây không cho phép công dân sinh ở nước ngoài truyền quốc tịch cho con nếu đứa trẻ cũng sinh ngoài Canada. Năm 2023, tòa án Canada tuyên bố quy định này là vi hiến. Những thay đổi bắt đầu có hiệu lực từ cuối năm 2025.
Theo quy định mới, nếu người xin quốc tịch chứng minh được dòng dõi trực hệ với một công dân Canada, có thể qua nhiều thế hệ, họ sẽ đủ điều kiện nhập tịch. Hàng triệu người Mỹ được cho là đáp ứng yêu cầu này.
“Sự quan tâm hiện nay đến quốc tịch Canada chắc chắn chịu tác động từ chính trị Mỹ”, luật sư Berning nói. “Họ muốn ở lại Mỹ, nhưng nếu không thể chịu nổi tình hình, họ muốn có một lối thoát”.
Chia rẽ chính trị ở Mỹ ngày càng sâu sắc, khi các cuộc thăm dò cho thấy tỷ lệ cử tri không hài lòng với chính quyền Trump gia tăng.
Quan hệ Mỹ – Canada cũng trở nên căng thẳng hơn sau khi ông Trump áp thuế lên hàng hóa Canada và nhiều lần đề cập khả năng sáp nhập nước này thành bang thứ 51.
Cuối tháng 6 vừa qua, Trung Quốc tổ chức sự kiện thường niên mang tên Diễn đàn Lục Gia Thủy - hội nghị chính sách tài chính hàng đầu nước này.
Tại Diễn đàn Lục Gia Thủy năm nay, các quan chức Trung Quốc đã công bố một loạt các biện pháp mở rộng vai trò của nhân dân tệ (RMB) ở nước ngoài, đẩy mạnh Thượng Hải trong vai trò trung tâm tài chính quốc tế (IFC), tạo ra các cơ sở thanh khoản mới cho các ngân hàng trung ương nước ngoài và các nhà đầu tư, mở rộng giao dịch RMB xuyên biên giới và mở cửa hơn nữa lĩnh vực tài chính Trung Quốc để giới đầu tư nước ngoài tham gia.
Tờ South China Morning Post dẫn lời ông Lưu Hiểu Xuân, Phó giám đốc Viện Tài chính Thượng Hải, phát biểu tại diễn đàn trên cho rằng: "Trung Quốc có Hồng Kông là một IFC trưởng thành với sự linh hoạt để đáp ứng với những thay đổi của thị trường, nhưng điều đó không đủ để đáp ứng đầy đủ các nhu cầu đặc biệt của việc mở rộng ra nước ngoài của các công ty Trung Quốc. Thượng Hải cần phải đóng vai trò như vậy".
Ông Lưu cũng đề xuất xây dựng các dịch vụ pháp lý, điều phối an ninh và cơ sở hạ tầng tài chính địa phương như nền tảng ngân quỹ doanh nghiệp. Theo đó, Hồng Kông được định vị giữ vai trò như một cửa ngõ thị trường vốn trong khi Thượng Hải xử lý hỗ trợ hoạt động ở các khu vực pháp lý có rủi ro cao hơn. Thượng Hải hướng đến trở thành một trung tâm gây quỹ và đầu tư cho các công ty Trung Quốc mở rộng ra nước ngoài, giúp các công ty huy động các khoản vay, phát hành trái phiếu và chứng khoán đảm bảo bằng tài sản, niêm yết cổ phiếu, đầu tư vào tài sản tài chính và tham gia giao dịch.
Có lẽ, đề xuất trên không đơn giản chỉ là ý kiến cá nhân của ông Lưu - một người nổi tiếng với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành tài chính Trung Quốc. Thực tế, trong cuộc họp hồi tháng 3 vừa qua, Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc (Quốc hội) Trung Quốc đã thông qua Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 mà trong đó nêu rõ xây dựng nước này thành cường quốc tài chính. Kế hoạch không còn xem tài chính là chức năng hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế, mà hướng đến tài chính như một công cụ chiến lược của năng lực công nghệ. Trong chiến lược như vậy, việc quốc tế hóa RMB đóng vai trò then chốt.
