Hành tây không chỉ là nguyên liệu chủ chốt quen thuộc trong gian bếp mà còn là loại rau bảo vệ thận đã được khoa học chứng minh. Trong bài chia sẻ trên trang cá nhân, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, cho hay các tài liệu y khoa đã chứng minh hành tây chứa lượng lớn các hợp chất chống oxy hóa và kháng viêm. Những chất này giúp ổn định huyết áp và đường huyết, từ đó gián tiếp giảm bớt áp lực làm việc cho thận.
Khả năng bảo vệ thận của hành tây nằm ở hai thành phần chủ chốt là quercetin và các hợp chất lưu huỳnh. Quercetin là chất chống oxy hóa tự nhiên cực mạnh, tập trung nhiều nhất ở lớp vỏ ngoài và phần gốc của hành tây. Nghiên cứu cho thấy Quercetin giúp giảm căng thẳng oxy hóa, ngăn ngừa tình trạng xơ hóa cầu thận và bảo vệ các tế bào thận không bị tổn thương sớm. Đặc biệt, chất này còn có khả năng ức chế quá trình tổng hợp axit uric và thúc đẩy đào thải chúng ra ngoài. Điều này mang lại lợi ích lớn cho những người có axit uric cao hoặc đang điều trị bệnh thận do biến chứng gout.
Trong khi đó, các hợp chất lưu huỳnh, tác nhân gây cay mắt khi thái hành, lại đóng vai trò kháng viêm và làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận mạn tính. Nhờ sự kết hợp của các hoạt chất này, việc bổ sung hành tây vào chế độ ăn có thể giúp giảm tình trạng tiểu đạm (protein niệu) và trì hoãn quá trình suy giảm chức năng thận. Đây được xem là một trợ thủ đắc lực trong thực đơn của những bệnh nhân thận mạn tính.
Bên cạnh công dụng bảo vệ thận, tờ Verywell Health còn chỉ ra hàng loạt công dụng khác của hành tây như bảo vệ tim mạch bằng cách giảm cholesterol xấu, ổn định đường huyết cho bệnh nhân tiểu đường và nâng cao mật độ xương khi duy trì thói quen ăn hành tây thường xuyên. Các hợp chất lưu huỳnh và quercetin trong các loại rau họ hành có khả năng ức chế sự hình thành khối u và ngăn chặn tế bào ác tính di căn, đặc biệt là đối với ung thư dạ dày và đại trực tràng.
Đối với người bệnh tiểu đường, hành tây hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả bằng cách cải thiện tình trạng kháng insulin. Đồng thời, đây còn là một loại “kháng sinh tự nhiên” giúp ức chế sự phát triển của các vi khuẩn có hại như vi khuẩn gây tiêu chảy E. coli, tụ cầu vàng hay vi khuẩn HP gây loét dạ dày. Một lợi ích khác của hành tây là giúp duy trì sức khỏe xương khớp. Các nghiên cứu cho thấy ăn hành tây giúp cải thiện mật độ xương và giảm thiểu tình trạng mất xương do lão hóa. Đối với hệ tiêu hóa, thành phần inulin trong hành tây đóng vai trò là tiền lợi khuẩn (prebiotic), tạo môi trường lý tưởng cho các lợi khuẩn đường ruột phát triển mạnh mẽ và hỗ trợ quản lý cân nặng hiệu quả.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng quercetin có khả năng hỗ trợ giảm trọng lượng và mỡ thừa cơ thể. Nửa bát hành tây sống chỉ chứa khoảng 30 calo nhưng lại cung cấp dồi dào Vitamin C, B6, Kali, Folate cùng các vi lượng thiết yếu như kẽm và selen cho cơ thể.
Theo bác sĩ, nhiều người băn khoăn về việc nên ăn hành tây sống hay chín. Thực tế, ăn sống giúp bảo vệ thận tốt nhất vì giữ trọn được nhiều quercetin và hợp chất lưu huỳnh. Tuy nhiên, do vị hăng nồng đặc trưng có thể gây khó ăn, việc nấu chín là một lựa chọn thay thế nhẹ nhàng hơn, dù cách này sẽ làm hao hụt đi một phần giá trị dinh dưỡng.
Về liều lượng, việc duy trì tiêu thụ từ 1/4 đến 1/2 củ hành cỡ vừa mỗi ngày là mức lý tưởng để bồi bổ cơ thể. Hành tây có thể được chế biến linh hoạt trong các món salad, nấu súp hoặc xào cùng các thực phẩm có khả năng chống oxy hóa mạnh như súp lơ xanh và dầu ô liu. Sự kết hợp này không chỉ làm phong phú hương vị mà còn tạo ra tác động cộng hưởng, giúp tăng cường hiệu quả bảo vệ thận một cách toàn diện. Những người suy thận giai đoạn cuối, người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc có bệnh lý dạ dày nặng nên tham khảo ý kiến bác sĩ và tránh ăn quá nhiều.