Gần 80 năm qua, Mỹ có nhiều lợi thế nhờ vai trò trung tâm của USD trong hệ thống tài chính toàn cầu, giúp nước này có các công cụ quản lý nhà nước mà các cường quốc trước đây khó có thể tưởng tượng được. Mỹ có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt, hạn chế khả năng tiếp cận thanh toán bù trừ bằng USD, định hình các tiêu chuẩn tuân thủ quốc tế, ảnh hưởng dòng vốn và tận dụng vị trí của nước này trong cấu trúc tài chính thế giới để thúc đẩy các mục tiêu an ninh quốc gia. Trung Quốc chắc chắn hiểu thực tế vừa nêu nên luôn muốn thay đổi.
Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, Bắc Kinh đã khởi động các chương trình thanh toán thương mại bằng RMB, thành lập các trung tâm thanh toán bù trừ ở nước ngoài, mở rộng các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ, phát triển cơ sở hạ tầng thanh toán thay thế và dần dần mở cửa các phần của thị trường vốn. Bắc Kinh ký các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ với hàng chục ngân hàng trung ương, cho phép các đối tác thương mại tiếp cận RMB mà không cần thông qua hệ thống dựa USD.
Năm 2015, Trung Quốc ra mắt Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới CIPS như một giải pháp thay thế cho SWIFT. Nước này cũng đạt nhiều thỏa thuận giao dịch tiền tệ trực tiếp với các nước khác, đặc biệt với các thành viên thuộc nhóm các nền kinh tế mới nổi BRICS.
Không những vậy, chính những diễn biến địa chính trị gần đây đã mở ra thêm nhiều cơ hội cho Bắc Kinh trong việc quốc tế hóa RMB. Do chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine, các ngân hàng Nga bị loại khỏi SWIFT. Sau đó, số lượng tổ chức trực tiếp tham gia CIPS đã tăng gần gấp ba, tăng từ 75 lên gần 200, theo dữ liệu của chính phủ Trung Quốc.
Hay giữa cuộc chiến Iran mới đây, ít nhất 2 tàu đã sử dụng RMB để thanh toán phí đi qua eo biển Hormuz cho chính quyền Tehran. Dữ liệu từ Hội đồng Đại Tây Dương cho thấy chỉ trong tháng 3.2026, các khoản thanh toán để mua dầu của Iran được thực hiện thông qua mạng lưới tài chính của Trung Quốc đã tăng 50%. Nhờ đó, dòng tiền chảy qua hệ thống tài chính của Trung Quốc đã tăng vọt kể từ khi cuộc chiến ở Iran buộc phải đóng cửa eo biển Hormuz. Từ tháng 2 - 3, các khoản thanh toán trung bình hằng ngày qua hệ thống tài chính Trung Quốc đã tăng từ 86 tỉ USD lên lên hơn 131 tỉ USD, quy mô giao dịch trung bình tăng hơn 8%.
Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton và thượng nghị sĩ John Cornyn hôm 26/5 bước vào vòng bầu cử thứ hai, sau khi không người nào giành quá 50% phiếu trong cuộc bỏ phiếu sơ bộ hồi tháng 3 để chọn ứng viên đại diện cho đảng Cộng hòa tại bang Texas tranh cử vào Thượng viện Mỹ.
Ông Cornyn và các đồng minh, trong đó có lãnh đạo Cộng hòa tại Thượng viện, suốt nhiều tháng qua đã tìm cách thuyết phục Tổng thống Donald Trump ủng hộ thượng nghị sĩ đương nhiệm này. Họ lập luận rằng ông Paxton sẽ là ứng viên yếu hơn trước đối thủ đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Tuy nhiên, ông Trump hoài nghi về lòng trung thành của Cornyn và cuối cùng chọn đứng về phía ông Paxton, gọi Tổng chưởng lý Texas là "chiến binh MAGA đích thực". Ông Paxton hôm 26/5 nói trên sóng truyền hình rằng sự ủng hộ của ông Trump là "tiêu chuẩn vàng".