Nỗi lo lớn nhất khi chế biến hành tây chính là tình trạng “cay xè mắt”. Theo các chuyên gia nông nghiệp, bí quyết nằm ở việc hạn chế làm tổn thương tế bào hành để ngăn chặn sự giải phóng các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi. Khi thái hành, nên sử dụng một con dao thật sắc và thực hiện các đường cắt dứt khoát.
Cách cắt dọc hay ngang hành cũng quyết định đến hương vị món ăn. Nếu thái dọc theo thớ vải của củ hành, các sợi chất xơ được giữ nguyên sẽ tạo cảm giác giòn sần sật và vị cay nồng đặc trưng, hợp cho các món chiên xào. Ngược lại, nếu thái ngang (cắt đứt sợi xơ), hành sẽ mềm và ngọt hơn, là lựa chọn hoàn hảo cho các món hầm hoặc súp.
Để đảm bảo an toàn vệ sinh, người tiêu dùng nên chọn mua những củ hành còn nguyên vẹn, lớp vỏ ngoài khô ráo, chắc tay và chưa nảy mầm. Việc mua hành tây nguyên củ thay vì các loại đã cắt sẵn không chỉ giúp giữ được độ tươi ngon lâu hơn mà còn hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn, giúp tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng từ loại “siêu thực phẩm” này.
Vì vậy, bên cạnh việc ăn uống hợp lý, những việc làm ngay sau bữa ăn cũng rất quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Trong 15 phút đầu sau khi ăn, đường huyết bắt đầu tăng, hệ tiêu hóa hoạt động mạnh và các hormone chuyển hóa được kích hoạt.
Ông Abhay Inderjit Ahluwalia, Giám đốc Khoa Nội tiết, Bệnh viện Fortis Memorial Research Institute (Ấn Độ), cho biết duy trì những thói quen đơn giản sau khi ăn giúp cơ thể sử dụng đường hiệu quả hơn và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa về lâu dài.
Sau khi ăn, cơ thể không chỉ chịu tác động từ thực phẩm mà còn phụ thuộc vào mức độ vận động và tư thế.
Những thói quen tốt trong 15 phút đầu giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi và hạn chế đường huyết tăng quá cao.
Bạn nên đi bộ từ 10 đến 15 phút với tốc độ thoải mái, giữ tư thế ngồi hoặc đứng thay vì nằm ngay sau bữa ăn.
Cơ thể cũng cần được bổ sung nước với lượng vừa phải theo nhu cầu. Đồng thời, nên tránh tập thể dục cường độ cao và dành vài phút thư giãn trước khi quay lại công việc.
Đi bộ sau bữa ăn là thói quen đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Khi cơ bắp vận động nhẹ, chúng sẽ sử dụng glucose trong máu tốt hơn. Nhờ đó, đường huyết sau ăn không tăng quá nhanh.
Lợi ích này đặc biệt rõ ở người mắc tiểu đường, tiền tiểu đường, kháng insulin, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa. Người khỏe mạnh cũng có thể duy trì thói quen này để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Điều quan trọng là chỉ nên vận động nhẹ. Tập luyện quá sức ngay sau khi ăn có thể làm giảm lượng máu đến hệ tiêu hóa, gây đầy bụng, đau bụng hoặc buồn nôn.
Giữ tư thế ngồi hoặc đứng sau khi ăn giúp thức ăn di chuyển thuận lợi hơn trong đường tiêu hóa.
Thói quen này cũng làm giảm nguy cơ trào ngược dạ dày và cảm giác ợ nóng, nhất là ở người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản.
Uống đủ nước sau bữa ăn cũng giúp cơ thể duy trì quá trình tiêu hóa bình thường. Tuy nhiên, không cần uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn.
Bên cạnh đó, cơ thể cũng cần vài phút nghỉ ngơi trước khi quay lại công việc căng thẳng. Áp lực tinh thần ngay sau bữa ăn có thể ảnh hưởng đến khả năng điều hòa đường huyết ở những người nhạy cảm.
Thói quen này đặc biệt có ý nghĩa với người mắc tiểu đường loại 2, tiền tiểu đường, béo phì và hội chứng buồng trứng đa nang.
Đường huyết tăng cao sau bữa ăn trong nhiều năm có thể làm tổn thương mạch máu, tim, thận, mắt và thần kinh.
Chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng những thói quen sau bữa ăn không thể thay thế chế độ ăn cân đối, ngủ đủ giấc, duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên. Tuy nhiên, chỉ với vài phút sau mỗi bữa sáng, bữa trưa và bữa tối, bạn có thể hình thành một thói quen đơn giản để hỗ trợ kiểm soát đường huyết, giúp tiêu hóa tốt hơn và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Theo thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ngày 17-5, WHO công bố đợt bùng phát vi rút Ebola do chủng Bundibugyo tại hai quốc gia này là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Tại Congo, ngày 5-5, WHO ghi nhận 4 nhân viên y tế ở tỉnh Ituri tử vong, đến ngày 15-5 xác định nguyên nhân do nhiễm bệnh do vi rút Ebola chủng Bundibugyo. Tính đến ngày 18-5, nước này ghi nhận 516 ca nghi nhiễm, trong đó có 131 ca tử vong. Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo kể từ năm 1976.