Tuyên bố hậu thuẫn của ông Trump được coi là động lực thúc đẩy nhóm cử tri MAGA bỏ phiếu cho Paxton, giúp ông này giành 64% số phiếu, áp đảo hoàn toàn so với 36% của Cornyn.
Cornyn tối 26/5 thừa nhận thất bại và cho biết sẽ ủng hộ Paxton trong cuộc bầu cử tháng 11.
Với kết quả này, Paxton sẽ đối đầu với ứng viên đảng Dân chủ James Talarico trong cuộc bầu cử giữa kỳ, cuộc đua có thể trở thành tâm điểm trong cuộc chiến giành quyền kiểm soát Thượng viện.
Đây là trường hợp mới nhất một ứng viên được Tổng thống Trump hậu thuẫn hạ bệ một nghị sĩ đương nhiệm. Tổng thống Mỹ đang nỗ lực loại bỏ những nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm mà ông cho là "không đủ trung thành".
Trong tháng này, ông Trump đã ủng hộ các đối thủ đánh bại hạ nghị sĩ Thomas Massie ở Kentucky, thượng nghị sĩ Bill Cassidy ở Louisiana và một số thượng nghị sĩ bang Indiana trong vòng sơ bộ của đảng Cộng hòa.
Ông Paxton và các đồng minh đã bắt đầu chuẩn bị cho cuộc đối đầu với Talarico. Lone Star Liberty PAC, siêu ủy ban hành động chính trị ủng hộ Paxton, đã tung quảng cáo truyền hình trong đó Tổng thống Trump gọi Talarico là "người kỳ quặc" và nhấn mạnh hàng loạt phát ngôn trước đây của ông này về Chúa và chủng tộc.
Ông Talarico, thuộc giáo hội Trưởng Lão, từng gây chú ý khi nói "Chúa là phi nhị nguyên giới". Trong cuộc phỏng vấn với Semafor năm ngoái, ông bảo vệ phát biểu này, cho rằng về mặt thần học, quan điểm Chúa vượt lên trên giới tính không gây tranh cãi.
Talarico nói cách diễn đạt của ông có thể khiến một số người khó chịu, nhưng lập luận này phù hợp với Kinh Thánh, khi Thánh Phaolô viết rằng trong Đấng Christ "không còn nam hay nữ".
Talarico tối 26/5 đã chỉ trích Paxton, gọi Tổng chưởng lý Texas là "chính trị gia tham nhũng nhất nước Mỹ".
"Kiểu tham nhũng đó là sự mục ruỗng ở lõi của hệ thống đổ vỡ này. Đó là lý do chúng ta không đủ tiền chi trả mọi thứ. Đó là lý do chúng ta không thể vươn lên dù làm việc chăm chỉ đến đâu", ông Talarico nói. Ông Paxton chưa phản hồi lời chỉ trích này.
Cuộc bầu cử tại Texas được dự báo sẽ tốn kém, trong bối cảnh một số thượng nghị sĩ Cộng hòa cảnh báo đảng có thể phải chi nhiều tiền hơn để hậu thuẫn Paxton trong cuộc đua với Talarico.
Ứng viên Dân chủ Talarico đã huy động được hơn 40 triệu USD, chi phần lớn số tiền này để thắng một cuộc cạnh tranh gay gắt trong vòng sơ bộ. Báo cáo cho thấy chiến dịch của ông còn gần 10 triệu USD trong tài khoản vào cuối tháng 3. Paxton đã huy động được 7,6 triệu USD, và chiến dịch của ông còn 2,3 triệu USD tính đến ngày 6/5.
Trong cuộc phỏng vấn với báo Neue Zurcher Zeitung được đăng tải vào đầu tuần này, Ngoại trưởng Lithuania Kestutis Budrys mô tả NATO là “tổ chức mạnh nhất từng được thiết lập” và kêu gọi cách tiếp cận quyết liệt hơn đối với Nga.
Ông Budrys bày tỏ sự tin tưởng vào các cam kết phòng thủ chung của NATO, đặc biệt là sự sẵn sàng của Đức trong việc chiến đấu vì Lithuania.
“Chúng ta phải cho Nga thấy rằng chúng ta có thể xuyên thủng pháo đài nhỏ mà họ đã xây dựng ở Kaliningrad. NATO có đủ phương tiện để san bằng các căn cứ phòng không và tên lửa của Nga ở đó nếu cần thiết”, ông Budrys nhấn mạnh.
Đáp lại những bình luận trên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với truyền thông Nga rằng tuyên bố của Ngoại trưởng Lithuania không đáng được phân tích nghiêm túc.
Ông Peskov cho rằng Lithuania đang bị lôi kéo bởi những chính trị gia không có khả năng tư duy chiến lược tỉnh táo, điều mà ông nói rằng cuối cùng lại có lợi cho Nga.
“Tâm lý chống Nga này khiến họ mù quáng, ngăn cản họ suy nghĩ về tương lai và hành động vì lợi ích quốc gia của mình”, ông Peskov nói, ám chỉ các chính trị gia ở 3 quốc gia Baltic.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng nhắc lại tuyên bố của người phát ngôn Điện Kremlin. Ông Lavrov cho rằng các quan chức phương Tây đưa ra những tuyên bố gây hấn như vậy để khẳng định tầm quan trọng của mình.
Những tuyên bố cứng rắn được đưa ra trong bối cảnh Liên minh châu Âu đang tranh luận về việc có nên nối lại quan hệ ngoại giao với Moscow hay không. Nga cho rằng quyền quyết định nằm trong tay Brussels vì họ đã chọn đình chỉ các cuộc tiếp xúc liên quan đến xung đột Ukraine.
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna kêu gọi các quốc gia phương Tây tăng cường áp lực lên Nga. Ông nói với Bloomberg tuần trước rằng “bây giờ không phải là lúc để đối thoại hay đàm phán”.
Các quan chức Nga đã nhiều lần cảnh báo chống lại bất kỳ bước đi nào có thể cắt đứt vùng Kaliningrad bằng đường bộ. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Aleksandr Grushko từng nhấn mạnh ông hy vọng “lý trí chung” sẽ ngăn chặn việc châu Âu “đùa với lửa” xung quanh Kaliningrad.
Trong một cuộc họp báo cuối năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Nga sẽ loại bỏ các mối đe dọa phát sinh đối với vùng Kaliningrad. Ông nhấn mạnh rằng một cuộc phong tỏa tiềm tàng đối với khu vực này có thể dẫn đến một cuộc xung đột toàn diện.
Trợ lý Tổng thống Nga, ông Nikolai Patrushev, cảnh báo Nga sẵn sàng đáp trả toàn lực và ngay lập tức, kể cả bằng các biện pháp răn đe hạt nhân, đối với bất cứ động thái nào của NATO nhằm kiểm soát Kaliningrad.
Kaliningrad là một vùng lãnh thổ tách biệt của Nga, nằm giữa Ba Lan và Lithuania, bị bao quanh hoàn toàn bởi NATO.
Kaliningrad, phụ thuộc vào các tuyến đường sắt - đường bộ đi qua Lithuania để kết nối với phần còn lại của Nga, được xem là một trong những khu vực quân sự hóa cao nhất châu Âu, đồng thời cũng là điểm nóng tiềm tàng trong căng thẳng giữa NATO và Nga.
Căng thẳng về vấn đề trung chuyển bùng phát sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, khi Vilnius bắt đầu hạn chế việc trung chuyển bằng đường sắt các mặt hàng thuộc diện bị EU trừng phạt đi và đến Kaliningrad. Tranh chấp này sau đó đã được giải quyết một phần và hoạt động vận tải đường sắt được khôi phục.