Tại Uganda, Bộ Y tế nước này ngày 15-5 xác nhận một ca nhập cảnh từ Congo tử vong sau khi nhập viện với triệu chứng nặng. Ngày 16-5, Uganda tiếp tục ghi nhận thêm một ca khác tại thủ đô Kampala ở người trở về từ Congo.
WHO đánh giá nguy cơ lây lan ở mức cao tại một số nước khu vực châu Phi, nhưng ở mức thấp trên phạm vi toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên vẫn cần cẩn trọng, chủ động phòng chống bệnh.
Ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, cho biết Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh với tỉ lệ tử vong có thể lên tới 90%.
Vi rút Ebola lây từ động vật hoang dã sang người như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng, sau đó lây giữa người với người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, dịch cơ thể hoặc các vật dụng nhiễm mầm bệnh.
Hiện Ebola có 6 chủng thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó 3 chủng thường gây dịch là Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt dịch hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra.
"Trong khi đó hiện nay mới chỉ có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Ebola, chưa có vắc xin hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo", ông Đức cho hay.
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Ebola. Nguy cơ dịch xâm nhập vào nước ta hiện được đánh giá chưa ở mức cao, tuy nhiên không loại trừ khả năng bệnh xâm nhập thông qua hành khách nhập cảnh từ vùng có dịch.
Ngay sau khi WHO phát cảnh báo về nguy cơ lây lan bệnh do vi rút Ebola, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt với người đến từ khu vực có dịch; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các đội phản ứng nhanh và kịch bản ứng phó khi xuất hiện ca bệnh.
Các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP.HCM hiện đã có đủ năng lực xét nghiệm vi rút Ebola bằng Realtime PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III.
Sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến sẽ về Việt Nam trong 7-10 ngày tới.
Bộ Y tế cũng tiếp tục phối hợp với WHO và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, đồng thời tăng cường tập huấn cho các địa phương về giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm và phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện.
Cục Phòng bệnh cũng khuyến cáo các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm vi rút gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 21 ngày.
Đồng thời khuyến cáo người dân theo dõi sức khỏe, chủ động trình báo cơ sở y tế khi trở về từ vùng dịch.
Đau khớp gối là tình trạng khá phổ biến, nhất là ở người thừa cân, béo phì hoặc người trung niên, lớn tuổi. Không những vậy, thừa cân và béo phì là một trong những yếu tố thường gặp làm tăng nguy cơ đau và thoái hóa khớp gối, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Mỗi khi đi lại, leo cầu thang hay chạy bộ, khớp gối phải chịu một lực lớn từ trọng lượng cơ thể. Khi cân nặng tăng lên, áp lực đặt lên khớp gối cũng tăng theo, khiến sụn khớp và các mô quanh khớp bị quá tải trong thời gian dài, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình Steven Svoboda tại Trung tâm Y tế MedStar Washington (Mỹ), cho biết.
Không chỉ vậy, mô mỡ còn có khả năng tiết ra các chất gây viêm, góp phần thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp. Vì thế, giảm cân thường được xem là một trong những biện pháp quan trọng nhất giúp giảm đau khớp gối ở người thừa cân hoặc béo phì.
Người bị đau khớp gối mức độ nhẹ vẫn có thể chạy bộ. Tuy nhiên, điều kiện là cơn đau không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày, không sưng khớp hoặc làm hạn chế vận động.
Trong trường hợp này, điều quan trọng là phải bắt đầu từ từ. Thay vì chạy liên tục trong thời gian dài, người tập có thể kết hợp giữa đi bộ và chạy chậm để cơ thể thích nghi dần. Nếu sau khi tập, đầu gối không đau hơn hoặc chỉ khó chịu nhẹ rồi hết thì có thể tăng dần thời gian và cường độ chạy.
Ngoài ra, các bài tập rèn sức mạnh cho cơ đùi, cơ mông và cơ hông cũng rất quan trọng. Các nhóm cơ này hoạt động như một bộ giảm xóc tự nhiên, giúp giảm áp lực tác động trực tiếp lên khớp gối khi vận động.
Tuy nhiên, nếu đầu gối đang sưng, đau nhiều, cứng khớp hoặc đau tăng rõ khi vận động, người bệnh cần đến khám bác sĩ để xác định nguyên nhân trước khi tiếp tục tập. Những trường hợp bị chấn thương dây chằng, rách sụn chêm, viêm khớp cấp hoặc thoái hóa khớp nặng cần được bác sĩ kiểm tra và cho lời khuyên trước khi chạy bộ.
Một dấu hiệu khác cần lưu ý là cơn đau kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày sau khi chạy. Điều này có thể cho thấy khớp đang phải chịu áp lực quá mức. Khi đó, người tập nên giảm cường độ vận động hoặc chuyển sang hình thức tập luyện khác phù hợp hơn, theo Healthline.
